Lexipedia

0.441.1

Convenziun da basa per proteger las minoritads naziunalas Concludida a Strassburg il 1. da favrer 1995 Approvada da l’Assamblea federala ils 21 da settember 1998 Document da ratificaziun da la Svizra deposità ils 21 d’october 1998 Entrada en vigur per la Svizra il 1. da favrer 1999

AS20022630; BBl 1998 1293

Rumantsch è ina lingua naziunala, ma ina lingua parzialmain uffiziala da la Confederaziun, numnadamain en la correspundenza cun persunas da lingua rumantscha. La translaziun d’in decret federal serva a l’infurmaziun, n’ha dentant nagina validitad legala.

Translaziun

(Versiun dals 26 da settember 2024)

Ils stadis commembers dal Cussegl da l’Europa
ed
ils auters stadis che suttascrivan questa convenziun da basa,

considerond che la finamira dal Cussegl da l’Europa è da realisar in’uniun pli stretga tranter ses commembers, per mantegnair e per promover ils ideals ed ils princips che furman lur patrimoni communabel;

considerond ch’in dals meds per cuntanscher questa finamira è l’observaziun ed il svilup dals dretgs umans e da las libertads fundamentalas;

giavischond da realisar la Decleraziun da Vienna dals schefs da stadi e da las regenzas dals stadis commembers dal Cussegl da l’Europa dals 9 d’october 1993;

decidids da proteger l’existenza da las minoritads naziunalas sin lur territori suveran respectiv;

considerond che las midadas en l’Europa han mussà che la protecziun da las minoritads naziunalas è essenziala per la stabilitad, per la segirezza democratica e per la pasch sin quest continent;

considerond ch’ina societad pluralistica e propi democratica na respecta betg mo l’identitad etnica, culturala, linguistica e religiusa da tut ils commembers d’ina minoritad naziunala, mabain avess er da crear cundiziuns adattadas che als pussibilitescha d’exprimer, da mantegnair e da sviluppar questa identitad;

considerond ch’igl è necessari da stgaffir in clima da toleranza e da dialog per che la diversitad culturala possia daventar ina funtauna ed in factur betg da separaziun, mabain d’enritgiment per mintga societad;

considerond ch’il svilup d’ina Europa toleranta e prosperanta na dependa betg mo da la collavuraziun tranter ils stadis, mabain dovra er la collavuraziun transcunfinala tranter corporaziuns territorialas localas e regiunalas respectond la constituziun e l’integritad territoriala da mintga stadi;

cun reguard a la Convenziun per la protecziun dals dretgs umans e da las libertads fundamentalas 1 e dals protocols 2 respectivs;

cun reguard a las obligaziuns che concernan la protecziun da las minoritads naziunalas e ch’èn cuntegnidas en cunvegnas ed en decleraziuns da las Naziuns Unidas ed en ils documents da la Conferenza davart la segirezza e la cooperaziun en l’Europa, en spezial en il Document da Copenhagen dals 29 da zercladur 1990;

decidids da fixar ils princips che ston vegnir observads e las obligaziuns che resultan da quels per garantir en ils stadis commembers ed in ils auters stadis che daventan parts contractantas da questa Convenziun la protecziun efficazia da las minoritads naziunalas sco er dals dretgs e da las libertads dals commembers da questas minoritads respectond il stadi da dretg, l’integritad territoriala e la suveranitad naziunala dals stadis;

avend la ferma intenziun da realisar ils princips fixads en questa Convenziun da basa cun prescripziuns giuridicas e cun ina politica guvernamentala adattada,

èn sa cunvegnids sco suonda:

Part I

Art. 1

La protecziun da las minoritads naziunalas e dals dretgs e da las libertads dals commembers da questas minoritads è ina part integrala da la protecziun internaziunala dals dretgs umans ed è sco tala ina part da la collavuraziun internaziunala.

Art. 2

Questa Convenziun da basa è d’applitgar en buna fai, en il spiert da chapientscha e da toleranza ed en concordanza cun ils princips da la buna vischinanza, da las relaziuns amicablas e da la collavuraziun tranter ils stadis.

Art. 3

Mintga commember d’ina minoritad naziunala ha il dretg da decider libramain, sch’ella vul vegnir tractada sco tala u betg; da questa decisiun u da l’execuziun dals dretgs ch’èn colliads cun questa decisiun na dastgan resultar nagins dischavantatgs per ella.

Commembers da las minoritads naziunalas pon exercitar e giudair ils dretgs e las libertads che resultan dals princips fixads en questa Convenziun da basa mintgin per sasez sco er en cumpagnia cun auters.

Part II

Art. 4

Las parts contractantas s’obligheschan da garantir a mintga commember d’ina minoritad naziunala il dretg d’egualitad davant la lescha ed il dretg sin la medema protecziun tras la lescha. En quest reguard è scumandada mintga discriminaziun per motivs da l’appartegnientscha ad ina minoritad naziunala.

Las parts contractantas s’obligheschan da prender – sche quai è necessari – mesiras adattadas per promover en tut ils secturs da la vita economica, sociala, politica e culturala l’egualitad cumpletta ed effectiva tranter ils commembers d’ina minoritad naziunala ed ils commembers da la maioritad. En quest reguard resguardan ellas commensuradamain las cundiziuns spezialas dals commembers da las minoritads naziunalas.

Las mesiras prendidas en concordanza cun l’alinea 2 na vegnan betg resguardadas sco discriminaziun.

Art. 5

Las parts contractantas s’obligheschan da promover las premissas che pussibiliteschan als commembers da las minoritads naziunalas da tgirar e da sviluppar vinavant lur cultura e da mantegnair las parts essenzialas da lur identitad, numnadamain lur religiun, lur lingua, lur tradiziuns e lur patrimoni cultural.

Senza pregiuditgar las mesiras che vegnan prendidas en il rom da lur politica d’integraziun generala, sa distanzieschan las parts contractantas da finamiras u da praticas che han l’intent d’assimilar ils commembers da las minoritads naziunalas cunter lur veglia, ed ellas protegian questas persunas cunter mintga mesira che vul ina tala assimilaziun.

Art. 6

Las parts contractantas promovan il spiert da toleranza e dal dialog intercultural e prendan mesiras efficazias per promover il respect vicendaivel e la chapientscha vicendaivla sco er la collavuraziun tranter tut ils umans che vivan en lur territori suveran, independentamain da lur identitad etnica, culturala, linguistica u religiusa, e però en spezial en ils secturs da la furmaziun, da la cultura e da las medias.

Las parts contractantas s’obligheschan da prender mesiras adattadas per proteger umans che pon esser exponidas pervia da lur identitad etnica, culturala, linguistica u religiusa ad acts discriminants, ostils u violents u a smanatschas da tals acts.

Art. 7

Las parts contractantas garanteschan ch’il dretg da tut ils commembers d’ina minoritad naziunala da sa radunar en moda paschaivla e da s’associar en moda libra, sco er lur dretg d’exprimer libramain l’opiniun e sin libertad da patratg, da conscienza e da religiun vegnian respectads.

Art. 8

Las parts contractantas s’obligheschan da renconuscher che mintga commember d’ina minoritad naziunala ha il dretg da manifestar sia religiun u sia ideologia sco er da fundar instituziuns, organisaziuns ed associaziuns religiusas.

Art. 9

Las parts contractantas s’obligheschan da renconuscher ch’il dretg da mintga commember d’ina minoritad naziunala d’exprimer libramain l’opiniun cumpiglia la libertad da l’opiniun e la libertad da retschaiver e da communitgar novitads u ideas en la lingua minoritara senza intervenziuns da posts publics e senza resguardar ils cunfins naziunals. Las parts contractantas garanteschan en il rom da lur urden giuridic ch’ils commembers d’ina minoritad naziunala na vegnian betg discriminads en quai che concerna lur access a las medias.

L’alinea 1 n’excluda betg che las parts contractantas suttamettan interpresas da radio, da televisiun e da kino ad ina procedura d’approvaziun senza discriminaziun e sin basa da criteris objectivs.

Las parts contractantas n’impedeschan betg ils commembers da minoritads naziunalas da stgaffir e da duvrar medias stampadas. Entaifer il rom legal per radio e televisiun garanteschan ellas uschè bain sco pussaivel e resguardond l’alinea 1 che la pussaivladad da stgaffir e da duvrar atgnas medias vegnia concedida a commembers da minoritads naziunalas.

En il rom da lur urden giuridic prendan las parts contractantas mesiras adequatas per facilitar als commembers da minoritads naziunalas l’access a las medias, sco er per promover la toleranza e per pussibilitar il pluralissem cultural.

Art. 10

Las parts contractantas s’obligheschan da renconuscher che mintga commember d’ina minoritad naziunala ha il dretg da duvrar libramain e senza impediments sia lingua minoritara en ils conturns privats ed en la publicitad, e quai a bucca ed en scrit.

En regiuns, nua che commembers da minoritads naziunalas vivan tradiziunalmain u en in dumber considerabel, sa stentan las parts contractantas, sch’ils commembers da questas minoritads pretendan quai e sche quest giavisch correspunda effectivamain ad in basegn, da stgaffir uschè bain sco pussaivel las premissas per che la lingua minoritara possia vegnir duvrada en il contact tranter ils commembers da questas minoritads e las autoritads administrativas.

Las parts contractantas s’obligheschan da garantir il dretg da mintga commember d’ina minoritad naziunala da vegnir infurmà, entaifer in termin uschè curt sco pussaivel ed en ina lingua ch’ella chapescha, davart ils motivs per sia arrestaziun e davart la natira ed il motiv da l’accusaziun purtada cunter el sco er da sa pudair defender en questa lingua, sche necessari cun agid gratuit d’in interpret.

Art. 11

Las parts contractantas s’obligheschan da renconuscher il fatg che mintga commember d’ina minoritad naziunala ha il dretg da duvrar ses num da famiglia (num dal bab) e ses prenums en la lingua minoritara, sco er il dretg che quests nums vegnian renconuschids uffizialmain sco che quai è previs tenor l’urden giuridic da la part contractanta respectiva.

Las parts contractantas s’obligheschan da renconuscher il fatg che mintga commember d’ina minoritad naziunala ha il dretg da montar tavlas, intitulaziuns ed inscripziuns ch’èn visiblas per la publicitad, sco er da duvrar autras communicaziuns da gener privat en sia lingua minoritara.

En regiuns, nua che commembers da minoritads naziunalas vivan tradiziunalmain en in dumber considerabel, sa stentan las parts contractantas en il rom da lur urden giuridic, inclusiv d’eventualas convenziuns cun auters stadis, e resguardond lur relaziuns spezialas, da montar ils nums locals tradiziunals, ils nums da vias ed autras indicaziuns topograficas ch’èn destinadas a la publicitad er en la lingua minoritara, sche la dumonda per quai è gronda avunda.

Art. 12

Las parts contractantas prendan sche necessari mesiras sin il champ da la furmaziun e da la perscrutaziun per promover l’enconuschientscha da la cultura, da l’istorgia, da la lingua e da la religiun da lur minoritads naziunalas sco er da la maioritad.

En quest connex mettan las parts contractantas tranter auter a disposiziun pussaivladads adequatas per la scolaziun da persunas d’instrucziun e per l’access a cudeschs d’instrucziun e faciliteschan ils contacts tranter ils scolars e las persunas d’instrucziun da differentas gruppas da la populaziun.

Las parts contractantas s’obligheschan da promover l’egualitad da las schanzas da commembers da minoritads naziunalas per l’access a tut ils stgalims da furmaziun.

Art. 13

En il rom da lur sistems da furmaziun respectivs renconuschan las parts contractantas ch’ils commembers d’ina minoritad naziunala han il dretg da fundar e da manar agens instituts da furmaziun e da scolaziun.

Tras l’execuziun da quest dretg na resultan naginas obligaziuns finanzialas per las parts contractantas.

Art. 14

Las parts contractantas s’obligheschan da renconuscher che mintga commember d’ina minoritad naziunala ha il dretg d’emprender sia lingua minoritara.

En regiuns, nua che commembers da minoritads naziunalas vivan tradiziunalmain u en in dumber considerabel, sa stentan las parts contractantas, sche la dumonda respectiva è gronda avunda, da garantir uschè bain sco pussaivel ed en il rom da lur sistem da furmaziun ch’ils commembers da questas minoritads hajan pussaivladads adequatas d’emprender la lingua minoritara u da vegnir instruids en questa lingua.

L’alinea 2 vegn applitgà senza che l’emprender la lingua uffiziala u l’instrucziun en questa lingua vegnian pregiuditgads da quai.

Art. 15

Las parts contractantas stgaffeschan las premissas necessarias per ch’ils commembers da minoritads naziunalas possian sa participar en moda efficazia a la vita sociala ed economica ed a fatschentas publicas, particularmain a quellas che als pertutgan.

Art. 16

Las parts contractantas renunzian a mesiras che midan las relaziuns demograficas en regiuns che vegnan abitadas da commembers da minoritads naziunalas e che han l’intent da restrenscher ils dretgs e las libertads che resultan dals princips fixads en questa Convenziun da basa.

Art. 17

Las parts contractantas s’obligheschan da betg intervegnir en il dretg da commembers da minoritads naziunalas da stabilir e da tgirar libramain e paschaivlamain contacts sur ils cunfins ora cun persunas che vivan legalmain en auters stadis, en spezial cun persunas cun la medema identitad etnica, culturala, linguistica u religiusa ubain cun il medem patrimoni cultural.

Las parts contractantas s’obligheschan da betg intervegnir en il dretg da commembers da minoritads naziunalas da sa participar ad activitads d’organisaziuns nunguvernamentalas tant sin plaun naziunal sco er internaziunal.

Art. 18

Las parts contractantas sa stentan da far, sche quai è necessari, convenziuns bilateralas e multilateralas cun auters stadis, particularmain cun stadis vischins, per garantir la protecziun da commembers da las minoritads naziunalas pertutgadas.

Eventualmain prendan las parts contractantas mesiras per promover la collavuraziun transcunfinala.

Art. 19

Las parts contractantas s’obligheschan da respectar e da realisar ils princips fixads en questa Convenziun da basa e da far en quest connex restricziuns, limitaziuns u divergenzas, premess che talas sajan necessarias, mo uschè lunsch che talas èn previsas en convenziuns da dretg internaziunal, en spezial en la Convenziun per la protecziun dals dretgs umans e da las libertads fundamentalas ed en ils protocols respectivs, ed èn impurtantas per ils dretgs e per las libertads che resultan dals princips numnads.

Part III

Art. 20

Exercitond ils dretgs e las libertads che resultan dals princips fixads en questa Convenziun da basa ston ils commembers d’ina minoritad naziunala respectar las prescripziuns giuridicas naziunalas ed ils dretgs dals auters, particularmain quels dals commembers da la maioritad u d’autras minoritads naziunalas.

Art. 21

Las disposiziuns da questa Convenziun da basa n’èn betg d’interpretar uschia sco sch’ellas concedissan il dretg da pratitgar x-ina activitad u da far x-ina acziun che cuntrafa als princips fundamentals dal dretg internaziunal, en spezial da l’egualitad suverana, da l’integritad territoriala e da l’independenza politica dals stadis.

Art. 22

Las disposiziuns da questa Convenziun da basa n’èn betg d’interpretar sco restricziun u reducziun dals dretgs umans e da las libertads fundamentalas ch’èn garantids sin basa da las leschas d’ina part contractanta u sin basa d’ina autra convenziun, da la quala ella è part contractanta.

Art. 23

Ils dretgs e las libertads che resultan dals princips fixads en questa Convenziun da basa èn da chapir, uschenavant ch’els èn object d’ina disposiziun correspundenta en la Convenziun per la protecziun dals dretgs umans e da las libertads fundamentalas u dals protocols respectivs, en concordanza cun tals.

Part IV

Art. 24

Il Comité dals ministers dal Cussegl da l’Europa surveglia la realisaziun da questa Convenziun da basa tras las parts contractantas.

Parts contractantas che n’èn betg commembras dal Cussegl da l’Europa, sa participeschan al mecanissem da realisaziun en ina moda e maniera che sto anc vegnir fixada.

Art. 25

Entaifer 1 onn suenter che questa Convenziun da basa è entrada en vigur per ina part contractanta, transferescha quella al secretari general dal cussegl da l’Europa infurmaziuns cumplettas davart las mesiras legislativas e davart autras mesiras ch’ella ha prendì per realisar ils princips fixads en questa Convenziun da basa.

Suenter transferescha mintga part contractanta al secretari general regularmain ed uschè savens sco ch’il Comité dals ministers pretenda quai mintga ulteriura infurmaziun ch’è impurtanta per la realisaziun da questa Convenziun da basa.

Il secretari general transmetta las infurmaziuns, ch’èn vegnidas transferidas tenor quest artitgel, al Comité dals ministers.

Art. 26

Per giuditgar l’adequatezza da las mesiras che las parts contractantas han prendì per realisar ils princips fixads en questa Convenziun da basa vegn il Comité dals ministers sustegnì d’in comité consultativ, dal qual ils commembers han enconuschientschas professiunalas renconuschidas sin il champ da la protecziun da minoritads naziunalas.

La cumposiziun da quest Comité consultativ e sia procedura vegnan fixadas dal Comité dals ministers entaifer 1 onn suenter l’entrada en vigur da questa Convenziun da basa.

Part V

Art. 27

Questa Convenziun da basa stat a disposiziun per la suttascripziun tras ils stadis commembers dal Cussegl da l’Europa. Fin al di da sia entrada en vigur stat questa Convenziun da basa a disposiziun per la suttascripziun er a mintga auter stadi ch’è envidà dal Comité dals ministers da far quai. Ella sto vegnir ratifitgada, acceptada u approvada. Ils documents da ratificaziun, d’acceptaziun u d’approvaziun vegnan depositads tar il secretari general dal Cussegl da l’Europa.

Art. 28

Questa Convenziun da basa entra en vigur l’emprim di dal mais che suonda ina perioda da 3 mais suenter il di che 12 stadis commembers dal Cussegl da l’Europa han dà lur consentiment da suttastar a la Convenziun da basa tenor l’artitgel 27.

Per mintga stadi commember che dat pli tard ses consentiment da suttastar a questa Convenziun da basa, entra quella en vigur l’emprim di dal mais che suonda ina perioda da 3 mais suenter il deposit dal document da ratificaziun, d’acceptaziun u d’approvaziun.

Art. 29

Suenter l’entrada en vigur da questa Convenziun da basa e suenter la consultaziun dals stadis contractants po il Comité dals ministers dal Cussegl da l’Europa envidar, cun in conclus prendì cun la maioritad previsa en l’artitgel 20 paragraf d dals Statuts dal Cussegl da l’Europa, mintga stadi che n’è betg commember dal Cussegl da l’Europa e ch’è vegnì envidà tenor l’artitgel 27 da suttascriver la Convenziun da basa, ma che n’ha anc betg fatg quai, sco er mintga auter stadi che n’è betg commember dal Cussegl da l’Europa a sa participar a la Convenziun da basa.

La Convenziun da basa entra en vigur per mintga stadi che sa participescha l’emprim di dal mais che suonda ina perioda da 3 mais suenter il deposit dal document da participaziun tar il secretari general dal Cussegl da l’Europa.

Art. 30

Cun suttascriver u cun depositar ses document da ratificaziun, d’acceptaziun, d’approvaziun u da participaziun po mintga stadi designar singuls u plirs territoris naziunals, dals quals el segirescha las relaziuns internaziunalas, per ils quals questa Convenziun da basa vegn applitgada.

Cun ina decleranza drizzada al secretari general dal cussegl da l’Europa po mintga stadi extender pli tard da tut temp l’applicaziun da questa Convenziun da basa sin mintga auter territori naziunal fixà en la decleranza. La Convenziun da basa entra en vigur per quest territori naziunal l’emprim di dal mais che suonda ina perioda da 3 mais suenter l’entrada da la decleranza tar il secretari general.

Mintga decleranza fatga tenor ils alineas 1 e 2 po vegnir revocada areguard mintga territori naziunal numnà en quella cun ina notificaziun drizzada al secretari general. La revocaziun daventa valaivla l’emprim di dal mais che suonda ina perioda da 3 mais suenter l’entrada da la notificaziun tar il secretari general.

Art. 31

Mintga part contractanta po desdir questa Convenziun da basa da tut temp cun ina notificaziun adressada al secretari general dal Cussegl da l’Europa.

La desditga daventa valaivla l’emprim di dal mais che suonda ina perioda da 6 mais suenter l’entrada da la notificaziun tar il secretari general.

Art. 32

Il secretari general dal Cussegl da l’Europa notifitgescha per ils stadis commembers dal Cussegl, per auters stadis sutsegnaders e per mintga stadi ch’è sa participà a questa Convenziun da basa:

  1. mintga suttascripziun;
  2. il deposit da mintga document da ratificaziun, d’acceptaziun, d’approvaziun u da participaziun;
  3. tut ils termins da l’entrada en vigur da questa Convenziun da basa tenor ils artitgels 28, 29 e 30;
  4. mintga autra acziun, notificaziun u communicaziun en connex cun questa Convenziun da basa.

Per confermar quai han ils sutsegnaders ch’èn autorisads da far quai suttascrit questa Convenziun da basa.

Fatg a Strassburg il 1. da favrer 1995 en englais ed en franzos – il text è liant en tuttas duas linguas – en in sulet exemplar che vegn deponì en l’archiv dal Cussegl da l’Europa. Il secretari general dal Cussegl da l’Europa transferescha copias certifitgadas a tut ils stadis commembers dal Cussegl da l’Europa ed a tut ils stadis che vegnan envidads da suttascriver u da sa participar a questa Convenziun da basa.

(I suondan las suttascripziuns)

0.441.1

Champ d’applicaziun ils 26 da settember 20243

Stadis contractants

Ratificaziun
Participaziun (P)

Entrada en vigur

Albania

28 da settember

1999

1. da schaner

2000

Armenia

20 da fanadur

1998

1. da november

1998

Aserbaidschan*

26 da zercladur

2000 P

1. d’october

2000

Bosnia ed Erzegovina

24 da favrer

2000 P

1. da zercladur

2000

Bulgaria*

7 da matg

1999

1. da settember

1999

Danemarc*

22 da settember

1997

1. da favrer

1998

Germania*

10 da settember

1997

1. da favrer

1998

Estonia*

6 da schaner

1997

1. da favrer

1998

Finlanda

3 d’october

1997

1. da favrer

1998

Georgia

22 da december

2005

1. d’avrigl

2006

Irlanda

7 da matg

1999

1. da settember

1999

Italia

3 da november

1997

1. da mars

1998

Croazia

11 d’october

1997

1. da favrer

1998

Lettonia*

6 da zercladur

2005

1. d’october

2005

Liechtenstein*

18 da november

1997

1. da mars

1998

Lituania

23 da mars

2000

1. da fanadur

2000

Malta*

10 da favrer

1998

1. da zercladur

1998

Moldavia

20 da november

1996

1. da favrer

1998

Montenegro

11 da matg

2001 P

6 da zercladur

2006

Pajais Bass* a

16 da favrer

2005

1. da zercladur

2005

Macedonia dal Nord*

10 d’avrigl

1997

1. da favrer

1998

Norvegia

17 da mars

1999

1. da fanadur

1999

Austria*

31 da mars

1998

1. da fanadur

1998

Pologna*

20 da december

2000

1. d’avrigl

2001

Rumenia

11 da matg

1995

1. da favrer

1998

San Marino

5 da december

1996

1. da favrer

1998

Svezia*

9 da favrer

2000

1. da zercladur

2000

Svizra*

21 d’october

1998

1. da favrer

1999

Serbia

11 da matg

2001 P

1. da settember

2001

Slovachia

14 da settember

1995

1. da favrer

1998

Slovenia*

25 da mars

1998

1. da fanadur

1998

Spagna

1. da settember

1995

1. da favrer

1998

Republica Tscheca

18 da december

1997

1. d’avrigl

1998

Ucraina

26 da schaner

1998

1. da matg

1998

Ungaria

25 da settember

1995

1. da favrer

1998

Reginavel Unì

15 da schaner

1998

1. da matg

1998

Cipra

4 da zercladur

1996

1. da favrer

1998

  1. Resalvas e decleraziuns.
    Las resalvas e las decleraziuns na vegnan betg publitgadas en la CULF, cun excepziun da quellas da la Svizra. Ils texts franzos ed englais pon vegnir consultads sin la pagina d’internet dal Cussegl da l’Europa: http://conventions.coe.int u vegnir retratgs tar la Direcziun da dretg internaziunal public, Secziun dals contracts internaziunals, 3003 Berna.
  1. Per il Reginavel en l’Europa.

0.441.1

Decleranza

Svizra

La Svizra declera che las minoritads naziunalas en il senn da la Convenziun da basa èn en Svizra gruppas da persunas ch’èn – en quai che reguarda il dumber da persunas – pli pitschnas ch’il rest da la populaziun da la Svizra u d’in chantun, possedan la naziunalitad svizra, tgiran relaziuns fixas e duraivlas, ch’existan gia daditg cun la Svizra, ed èn animadas da mantegnair cuminaivlamain quai che caracterisescha lur identitad communabla, en spezial lur cultura, lur tradiziuns, lur religiun e lur lingua.

La Svizra declera che las disposiziuns da la Convenziun da basa che reglan l’applicaziun da la lingua en la relaziun tranter persunas singulas e las autoritads administrativas valian senza pregiuditgar ils princips applitgads da la Confederaziun e dals chantuns cun fixar las linguas uffizialas.