152.3 — LTrans

Lescha federala davart il princip da la transparenza da l’administraziun (Lescha da transparenza, LTrans) dals 17 da december 2004 (versiun dal 1. da november 2023)

Rumantsch è ina lingua naziunala, ma ina lingua parzialmain uffiziala da la Confederaziun, numnadamain en la correspundenza cun persunas da lingua rumantscha. La translaziun d’in decret federal serva a l’infurmaziun, n’ha dentant nagina validitad legala.

L’Assamblea federala da la Confederaziun svizra,

sa basond sin l’artitgel 173 alinea 2 da la Constituziun federala ¹ ,
suenter avair gì invista da la missiva dal Cussegl federal dals 12 da favrer 2003 ² ,

concluda:

1. secziun Disposiziuns generalas

Art. 1 Intent ed object

Questa lescha ha l’intent da promover la transparenza davart l’incarica, davart l’organisaziun e davart l’activitad da l’administraziun. Per quest intent gida ella ad infurmar la publicitad cun al garantir l’access a documents uffizials.

Art. 2 Champ d’applicaziun persunal

Questa lescha vala per:

1. l’administraziun federala;
2. las organisaziuns e las persunas da dretg public e privat externas a l’administraziun federala, uschenavant ch’ellas decreteschan actas u prendan disposiziuns d’emprima instanza en il senn da l’artitgel 5 da la Lescha federala dals 20 da december 1968³ davart la procedura administrativa (PA);
3. ils Servetschs dal parlament.

Questa lescha na vala betg per la Banca naziunala svizra e per l’Autoritad federala per la surveglianza dals martgads da finanzas. ⁴

Il Cussegl federal po excluder dal champ d’applicaziun da la lescha ulteriuras unitads da l’administraziun federala sco er ulteriuras organisaziuns e persunas externas a l’administraziun federala, sche:

1. quai è necessari per ademplir las incumbensas che las èn vegnidas surdadas;
2. i vegniss fatg donn a lur cumpetitivitad tras la submissiun a questa lescha;
3. las incumbensas che las èn vegnidas surdadas èn da pitschna impurtanza.

Art. 3 Champ d’applicaziun material

Questa lescha na vala betg per:

1. l’access a documents uffizials concernent:1.proceduras civilas,2.proceduras penalas,3.proceduras da l’agid internaziunal giuridic ed uffizial,4.proceduras internaziunalas per reglar dispitas,5.proceduras da la giurisdicziun statala ed administrativa u6.proceduras da cumpromiss;
2. il dretg d’ina partida da consultar las actas d’ina procedura administrativa d’emprima instanza.

L’access a documents uffizials che cuntegnan datas persunalas dal petent, sa drizza tenor la Lescha federala dals 25 da settember 2020 ⁵ davart la protecziun da datas (LPD). ⁶

Art. 4 Resalva da disposiziuns spezialas

Resalvadas restan las disposiziuns spezialas d’ulteriuras leschas federalas:

1. che decleran tschertas infurmaziuns sco secretas; u
2. che prevesan premissas che divergeschan da quellas previsas en questa lescha per l’access a tschertas infurmaziuns.

Art. 5 Documents uffizials

Sco document uffizial chapeschan ins mintga infurmaziun:

1. ch’è registrada sin tge purtader d’infurmaziuns ch’i saja;
2. ch’è en possess da l’autoritad, da la quala ella deriva u a la quala ella è vegnida communitgada; e
3. che concerna l’adempliment d’ina incumbensa publica.

Sco documents uffizials vegnan considerads er ils documents che pon vegnir producids cun agid d’in tractament electronic simpel sin basa d’infurmaziuns registradas che satisfan a las pretensiuns tenor l’alinea 1 literas b e c.

Betg sco documents uffizials vegnan considerads ils documents:

1. che vegnan utilisads d’ina autoritad per intents commerzials;
2. che n’èn betg anc terminads; u
3. ch’èn destinads ad in diever persunal.

2. secziun Dretg d’access a documents uffizials

Art. 6 Princip da transparenza

Mintga persuna ha il dretg da consultar ils documents uffizials e da survegnir infurmaziuns da vart da las autoritads areguard il cuntegn dals documents uffizials.

Ella po consultar ils documents al lieu ubain dumandar ina copia. La legislaziun davart il dretg d’autur resta resalvada.

Sch’in document uffizial è vegnì publitgà en in organ da publicaziun u sin ina pagina d’internet da la Confederaziun, vegn considerà il dretg tenor ils alineas 1 e 2 sco ademplì.

Art. 7 Excepziuns

Il dretg d’access a documents uffizials vegn limità, suspendì u refusà, sch’el po:

1. pregiuditgar considerablamain la libra furmaziun da l’opiniun e da la voluntad d’ina autoritad suttamessa a questa lescha, d’in auter organ legislativ u administrativ u d’ina instanza giudiziala;
2. disturbar l’execuziun tenor las finamiras da mesiras concretas tras ina autoritad;
3. periclitar la segirezza interna u externa da la Svizra;
4. cumprometter ils interess da la politica exteriura u las relaziuns internaziunalas da la Svizra;
5. cumprometter las relaziuns tranter la Confederaziun ed ils chantuns u tranter ils chantuns;
6. periclitar ils interess da la politica economica u monetara da la Svizra;
7. svelar secrets da professiun, da fatschenta u da fabricaziun;
8. divulgar infurmaziuns ch’èn vegnidas communitgadas voluntarmain da terzas persunas ad in’autoritad che aveva garantì da las tegnair secret.

Il dretg d’access a documents uffizials vegn limità, suspendì u refusà, sch’el po pregiuditgar la sfera privata da terzas persunas; excepziunalmain po dentant prevalair l’interess public a l’access.

Art. 8 Cas spezials

I n’exista nagin dretg d’access a documents uffizials da la procedura da cunrapport.

Ils documents uffizials dastgan vegnir rendids accessibels pir, cura che la decisiun politica u administrativa, per la quala els èn la basa, è vegnida prendida.

Il Cussegl federal po decider excepziunalmain che documents uffizials da la consultaziun dals uffizis na vegnan betg rendids accessibels er suenter la decisiun.

L’access a documents uffizials concernent posiziuns relativas a tractativas currentas e futuras è en mintga cas exclus.

L’access a rapports davart l’evaluaziun da la capacitad da prestaziun da l’administraziun federala e davart l’efficacitad da sias mesiras è garantì.

Art. 9⁷ Protecziun da datas persunalas e da datas da persunas giuridicas

Documents uffizials che cuntegnan datas persunalas u datas da persunas giuridicas ston, sche pussaivel, vegnir anonimisads avant che vegnir consultads.

Sche las dumondas d’access concernan documents uffizials che na pon betg vegnir anonimisads, ston ellas vegnir giuditgadas tenor l’artitgel 36 LPD ⁸ en cas da datas persunalas e tenor l’artitgel 57 s da la Lescha dals 21 da mars 1997 ⁹ davart l’organisaziun da la regenza e da l’administraziun en cas da datas da persunas giuridicas. La procedura d’access sa drizza tenor la lescha qua avant maun.

3. secziun Procedura d’access a documents uffizials

Art. 10 Dumonda d’access

La dumonda d’access a documents uffizials sto vegnir drizzada a l’autoritad che ha fatg il document u che l’ha survegnì sco adressata principala da terzas persunas che na suttastattan betg a questa lescha.

Il Cussegl federal po prevair ina procedura speziala per l’access a documents uffizials da las represchentanzas svizras a l’exteriur e da las missiuns tar organisaziuns internaziunalas.

La dumonda sto esser formulada en moda suffizientamain clera.

Il Cussegl federal regla ils detagls da la procedura:

1. el resguarda ils basegns spezials da las medias;
2. el po prevair autras modalitads d’access, nua ch’in grond dumber da dumondas sa referescha als medems documents;
3. el po prolungar ils termins da tractament per dumondas che pretendan in tractament che chaschuna ina lavur spezialmain gronda.

Art. 11¹⁰ Audiziun

Sche l’autoritad tira en consideraziun da conceder l’access a documents uffizials che pudessan violar la sfera privata da terzas persunas, en cas ch’els vegnan rendids accessibels, consultescha ella la terza persuna pertutgada e dat ad ella la chaschun da prender posiziun entaifer 10 dis.

Ella infurmescha la persuna consultada davart sia posiziun pertutgant la dumonda d’access.

Art. 12 Posiziun da l’autoritad

L’autoritad prenda posiziun uschè svelt sco pussaivel, en mintga cas dentant entaifer 20 dis suenter avair retschavì la dumonda.

Il termin po vegnir prolungà excepziunalmain per 20 dis, sche la dumonda concerna documents voluminus, cumplexs u grevs da procurar. El vegn prolungà per la durada necessaria, sch’ina dumonda concerna documents uffizials che pudessan violar la sfera privata da terzas persunas, en cas ch’els vegnan rendids accessibels. ¹¹

Sche la dumonda concerna documents uffizials che pudessan violar la sfera privata da terzas persunas, en cas ch’els vegnan rendids accessibels, suspenda l’autoritad l’access, fin che la situaziun giuridica è sclerida. ¹²

L’autoritad infurmescha ils petents, sch’il termin vegn prolungà u sche l’access vegn limità u refusà ed inditgescha summaricamain ils motivs persuenter. L’infurmaziun e la motivaziun, sche l’access vegn limità u refusà, vegnan fatgas en scrit.

Art. 13 Mediaziun

Mintga persuna po far ina dumonda da mediaziun:¹³

1. sche l’access a documents uffizials vegn limità, suspendì u refusà ad ella;
2. sche l’autoritad n’ha betg prendì posiziun davart sia dumonda entaifer il termin; u
3. sche l’autoritad vul conceder l’access cunter sia voluntad, suenter ch’ella è vegnida tadlada tenor l’artitgel 11.

La dumonda da mediaziun sto vegnir fatga en scrit a l’Incumbensà federal per la protecziun da datas e per la transparenza (IFPDT) entaifer 20 dis suenter avair retschavì la posiziun da l’autoritad u suenter la scadenza dal termin che stat a disposiziun a l’autoritad per prender posiziun. ¹⁴

Sch’ina mediaziun reussescha, è la procedura liquidada.

Art. 14 Recumandaziun

Sche la mediaziun na reussescha betg, consegna il IFPDT ¹⁵ , entaifer 30 dis suenter avair retschavì la dumonda da mediaziun, ina decleraziun en scrit a las persunas participadas.

Art. 15 Disposiziun

Il petent u la persuna consultada po pretender, entaifer 10 dis suenter avair retschavì la recumandaziun, ch’i vegnia decretada ina disposiziun tenor l’artitgel 5 da la Lescha federala dals 20 da december 1968 ¹⁶ davart la procedura administrativa.

Dal rest decretescha l’autoritad ina disposiziun, sch’ella vul – cuntrari a la recumandaziun:

1. limitar, suspender u refusar il dretg d’access ad in document uffizial;
2. ¹⁷ conceder l’access ad in document uffizial che pudess violar la sfera privata da terzas persunas, en cas ch’el vegn rendì accessibel.

La disposiziun sto vegnir decretada entaifer 20 dis suenter avair retschavì la recumandaziun u la dumonda da decisiun tenor l’alinea 1.

Art. 16¹⁸ Recurs

La procedura da recurs sa drizza tenor las disposiziuns generalas davart l’organisaziun giudiziala.

Las autoritads da recurs han er access a documents uffizials ch’èn suttamess a l’obligaziun da tegnair secret.

Art. 17 Access gratuit a documents uffizials¹⁹

En proceduras per l’access a documents uffizials na vegnan incassadas naginas taxas. ²⁰

Excepziunalmain pon vegnir incassadas taxas, sche l’elavuraziun d’ina dumonda d’access chaschuna spezialmain blera lavur per l’autoritad. Il Cussegl federal regla ils detagls e fixescha la tariffa da taxas per la lavur impundida. L’autoritad infurmescha ordavant il petent davart l’intenziun d’incassar ina taxa sco er davart l’autezza da questa taxa. ²¹

En proceduras da mediaziun (art. 13) ed en proceduras per decretar ina disposiziun (art. 15) na vegnan mai incassadas taxas. ²²

Per consegnar rapports, broschuras u auters stampats e purtaders d’infurmaziuns po en mintga cas vegnir incassada ina taxa.

4. secziun Il IFPDT

Art. 18 Incumbensas e cumpetenzas

Tenor questa lescha ha il IFPDT en spezial las suandantas incumbensas e cumpetenzas:²³

1. ²⁴ el maina la procedura da mediaziun (art. 13) e fa ina recumandaziun, sch’ina mediaziun na reussescha betg (art. 14);
2. ²⁵ el infurmescha – d’uffizi u sin dumonda da persunas privatas e d’autoritads – davart las modalitads da l’access a documents uffizials;
3. ²⁶ el po s’exprimer davart ils sbozs da decrets e davart las mesiras da la Confederaziun che concernan considerablamain il princip da transparenza.

Art. 19 Evaluaziun

Il IFPDT evaluescha l’applicaziun, l’efficacitad ed en spezial ils custs che vegnan chaschunads tras l’execuziun da questa lescha e fa regularmain in rapport per mauns dal Cussegl federal.

In emprim rapport davart ils custs che resultan tras l’execuziun da questa lescha sto vegnir suttamess al Cussegl federal entaifer 3 onns suenter l’entrada en vigur da questa lescha.

Ils rapports dal IFPDT vegnan publitgads.

Art. 20 Dretgs d’obtegnair infurmaziuns e da consultar documents

En il rom da la procedura da mediaziun ha il IFPDT er access a documents uffizials ch’èn suttamess a l’obligaziun da tegnair secret.

Il IFPDT è suttamess al secret d’uffizi en la medema dimensiun sco las autoritads che concedan access a documents uffizials u che dattan infurmaziuns ad el. ²⁷

5. secziun Disposiziuns finalas

Art. 21 Execuziun

Il Cussegl federal po en spezial decretar disposiziuns davart:

1. la gestiun dals documents uffizials;
2. l’infurmaziun davart ils documents uffizials;
3. la publicaziun dals documents uffizials.

Art. 22 Midada dal dretg vertent

La midada dal dretg vertent vegn reglada en l’agiunta.

Art. 23 Disposiziun transitorica

Questa lescha vegn applitgada per ils documents uffizials ch’èn vegnids fatgs u retschavids d’ina autoritad suenter ch’ella è entrada en vigur.

Art. 23a²⁸ Disposiziun transitorica da la midada dals 30 da settember 2022

Per dumondas ch’èn pendentas il mument da l’entrada en vigur da la midada dals 30 da settember 2022 vegn applitgà il dretg vertent.

Art. 24 Referendum ed entrada en vigur

Questa lescha è suttamessa al referendum facultativ.

Il Cussegl federal fixescha l’entrada en vigur. Data da l’entrada en vigur: 1. da fanadur 2006 ²⁹

Agiunta

(art. 22)

Midada dal dretg vertent

Las leschas qua sutvart vegnan midadas sco suonda:

… ³⁰