730.0 — LEn

Lescha d’energia (LEn) dals 30 da settember 2016 (versiun dal 1. d’avrigl 2026)

Rumantsch è ina lingua naziunala, ma ina lingua parzialmain uffiziala da la Confederaziun, numnadamain en la correspundenza cun persunas da lingua rumantscha. La translaziun d’in decret federal serva a l’infurmaziun, n’ha dentant nagina validitad legala.

L’Assamblea federala da la Confederaziun svizra,

sa basond sin ils artitgels 64, 74–76, 89 e 91 da la Constituziun federala ¹ ,

suenter avair gì invista da la missiva dal Cussegl federal dals 4 da settember 2013 ² ,

concluda:

1. chapitel Intent, finamiras e princips³

Art. 1 Intent

Questa lescha duai gidar ad obtegnair in provediment d’energia suffizient, diversifitgà, segir, economic ed ecologic.

Ella ha l’intent:

1. da garantir che l’energia vegnia furnida e repartida en moda economica ed ecologica;
2. da promover l’utilisaziun spargnusa ed effizienta da l’energia;
3. da passar ad in provediment d’energia che sa basa pli fitg sin l’utilisaziun d’energias regenerablas, en spezial d’energias regenerablas indigenas.

Art. 2⁴ Finamiras per amplifitgar l’electricitad or d’energias regenerablas

La producziun d’electricitad or d’energias regenerablas, exceptà or da la forza idraulica, sto importar l’onn 2035 almain 35 000 GWh e l’onn 2050 almain 45 000 GWh.

La producziun netta d’electricitad or da la forza idraulica, sto importar l’onn 2035 almain 37 900 GWh e l’onn 2050 almain 39 200 GWh. En cas da las ovras d’accumulaziun a pumpa è cuntegnida mo la producziun che sa basa sin affluents natirals.

L’import d’electricitad durant il mez onn d’enviern (1. d’october fin 31 da mars) na duai betg surpassar la valur directiva da netto 5 TWh.

En general e per singulas tecnologias fixescha il Cussegl federal mintga 5 onns finamiras intermediaras, per l’emprima giada 1 onn suenter l’entrada en vigur da la midada dals 29 da settember 2023. El surveglia che las finamiras vegnian cuntanschidas e prenda a temp mesiras respectivas.

Art. 2a⁵ Augment temporar da la producziun d’electricitad tras ina reducziun da las quantitads d’aua restanta

Sch’i smanatscha ina situaziun da mancanza, po il Cussegl federal obligar ils gestiunaris da las ovras idraulicas, tar las qualas la quantitad da l’aua restanta è vegnida augmentada sin basa dals artitgels 31 alinea 2 e 33 da la Lescha dals 24 da schaner 1991 ⁶ davart la protecziun da las auas (LPAuas), d’augmentar temporarmain lur producziun d’electricitad, observond las quantitads minimalas d’aua restanta tenor l’artitgel 31 alinea 1 LPAuas, sche quai è pussaivel tecnicamain.

Art. 3⁷ Finamiras dal consum

Per persuna e per onn sto la media dal consum d’energia vegnir reducida en cumparegliaziun cun il stadi da l’onn 2000 per 43 pertschient fin l’onn 2035 e per 53 pertschient fin l’onn 2050.

Per persuna e per onn sto la media dal consum d’energia vegnir reducida en cumparegliaziun cun il stadi da l’onn 2000 per 13 pertschient fin l’onn 2035 e per 5 pertschient fin l’onn 2050.

Art. 4 Collavuraziun cun ils chantuns e cun l’economia

La Confederaziun ed ils chantuns coordineschan lur politica d’energia e resguardan las stentas da l’economia e da las vischnancas.

La Confederaziun ed, en il rom da lur cumpetenzas, ils chantuns e las vischnancas collavuran cun las organisaziuns da l’economia per exequir questa lescha.

Avant che decretar prescripziuns executivas examineschan els las mesiras voluntaras da l’economia. Sche pussaivel e necessari, surpiglian els dal tuttafatg u per part cunvegnas en il dretg d’execuziun.

Art. 5 Princips

Autoritads, interpresas dal provediment d’energia, planisaders, producents ed importaders d’indrizs, da vehichels e d’apparats che consumeschan energia sco er consuments observan ils suandants princips:

1. tut l’energia sto vegnir utilisada en moda uschè spargnusa ed effizienta sco pussaivel;
2. ina part essenziala dal consum total d’energia sto vegnir cuvrida cun energias regenerablas effizientas areguard ils custs; questa part sto vegnir augmentada cuntinuadamain;
3. ils custs da l’utilisaziun d’energia ston vegnir surpigliads uschè bain sco pussaivel tenor il princip dal chaschunader.

Las mesiras e las directivas tenor questa lescha ston esser economicamain supportablas e realisablas tecnicamain e funcziunalmain. Las varts pertutgadas ston vegnir infurmadas ordavant.

2. chapitel Provediment d’energia

1. secziun Disposiziuns generalas

Art. 6 Noziun e cumpetenza

Il provediment d’energia cumpiglia la producziun, la transfurmaziun, il deposit e l’accumulaziun, la furniziun, il transport, la transmissiun sco er la distribuziun da purtaders d’energia e d’energia fin tar il consument final, inclusiv l’import, l’export ed il transport tras la Svizra.

El è chaussa da l’economia d’energia. La Confederaziun ed ils chantuns procuran per las cundiziuns da basa ch’èn necessarias per che l’economia d’energia possia ademplir questa incumbensa optimalmain e confurm als interess generals.

Art. 7 Directivas

In provediment d’energia segir cumpiglia la disponibladad suffizienta d’energia da tut temp, ina purschida diversifitgada sco er sistems da provediment e d’accumulaziun tecnicamain segirs ed effizients. D’in provediment d’energia segir fa part er la protecziun da las infrastructuras criticas, inclusiv quella da la tecnica d’infurmaziun e da communicaziun appartegnenta.

In provediment d’energia economic sa basa sin las reglas dal martgà, sin l’integraziun en in martgà d’energia europeic, sin l’autenticitad dals custs, sin la cumpetitivitad internaziunala e sin ina politica d’energia coordinada sin plaun internaziunal.

In provediment d’energia ecologic signifitga da tractar cun quità las resursas natiralas, d’utilisar energias regenerablas, particularmain la forza idraulica, ed ha la finamira da limitar uschè bain sco pussaivel las influenzas nuschaivlas u fastidiusas per l’uman e per l’ambient.

Art. 8 Segirada dal provediment d’energia

Sch’i sa mussa ch’il provediment d’energia da la Svizra n’è betg segirà suffizientamain a lunga vista, creeschan la Confederaziun ed ils chantuns, en il rom da lur cumpetenzas, a temp las premissas per pudair metter a disposiziun las capacitads da producziun, da rait e d’accumulaziun.

La Confederaziun ed ils chantuns collavuran cun l’economia d’energia e segireschan ch’ils andaments sajan effizients e che las proceduras vegnian realisadas svelt.

Sch’i sa tracta d’atgnas planisaziuns, d’agens edifizis, d’atgnas installaziuns e d’agens stabiliments sco er da la finanziaziun da projects, s’engaschan la Confederaziun ed ils chantuns, per quant che las circumstanzas respectivas permettan, ch’i vegnian preferidas quellas tecnologias da producziun ch’èn economicas, ch’èn uschè ecologicas sco pussaivel e ch’èn adattadas al lieu.

Sche necessari, garantescha la Confederaziun la collavuraziun cun l’exteriur.

Art. 8a⁸ Mesiras ordinadas per garantir il provediment da gas

Sche interpresas u organisaziuns da l’economia da gas vegnan obligadas da prender mesiras per garantir il provediment da gas sin basa da la Lescha dals 17 da zercladur 2016 ⁹ davart il provediment dal pajais, valan ils custs respectivs sco custs imputabels da la rait da transport, ch’ils gestiunaris da la rait da transport pon adossar en moda nundiscriminanta als consuments finals.

L’Uffizi federal per il provediment economic dal pajais decida, sch’ils custs adossads èn commensurads.

Il Cussegl federal po decretar prescripziuns davart:

1. la repartiziun dals custs tranter ils gestiunaris da la rait da transport e l’ulteriur adossament dals custs als consuments finals;
2. l’indicaziun transparenta dals custs en l’indemnisaziun per il diever da la rait.

Art. 9 Garanzia d’origin, contabilitad d’electricitad e designaziun

L’electricitad sto vegnir registrada areguard la quantitad, areguard la perioda da producziun, areguard il purtader d’energia utilisà ed areguard las datas dal stabiliment, e quai cun agid d’ina garanzia d’origin.

Garanzias d’origin dastgan vegnir utilisadas mo ina giada per declerar ina quantitad correspundenta d’electricitad. Ellas dastgan vegnir commerzialisadas e transferidas; exceptadas èn garanzias d’origin per l’electricitad, per la quala vegn pajada l’indemnisaziun per la furniziun d’electricitad tenor il chapitel 4.

Tgi che furnescha electricitad a consuments finals sto:

1. manar ina contabilitad d’electricitad; ed
2. infurmar ils consuments finals davart la quantitad, davart ils purtaders d’energia utilisads e davart il lieu da producziun da l’electricitad furnida (designaziun).

En la contabilitad d’electricitad ston vegnir cumprovadas spezialmain la quantitad, ils purtaders d’energia utilisads ed il lieu da producziun da l’electricitad furnida. Quai sto vegnir cumprovà en ina furma adattada, per regla cun garanzias d’origin.

Il Cussegl federal po permetter excepziuns da l’obligaziun da designaziun e da garanzia d’origin e prevair er per auters secturs ina garanzia d’origin ed ina designaziun, spezialmain per biogas. Plinavant po el reglar, co ch’ins duai cuvrir ils custs ch’èn liads al sistem da garanzia d’origin.

2. secziun Planisaziun dal territori ed engrondiment d’energias regenerablas

Art. 10 Plans directivs dals chantuns e plans d’utilisaziun

Ils chantuns procuran, ch’i vegnian fixads en il plan directiv particularmain ils territoris ed ils trajects d’auas ch’èn adattads per explotar la forza idraulica e la forza dal vent sco er ils territoris adattads per implants solars ch’èn d’interess naziunal tenor l’artitgel 12 alinea 2 (art. 8 b da la Lescha federala dals 22 da zercladur 1979 ¹⁰ davart la planisaziun dal territori). ¹¹

Els includan lieus gia explotads e pon inditgar er territoris e trajects d’auas che ston da princip vegnir tegnids libers. ¹²

Cun determinar ils territoris per implants solars e per implants eroelectrics ston ils chantuns resguardar ils interess da la protecziun da la cuntrada e dals biotops sco er ils interess dal mantegniment dal guaud e da l’agricultura, spezialmain da la protecziun da la cuntrada cultivada e da la protecziun da las culturas alternantas. ¹³

Per implants solars ed eroelectrics d’interess naziunal tenor ils artitgels 12 alinea 2 e 13 alinea 1 ch’èn situads en tals territoris, n’èsi betg necessari da determinar in project specific en il plan directiv chantunal. ¹⁴

Sche necessari procuran ils chantuns, ch’i vegnian etablids plans d’utilisaziun u ch’i vegnian adattads plans d’utilisaziun existents. Quai po er vegnir fatg en il rom d’ina procedura chantunala d’approvaziun dals plans concentrada tenor l’artitgel 14 a (procedura chantunala d’approvaziun dals plans). ¹⁵

Per projects tenor l’artitgel 8 alinea 2 da la Lescha dals 22 da zercladur 1979 ¹⁶ davart la planisaziun dal territori realiseschan las autoritads cumpetentas, en cas adattads, la procedura dal plan directiv parallelamain cun la procedura dal plan d’utilisaziun u cun la procedura chantunala d’approvaziun dals plans. ¹⁷

Art. 11 Incumbensas da la Confederaziun

La Confederaziun sustegna ils chantuns elavurond las basas metodicas e garantescha la vista totala, la coerenza e la coordinaziun.

Questas basas metodicas vegnan elavuradas dal Departament federal per ambient, traffic, energia e communicaziun (DATEC). El integrescha adequatamain ils auters departaments pertutgads.

Art. 12 Interess naziunal per l’utilisaziun d’energias regenerablas

L’utilisaziun d’energias regenerablas e ses engrondiment èn d’in interess naziunal.

Singuls stabiliments per l’utilisaziun da las energias regenerablas, particularmain er ovras d’accumulaziun ed ovras electricas d’aua currenta, ovras d’accumulaziun a pumpa, implants solars ed implants eroelectrics sco er electrolisaturs ed implants da metanisaziun, èn a partir d’ina tscherta grondezza e d’ina tscherta impurtanza d’in interess naziunal che correspunda spezialmain a quel tenor l’artitgel 6 alinea 2 da la Lescha federala dal 1. da fanadur 1966 ¹⁸ davart la protecziun da la natira e da la patria (LPNP). ¹⁹

En biotops d’impurtanza naziunala tenor l’artitgel 18a LPNP ed en reservats d’utschels da l’aua e d’utschels migrants tenor l’artitgel 11 da la Lescha federala dals 20 da zercladur 1986²⁰ davart la chatscha èsi scumandà da construir novs stabiliments per l’utilisaziun d’energias regenerablas; quest scumond na vala betg per:

1. zonas umidas ch’èn avantglatschers u planiras alluvialas alpinas e ch’il Cussegl federal ha inscrit suenter il 1. da schaner 2023, sa basond sin l’artitgel 18a alinea 1 LPNP, en l’Inventari federal da las zonas umidas d’impurtanza naziunala;
2. ovras electricas da deflussiun e da deviaziun che servan a la sanaziun ecologica tenor l’artitgel 39a LPAuas²¹, sch’i pon vegnir eliminadas reducziuns essenzialas da las finamiras da protecziun da l’object pertutgà;
3. per cas, en ils quals mo il traject da l’aua restanta vegn ad esser situà en l’object protegì.²²

Sch’ina autoritad sto decider davart la permissiun da la construcziun, da l’engrondiment u da la renovaziun ubain davart la concessiun d’in stabiliment u d’ina ovra d’accumulaziun a pumpa tenor l’alinea 2, sto l’interess naziunal da realisar quests projects vegnir considerà sco equivalent ad auters interess naziunals en la consideraziun dals interess. L’interess naziunal preceda ils interess opposts d’impurtanza chantunala, regiunala u locala. ²³

Sch’in project pertutga in object ch’è inscrit en in inventari tenor l’artitgel 5 LPNP, dastgi vegnir considerà da divergiar dal mantegniment senza restricziuns. I po vegnir renunzià da prender mesiras da protecziun, da restabiliment, cumpensatoricas u da gulivaziun. ²⁴

Il Cussegl federal fixescha la grondezza e l’impurtanza necessaria per ils implants idraulics, solars ed eroelectrics. ²⁵ El fa quai per stabiliments novs sco er per engrondiments e per renovaziuns d’implants existents. Sche necessari po el medemamain fixar la grondezza e l’impurtanza necessarias per autras tecnologias e per ovras d’accumulaziun a pumpa.

Cura ch’el fixescha la grondezza e l’impurtanza necessaria tenor l’alinea 4, resguarda el criteris sco la prestaziun, la producziun u la producziun durant l’enviern sco er l’abilitad da producir en moda flexibla areguard il temp ed en moda orientada al martgà. ²⁶

Art. 13 Renconuschientscha da l’interess naziunal en ulteriurs cas

Uschè ditg che las finamiras per augmentar la producziun d’electricitad or d’energias regenerablas n’èn betg cuntanschidas, renconuscha il Cussegl federal in interess naziunal en il senn da l’artitgel 12 ad in implant per utilisar energias regenerablas u ad in implant d’accumulaziun a pumpa, cumbain che tal na cuntanscha betg la grondezza e l’impurtanza necessaria, sche:²⁷

1. ²⁸ el contribuescha essenzialmain per cuntanscher las finamiras d’engrondiment; e
2. il chantun da staziunament fa ina dumonda correspundenta.

… ²⁹

… ³⁰

Art. 14 Procedura da permissiun e termin d’expertisa

Ils chantuns prevesan proceduras da permissiun sveltas per construir, per amplifitgar e per renovar stabiliments per l’utilisaziun d’energias regenerablas.

Il Cussegl federal po prevair, sch’edifizis e stabiliments che duain vegnir construids provisoricamain per examinar, sch’il lieu da staziunament è adattà per projects tenor l’alinea 1, pon vegnir construids u midads senza permissiun da construcziun.

Las cumissiuns ed ils posts spezialisads tenor l’artitgel 25 LPNP ³¹ inoltreschan lur expertisas a l’autoritad da permissiun entaifer 3 mais suenter l’invitaziun da quella. Sch’i na vegn inoltrada nagina expertisa entaifer il termin fixà, decida l’autoritad da permissiun sin basa da las actas.

Per autras posiziuns e permissiuns ch’èn chaussa da la Confederaziun, designescha il Cussegl federal in’unitad administrativa che procura per la coordinaziun da questas posiziuns e da questas proceduras da permissiun. El fixescha ils termins regulars, entaifer ils quals las posiziuns ston vegnir inoltradas al post da coordinaziun e las proceduras da permissiun ston vegnir terminadas.

Art. 14a³² Procedura chantunala d’approvaziun dals plans per implants solars ed eroelectrics d’interess naziunal

Per construir, engrondir e renovar implants solars ed eroelectrics d’interess naziunal tenor ils artitgels 12 alinea 2 e 13 alinea 1 prevesan ils chantuns ina procedura d’approvaziun dals plans concentrada. Els procuran, che las vischnancas pertutgadas vegnian involvidas a temp en la procedura.

Sch’il dretg chantunal na dispona nagut auter, dovri il consentiment da las vischnancas da staziunament.

Fin a l’entrada en vigur da las disposiziuns legalas chantunalas davart la procedura chantunala d’approvaziun dals plans pon ils chantuns reglar la procedura en in’ordinaziun. Uschè ditg ch’ina regulaziun chantunala n’è betg avant maun, èn ils artitgels 16–17 da la Lescha dals 24 da zercladur 1902 ³³ davart ils implants electrics applitgabels tenor il senn sco dretg chantunal.

Cun l’approvaziun dals plans:

1. vegn determinada l’utilisaziun admessa dal terren;
2. vegnan concedidas las permissiuns ed ils dretgs d’expropriaziun ch’èn en la cumpetenza dals chantuns e da las vischnancas e ch’i dovra per construir, engrondir u renovar l’implant;
3. vegn reglada l’avertura e vegnan fixads ils plazs d’installaziun necessaris;
4. vegnan fixadas per ils implants eroelectrics las dimensiuns prescrittas ch’il model tschernì sto observar, cura che las permissiuns entran en vigur; ils effects dals implants ston vegnir evaluads sin basa da las valurs maximalas, quai cun documentar ils aspects geometrics, energetics ed ecologics.

La regenza chantunala è cumpetenta per l’approvaziun dals plans. Ella po delegar questa incumbensa ad in post administrativ chantunal.

L’autoritad d’approvaziun dals plans decida entaifer 180 dis a partir dal mument ch’ella è en possess da tut ils documents da la dumonda.

L’artitgel 14 alinea 3 vala tenor il senn.

Implants solars ed eroelectrics d’interess naziunal tenor ils artitgels 12 alinea 2 e 13 alinea 1, che na produceschan definitivamain nagina energia pli, ston vegnir demontads. L’autoritad d’approvaziun dals plans decida, quant enavant ch’il stadi oriund sto vegnir restabilì.

Per implants che vegnan planisads sin il territori da plirs chantuns (implants interchantunals), pon ils chantuns participads determinar en enclegientscha vicendaivla in chantun directiv. Quest chantun approvescha en moda concentrada ils plans per l’entir implant. La procedura sa drizza tenor las prescripziuns dal chantun directiv.

Art. 14b³⁴ Realisaziun da la procedura ordinaria empè da la procedura chantunala d’approvaziun dals plans per implants solars ed eroelectrics d’interess naziunal

Ils petents pon pretender, che la procedura ordinaria da planisaziun e da permissiun da construcziun vegnia realisada per implants solars ed eroelectrics d’interess naziunal tenor ils artitgels 12 alinea 2 e 13 alinea 1, empè da la procedura chantunala d’approvaziun dals plans.

Art. 14c³⁵ Protecziun giuridica en connex cun implants solars ed eroelectrics e cun ovras idraulicas d’interess naziunal

Cunter ils suandants plans e cunter las suandantas decisiuns poi vegnir fatg recurs sin plaun chantunal mo tar la dretgira chantunala superiura tenor l’artitgel 86 alinea 2 da la Lescha dals 17 da zercladur 2005³⁶ davart il Tribunal federal (LTF):

1. approvaziuns da plans tenor l’artitgel 14a concernent implants solars ed eroelectrics d’interess naziunal tenor ils artitgels 12 alinea 2 e 13 alinea 1;
2. plans d’utilisaziun, decisiuns da permissiun e decisiuns da concessiun concernent ovras idraulicas d’interess naziunal tenor ils artitgels 12 alinea 2 e 13 alinea 1.

La decisiun da la dretgira chantunala superiura po vegnir contestada cun in recurs en chaussas da dretg public davant il Tribunal federal.

Sch’ina persuna cun dretg da far recurs n’ha betg fatg las contestaziuns admissiblas cunter in plan d’utilisaziun cun caracter da disposiziun u sche las contestaziuns èn vegnidas refusadas cun vigur legala, na dastga la persuna betg pli far valair questas contestaziuns en la procedura per la permissiun da construcziun.

Far recurs tar la dretgira chantunala superiura e tar il Tribunal federal po mo, tgi che ha il dretg da far recurs tar il Tribunal federal tenor l’artitgel 89 LTF. Il dretg da far recurs han er ils chantuns pertutgads e las vischnancas pertutgadas (art. 89 al. 2 lit. d LTF).

La contestaziun da l’inadequatezza è inadmissibla.

Sche pussaivel decidan las dretgiras sezzas en chaussa, e quai entaifer 180 dis suenter la terminaziun da la correspundenza.

Sch’il Tribunal federal na decida betg sez en chaussa e returna excepziunalmain la chaussa a l’instanza precedenta, cuntegna sia decisiun l’examinaziun da tut las contestaziuns fatgas en moda giuridicamain suffizienta, che pudessan esser decisivas per il resultat da la dispita giuridica.

3. chapitel Furniziun d’energia da rait ed agen consum

Art. 15 Obligaziun da cumprar e d’indemnisar

Ils gestiunaris da la rait ston surpigliar l’electricitad ed il gas regenerabel che als vegnan purschids en lur territori da provediment e, sch’els na pon betg s’accordar cun il producent davart l’indemnisaziun, indemnisar questa electricitad e quest gas ad in pretsch armonisà en l’entira Svizra. ³⁷

L’indemnisaziun per l’electricitad or d’energias regenerablas sa drizza tenor la media dal pretsch dal martgà per quartal il mument da l’inducziun en la rait. Il Cussegl federal fixescha indemnisaziuns minimalas per implants cun ina prestaziun da main che 150 kW. Questas indemnisaziuns minimalas s’orienteschan a l’amortisaziun d’implants da referenza en il decurs da lur durada da vita. ³⁸

L’indemnisaziun per l’electricitad or d’implants che cumbineschan chalur e forza, sa drizza tenor il pretsch dal martgà che vala il mument da l’inducziun en la rait. ³⁹

L’indemnisaziun per il gas regenerabel s’orientescha al pretsch ch’il gestiunari da la rait stuess pajar, sch’el cumprass l’energia d’in terz purschider. ⁴⁰

L’obligaziun da cumprar e d’indemnisar l’electricitad vala mo, sche quella deriva da stabiliments cun ina prestaziun da maximalmain 3 MW u cun ina producziun annuala, minus in eventual agen consum d’energia, da maximalmain 5000 MWh.

L’electricitad che vegn surpigliada ed indemnisada tenor ils alineas 1−1 ^ter , pon ils gestiunaris da la rait metter a quint a lur consuments finals fixs, als quals vegn furnida lur electricitad, quai tenor l’artitgel 6 da la Lescha dals 23 da mars 2007 ⁴¹ davart il provediment d’electricitad (LPrEl). ⁴²

Ils alineas 1−3 na pon betg vegnir applitgads, uschè ditg ch’ils producents èn participads al sistem d’indemnisaziun per la furniziun d’electricitad tenor l’artitgel 19 u survegnan contribuziuns als custs da manaschi tenor l’artitgel 33 a . ⁴³

Art. 16 Agen consum

Ils gestiunaris da stabiliments dastgan consumar dal tuttafatg u per part l’energia ch’els sezs han producì al lieu da la producziun. Els dastgan er vender dal tuttafatg u per part l’energia ch’els sezs han producì per il consum al lieu da producziun. Tuttas duas chaussas valan sco agen consum. Il Cussegl federal decretescha disposiziuns per definir e per limitar il lieu da producziun; el po permetter l’utilisaziun da conducts da colliaziun. ⁴⁴

L’alinea 1 vala er per gestiunaris da stabiliments che fan part dal sistem d’indemnisaziun per la furniziun d’electricitad (art. 19) u che pretendan ina contribuziun d’investiziun tenor il chapitel 5 u ina contribuziun als custs da manaschi (art. 33 a ). ⁴⁵

Art. 17 Regruppament per l’agen consum

Sche plirs proprietaris da bains immobigliars èn consuments finals al lieu da producziun, pon els sa regruppar per obtegnair in agen consum cuminaivel, sche l’entira prestaziun da producziun è considerabla en cumparegliaziun cun la prestaziun da colliaziun dal regruppament. ⁴⁶ Per quest intent fan els ina cunvegna tranter pèr sco er cun il gestiunari dal stabiliment.

Ils proprietaris da bains immobigliars pon prevair in agen consum cuminaivel al lieu da la producziun er per consuments finals ch’èn locataris u fittadins dad els. Els èn responsabels per il provediment da las parts participadas al regruppament. L’artitgel 6 u 7 LPrEl ⁴⁷ vala tenor il senn. ⁴⁸ Il Cussegl federal po prevair excepziuns areguard ils dretgs e las obligaziuns tenor ils artitgels 6 e 7 LPrEl.

Ils locataris u ils fittadins han la pussaivladad – cur ch’il proprietari da bains immobigliars introducescha l’agen consum cuminaivel – da sa decider per in provediment da basa tras il gestiunari da la rait tenor l’artitgel 6 u 7 LPrEl. Pli tard pon els far valair quest dretg mo pli, sch’il proprietari da bains immobigliars n’ademplescha betg las obligaziuns tenor l’alinea 2. Els mantegnan da princip lur dretg d’in access a la rait tenor l’artitgel 13 LPrEl.

Ils proprietaris da bains immobigliars ston surpigliar sezs ils custs che derivan da l’introducziun da l’agen consum cuminaivel, nun che quests custs sajan cuvrids tras l’indemnisaziun per l’utilisaziun da la rait (art. 14 LPrEl). Els na dastgan betg adossar quests custs directamain a locataris u a fittadins. ⁴⁹

Art. 18 Relaziun cun parts externas ed ulteriurs detagls⁵⁰

Suenter il regruppament ston ils consuments finals vegnir tractads cuminaivlamain sco in unic consument final areguard la retratga d’electricitad or da la rait. ⁵¹

Il Cussegl federal po decretar disposiziuns, en spezial davart:

1. la prevenziun cunter abus envers locataris sco er envers fittadins;
2. las cundiziuns, sut las qualas locataris e fittadins pon far valair ils dretgs ch’els han sin fundament da la LPrEl;
3. las cundiziuns e las proceduras da mesiraziun, sch’i vegnan utilisads accumulaturs electrics en il rom da l’agen consum.

Art. 18a⁵² Inducziun d’energia tras la Confederaziun

La Confederaziun dastga vender electricitad ed autras energias da rait ch’ella producescha per cuvrir il basegn da sias unitads administrativas a pretschs dal martgà, sch’ella na po betg utilisar sezza questas energias.

Il DATEC restrenscha talas venditas, sch’ellas influenzassan essenzialmain ils pretschs dal martgà.

Il Cussegl federal regla l’utilisaziun da las garanzias d’origin che vegnan emessas per la producziun d’energia, sco er dals retgavs che vegnan obtegnids or da la vendita da l’energia.

4. chapitel Indemnisaziun da la furniziun d’electricitad d’energias regenerablas (sistem d’indemnisaziun per la furniziun d’electricitad)

Art. 19 Participaziun al sistem d’indemnisaziun per la furniziun d’electricitad

Al sistem d’indemnisaziun per la furniziun d’electricitad pon sa participar gestiunaris da stabiliments novs ch’èn adattads per il lieu da staziunament respectiv e che produceschan electricitad da las suandantas energias regenerablas:

1. forza idraulica;
2. energia solara;
3. energia dal vent;
4. geotermia;
5. biomassa.

Ina participaziun è pussaivla mo, sch’ils meds finanzials bastan (art. 35 e 36).

Sco stabiliments novs valan stabiliments ch’èn vegnids mess en funcziun suenter il 1. da schaner 2013.

Betg sa participar al sistem d’indemnisaziun per la furniziun d’electricitad na pon ils gestiunaris da:

1. ovras idraulicas cun ina prestaziun da main che 1 MW u da pli che 10 MW;
2. implants da fotovoltaica cun ina prestaziun da main che 30 kW;
3. stabiliments per arder ruments d’abitadi (stabiliments per arder ruments);
4. stabiliments per arder glitta, stabiliments da gas da serenera e da gas da deponias;
5. stabiliments che utiliseschan per part combustibels u carburants fossils.

Ils gestiunaris d’ovras idraulicas ch’èn colliadas cun stabiliments dal provediment d’aua da baiver u cun stabiliments d’aua persa pon er sa participar al sistem d’indemnisaziun per la furniziun d’electricitad⁵³, sche la prestaziun dal stabiliment è pli pitschna che 1 MW. Il Cussegl federal po prevair excepziuns da questa limita minimala per ulteriuras ovras idraulicas, sche quellas:

1. sa chattan entaifer trajects d’auas gia explotads; u
2. n’èn betg cumbinadas cun novas intervenziuns en auas natiralas.

Il Cussegl federal po augmentar la limita da prestaziun tenor l’alinea 4 litera b. Sch’i dat ina interferenza cun l’indemnisaziun unica, pon ils gestiunaris dal stabiliment tscherner tranter l’indemnisaziun per la furniziun d’electricitad e l’indemnisaziun unica. ⁵⁴

Il Cussegl federal regla ils ulteriurs detagls pertutgant il sistem d’indemnisaziun per la furniziun d’electricitad, en spezial:

1. la procedura da dumonda;
2. la durada da l’indemnisaziun;
3. las pretensiuns minimalas energeticas, ecologicas ed autras;
4. l’annullaziun anticipada dal dretg da sa participar al sistem d’indemnisaziun per la furniziun d’electricitad;
5. l’extrada sco er las cundiziuns per in’extrada temporara dal sistem d’indemnisaziun per la furniziun d’electricitad;
6. l’ulteriura distribuziun calculabla da l’electricitad furnida, tras las gruppas da bilantscha activas sco unitads da mesiraziun e da calculaziun;
7. ulteriuras incumbensas da las gruppas da bilantscha e dals gestiunaris da las raits, particularmain l’obligaziun da surpigliar e d’indemnisar l’electricitad en il rom da l’artitgel 21 sco er l’eventuala obligaziun da pajar prestaziuns preliminaras.

Art. 20 Participaziun parziala

Il Cussegl federal po prevair ch’il gestiunari d’in stabiliment possia sa participar al sistem d’indemnisaziun per la furniziun d’electricitad mo cun ina part da l’electricitad producida ch’el na consumescha betg sez (art. 16 e 17), particularmain sch’i sa tracta d’in stabiliment grond e sche quel furnescha ina part considerabla da sia producziun.

Il Cussegl federal regla las premissas.

Art. 21 Commerzialisaziun directa

Ils gestiunaris vendan sezs lur electricitad sin il martgà.

Per singuls tips da stabiliments, particularmain per stabiliments pitschens, po il Cussegl federal prevair che lur gestiunaris na stoppian betg commerzialisar directamain lur electricitad, ma ch’els la possian furnir al pretsch da martgà da referenza (art. 23), sche la lavur ed ils custs per la commerzialisaziun directa fissan sproporziunads per els. Il Cussegl federal po limitar la durada da quest dretg.

En cas da la commerzialisaziun directa, sa cumpona l’indemnisaziun per la furniziun d’electricitad dal retgav ch’il singul gestiunari obtegna sin il martgà e da la premia da furniziun per l’electricitad furnida. En ils cas tenor l’alinea 2, sa cumpona ella dal pretsch da martgà da referenza e da la premia da furniziun.

La premia da furniziun resulta da la differenza tranter la tariffa d’indemnisaziun ed il pretsch da martgà da referenza.

Sch’il pretsch da martgà da referenza surpassa la tariffa d’indemnisaziun, appartegna la part che surpassa quella al Fond per il supplement da rait (art. 37).

Art. 22 Tariffa d’indemnisaziun

La tariffa d’indemnisaziun s’orientescha als custs da producziun da stabiliments da referenza, ch’èn decisivs il mument ch’in stabiliment vegn mess en funcziun. Ils stabiliments da referenza correspundan mintgamai a la tecnologia la pli effizienta; questa tecnologia sto esser rentabla a lunga vista.

La tariffa d’indemnisaziun resta la medema per tut la durada da l’indemnisaziun.

Il Cussegl federal decretescha disposiziuns executivas, en spezial davart:

1. las tariffas d’indemnisaziun per tecnologia da producziun, per categoria e per classa da prestaziun;
2. l’eventuala fixaziun da cas a cas da la tariffa d’indemnisaziun tras l’Uffizi federal d’energia (UFE) per stabiliments che na pon betg vegnir attribuids en moda raschunaivla ad in stabiliment da referenza;
3. in’examinaziun periodica da las tariffas d’indemnisaziun, tranter auter a maun dals custs da chapital respectivs;
4. l’adattaziun da las tariffas d’indemnisaziun;
5. excepziuns dal princip tenor l’alinea 2, en spezial davart l’adattaziun da las tariffas d’indemnisaziun per stabiliments ch’èn gia participads al sistem d’indemnisaziun per la furniziun d’electricitad, sche lur stabiliment da referenza generescha gudogns u perditas sproporziunads.

Art. 23 Pretsch da martgà da referenza

Il pretsch da martgà da referenza è in pretsch da martgà mesaun d’ina tscherta perioda.

Il Cussegl federal regla la fixaziun dal pretsch da martgà da referenza per ils sin guls tips da stabiliment. La perioda da calculaziun dal pretsch da martgà mesaun duai esser tant pli lunga che la producziun po vegnir controllada meglier temporar main.

5. chapitel Contribuziun d’investiziun per implants da fotovoltaica, da forza idraulica, da biomassa, d’energia dal vent e da geotermia⁵⁵

Art. 24⁵⁶ Princips

Sin basa da las disposiziuns da quest chapitel èsi pussaivel da pretender ina contribuziun d’investiziun per implants che produceschan electricitad or d’energias regenerablas, quai uschenavant ch’ils meds finanzials bastan (art. 35 e 36).

Las contribuziuns tenor ils artitgels 26 alinea 3 ^bis , 27 a alinea 3 e 27 b alinea 3 pon vegnir dumandadas per quellas prestaziuns da projectaziun che vegnan fatgas a partir dals 3 d’avrigl 2020. ⁵⁷

Art. 25⁵⁸ Contribuziun d’investiziun per implants da fotovoltaica

Per installar novs implants da fotovoltaica e per engrondir considerablamain implants da fotovoltaica èsi pussaivel da pretender ina contribuziun d’investiziun (indemnisaziun unica).

L’indemnisaziun unica importa maximalmain 30 pertschient dals custs d’investiziun d’implants da referenza ch’eran decisivs, cura che quels èn vegnids mess en funcziun.

L’indemnisaziun unica per implants, che furneschan tut l’electricitad ch’els produceschan, po importar – en divergenza da l’alinea 2 – fin 60 pertschient dals custs d’investiziun d’implants da referenza ch’eran decisivs, cura che quels èn vegnids mess en funcziun.

Art. 25a⁵⁹ Aucziuns per l’indemnisaziun unica

Per installar novs implants da fotovoltaica senza agen consum cun ina prestaziun a partir da 150 kW po il Cussegl federal prevair, che l’import da l’indemnisaziun unica vegnia fixà tras aucziuns. Quest import na dastga betg surpassar las contribuziuns d’investiziun tenor l’artitgel 25.

La tariffa d’indemnisaziun per la prestaziun d’in kilowatt è il criteri principal per l’agiudicaziun. Il Cussegl federal po prevair ulteriurs criteris.

Il Cussegl federal po prevair, ch’i stoppia vegnir depositada ina prestaziun da garanzia da fin 10 pertschient da l’indemnisaziun unica ch’è previsa per la prestaziun totala offrida, e reglar sia utilisaziun.

El po prevair sancziuns da fin 10 pertschient da l’indemnisaziun unica ch’è previsa per la prestaziun totala offrida, spezialmain sch’in project:

1. na vegn betg realisà entaifer il termin fixà;
2. na cuntanscha betg u cuntanscha mo parzialmain las finamiras garantidas en l’offerta, per la quala il participant da l’aucziun ha survegnì l’agiudicaziun;
3. n’ha betg u ha mo parzialmain las qualitads garantidas en l’offerta, per la quala il participant da l’aucziun ha survegnì l’agiudicaziun.

Art. 26⁶⁰ Contribuziun d’investiziun per ovras idraulicas

Ina contribuziun d’investiziun po vegnir pretendida per:

1. installar novas ovras idraulicas cun ina prestaziun d’almain 1 MW;
2. engrondir considerablamain ovras che han ina prestaziun d’almain 300 kW suenter l’engrondiment;
3. renovar considerablamain ovras che han ina prestaziun d’almain 300 kW suenter la renovaziun.

Per quella part da l’ovra, che serva a la circulaziun da la pumpa e turbina, n’èsi betg pussaivel da pretender ina contribuziun d’investiziun. Il Cussegl federal po prevair excepziuns, sch’i vegn cumprovà in basegn da capacitads d’accumulaziun supplementaras per pudair integrar energias regenerablas.

La contribuziun d’investiziun importa:

1. maximalmain 60 pertschient dals custs d’investiziun imputabels: per ovras tenor l’alinea 1 literas a e b;
2. maximalmain 40 pertschient dals custs d’investiziun imputabels: per ovras tenor l’alinea 1 litera c.

Per la projectaziun d’implants idraulics novs u d’engrondiments considerabels d’implants idraulics po vegnir dumandada ina contribuziun, sche las pretensiuns tenor l’alinea 1 literas a e b èn ademplidas. Quella importa maximalmain 40 pertschient dals custs da projectaziun imputabels e vegn deducida d’ina eventuala contribuziun d’investiziun tenor l’alinea 1. ⁶¹

Las limitas da prestaziun inferiuras tenor l’alinea 1 na valan betg per implants accessorics.

Il Cussegl federal po excluder ulteriuras ovras idraulicas da las limitas da prestaziun inferiuras tenor l’alinea 1, sch’ellas:

1. sa chattan entaifer trajects d’auas gia explotads; u
2. n’èn betg cumbinadas cun novas intervenziuns en auas natiralas u ecologicamain impurtantas.

Art. 27⁶² Contribuziun d’investiziun per implants da biomassa

Per installar novs implants da biomassa e per engrondir u renovar considerablamain implants da biomassa èsi pussaivel da pretender ina contribuziun d’investiziun.

Quella importa maximalmain 60 pertschient dals custs d’investiziun imputabels.

Per implants che utiliseschan per part combustibels u carburants fossils, n’èsi betg pussaivel da pretender ina contribuziun d’investiziun.

Art. 27a⁶³ Contribuziun d’investiziun per implants d’energia dal vent

Per installar novs implants d’energia dal vent cun ina prestaziun d’almain 2 MW èsi pussaivel da pretender ina contribuziun d’investiziun.

Quella importa maximalmain 60 pertschient dals custs d’investiziun imputabels.

Per la projectaziun da novs implants d’energia da vent po vegnir dumandada ina contribuziun. Quella importa maximalmain 40 pertschient dals custs da projectaziun imputabels e vegn deducida d’ina eventuala contribuziun d’investiziun tenor l’alinea 1. ⁶⁴

Art. 27b⁶⁵ Contribuziuns d’investiziun per implants da geotermia

Ina contribuziun d’investiziun po vegnir pretendida per:

1. explorar resursas geotermicas;
2. render accessiblas resursas geotermicas;
3. installar novs implants da geotermia.

Mintga contribuziun importa maximalmain 60 pertschient dals custs d’investiziun imputabels.

Per la projectaziun da novs implants da geotermia po vegnir dumandada ina contribuziun. Quella importa maximalmain 40 pertschient dals custs da projectaziun imputabels e vegn deducida d’ina eventuala contribuziun d’investiziun tenor l’alinea 1 litera c. ⁶⁶

Art. 28 Cumenzament da las lavurs da construcziun

Tgi che ha l’intenziun da pretender ina contribuziun d’investiziun tenor ils artitgels 26–27 b , dastga cumenzar cun las lavurs da construcziun, d’engrondiment u da renovaziun pir, suenter ch’il UFE ha dà ina garanzia. Il UFE po permetter da cumenzar anticipadamain cun las lavurs da construcziun. ⁶⁷

Tgi che cumenza – senza garanzia e senza permissiun – anticipadamain cun las lavurs da construcziun, d’engrondiment u da renovaziun d’in implant, na survegn betg ina tala contribuziun d’investiziun. ⁶⁸

Il Cussegl federal po extender questas reglas sin ina indemnisaziun unica per implants da fotovoltaica sur ina tscherta prestaziun.

Art. 29 Detagls⁶⁹

Il Cussegl federal regla ils detagls per las contribuziuns d’investiziun tenor quest chapitel, particularmain:⁷⁰

1. la procedura da dumonda;
2. las tariffas per l’indemnisaziun unica e per las contribuziuns d’investiziun, inclusiv dals custs imputabels; el po prevair differentas metodas da calculaziun per las differentas tecnologias;
3. l’examinaziun periodica e l’adattaziun da questas tariffas;
4. ils criteris che permettan da giuditgar, sch’in engrondiment u ina renovaziun d’in stabiliment è considerabel;
5. ils criteris che permettan da distinguer novs stabiliments d’engrondiments u da renovaziuns considerabels.

Per fixar las tariffas s’orientescha il Cussegl federal als custs betg cuvrids per installar novs implants u per engrondir u renovar implants existents. ⁷¹

Ultra da quai po il Cussegl federal prevair particularmain:⁷²

1. las pretensiuns minimalas energeticas, ecologicas ed autras;
2. las pretensiuns a la gestiun ed a la funcziunalitad dals stabiliments;
3. ⁷³ l’examinaziun concreta ed il giudicament concret da singulas dumondas, sch’i dat indizis, ch’i n’existian nagins custs betg cuvrids tar in implant;
4. ina restituziun da l’indemnisaziun unica u da las contribuziuns d’investiziun, particularmain sche las cundiziuns dal martgà d’energia chaschunan ina rentabilitad excessiva;
5. la grondezza minimala d’in stabiliment, ch’è necessaria per l’indemnisaziun unica;
6. las contribuziuns maximalas;
7. in’exclusiun u ina reducziun da l’indemnisaziun unica u da las contribuziuns d’investiziun, sch’igl è vegnì pajà in auter agid finanzial;
8. ina durada minimala, durant la quala in gestiunari che ha gia survegnì ina indemnisaziun unica u ina contribuziun d’investiziun, na dastga betg pretender puspè ina tala indemnisaziun u ina tala contribuziun per in stabiliment;
9. ⁷⁴ differentas categorias entaifer las singulas tecnologias;
10. ⁷⁵ tariffas tenor il princip d’implants da referenza per contribuziuns d’investiziun tenor ils artitgels 26–27b per tschertas classas da prestaziun;
11. ⁷⁶ l’obligaziun per projectaders che survegnan ina contribuziun d’investiziun tenor quest chapitel, da metter a disposiziun datas ed infurmaziuns d’interess public a la Confederaziun.

5a. chapitel Premia dal martgà flexibla per l’inducziun d’electricitad ord energias regenerablas

Art. 29a Participaziun al sistem da la premia dal martgà flexibla

Per construir novs implants e per engrondir u renovar considerablamain implants per producir electricitad ord energias regenerablas po vegnir dumandada – sin basa da las disposiziuns da quest chapitel e sch’ils meds finanzials bastan (art. 35 e 36) – ina premia dal martgà flexibla; questa disposiziun vala per ils suandants implants:

1. novs implants idraulics cun ina prestaziun a partir dad 1 MW;
2. renovaziuns ed engrondiments considerabels d’implants idraulics, sche tals han ina prestaziun d’almain 300 kW suenter l’engrondiment u la renovaziun;
3. implants fotovoltaics senza agen consum cun ina prestaziun a partir da 150 kW;
4. implants d’energia da vent;
5. implants da biomassa.

Novs implants èn implants ch’èn vegnids mess en funcziun suenter l’entrada en vigur da la midada dals 29 da settember 2023.

Nagin dretg da survegnir ina premia da martgà flexibla n’han:

1. stabiliments per arder ruments d’abitadi (stabiliments per arder ruments);
2. stabiliments per arder glitta, stabiliments da gas da serenera e da gas da deponias;
3. stabiliments che utiliseschan per part combustibels u carburants fossils;
4. implants idraulics che servan principalmain sco ovras da circulaziun; il Cussegl federal po prevair excepziuns, sch’i vegn cumprovà in basegn da capacitads d’accumulaziun supplementaras per pudair integrar energias regenerablas.

Per excepziuns da la limita inferiura d’implants idraulics (al. 1 lit. a e b) vala l’artitgel 26 alineas 4 e 5.

Il Cussegl federal regla ils detagls, en spezial:

1. la procedura da dumonda;
2. la durada da l’indemnisaziun;
3. las pretensiuns energeticas, ecologicas ed autras minimalas per implants da biomassa;
4. l’extincziun anticipada dal dretg da survegnir la premia da martgà flexibla;
5. l’extrada or dal sistem da la premia da martgà flexibla;
6. l’ulteriura distribuziun calculatorica da l’electricitad inducida tras las gruppas da bilantscha ch’èn activas sco unitads da mesiraziun e da rendaquint;
7. ulteriuras incumbensas da las gruppas da bilantscha e dals gestiunaris da la rait, particularmain l’obligaziun da surpigliar e d’indemnisar l’electricitad en il rom da l’artitgel 21 e collià cun quai er in’eventuala obligaziun da pajar prestaziuns preliminaras.

Art. 29b Tscherna tranter la premia dal martgà flexibla ed ina contribuziun d’investiziun

Ils gestiunaris d’in implant, che han tant il dretg da participar al sistem da la premia dal martgà flexibla sco er il dretg da survegnir ina contribuziun d’investiziun, pon tscherner, tge dretg ch’els vulan far valair.

Sch’els sa decidan per la participaziun al sistem da la premia dal martgà flexibla, van las contribuziuns d’investiziun ch’els han gia survegnì (art. 24) a favur dal Fond per il supplement da rait (art. 37).

Art. 29c Participaziun parziala e pretsch dal martgà da referenza

Las disposiziuns concernent la participaziun parziala (art. 20) al sistem d’indemnisaziun per l’inducziun d’electricitad e las disposiziuns pertutgant il pretsch dal martgà da referenza (art. 23) dal sistem d’indemnisaziun per l’inducziun d’electricitad valan tenor il senn er per la premia dal martgà flexibla.

Cun fixar il pretsch dal martgà da referenza po il Cussegl federal resguardar eventuals retgavs supplementars.

Art. 29d Commerzialisaziun directa

Per vender electricitad en il sistem da la premia dal martgà flexibla vala l’artitgel 21 alineas 1–4 tenor il senn.

Sch’il pretsch dal martgà da referenza surpassa la tariffa d’indemnisaziun, va la part che surpassa la tariffa d’indemnisaziun a favur dal Fond per il supplement da rait (art. 37).

Durant ils mais da december fin mars po il gestiunari retegnair 10 fin 40 pertschient da la part surpassanta. Il Cussegl federal fixescha la part che va a favur dal gestiunari.

Art. 29e Tariffa d’indemnisaziun

La tariffa d’indemnisaziun s’orientescha als custs da producziun ch’èn decisivs ed adequats il mument ch’in implant vegn mess en funcziun.

Per singulas tecnologias e per singuls tips d’implants po il Cussegl federal prevair, che la tariffa d’indemnisaziun s’orienteschia als custs da producziun d’implants da referenza ch’èn decisivs il mument ch’in implant vegn mess en funcziun. Ils implants da referenza correspundan mintgamai a la tecnologia la pli effizienta; questa tecnologia sto esser rentabla a lunga vista.

Per implants fotovoltaics a partir d’ina tscherta prestaziun po la tariffa d’indemnisaziun vegnir fixada cun agid d’intgants. Per differentas categorias pon vegnir organisads mintgamai intgants separads.

La tariffa d’indemnisaziun resta la medema per tut la durada da l’indemnisaziun.

Il Cussegl federal decretescha disposiziuns executivas, en spezial davart:

1. la fixaziun da las tariffas d’indemnisaziun per mintga tecnologia da producziun, per mintga categoria e per mintga classa da prestaziun;
2. las tariffas d’indemnisaziun per tecnologias u per tips d’implant che s’orienteschan als custs da producziun d’implants da referenza;
3. excepziuns dal princip tenor l’alinea 4, en spezial davart l’adattaziun da las tariffas d’indemnisaziun per implants ch’èn gia participads al sistem da la premia dal martgà flexibla, sche l’implant u l’implant da referenza respectiv generescha perditas u gudogns sproporziunads.

6. chapitel Mesiras da sustegn particularas

Art. 30 Premia da martgà per l’electricitad producida en ovras idraulicas grondas

Ils gestiunaris d’ovras idraulicas grondas cun ina prestaziun da passa 10 MW pon pretender ina premia da martgà per l’electricitad che vegn producida en questas ovras e ch’els ston vender sin il martgà per ils custs da producziun, uschenavant ch’ils meds finanzials bastan (art. 35 e 36). La premia da martgà duai gulivar ils custs da producziun betg cuvrids, importa dentant maximalmain 1,0 raps/kWh.

Sch’ils gestiunaris na ston betg surpigliar sezs la ristga dals custs da producziun betg cuvrids, mabain ils proprietaris, han quels il dretg sin la premia da martgà empè dals gestiunaris, uschenavant ch’ils gestiunaris conferman questa surpigliada da la ristga. Sch’ils proprietaris na ston betg surpigliar sezs la ristga dals custs da producziun betg cuvrids, mabain interpresas dal provediment d’electricitad, perquai ch’ellas èn obligadas tras in contract da retrair l’electricitad per ils custs da producziun u per cundiziuns sumegliantas, han questas interpresas il dretg sin la premia da martgà empè dals proprietaris, uschenavant che quels conferman questa surpigliada da la ristga.

Las varts che han il dretg fan in’unica dumonda per tut l’electricitad da lur portfolio che autorisescha da survegnir ina premia da martgà, er sche quella deriva da differentas ovras u da differents gestiunaris.

Il Cussegl federal regla ils detagls, en spezial:

1. la determinaziun dals pretschs da referenza che ston vegnir resguardads sco pretschs da martgà e che valan er per l’electricitad che vegn negoziada ordaifer la bursa;
2. in’eventuala consideraziun d’ulteriurs retgavs relevants;
3. ils custs imputabels e lur determinaziun;
4. in’eventuala delegaziun al UFE per precisar ils retgavs ed ils custs totals, inclusiv ils custs da chapital;
5. ⁷⁷ la cunfinaziun envers la contribuziun d’investiziun per engrondiments considerabels (art. 26 al. 1 lit. b);
6. la procedura, inclusiv ils documents che ston vegnir inoltrads, las modalitads da pajament e la collavuraziun tranter il UFE e la Cumissiun federala per l’electricitad (ElCom);
7. las obligaziuns da transparenza dals gestiunaris e proprietaris che n’han betg sezs il dretg;
8. la restituziun totala u parziala posteriura da la premia da martgà, en spezial pervia d’indicaziuns incorrectas u incumplettas.

… ⁷⁸

Art. 31 Premia da martgà e provediment da basa

Sche las varts che han il dretg èn incumbensadas cun il provediment da basa tenor l’artitgel 6 LPrEl ⁷⁹ , ston ellas deducir – per determinar la quantitad d’electricitad che dat il dretg sin la premia da martgà – quella quantitad d’electricitad ch’ellas pudessan vender maximalmain sut il titel dal provediment da basa.

La quantitad che sto vegnir deducida sa reducescha en la dimensiun d’autra electricitad dal provediment da basa che deriva d’energias regenerablas.

Las varts che han il dretg dastgan tegnair quint dals custs da producziun da la quantitad deducida en las tariffas applitgadas per lur venditas en il rom dal provediment da basa. Quai dastgan er quels far che na survegnan nagina premia da martgà pervia da la deducziun.

Il Cussegl federal po far prescripziuns per las tariffas dal provediment da basa.

Art. 32 Publicaziuns da concurrenza uffizialas per mesiras d’effizienza

Il Cussegl federal prevesa publicaziuns da concurrenza uffizialas per mesiras d’effizienza, en spezial per mesiras:

1. per promover l’utilisaziun spargnusa ed effizienta d’electricitad en edifizis, en stabiliments, en interpresas ed en vehichels;
2. per reducir perditas da transfurmaziun en stabiliments electrics destinads a la producziun ed a la distribuziun d’electricitad;
3. per utilisar chalur persa, che na po betg vegnir utilisada autramain, per la producziun d’electricitad.

Per cumplettar l’alinea 1 po el prevair programs sin plaun naziunal per la publicaziun directa da mesiras tenor l’alinea 1 litera a. ⁸⁰

Art. 33⁸¹ Garanzias per la geotermia

Per segirar las ristgas d’investiziuns en il rom da l’exploraziun e da l’avertura da resursas geotermicas sco er da la construcziun da stabiliments geotermics per producir electricitad pon vegnir prestadas garanzias. Las garanzias importan maximalmain 60 pertschient dals custs d’investiziun imputabels.

Per in project da geotermia n’èsi betg pussaivel da pretender a medem temp ina garanzia tenor l’alinea 1 ed ina contribuziun tenor l’artitgel 27 b alinea 1.

Il Cussegl federal regla ils detagls, en spezial ils custs d’investiziun imputabels e la procedura.

Art. 33a⁸² Contribuziun als custs da manaschi per implants da biomassa

Per implants da biomassa èsi pussaivel da pretender ina contribuziun als custs da manaschi, uschenavant ch’ils meds finanzials bastan (art. 35 e 36).

La contribuziun als custs da manaschi vegn fixada tenor la tariffa da contribuziun minus il pretsch da referenza dal martgà e vegn pajada per ura kilowatt electricitad furnida.

Il Cussegl federal fixescha l’import da la tariffa da contribuziun per mintga categoria e classa da prestaziun, quai sa basond sin ils custs da manaschi d’implants da referenza e resguardond eventuals retgavs. La tariffa da contribuziun po vegnir adattada a las relaziuns.

Ultra da quai po il Cussegl federal prevair particularmain:

1. pretensiuns minimalas energeticas, ecologicas ed autras;
2. las contribuziuns maximalas;
3. l’exclusiun d’implants cun custs da manaschi che pon vegnir cuvrids en in’autra moda.

I n’è betg pussaivel da pretender ina contribuziun als custs da manaschi per:

1. stabiliments per arder ruments d’abitadi (stabiliments per arder ruments);
2. stabiliments per arder glitta, stabiliments da gas da serenera e da gas da deponias;
3. stabiliments che utiliseschan per part combustibels u carburants fossils.

Art. 34⁸³ Indemnisaziun tenor la legislaziun davart la protecziun da las auas e davart la pestga

Al possessur d’ina ovra idraulica (ovra idraulica en il senn da la legislaziun davart la protecziun da las auas) vegnan pajads tut ils custs per las mesiras tenor l’artitgel 83 a LPAuas ⁸⁴ u tenor l’artitgel 10 da la Lescha federala dals 21 da zercladur 1991 ⁸⁵ davart la pestga.

7. chapitel Supplement da rait

1. secziun Incassament, utilisaziun e Fond per il supplement da rait

Art. 35 Incassament ed utilisaziun

L’organ executiv tenor l’artitgel 64 incassescha dals gestiunaris da la rait in supplement sin l’indemnisaziun per l’utilisaziun da la rait da transmissiun (supplement da rait) ed assegna quel al Fond per il supplement da rait (art. 37). Ils gestiunaris da la rait pon adossar il supplement da rait als consuments finals.

Cun il supplement da rait vegnan finanziads:

1. la premia per la furniziun d’electricitad tenor l’artitgel 21 en il sistem d’indemnisaziun per la furniziun d’electricitad ed ils custs da transacziun ch’èn colliads cun quai;
2. ils custs per indemnisaziuns per la furniziun d’electricitad che n’èn betg cuvrids tras ils pretschs da martgà tenor il dretg vegl;
3. ils custs per las indemnisaziuns dals custs supplementars tenor l’artitgel 73 alinea 4 che n’èn betg cuvrids tras ils pretschs da martgà;
4. ⁸⁶ las contribuziuns d’investiziun tenor il chapitel 5;
5. ⁸⁷ …
6. ⁸⁸ la premia da martgà flexibla tenor il chapitel 5a;
7. la premia da martgà per l’electricitad producida en ovras idraulicas grondas tenor l’artitgel 30;
8. ils custs da las publicaziuns da concurrenza uffizialas tenor l’artitgel 32;
9. ⁸⁹ las perditas da las garanzias per la geotermia tenor l’artitgel 33;
10. l’indemnisaziun tenor l’artitgel 34;
11. ⁹⁰ las contribuziuns als custs da manaschi tenor l’artitgel 33a;
12. ils custs d’execuziun respectivs, en spezial ils custs necessaris da l’organ executiv;
13. ils custs dal UFE che resultan per el da sias incumbensas envers l’organ executiv.

Il supplement da rait importa maximalmain 2,3 raps/kWh. Il Cussegl federal fixescha quel tenor ils basegns.

Art. 36⁹² Limitaziun per singulas utilisaziuns⁹¹

Per impunder ils meds finanzials per las singulas utilisaziuns ston vegnir resguardadas las suandantas quotas maximalas:

1. ina quota maximala da mintgamai 0,1 raps/kWh per:1.las publicaziuns da concurrenza uffizialas,2.las contribuziuns d’investiziun e las garanzias per la geotermia,3.l’indemnisaziun tenor l’artitgel 34;
2. ina quota maximala da 0,2 raps/kWh per las contribuziuns d’investiziun tenor l’artitgel 26 alinea 1 per ovras idraulicas cun ina prestaziun da passa 10 MW;
3. ina quota maximala da 0,2 raps/kWh per la premia da martgà per l’electricitad producida en ovras idraulicas grondas.

Il UFE fixescha mintga onn ils meds finanzials che vegnan utilisads per ils implants da fotovoltaica (contingent per la fotovoltaica). El po er fixar contingents per las ulteriuras tecnologias. El prenda en mira in augment cuntinuà e tegna quint dal svilup dals custs.

Il Cussegl federal regla las consequenzas da las limitaziuns tenor quest artitgel. ⁹³

Ils meds finanzials tenor l’alinea 1 litera c, che n’èn betg vegnids duvrads, vegnan impundids l’onn suandant per autras utilisaziuns tenor l’artitgel 26 alinea 1 literas b e c u tenor l’artitgel 34, quai resguardond las quotas maximalas en l’alinea 1.

Art. 37 Fond per il supplement da rait

Per il supplement da rait vegn manà in fond spezial tenor l’artitgel 52 da la Lescha da finanzas dals 7 d’october 2005 ⁹⁴ (Fond per il supplement da rait). ⁹⁵

Il Fond per il supplement da rait vegn administrà dal DATEC. Ils uffizis federals cumpetents e l’organ executiv ston vegnir provedids cun meds finanzials, uschia ch’els pon far ils pajaments ch’èn necessaris en lur champ da cumpetenza executiva (art. 62).

L’Administraziun federala da finanzas investescha ils meds finanzials dal Fond per il supplement da rait. En il quint annual da la Confederaziun vegnan els bilantschads sut il chapital ester.

Tenor l’artitgel 37 a dastga il Fond per il supplement da rait far debits. Ses meds finanzials vegnan tschainsids. ⁹⁶

La Controlla federala da finanzas controlla mintga onn il quint dal Fond per il supplement da rait.

Davart ils apports e las prelevaziuns sco er davart il stadi da la facultad dal Fond stoi vegnir fatg mintga onn in rapport.

Art. 37a⁹⁷ Emprests da tresoraria

L’Administraziun federala da finanzas po conceder emprests da tresoraria al Fond per il supplement da rait, per surmuntar culminaziuns da finanziaziun.

Ils emprests dastgan importar maximalmain il dubel da la media da las entradas annualas da 5 onns or dal supplement da rait.

Ils emprests ston vegnir restituids entaifer 7 onns, e quai or dals retgavs dal supplement da rait. A partir dal mument che l’emprest è vegnì pajà, vegn impundì mintga onn 1/7 da l’import inizial dals retgavs annuals or dal supplement da rait per la restituziun.

Il credit sto vegnir tschainsì ad in tschains usità sin il martgà.

Il Cussegl federal regla ils detagls.

Art. 38 Scadenza dals sustegns

Novas obligaziuns na vegnan betg pli surpigliadas il pli tard a partir dal 1. da schaner:

1. dal sisavel onn suenter l’entrada en vigur da questa lescha: en il sistem d’indemnisaziun per la furniziun d’electricitad;
2. da l’onn 2036 per:⁹⁸1.⁹⁹las indemnisaziuns unicas tenor ils artitgels 25 e 25a,2.¹⁰⁰las contribuziuns d’investiziun tenor ils artitgels 26–27b,3.las publicaziuns da concurrenza uffizialas tenor l’artitgel 32,4.¹⁰¹las garanzias per la geotermia tenor l’artitgel 33,5.¹⁰²la premia da martgà flexibla tenor l’artitgel 29a.

La premia da martgà tenor l’artitgel 30 vegn pajada l’ultima giada per l’onn 2030. ¹⁰³

… ¹⁰⁴

2. secziun Restituziun

Art. 39 Persunas cun dretg sin restituziun

Als consuments finals vegn restituì il supplement da rait cumplet ch’els han pajà, sche lur custs d’electricitad importan almain 10 pertschient da la valurisaziun brutta.

Sche lur custs d’electricitad importan almain 5 pertschient, dentant main che 10 pertschient da la valurisaziun brutta, vegn restituida als consuments finals ina part dal supplement da rait pajà; l’import sa drizza en quest connex tenor la relaziun tranter ils custs d’electricitad e la valurisaziun brutta.

Nagin dretg sin restituziun han ils consuments finals da dretg public u privat che adempleschan per gronda part ina incumbensa da dretg public ch’els han survegnì per lescha u per contract. Excepziunalmain vegn restituì a tals consuments finals independentamain da lur intensitad electrica il supplement da rait ch’els han pajà per la gestiun d’implants da perscrutaziun gronds en instituts da perscrutaziun d’impurtanza naziunala; il Cussegl federal designescha quests implants da perscrutaziun gronds.

Art. 40 Premissas

Il supplement da rait vegn mo restituì, sche:

1. il consument final è s’obligà d’augmentar l’effizienza energetica en ina cunvegna da finamiras cun la Confederaziun;
2. il consument final fa regularmain in rapport en chaussa per mauns da la Confederaziun;
3. il consument final fa ina dumonda per l’onn da gestiun respectiv;
4. l’import che duai vegnir restituì l’onn da gestiun respectiv importa almain 20 000 francs.

Art. 41 Cunvegna da finamiras

La cunvegna da finamiras sto esser vegnida concludida il pli tard l’onn da gestiun, per il qual vegn dumandada la restituziun.

La cunvegna da finamiras s’orientescha vi dals princips da l’utilisaziun spargnusa ed effizienta da l’energia, vi dal stadi da la tecnica e cumpiglia las mesiras economicas. Quellas ston esser economicamain supportablas e resguardar adequatamain autras mesiras d’effizienza ch’èn gia vegnidas prendidas.

Sch’ils consuments finals n’observan betg cumplainamain l’obligaziun ch’è vegnida fixada en la cunvegna da finamiras, n’han els nagin dretg sin ina restituziun. Restituziuns ch’els han survegnì nungiustifitgadamain, ston els pajar enavos.

Il UFE controlla l’observaziun da la cunvegna da finamiras. Ils consuments finals ston metter a disposiziun al UFE ils documents necessaris e conceder l’access a las instituziuns durant il temp da lavur usità.

Il Cussegl federal regla en spezial:

1. la durada minimala ed ils puncts centrals da la cunvegna da finamiras;
2. eventuals termins ed eventualas modalitads che valan per elavurar la cunvegna da finamiras;
3. la periodicitad per la restituziun sco er il proceder.

Art. 42 Cas da direzza

En cas da direzza po il Cussegl federal prevair ina restituziun parziala dal supplement da rait pajà er per auters consuments finals che quels tenor l’artitgel 39, sche lur cumpetitivitad vegniss restrenschida considerablamain tras il supplement da rait.

Art. 43 Procedura

Il Cussegl federal regla la procedura; el fixescha oravant tut il termin, entaifer il qual la dumonda sto vegnir inoltrada.

8. chapitel Utilisaziun spargnusa ed effizienta da l’energia

Art. 44 Indrizs, vehichels ed apparats producids en seria

Per reducir il consum d’energia decretescha il Cussegl federal per indrizs, vehichels ed apparats e lur cumponentas che vegnan producids en seria e che vegnan mess a disposiziun sin il martgà svizzer, prescripziuns davart:

1. indicaziuns unitaras e cumparegliablas davart il consum d’energia specific, davart l’effizienza energetica, davart las emissiuns sco er davart las qualitads d’utilisaziun ch’èn relevantas per il consum d’energia e che vegnan consideradas sur l’entir ciclus da vita;
2. la procedura da l’examinaziun tecnica concernent l’energia;
3. las pretensiuns al metter a disposiziun sin il martgà;
4. indicaziuns davart ils respargns ch’èn relevants per las finanzas, per il consum e per las emissiuns, ubain respargns u custs supplementars en cumparegliaziun cun auters indrizs, vehichels ed apparats e cun lur cumponentas che vegnan producidas en seria.¹⁰⁵

Empè da decretar prescripziuns davart las pretensiuns al metter a disposiziun sin il martgà, po il Cussegl federal introducir instruments da l’economia da martgà. ¹⁰⁶

Sch’i n’existan per tscherts products naginas prescripziuns tenor l’alinea 1, po il UFE far cunvegnas correspundentas cun ils producents ed ils importaders.

Il Cussegl federal ed il UFE s’orienteschan vi dal princip da la rentabilitad sco er vi da las meglras tecnologias disponiblas e resguardan normas e recumandaziuns internaziunalas d’organisaziuns spezialisadas renconuschidas. Las pretensiuns al metter a disposiziun sin il martgà e las finamiras dals instruments da l’economia da martgà ston vegnir adattadas al stadi da la tecnica ed als svilups internaziunals. ¹⁰⁷

Il Cussegl federal po declerar che las prescripziuns davart las pretensiuns al metter a disposiziun sin il martgà sajan applitgablas er per l’atgna utilisaziun. ¹⁰⁸

Sche indrizs, apparats u lur cumponentas che vegnan producidas en seria èn pertu tgads d’ina norma armonisada tenor la Lescha federala dals 21 da mars 2014 ¹⁰⁹ da vart ils products da construcziun (LProdC) u sch’igl è vegnida emessa per quels ina valita ziun tecnica europeica tenor la LProdC, vegnan ils alineas 1–5 remplazzads tras las prescripziuns davart l’utilisaziun, il metter en funcziun, l’applicaziun u l’in stallaziun.

Art. 45 Edifizis

En il rom da lur legislaziun stgaffeschan ils chantuns cundiziuns generalas favuraivlas per l’utilisaziun spargnusa ed effizienta da l’energia sco er per l’utilisaziun d’energias regenerablas. Els sustegnan la realisaziun da standards d’utilisaziun per l’utilisaziun spargnusa ed effizienta da l’energia. En quest connex eviteschan els barrieras tecnicas nungiustifitgadas per il commerzi.

Els decreteschan prescripziuns davart l’utilisaziun spargnusa ed effizienta da l’energia en edifizis novs ed existents. En quest connex dattan els sche pussaivel la precedenza als interess da l’utilisaziun spargnusa ed effizienta da l’energia sco er da l’utilisaziun d’energias regenerablas e da chalur persa. Ils chantuns tegnan quint adequatamain dals interess da la protecziun dal maletg dal lieu, da la protecziun da la patria e da la protecziun da monuments.

Ils chantuns decreteschan en spezial prescripziuns concernent:

1. la quota maximala admissibla d’energias betg regenerablas per cuvrir il basegn da chalur per stgaudaments ed il basegn d’aua chauda;tar la quota d’energias regenerablas po vegnir quintada la chalur persa;
2. l’installaziun nova ed il remplazzament da stgaudaments electrics da resistenza fixs;
3. il quint individual dals custs da stgaudament e d’aua chauda per edifizis novs e per renovaziuns considerablas d’edifizis existents;
4. la producziun d’energias regenerablas e l’effizienza energetica;
5. ¹¹⁰ las limitas da l’energia grischa per edifizis novs e per renovaziuns considerablas d’edifizis existents.

Cun decretar las prescripziuns tenor l’alinea 3 litera d resguardan ils chantuns, ch’en edifizis stgaudads che cuntanschan almain il standard da Minergie, il standard dal Model da prescripziuns energeticas dals chantuns (MoPEC) u in standard da construcziun cumparegliabel, na vegnia in surpassament da maximalmain 20 cm ch’è vegnì chaschunà tras l’isolaziun termica u tras indrizs per la meglra utilisaziun da las energias regenerablas indigenas, betg quintà per calcular en spezial l’autezza da l’edifizi, las distanzas tranter ils edifizis, la distanza dal cunfin, la distanza da las auas, la distanza da las vias u la distanza da las plazzas da parcar sco er da las lingias da construcziun. ¹¹¹

Cun decretar las prescripziuns tenor l’alinea 3 litera d resguardan ils chantuns, ch’en cas d’edifizis stgaudads che cuntanschan almain il standard da Minergie, da MoPEC u in standard da construcziun cumparegliabel na vegn in surpassament da maximalmain 20 cm chaschunà tras l’isolaziun termica u tras indrizs per la meglra utilisaziun d’energias regenerablas indigenas, betg quintà tar la calculaziun en spezial da l’autezza da l’edifizi, da las distanzas tranter ils edifizis, da la distanza dal cunfin, da la distanza da las auas, da la distanza da las vias u da la distanza da las plazzas da parcar sco er tar las lingias da construcziun.

Els decreteschan prescripziuns unitaras concernent l’indicaziun dal consum d’energia d’edifizis (certificat energetic dals edifizis). Els pon fixar ch’il certificat energetic è obligatoric per lur territori chantunal; sch’els prevesan in obligatori, fixeschan els, en tge cas ch’il certificat energetic è obligatoric.

Art. 45a¹¹² Obligaziun da trair a niz l’energia solara tar edifizis

Sin ils tetgs u vi da las fatschadas d’edifizis novs cun ina surfatscha imputabla da passa 300 m ² sto vegnir installà in indriz solar, per exempel in indriz fotovoltaic u in indriz solar termic. Ils chantuns pon prevair questa obligaziun er per edifizis cun ina surfatscha imputabla da 300 m ² u damain.

Ils chantuns reglan las excepziuns, en spezial sche l’installaziun d’in indriz solar:

1. s’oppona ad autras prescripziuns da dretg public;
2. n’è tecnicamain betg pussaivla; u
3. è sproporziunada en reguard economic.

Fin a l’entrada en vigur da las disposiziuns legalas chantunalas davart las excepziuns reglan las regenzas chantunalas questas excepziuns en furma d’ordinaziuns.

Ils chantuns che han introducì fin il 1. da schaner 2023 las directivas concernent la producziun d’atgna electricitad tar edifizis novs tenor la part E dal Model da prescripziuns energeticas dals chantuns MoPEC 2014 u prescripziuns pli severas, na ston betg exequir ils alineas 1–3.

Art. 45b¹¹³ Trair a niz l’energia solara tar infrastructuras da la Confederaziun

Vi da las infrastructuras da l’administraziun federala e da las interpresas federalas ston las surfatschas adattadas vegnir equipadas cun elements per producir energia solara. Las surfatschas d’infrastructura che na vegnan betg utilisadas, ston vegnir messas a disposiziun ad organisaziuns, ad interpresas u a persunas privatas per l’utilisaziun.

Il Cussegl federal regla las excepziuns, en spezial sche l’installaziun d’in indriz solar:

1. s’oppona ad autras prescripziuns da dretg public;
2. n’è tecnicamain betg pussaivla; u
3. è sproporziunada en reguard economic.

Art. 46 Consum d’energia en interpresas

La Confederaziun ed ils chantuns s’engaschan per in’utilisaziun spargnusa ed effizienta da l’energia en interpresas.

La Confederaziun po far per quest intent cunvegnas cun interpresas davart las fina miras per augmentar l’effizienza energetica. Questas cunvegnas da finamiras ston esser economicamain supportablas. Plinavant s’engascha la Confederaziun per la derasaziun e l’acceptanza da las cunvegnas da finamiras e da las mesiras ch’èn col liadas cun quellas. Ella procura per in proceder coordinà cun ils chantuns.

Ils chantuns decreteschan prescripziuns concernent la conclusiun da cunvegnas tranter els ed ils consuments gronds davart las finamiras per augmentar l’effizienza energetica e prevesan avantatgs tar la conclusiun e tar l’observaziun da questas cun vegnas da finamiras. Els armoniseschan lur prescripziuns cun quellas da la Confede raziun concernent las cunvegnas da finamiras. Questas cunvegnas da finamiras ston esser economicamain supportablas.

Art. 46a¹¹⁴ Funcziun d’exempel da la Confederaziun e dals chantuns areguard l’effizienza energetica

La Confederaziun ed ils chantuns adempleschan ina funcziun d’exempel areguard l’effizienza energetica.

Il consum d’energia da l’administraziun federala centrala per onn sto vegnir reducì en cumparegliaziun cun il stadi da l’onn 2000 per 53 pertschient fin l’onn 2040. Il Cussegl federal po prevair excepziuns en connex cun la segirezza dal pajais ed en connex cun la protecziun da la populaziun.

Il Cussegl federal fixescha las mesiras necessarias per l’administraziun federala centrala e per las interpresas federalas.

Art. 46b¹¹⁵ Augments d’effizienza tras furniturs d’electricitad

Per cuntanscher la finamira tenor l’artitgel 9 a ^bis alinea 1 LPrEl ¹¹⁶ fixescha il Cussegl federal finamiras annualas per augmentar l’effizienza. Las finamiras na cuntegnan nagina limitaziun da la quantitad d’electricitad ch’ils furniturs dastgan vender.

Ils furniturs d’electricitad ston ademplir las finamiras prendend mesiras per augmentar l’effizienza dals apparats, dals indrizs e dals vehichels existents che funcziunan cun electricitad e ch’èn en possess da consuments finals svizzers. Sch’els n’adempleschan betg sezs la finamira, acquistan els autras cumprovas d’avair prendì las mesiras tenor quest artitgel per augmentar l’effizienza energetica en Svizra.

Ils augments d’effizienza ston vegnir cuntanschids cun agid da mesiras standardisadas u betg standardisadas. Il UFE designescha las singulas mesiras standardisadas e las adatta en cas da basegn. Las mesiras betg standardisadas ston vegnir suttamessas al UFE per l’approvaziun.

La valur directiva d’in furnitur d’electricitad correspunda ad ina tscherta cumpart da sia vendita da l’onn precedent als consuments finals en Svizra. Uschenavant ch’ils furniturs d’electricitad han manchentà la finamira, ston els ademplir supplementarmain la part mancanta en il decurs dals proxims 3 onns.

Il Cussegl federal regla ils detagls, en spezial:

1. la cumpart da la vendita da las interpresas ch’è decisiva per la finamira;
2. la liberaziun da singulas categorias da furniturs d’electricitad da tschertas finamiras;
3. las pretensiuns a la cumprova d’augments d’effizienza;
4. l’imputabladad da mesiras chantunalas e communalas.

Il Cussegl federal po prevair excepziuns u facilitaziuns da la finamira per ils furniturs d’electricitad che furneschan ad interpresas che dovran blera electricitad.

9. chapitel Promoziun

1. secziun Mesiras

Art. 47 Infurmaziun e cussegliaziun

La Confederaziun ed ils chantuns infurmeschan e cusseglian la publicitad e las autoritads davart la garanzia d’in provediment d’energia economic ed ecologic, davart las pussaivladads d’ina utilisaziun spargnusa ed effizienta da l’energia sco er davart l’utilisaziun d’energias regenerablas. Els coordineschan lur activitads. L’infurmaziun è principalmain chaussa da la Confederaziun, la cussegliaziun en emprima lingia l’incumbensa dals chantuns.

En il rom da lur incumbensas ed ensemen cun varts privatas pon la Confederaziun ed ils chantuns installar organisaziuns d’infurmaziun e da cussegliaziun. La Confederaziun po sustegnair ils chantuns e las organisaziuns privatas tar lur activitads d’infurmaziun e da cussegliaziun.

Art. 48 Scolaziun e furmaziun supplementara

La Confederaziun promova en collavuraziun cun ils chantuns la scolaziun e la furmaziun supplementara da persunas ch’èn incaricadas cun incumbensas tenor questa lescha.

Ella po sustegnair la scolaziun e la furmaziun supplementara da spezialists d’energia, en spezial en il sectur da construcziun.

Art. 49 Perscrutaziun, svilup e demonstraziun

La Confederaziun promova la perscrutaziun da basa, la perscrutaziun applitgada ed il svilup inizial da novas tecnologias energeticas, en spezial en il sectur da l’utilisaziun spargnusa ed effizienta da l’energia, dal transport e da l’accumulaziun d’energia sco er da l’utilisaziun d’energias regenerablas. En quest connex resguarda ella ils basegns dals chantuns e da l’economia.

Suenter avair consultà il chantun da staziunament po ella sustegnair:

1. implants sco er projects da pilot e da demonstraziun;
2. experiments sut cundiziuns realas ed analisas che servan ad examinar ed a giuditgar tecnicas energeticas, ad evaluar mesiras da la politica d’energia u a registrar las datas necessarias.

Implants da pilot e da demonstraziun cun sedia a l’exteriur sco er projects da pilot e da demonstraziun che vegnan realisads a l’exteriur pon vegnir sustegnids excepziunalmain, sch’els genereschan ina valurisaziun en Svizra.

La Confederaziun po tscherner ils implants ed ils projects da pilot e da demonstra ziun che duain vegnir sustegnids per part cun ina procedura da concurrenza. Per quest intent po il UFE publitgar appels per inoltrar dumondas davart tscherts temas entaifer in termin fixà. Dumondas tar ils temas ch’èn cuntegnids en ils appels pon vegnir resguardadas durant l’onn respectiv mo, sch’ellas èn vegnidas fatgas en il rom da la procedura da concurrenza ed entaifer il termin fixà.

Art. 50 Utilisaziun da l’energia e da la chalur persa

En il sectur da l’utilisaziun da l’energia e da la chalur persa po la Confederaziun sustegnair mesiras per:

1. l’utilisaziun spargnusa ed effizienta da l’energia;
2. l’utilisaziun d’energias regenerablas;
3. l’utilisaziun da la chalur persa, en spezial d’ovras electricas, da stabiliments per arder ruments, da sereneras, d’implants da servetsch e da stabiliments industrials, sco er la distribuziun da chalur persa en raits da chalur locala e da chalur a distanza.

Art. 50a¹¹⁷ Program d’impuls per remplazzar indrizs che produceschan chalur e per prender mesiras en il sectur da l’effizienza energetica

En il rom d’in program d’impuls promova la Confederaziun – cun in import da 200 milliuns francs per onn durant 10 onns – il remplazzament da stgaudaments a material dad arder fossil e da stgaudaments electrics da resistenza fixs tras ina producziun da chalur ord energias regenerablas e mesiras en il sectur da l’effizienza energetica.

L’execuziun vegn fatga dals chantuns en il rom da las structuras existentas tenor l’artitgel 34 da la Lescha da CO ₂ dals 23 da december 2011 ¹¹⁸ .

Ils meds finanzials vegnan concedids als chantuns en ina contribuziun da basa per abitant. Per conceder ils meds finanzials po il Cussegl federal resguardar las stentas ch’ils chantuns han fatg fin ussa en il sectur dals edifizis.

Il Cussegl federal regla ils detagls, particularmain l’autezza da las contribuziuns da promoziun, quai resguardond la mancanza da sistems per distribuir chalur. En connex cun il remplazzament da stgaudaments a material dad arder fossil sustegna el indrizs dal sectur da prestaziun mesaun e pli aut e fixescha las pretensiuns minimalas al program d’impuls.

L’Assamblea federala permetta in credit d’impegn da 10 onns tras in conclus federal simpel.

2. secziun Finanziaziun

Art. 51 Princips

La Confederaziun po promover las mesiras tenor ils artitgels 47, 48 e 50 ubain en furma da contribuziuns globalas annualas als chantuns ubain en furma d’agids finanzials per projects singuls. Per projects singuls per realisar las mesiras tenor l’artitgel 50 conceda ella agids finanzials mo en cas excepziunals, en spezial sche:

1. il project singul è d’impurtanza exemplarica; u
2. il project singul fa part d’in program da la Confederaziun, cun il qual duai vegnir promovida l’introducziun da novas tecnologias en il martgà.

Mesiras tenor ils artitgels 47, 48 e 50 pon vegnir finanziadas en il rom da contribuziuns globalas tenor l’artitgel 34 da la Lescha dals 23 da december 2011 ¹¹⁹ davart il CO ₂ , sche las premissas ch’èn menziunadas là èn ademplidas.

La promoziun tenor l’artitgel 49 alinea 1 sa drizza er per projects singuls tenor la Lescha federala dals 14 da december 2012 ¹²⁰ davart la promoziun da la perscrutaziun e da l’innovaziun.

Il sustegn tenor l’artitgel 49 alinea 2 ha lieu en furma d’agids finanzials tenor l’artitgel 53.

Art. 52 Contribuziuns globalas

Contribuziuns globalas vegnan mo concedidas, sch’in chantun dispona d’in program da promoziun en il sectur respectiv. Ellas na dastgan betg surpassar il credit annual che vegn permess dal chantun per la realisaziun dal program da promoziun.

En il sectur da l’infurmaziun e da la cussegliaziun (art. 47) sco er da la scolaziun e da la furmaziun supplementara (art. 48) vegnan sustegnids en spezial programs per promover l’utilisaziun spargnusa ed effizienta da l’energia.

En il sectur da l’utilisaziun da l’energia e da la chalur persa (art. 50) ston vegnir duvrads almain 50 pertschient da la contribuziun globala ch’è vegnida concedida ad in chantun, per promover mesiras privatas inclusiv la colliaziun a raits da chalur locala e da chalur a distanza novas u existentas. Ultra da quai vegnan mesiras en il sectur dals edifizis sustegnidas mo, sch’il program da promoziun chantunal prevesa l’emissiun d’in certificat energetic dals edifizis cun rapport da cussegliaziun; il Cussegl federal regla las excepziuns, en spezial per ils cas ch’ina tala premissa da contribuziun è sproporziunada.

L’autezza da las contribuziuns globalas als singuls chantuns vegn calculada tenor l’efficacitad dal program da promoziun chantunal e tenor la summa dal credit chantunal. Ils chantuns fan mintga onn in rapport per mauns dal UFE.

Ils meds finanzials che na vegnan betg utilisads durant l’onn respectiv ston vegnir restituids a la Confederaziun. Empè d’ina restituziun po il UFE permetter il transferiment sin l’onn suandant.

Il Cussegl federal regla ils detagls, en spezial las premissas ch’ils chantuns ston ademplir per ch’els survegnian contribuziuns globalas.

Art. 53 Agids finanzials per projects singuls

Agids finanzials per projects singuls vegnan per regla concedids en furma da prestaziuns da daners betg restituiblas. Contribuziuns da gestiun vegnan concedidas mo en cas excepziunals. Il sustegn retroactiv è exclus.

Ils agids finanzials tenor ils artitgels 47, 48 e 50 na dastgan betg surpassar 40 pertschient dals custs imputabels. ¹²¹ Ils agids finanzials pon vegnir augmentads excepziunalmain sin 60 pertschient dals custs imputabels. Decisivs per l’excepziun èn la qualitad dal project, l’interess spezial da la Confederaziun e la situaziun finanziala dal retschavider da l’agid finanzial.

Ils agids finanzials tenor l’artitgel 49 alinea 2 na dastgan betg surpassar 50 pertschient dals custs imputabels. Per indrizs e projects da pilot cun in bass nivel da madirezza tecnologica e cun ina gronda ristga finanziala pon ils agids finanzials vegnir augmentads excepziunalmain fin a 70 pertschient dals custs imputabels. Decisivs per l’excepziun èn l’interess particular da la Confederaziun e la relaziun tranter ils custs ed il niz. ¹²²

Sco custs imputabels valan:

1. ¹²³ per ils agids finanzials tenor l’artitgel 49 alinea 2: las cumparts dals custs betg amortisablas che han in connex direct cun il svilup e cun il test dals aspects innovativs dal project;
2. en cas dals agids finanzials tenor l’artitgel 50: las investiziuns supplementaras envers ils custs per tecnicas convenziunalas;
3. en cas dals ulteriurs agids finanzials: ils custs effectivs ch’èn resultads e ch’èn absolutamain necessaris per ademplir l’incumbensa en moda effizienta.

Sch’i vegn fatg in gudogn considerabel cun in project promovì, po la Confederaziun pretender enavos per part u dal tuttafatg l’agid finanzial.

Il Cussegl federal regla ils detagls; en spezial fixescha el ils criteris per la concessiun d’agids finanzials a projects singuls.

10. chapitel Cunvegnas internaziunalas

Art. 54

Il Cussegl federal po concluder cunvegnas internaziunalas che pertutgan il champ d’applicaziun da questa lescha e che n’èn betg suttamessas al referendum.

El s’engascha per che sistems da terzs stadis na sfalsifitgeschian betg il martgà d’energia naziunal e na pericliteschian betg il funcziunament da stabiliments da producziun indigens.

11. chapitel Retschertga dals effects ed elavuraziun da datas

Art. 55 Monitoring

Il UFE controllescha regularmain, quant enavant che las mesiras da questa lescha han gidà a cuntanscher las finamiras tenor ils artitgels 2 e 3, e fa in monitoring detaglià en collavuraziun cun il Secretariat da stadi per l’economia e cun ulteriurs servetschs federals. ¹²⁴

Ils resultats da las controllas ston vegnir publitgads.

Il Cussegl federal giuditgescha mintga 5 onns ils effects e l’efficacitad da las mesiras tenor questa lescha e fa in rapport per mauns da l’Assamblea federala davart ils resultats sco er davart la dumonda, quant enavant che las finamiras tenor ils artitgels 2 e 3 èn vegnidas cuntanschidas. Sch’i sa mussa che questas finamiras na pon betg vegnir cuntanschidas, propona el supplementarmain da prender las mesiras necessarias. ¹²⁵

Art. 56 Metter a disposiziun datas

Las infurmaziuns sco er las datas persunalas e las datas da persunas giuridicas che vegnan duvradas per las retschertgas e per il monitoring tenor l’artitgel 55 sco er per evaluaziuns statisticas ston vegnir furnidas sin dumonda al UFE tras:¹²⁶

1. l’Uffizi federal d’ambient (UFAM);
2. l’Uffizi federal da traffic;
3. l’Uffizi federal da vias;
4. l’Uffizi federal da svilup dal territori;
5. l’Uffizi federal d’aviatica civila;
6. la ElCom;
7. la societad naziunala da raits d’electricitad (art. 18 LPrEl¹²⁷);
8. l’organ executiv;
9. las interpresas dal provediment d’energia;
10. ils chantuns e las vischnancas.

Il Cussegl federal fixescha las infurmaziuns e las datas necessarias.

Art. 57 Obligaziun d’infurmar

Tgi che producescha, importescha, metta a disposiziun sin il martgà u maina indrizs, vehichels ed apparats che consumeschan energia, è obligà da dar a las autoritads federalas las infurmaziuns che quellas dovran per preparar, per realisar e per examinar l’efficacitad da las mesiras. ¹²⁸

A las autoritads ston vegnir mess a disposiziun ils documents necessaris, ed i sto vegnir permess ad ellas l’access als stabiliments durant il temp da lavur usità.

Art. 58 Elavuraziuns da datas persunalas e da datas da persunas giuridicas¹²⁹

En il rom da l’intent da questa lescha pon las autoritads federalas cumpetentas e l’organ executiv tenor l’artitgel 64 elavurar datas persunalas e datas da persunas giuridicas, inclusiv datas spezialmain sensiblas davart sancziuns e davart las proceduras correspundentas. ¹³⁰

Els pon tegnair en salv questas datas en furma electronica.

Il Cussegl federal fixescha las datas persunalas e las datas da persunas giuridicas che dastgan vegnir elavuradas e quant ditg che quellas dastgan vegnir tegnidas en salv. ¹³¹

Art. 59 Communicaziun da datas persunalas e da datas da persunas giuridicas¹³²

Per motivs da la transparenza e da l’infurmaziun dals consuments finals po il Cussegl federal obligar las interpresas da l’economia d’energia da publitgar datas persunalas e datas da persunas giuridicas en furma anonimisada u da dar vinavant quellas a las autoritads federalas cumpetentas. Ellas pon vegnir obligadas en spezial da publitgar u da dar vinavant las suandantas indicaziuns:¹³³

1. il consum d’electricitad ed il consum da chalur da tut la clientella u da singulas gruppas da clients;
2. las purschidas en il sectur da las energias regenerablas e da l’utilisaziun spargnusa ed effizienta da l’energia;
3. las mesiras prendidas u planisadas per promover il consum spargnus ed effizient da l’energia sco er l’utilisaziun d’energias indigenas e regenerablas.

Las autoritads federalas cumpetentas pon publitgar en furma adattada las datas anonimisadas tenor l’alinea 1, sche:¹³⁴

1. quai correspunda ad in interess public; e
2. las datas na cuntegnan ni secrets da fatschenta ni secrets da fabricaziun.

12. chapitel Execuziun, cumpetenzas e procedura

Art. 60 Execuziun

Il Cussegl federal exequescha questa lescha.

Ils chantuns exequeschan ils artitgels 44 alinea 6 e 45; els exequeschan ils artitgels 5, 10, 12, 14, 47 e 48, uschenavant che questas disposiziuns prevesan quai. Sche questas disposiziuns vegnan applitgadas en il rom da l’execuziun d’ina autra lescha federala e sche questa execuziun è attribuida ad in’autra autoritad federala, n’è betg responsabla l’autoritad chantunala, mabain l’autoritad federala ch’è cumpetent tenor questa autra lescha federala. Avant che prender ina decisiun lascha ella vegnir a pled ils chantuns pertutgads.

Il Cussegl federal decretescha las disposiziuns executivas. El po delegar al UFE la cumpetenza da decretar prescripziuns tecnicas u administrativas.

Ils chantuns infurmeschan regularmain il DATEC davart lur mesiras executivas.

Art. 61 Taxas

L’incassament da taxas sa drizza tenor l’artitgel 46 a da la Lescha dals 21 da mars 1997 ¹³⁵ davart l’organisaziun da la regenza e da l’administraziun. Il Cussegl federal prevesa en spezial taxas per servetschs che stattan en connex cun la restituziun dal supplement da rait tenor ils artitgels 39–43 da questa lescha.

Plinavant po el prevair taxas per retschertgas e per controllas.

Exceptadas da l’incassament da taxas èn en spezial las activitads d’infurmaziun e da cussegliaziun dal UFE tenor l’artitgel 47 alinea 1.

Art. 62 Cumpetenzas da las autoritads federalas e da las dretgiras civilas

Il UFE prenda las mesiras e pronunzia las disposiziuns tenor questa lescha, uschenavant che la Confederaziun è cumpetenta ed uschenavant che questa lescha n’attribuescha betg la cumpetenza ad in’autra autoritad.

En enclegientscha cun il chantun pertutgà decida il UFAM davart l’indemnisaziun tenor l’artitgel 34, e quai per regla entaifer 6 mais suenter l’entrada da la dumonda. ¹³⁶

Cun resalva da l’alinea 4 decida la ElCom en cas da dispitas sin basa dals artitgels 15, 16–18 e 73 alineas 4 e 5.

Las dretgiras civilas giuditgeschan:

1. dispitas che resultan da cunvegnas tenor l’artitgel 17 alinea 1;
2. dispitas che resultan da la relaziun giuridica tranter proprietaris da bains immobigliars d’ina vart e locataris u fittadins da l’autra vart en connex cun il regruppament per l’agen consum.

Art. 63 Cumpetenzas spezialas

Per l’execuziun en ils suandants secturs è cumpetent l’organ executiv tenor l’artitgel 64:

1. garanzias d’origin (art. 9);
2. sistem d’indemnisaziun per la furniziun d’electricitad (art. 19);
3. indemnisaziun per la furniziun d’electricitad tenor il dretg vertent;
4. indemnisaziun unica per implants da fotovoltaica (art. 25);
5. restituziun dals custs supplementars che resultan da contracts tenor l’artitgel 73 alinea 4;
6. ulteriuras incumbensas delegadas dal Cussegl federal che concernan l’utilisaziun dals meds finanzials che derivan dal supplement da rait u che stattan en connex cun las garanzias d’origin.

L’organ executiv prenda las mesiras e pronunzia las disposiziuns necessarias.

Davart fatschentas che han en il cas singul u en general ina gronda impurtanza, decida l’organ executiv en enclegientscha cun il UFE.

Art. 64 Organ executiv

L’organ executiv è ina societad affiliada da la societad naziunala da raits d’electricitad; quella tegna tut las quotas da l’organ executiv. Ella ha la furma giuridica d’ina societad anonima da dretg privat cun sedia en Svizra, in’atgna firma e structuras effizientas.

Ils commembers dal cussegl d’administraziun e da la direcziun ston esser independents da l’economia d’energia, dastgan dentant lavurar er per la Societad naziunala da raits d’electricitad, sch’els adempleschan questa pretensiun d’independenza. ¹³⁷ L’organ executiv na dastga tegnair naginas quotas d’autras societads e na paja naginas dividendas u valurs monetaras cumparegliablas a la societad naziunala da raits d’electricitad. En il rom da sia activitad executiva na dastga el betg favurisar la societad naziunala da raits d’electricitad e ses acziunaris cumpareglià cun auters petents.

Il UFE approvescha ils statuts da l’organ executiv e surveglia quest organ. El approvescha ultra da quai il preventiv ed il rendaquint da las expensas executivas.

L’organ executiv è suttamess a la revisiun ordinaria. Il post da revisiun na suttametta betg mo a l’organ executiv in rapport detaglià, mabain er al UFE.

L’organ executiv na sto betg vegnir integrà en il quint annual consolidà da la societad naziunala da raits d’electricitad. Il Cussegl federal po decretar ulteriuras prescripziuns davart il rendaquint.

L’organ executiv è liberà da tut las taglias directas da la Confederaziun, dals chantuns e da las vischnancas.

Art. 65 Activitad da l’organ executiv

L’intent e l’incumbensa da l’organ executiv è unicamain l’activitad executiva tenor l’artitgel 63.

L’organ executiv infurmescha regularmain il UFE davart sia activitad ed al furnescha las infurmaziuns ch’el dovra per ademplir sias incumbensas.

Cunter ina indemnisaziun adequata ed uschenavant che quai è necessari metta la societad naziunala da raits d’electricitad a disposiziun a l’organ executiv servetschs globals e dat access a tut las datas ed infurmaziuns ch’el dovra per l’incassament dal supplement da rait e per l’execuziun.

Art. 66 Protesta, protecziun giuridica e recurs d’autoritads

Tar l’organ executiv poi vegnir fatg protesta, entaifer 30 dis suenter la communicaziun, cunter sias disposiziuns concernent il sistem d’indemnisaziun per la furniziun d’electricitad (art. 19), l’indemnisaziun per la furniziun d’electricitad tenor il dretg vertent e l’indemnisaziun unica per implants da fotovoltaica (art. 25). La procedura da protesta è per regla gratuita. Indemnisaziuns da partidas na vegnan betg pajadas; en cas evidentamain nuncunvegnents poi vegnir divergià da quai.

Cunter las disposiziuns dal UFE, dal UFAM, da la ElCom e da l’organ executiv sco er, en cas tenor l’alinea 1, cunter las decisiuns da protesta da l’organ executiv poi vegnir fatg recurs tar il Tribunal administrativ federal tenor las disposiziuns generalas davart la giurisdicziun federala.

Il UFE è autorisà da far recurs cunter las disposiziuns da las autoritads chantunalas applitgond questa lescha e ses decrets executivs.

Art. 67 Engaschament da terzas persunas per l’execuziun

Ils servetschs federals cumpetents pon engaschar terzas persunas per l’execuziun da las incumbensas respectivas delegadas, en spezial en connex cun:

1. la premia da martgà per l’electricitad producida en ovras idraulicas grondas tenor l’artitgel 30;
2. la restituziun dal supplement da rait (art. 39–43);
3. la realisaziun d’instruments da l’economia da martgà (art. 44 al. 2);
4. l’elavuraziun da cunvegnas da finamiras (art. 46);
5. la concepziun, la realisaziun e la coordinaziun da programs che han l’intent da promover l’utilisaziun spargnusa ed effizienta da l’energia sco er l’utilisaziun d’energias indigenas e regenerablas (art. 47, 48 e 50).

Las terzas persunas engaschadas pon vegnir autorisadas d’incassar taxas a lur favur per las activitads ch’ellas exequeschan en il rom da las incumbensas executivas. Il Cussegl federal decretescha l’urden da taxas.

La Confederaziun concluda ina incarica da prestaziun cun las terzas persunas engaschadas. En quella vegn sto vegnir fixà en spezial il suandant:

1. il gener, la dimensiun e l’indemnisaziun da prestaziuns che ston vegnir furnidas da terzas persunas;
2. las modalitads per rapports periodics, per la controlla da qualitad, per la budgetaziun e per il rendaquint;
3. l’incassament d’eventualas taxas.

Per las incumbensas delegadas èn las terzas persunas suttamessas a la surveglianza da la Confederaziun.

Il UFE po engaschar terzas persunas per incumbensas d’examinaziun, da controlla e da surveglianza.

Art. 68 Secret d’uffizi

Tut las persunas ch’èn incaricadas cun l’execuziun da questa lescha èn suttamessas al secret d’uffizi.

Art. 69 Expropriaziun

Per construir stabiliments d’interess public che servan ad explotar geotermia u idrocarbons, ad accumular energia u ad utilisar ed a distribuir chalur persa, pon ils chantuns far expropriaziuns u delegar quest dretg a terzas persunas.

En lur prescripziuns pon ils chantuns declerar che la Lescha federala dals 20 da zercladur 1930 ¹³⁸ davart l’expropriaziun saja applitgabla. ... ¹³⁹

Per stabiliments tenor l’alinea 1 che sa chattan sin il territori da plirs chantuns, po il dretg d’expropriaziun vegnir dumandà tenor la Lescha federala dals 20 da zercladur 1930 davart l’expropriaziun.

13. chapitel Disposiziuns penalas

Art. 70 Surpassaments

Cun ina multa fin a 100 000 francs vegn chastià, tgi che fa intenziunadamain il suandant:

1. violescha prescripziuns davart la garanzia d’origin, davart la contabilitad d’electricitad e davart la designaziun d’electricitad (art. 9);
2. ¹⁴⁰ fa indicaziuns faussas u incumplettas en il rom dal sistem d’indemnisaziun per la furniziun d’electricitad (art. 19) u da las contribuziuns d’investiziun (art. 25–27b);
3. fa indicaziuns faussas u incumplettas en connex cun la premia da martgà per l’electricitad producida en ovras idraulicas grondas (art. 30 e 31);
4. fa indicaziuns faussas u incumplettas en il rom da l’incassament dal supplement da rait (art. 35), da la restituziun dal supplement da rait (art. 39–43) u en connex cun la cunvegna da finamiras concludida per la restituziun dal supplement da rait (art. 40 lit. a e 41);
5. violescha prescripziuns davart stabiliments, vehichels ed apparats producids en seria (art. 44);
6. refusa da dar a l’autoritad cumpetenta las infurmaziuns dumandadas u fa indicaziuns faussas u incumplettas (art. 57);
7. cuntrafa ad ina prescripziun executiva, da la quala il surpassament è vegnì declerà sco chastiabel, u cuntrafa ad ina disposiziun ch’è vegnida pronunziada cunter el sut la smanatscha d’in chasti tenor quest artitgel.

Sch’il malfatg vegn commess per negligientscha, è il chasti ina multa fin a 20 000 francs.

Art. 71 Persecuziun e giudicament

La persecuziun ed il giudicament da cuntravenziuns cunter questa lescha sa drizzan tenor la Lescha federala dals 22 da mars 1974 ¹⁴¹ davart il dretg penal administrativ (DPA). L’autoritad cumpetenta è il UFE.

Sch’ina multa da maximalmain 20 000 francs vegn en consideraziun e sche la retschertga da las persunas chastiablas tenor l’artitgel 6 DPA pretendess mesiras d’inquisiziun che fissan sproporziunadas en vista al chasti scadì, po l’autoritad desister da persequitar questas persunas e sentenziar – empè dad ellas – l’interpresa (art. 7 DPA) da pajar la multa.

14. chapitel Disposiziuns finalas

Art. 71a¹⁴² Disposiziun transitorica tar la producziun d’electricitad supplementara tras implants fotovoltaics gronds

Per implants fotovoltaics gronds tenor l’alinea 2, per lur conducts d’attatg e per lur rinforzaments necessaris da la rait valan las suandantas cundiziuns, sche la dumonda da construcziun è vegnida exponida publicamain fin ils 31 da december 2025 e sch’ina producziun totala annuala da 2 TWh na vegn previsiblamain anc betg cuntanschida sin plaun naziunal tras tals implants che han ina permissiun cun vigur legala:

1. lur basegn è cumprovà;
2. els èn d’in interess naziunal ed èn liads al lieu; en cas d’implants en objects tenor l’artitgel 5 LPNP¹⁴³ resta en vigur l’obligaziun da schanegiar uschè bain sco pussaivel l’object, e quai cun prender mesiras da restabiliment u da cumpensaziun, sch’i vegn divergià dal princip d’in mantegniment intact;
3. els n’èn betg suttamess a l’obligaziun da planisaziun;
4. l’interess d’als realisar ha da princip la precedenza envers auters interess naziunals, regiunals e locals;
5. els èn exclus en:1.palids e cuntradas da palì tenor l’artitgel 78 alinea 5 da la Constituziun federala,2.biotops d’impurtanza naziunala tenor l’artitgel 18a LPNP, e3.reservats d’utschels da l’aua e d’utschels migrants tenor l’artitgel 11 da la Lescha da chatscha dals 20 da zercladur 1986¹⁴⁴.

Ils implants fotovoltaics gronds ston ademplir las suandantas premissas:

1. la producziun annuala minimala importa 10 GWh; e
2. la producziun d’electricitad dal 1. d’october fin ils 31 da mars (mez onn d’enviern) importa almain 500 kWh per 1 kW prestaziun installada.

La permissiun per implants fotovoltaics gronds vegn concedida dal chantun, premess ch’il consentiment da la vischnanca da staziunament e dals proprietaris dal terren saja avant maun.

Per ils implants paja la Confederaziun ina indemnisaziun unica da maximalmain 60 pertschient dals custs d’investiziun. Il Cussegl federal fixescha las tariffas en il cas singul; per quest intent inoltreschan ils gestiunaris ina calculaziun da rentabilitad. Rinforzaments da la rait che daventan necessaris per la furniziun d’electricitad dals implants, fan part dals servetschs da sistem da la societad naziunala da raits d’electricitad.

Cura ch’ils implants vegnan mess definitivamain ord funcziun, vegnan els demontads cumplettamain, e la situaziun oriunda vegn restabilida.

Art. 71b¹⁴⁵

Art. 71c¹⁴⁶ Disposiziuns transitoricas dals 16 da zercladur 2023 (producziun d’electricitad supplementara tras implants d’energia da vent)

Per implants d’energia da vent d’interess naziunal, per ils quals la vischnanca ha concludì in plan d’utilisaziun cun vigur legala, vala il suandant, fin che quests implants disponan en l’entira Svizra d’ina prestaziun installada supplementara da 600 MW cumpareglià cun l’onn 2021:

1. il chantun è cumpetent per conceder la permissiun da construcziun sco er las permissiuns ch’èn en la cumpetenza dals chantuns e che stattan necessariamain en connex cun la permissiun da construcziun;
2. cunter decisiuns davart la permissiun da construcziun e davart las autras permissiuns tenor la litera a poi vegnir fatg recurs mo tar la dretgira chantunala superiura tenor l’artitgel 86 alinea 2 da la Lescha dals 17 da zercladur 2005¹⁴⁷ davart il Tribunal federal;
3. cunter las decisiuns da las dretgiras chantunalas superiuras poi mo vegnir fatg recurs tar il Tribunal federal, sch’i sa tracta d’ina dumonda giuridica d’impurtanza fundamentala;
4. uschenavant sco pussaivel decidan las instanzas da meds legals sezzas en chaussa, e quai entaifer in termin adequat.

Questas reglas vegnan applitgadas er, en cas ch’il chantun aveva concludì in plan d’utilisaziun ch’è entrà en vigur legala, sche:

1. la cumpetenza chantunala per la planisaziun d’utilisaziun sa basa sin in decret ch’è suttamess al referendum;
2. quest decret è vegnì deliberà avant l’entrada en vigur da quest artitgel.

Questas reglas èn applitgablas er per dumondas e recurs ch’èn pendents il mument da l’entrada en vigur da quest artitgel. Il petent po pretender che la dumonda u il recurs vegnia giuditgà da l’autoritad ch’era cumpetenta tenor il dretg vertent.

Quest artitgel resta applitgabel per dumondas che vegnan exponidas publicamain avant che la finamira tenor l’alinea 1 è vegnida cuntanschida, sco er per eventualas proceduras da recurs, e quai er suenter che la finamira è vegnida cuntanschida.

Art. 72 Disposiziuns transitoricas tar il sistem d’indemnisaziun per la furniziun d’electricitad e tar il supplement da rait

Ils gestiunaris da stabiliments che survegnan, il mument da l’entrada en vigur da questa lescha, gia ina indemnisaziun tenor il dretg vertent (art. 7 a da la Lescha d’energia dals 26 da zercladur 1998 ¹⁴⁸ ), han vinavant il dretg da tala. Per il manaschi current vala il dretg nov; il Cussegl federal po prevair regulaziuns divergentas, sche quai è inditgà sin basa d’interess degns da vegnir protegids dals gestiunaris.

Per gestiunaris, als quals l’indemnisaziun è vegnida garantida avant l’entrada en vigur da questa lescha (decisiun positiva), na valan las suandantas novaziuns betg:

1. las exclusiuns tenor l’artitgel 19 alinea 4:1.d’ovras idraulicas cun ina prestaziun da main che 1 MW,2.d’implants da fotovoltaica cun ina prestaziun da main che 30 kW,3.da tscherts implants da biomassa;
2. la restricziun da la participaziun al sistem d’indemnisaziun per la furniziun d’electricitad per stabiliments novs ed uschia l’exclusiun d’engrondiments u da renovaziuns considerablas dals stabiliments;
3. il 1. da schaner 2013 sco data da referenza per il stabiliment nov.

Per gestiunaris e per projectaders che n’han survegnì nagina decisiun positiva fin a l’entrada en vigur da questa lescha, en spezial per quels che han survegnì la communicaziun che lur stabiliment saja sin la glista da spetga (avis d’inscripziun sin la glista da spetga), vala il dretg nov, er sche lur stabiliment è gia en funcziun il mument da l’entrada en vigur da questa lescha. Els na pon betg sa participar al sistem d’indemnisaziun per la furniziun d’electricitad, sch’els èn exclus da tal tenor l’artitgel 19. Tgi che ha in dretg tenor ils artitgels 25, 26 u 27, po dumandar empè da quai ina indemnisaziun unica u in’autra contribuziun d’investiziun.

Tgi che ha in dretg tenor l’artitgel 19 ed ha survegnì in avis d’inscripziun sin la glista da spetga fin ils 31 da fanadur 2013, po sa participar al sistem d’indemnisaziun per la furniziun d’electricitad, er sche ses stabiliment è vegnì mess en funcziun avant il 1. da schaner 2013.

Ils gestiunaris che han gia survegnì ina indemnisaziun tenor il dretg vertent (al. 1) èn libers da decider, sch’els vulan sa participar a la commerzialisaziun directa tenor l’artitgel 21 u betg. A quels che na sa participeschan betg, sto vegnir indemnisà il pretsch da martgà da referenza plus la premia per la furniziun d’electricitad. Il Cus segl federal po limitar la durada da quest dretg d’eleger ed uschia er da quest gener d’indemnisaziun.

Il supplement da rait crescha l’onn suenter l’entrada en vigur da questa lescha sin il maximum da 2,3 raps/kWh e resta sin quest nivel, fin ch’il basegn da meds finanzials sa reducescha en consequenza da la scadenza dals sustegns tenor l’artitgel 38. Suenter è il Cussegl federal cumpetent per fixar il supplement da rait tenor ils basegns (art. 35 al. 3). Sche questa lescha entra en vigur suenter il 1. da fanadur d’in onn, na crescha il supplement da rait betg l’onn suandant, mabain pir in onn pli tard sin il maximum da 2,3 raps/kWh.

Art. 73 Disposiziuns transitoricas tar autras utilisaziuns dal supplement da rait

… ¹⁴⁹

Tgi che ha survegnì, tranter il 1. d’avust 2013 e l’entrada en vigur da questa lescha, ina decisiun da princip lianta concernent la concessiun d’ina garanzia en l’autezza da 50 pertschient dals custs d’investiziun per segirar las ristgas da stabiliments da geotermia, po dumandar il UFE, entaifer 6 mais suenter l’entrada en vigur da questa lescha, che la decisiun da princip vegnia giuditgada da nov tenor il dretg nov. I n’exista nagin dretg sin in augment da la garanzia.

Per contracts existents tranter ils gestiunaris da raits ed ils producents independents per la retratga d’electricitad da stabiliments che utiliseschan energias regenerablas (finanziaziun dals custs supplementars), valan las cundiziuns da colliaziun tenor l’artitgel 7 dal dretg vertent en la versiun dals 26 da zercladur 1998¹⁵⁰:

1. per ovras idraulicas fin ils 31 da december 2035;
2. per tut ils ulteriurs stabiliments fin ils 31 da december 2025.

En cas da contracts tenor l’alinea 4, che reglan la retratga d’electricitad d’ovras idraulicas, po la ElCom reducir adequatamain l’indemnisaziun da cas a cas, sch’igl exista ina disproporziun evidenta tranter il pretsch d’acquist ed ils custs da producziun.

Art. 74 Disposiziuns transitoricas tar il Fond per il supplement da rait, tar l’organ executiv e tar las cumpetenzas

Il Fond per il supplement da rait sto vegnir constituì tenor l’artitgel 37 entaifer 1 onn suenter l’entrada en vigur da questa lescha. La purtadra vertenta sto vegnir schliada ed ils meds finanzials accumulads ston vegnir transferids cumplainamain al nov Fond.

Las autoritads federalas, che daventan da nov cumpetentas tras questa lescha, cumenzan cun lur incumbensas immediatamain suenter l’entrada en vigur da questa lescha e vegnan sustegnidas da la societad naziunala da raits d’electricitad, uschenavant che quella era cumpetenta tenor il dretg vertent.

L’organ executiv sto vegnir constituì tenor l’artitgel 64 entaifer 1 onn suenter l’entrada en vigur da questa lescha. La societad naziunala da raits d’electricitad al deleghescha la represchentanza en ils gremis correspundents en il sectur da las garanzias d’origin ed al surlascha gratuitamain ils apparats, ils instruments da lavur e l’infrastructura mobila da l’anteriura unitad executiva en il sectur da l’execuziun. Il transferiment dals dretgs, da las obligaziuns e da las valurs sco er las inscripziuns en il register funsil, en il register da commerzi ed en auters registers publics en connex cun la constituziun èn exceptads da taglias e da taxas. Il Cussegl federal po decretar ulteriuras disposiziuns davart il process da separaziun e da constituziun. Las expensas che resultan en connex cun quest process ston vegnir approvadas dal UFE.

L’organ executiv exequescha sias cumpetenzas (art. 63) uschespert ch’el è constituì. Fin lura vala l’urden da cumpetenzas tenor il dretg vertent.

Dispitas ch’èn resultadas da proceduras, per las qualas l’urden da cumpetenzas valeva tenor il dretg vertent, vegnan giuditgadas da la ElCom, uschenavant ch’ella era cumpetenta tenor l’urden vertent.

Art. 75 Disposiziun transitorica tar la restituziun dal supplement da rait

Per consuments finals che han fatg ina cunvegna da finamiras tenor il dretg vertent scada, per las periodas da restituziun suenter l’entrada en vigur da questa lescha, l’obligaziun d’investir almain 20 pertschient da la summa da restituziun per mesiras da l’effizienza energetica.

Art. 75a¹⁵¹ Disposiziuns transitoricas tar las contribuziuns d’investiziun sco er tar las contribuziuns per l’exploraziun da resursas geotermicas e las garanzias per la geotermia

Sch’igl è vegnì garantì da princip ad in gestiunari d’in implant – avant l’entrada en vigur da la midada dal 1. d’october 2021 – ch’el survegnia ina indemnisaziun unica per in implant da fotovoltaica u ina contribuziun d’investiziun per in’ovra idraulica u per in implant da biomassa, ha el er vinavant quest dretg. Valair valan las disposiziuns dal chapitel 5 dal dretg anteriur en la versiun dals 30 da settember 2016 ¹⁵² .

Las dumondas cumplettas per contribuziuns d’investiziun a favur d’ovras idraulicas cun ina prestaziun da passa 10 MW, ch’èn vegnidas inoltradas il pli tard l’ultim di da referenza avant l’entrada en vigur da la midada dal 1. d’october 2021, vegnan giuditgadas tenor las disposiziuns dal chapitel 5 dal dretg anteriur en la versiun dals 30 da settember 2016.

Tgi che ha inoltrà ina dumonda da survegnir ina contribuziun per l’exploraziun da resursas geotermicas u ina garanzia per la geotermia tenor l’artitgel 33 dal dretg anteriur en la versiun dals 30 da settember 2016 u che ha gia concludì in contract correspundent avant l’entrada en vigur da la midada dal 1. d’october 2021, po dumandar il UFE, il pli tard 6 mais suenter l’entrada en vigur da questa midada, da survegnir ina contribuziun d’investiziun tenor l’artitgel 27 b alinea 1 litera b empè da la contribuziun d’exploraziun u da la garanzia per la geotermia.

Art. 75b¹⁵³

Art. 75c¹⁵⁴ Disposiziun transitorica tar l’artitgel 46b

Il Cussegl federal regla l’imputabladad da las mesiras chantunalas e communalas ch’èn vegnidas realisadas avant l’entrada en vigur da la midada dals 29 da settember 2023.

Art. 75d¹⁵⁵ Disposiziun transitorica da la midada dals 26 da settember 2025

Las proceduras concernent la construcziun, l’engrondiment e la renovaziun d’implants solars ed eroelectrics d’interess naziunal tenor ils artitgels 12 alinea 2 e 13 alinea 1, ch’èn pendentas davant l’emprima instanza il mument da l’entrada en vigur da la midada dals 26 da settember 2025, sa drizzan tenor il dretg nov.

Art. 76 Aboliziun e midada d’auters decrets

L’aboliziun e la midada d’auters decrets vegnan regladas en l’agiunta.

Art. 77 Referendum ed entrada en vigur

Questa lescha è suttamessa al referendum facultativ.

Il Cussegl federal fixescha l’entrada en vigur. Data da l’entrada en vigur: 1. da schaner 2018 ¹⁵⁶

Agiunta

(art. 76)

Aboliziun e midada d’auters decrets

I

La Lescha d’energia dals 26 da zercladur 1998 ¹⁵⁷ vegn abolida.

II

Ils decrets qua sutvart vegnan midads sco suonda:

... ¹⁵⁸