Lexipedia

910.1 — LAgr

Lescha federala davart l’agricultura (Lescha d’agricultura, LAgr)

Rumantsch è ina lingua naziunala, ma ina lingua parzialmain uffiziala da la Confederaziun, numnadamain en la correspundenza cun persunas da lingua rumantscha. La translaziun d’in decret federal serva a l’infurmaziun, n’ha dentant nagina validitad legala.

dals 29 d’avrigl 1998 (versiun dal 1. da schaner 2026)

L’Assamblea federala da la Confederaziun svizra,

sa basond sin ils artitgels 45, 46 alinea 1, 102–104 a , 120, 123 e 147 da la Constituziun federala 1 , 2

suenter avair gì invista da la missiva dal Cussegl federal dals 26 da zercladur 1996 3 ,

concluda:

1. titel Princips generals

Art. 1 Intent

La Confederaziun procura che l’agricultura prestia – tras ina producziun persistenta ed orientada al martgà – ina contribuziun essenziala per:

  1. proveder en moda segira la populaziun;
  2. mantegnair la basa da viver natirala;
  3. tgirar la cuntrada cultivada;
  4. urbanisar decentralmain il pajais;
  5. 4 garantir il bain dals animals.
Art. 2 Mesiras da la Confederaziun

La Confederaziun prenda particularmain las suandantas mesiras:

  1. stgaffir cundiziuns generalas favuraivlas a la producziun ed a la vendita da products agriculs;
  2. 5 indemnisar cun pajaments directs las prestaziuns d’utilitad publica furnidas dals manaschis agriculs che cultiveschan il terren;
  3. 6 sustegnair l’utilisaziun persistenta da las resursas natiralas e promover ina producziun favuraivla als animals ed al clima;
  4. procurar per in svilup socialmain supportabel en l’agricultura;
  5. sustegnair meglieraziuns da structura;
  6. 7 promover la perscrutaziun, la valurisaziun da ses resultats e la cussegliaziun en l’agricultura ed en l’economia alimentara sco er la cultivaziun da plantas e l’allevament d’animals;
  7. reglamentar la protecziun da las plantas e l’utilisaziun dals meds da producziun8.

Las mesiras da la Confederaziun premettan in agid a sasez raschunaivel. Ellas vegnan coordinadas cun ils instruments da la politica regiunala.

Ellas sustegnan l’orientaziun da l’agricultura e da l’economia alimentara vers ina strategia da qualitad cuminaivla. 9

Ellas resguardan, s’orientond al princip da la suveranitad alimentara, ils basegns dals consuments da products indigens variads, persistents e d’auta qualitad. 10

Ellas sustegnan la digitalisaziun en l’agricultura ed en l’economia alimentara. 11

Ellas na dastgan betg consister da mesiras da sustegn ch’èn ablas da far ina distorsiun da concurrenza a disfavur dal mastergn e da l’industria. Las proceduras sa drizzan tenor l’artitgel 89 a . Il Cussegl federal regla ils detagls. 12

Art. 3 Noziun e champ d’applicaziun

L’agricultura cumpiglia:

  1. la producziun da products utilisabels tras la cultivaziun da plantas e tras la tratga d’animals da niz;
  2. la preparaziun, il magasinar e la vendita da products correspundents en las interpresas da producziun;
  3. la cultivaziun da surfatschas natiralas.

Per activitads agriculas valan las mesiras dal 5. e dal 6. titel. Ellas premettan in’activitad sin la basa da l’alinea 1 literas a–c. 13

Per l’orticultura productiva valan las mesiras en il 1. chapitel dal 2. titel sco er quellas dal 5. fin il 7. titel. 14

Per la pestga professiunala valan las mesiras en il 1. chapitel dal 2. titel, en il 5. titel ed en il 4. chapitel dal 7. titel. 15

Per products da l’aquacultura, per algas, per insects e per ulteriurs organissems vivs, che n’èn betg products utilisabels or da la cultivaziun da plantas ed or da la tegnida d’animals da niz e che servan sco victualias e sco pavel, valan las mesiras en il 1. chapitel dal 2. titel, en il 5. titel, en il 6. titel ed en il 4. chapitel dal 7. titel. Questas mesiras premettan in’activitad sin la basa da l’alinea 1 literas a–c. 16

Per l’apicultura valan las mesiras en il 1. chapitel dal 2. titel, en il 6. titel ed en 2. chapitel dal 7. titel. 17

Art. 4 Cundiziuns da producziun e da vita difficilas

Las cundiziuns da producziun e da vita difficilas, cunzunt en il territori da muntogna e da collinas, ston vegnir resguardadas adequatamain cun applitgar questa lescha.

A norma da las difficultads sutdivida l’Uffizi federal d’agricultura (UFAG) en zonas la surfatscha utilisada da l’agricultura e maina per quest intent in cataster da producziun. 18

Il Cussegl federal fixescha ils criteris da determinaziun da las zonas.

Art. 5 Entradas

Las mesiras previsas en questa lescha vulan cuntanscher ch’ils manaschis che adempleschan ils criteris da la persistenza e ch’èn effizients economicamain possian obtegnair – en la media da plirs onns – entradas ch’èn cumparegliablas cun quellas da l’ulteriura populaziun cun activitad da gudogn da la medema regiun.

Sche las entradas sa sbassan considerablamain sut il nivel da referenza, prenda il Cussegl federal mesiras a temp limità per meglierar la situaziun.

I ston vegnir resguardadas las autras branschas economicas, la situaziun economica da la populaziun che n’è betg activa en l’agricultura sco er da la situaziun finanziala da la Confederaziun.

Art. 6 Limita d’expensas

Ils meds finanzials destinads als secturs d’incumbensa principals vegnan permess per maximalmain 4 onns cun in conclus federal simpel, e quai sa basond sin ina missiva dal Cussegl federal. Las limitas d’expensas correspundentas vegnan concludidas a medem temp.

Art. 6a19 Perditas da substanzas nutritivas

Las perditas da nitrogen e da fosfor en l’agricultura vegnan reducidas adequatamain fin l’onn 2030 en cumparegliaziun cun la valur media dals onns 2014−2016.

Il Cussegl federal fixescha las finamiras da reducziun e la metoda per calcular, sche las finamiras da reducziun èn vegnidas cuntanschidas. Per quest intent s’orientescha el a la finamira da substituir il ladim artifizial importà cun promover l’utilisaziun da substanzas nutritivas sin basa da ladims natirals indigens e da biomassa indigena, e resguarda persuenter las cundiziuns generalas ecologicas ed economicas. Per far sias determinaziuns taidla el ils chantuns, las organisaziuns da las branschas e dals producents pertutgadas sco er ulteriuras organisaziuns pertutgadas. El regla la rapportaziun.

Las organisaziuns da las branschas e dals producents pertutgadas sco er ulteriuras organisaziuns pertutgadas pon prender las mesiras ch’èn necessarias per la reducziun e rapportar regularmain a la Confederaziun davart il gener e l’effect da las mesiras ch’ellas han prendì.

Il Cussegl federal po designar las organisaziuns tenor ils alineas 2 e 3.

Singulas incumbensas, sco l’examinaziun da las mesiras per reducir las perditas da nitrogen e da fosfor, il monitoring dals resultats u la cussegliaziun, po el surdar ad in’agentura da l’economia privata, ed el po sustegnair finanzialmain l’activitad da questa agentura.

Art. 6b20 Reducziun da las ristgas pervia dal diever da products fitosanitars

Las ristgas che resultan per ils umans, per ils animals e per l’ambient pervia dal diever da products fitosanitars duain vegnir reducidas, e la qualitad da l’aua da baiver, da las auas da surfatscha e da l’aua sutterrana duai vegnir meglierada.

Las ristgas per ils secturs da las auas da surfatscha e dals spazis da viver natirals sco er la contaminaziun da l’aua sutterrana ston vegnir reducidas per 50 pertschient fin l’onn 2027 en cumparegliaziun cun la valur media dals onns 2012−2015. Sche las ristgas restan inacceptablas, po il Cussegl federal fixar in plan da reducziun che vala a partir da l’onn 2027.

Il Cussegl federal fixescha ils indicaturs, cun ils quals i vegn calculà, sche las valurs tenor l’alinea 2 èn vegnidas cuntanschidas. Quests indicaturs tegnan quint da la toxicitad e dal diever dals differents products fitosanitars. Per quest intent utilisescha il Cussegl federal tranter auter las datas dal sistem d’infurmaziun tenor l’artitgel 165 f bis .

Per ulteriurs secturs da ristga po il Cussegl federal definir valurs per la reducziun da las ristgas.

Las organisaziuns da las branschas e dals producents pertutgadas sco er ulteriuras organisaziuns pertutgadas pon prender las mesiras ch’èn necessarias per la reducziun e rapportar regularmain a la Confederaziun davart il gener e l’effect da las mesiras ch’ellas han prendì.

Il Cussegl federal po designar las organisaziuns tenor l’alinea 5.

Singulas incumbensas, sco l’examinaziun da las mesiras per reducir las perditas da nitrogen e da fosfor, il monitoring dals resultats u la cussegliaziun, po el surdar ad in’agentura da l’economia privata, ed el po sustegnair finanzialmain l’activitad da questa agentura.

Sch’igl è previsibel che las finamiras da reducziun tenor l’alinea 2 na vegnan betg cuntanschidas, prenda il Cussegl federal – il pli tard 2 onns avant la scadenza dal termin – las mesiras necessarias, particularmain cun revocar l’approvaziun da substanzas activas spezialmain privlusas.

2. titel Cundiziuns generalas per la producziun e per la vendita

Art. 7 Princip

La Confederaziun fixescha las cundiziuns generalas da la producziun e da la vendita dals products agriculs uschia che l’agricultura po producir en moda persistenta e favuraivla sco er obtegnair in retgav uschè aut sco pussaivel da la vendita dals products.

Ella resguarda las pretensiuns da la segirezza da products, da la protecziun dals consuments e dal provediment dal pajais. 21

1. chapitel Disposiziuns economicas generalas

1. secziun Qualitad, promoziun da la vendita e distgargia dal martgà

Art. 8 Agid a sasez

La promoziun da la qualitad e da la vendita sco er l’adattaziun da la producziun e da la purschida a las pretensiuns dal martgà èn chaussa da las organisaziuns dals producents u da las branschas respectivas.

Las organisaziuns da branscha pon elavurar contracts da standard. 22

Sco organisaziun da branscha vala la reuniun da producents d’in singul product u da gruppas da products cun ils elavuraturs ed eventualmain cun ils commerziants.

Art. 8a23 Pretschs directivs

Las organisaziuns dals producents d’in singul product u da gruppas da products ubain da branschas correspundentas pon publitgar, sin plaun naziunal u regiunal, pretschs directivs, als quals ils furniturs ed ils acquistaders èn sa cunvegnids.

Ils pretschs directivs ston vegnir fixads en moda differenziada tenor nivels da qualitad.

La singula interpresa na po betg vegnir sfurzada d’observar ils pretschs directivs.

Per pretschs da consum na dastgan betg vegnir fixads pretschs directivs.

Art. 924 Sustegn da mesiras per gidar sasez

Sche las mesiras per gidar sasez tenor l’artitgel 8 alinea 1 vegnan periclitadas tras interpresas che na sa participeschan betg a las mesiras concludidas en moda collectiva, po il Cussegl federal decretar prescripziuns, sche l’organisaziun:25

  1. è represchentativa;
  2. n’è betg activa en la producziun, en l’elavuraziun ed en la vendita;
  3. ha concludì las mesiras per gidar sasez cun ina gronda maioritad.

Il Cussegl federal po obligar betg commembers d’ina organisaziun da pajar contribuziuns per finanziar las mesiras per gidar sasez tenor l’artitgel 8 alinea 1, sche las cundiziuns tenor l’alinea 1 èn ademplidas e sche l’organisaziun incassescha da ses commembers contribuziuns per finanziar las mesiras per gidar sasez. Las contribuziuns na dastgan betg servir a finanziar l’administraziun da l’organisaziun. 26

Pertutgant l’adattaziun da la producziun e da la purschida a las pretensiuns dal martgà po il Cussegl federal decretar exclusivamain prescripziuns per cumbatter svilups extraordinaris che na vegnan betg chaschunads da problems da structura. 27

Ils products da la commerzialisaziun directa na dastgan betg vegnir suttamess a las prescripziuns tenor l’alinea 1, ed ils commerziants directs na dastgan betg vegnir suttamess a l’obligaziun da pajar ina contribuziun tenor l’alinea 2 per las quantitads vendidas da la commerzialisaziun directa.

Art. 1028 Prescripziuns da qualitad

Il Cussegl federal po decretar prescripziuns da qualitad e reglar las metodas da producziun da products agriculs e da quels resultads da lur elavuraziun, sche quai è necessari per lur export u per l’observanza d’obligaziuns internaziunalas da la Svizra u da normas internaziunalas ch’èn d’ina impurtanza essenziala per l’agricultura svizra.

Art. 1129 Meglieraziun da la qualitad e da la persistenza

La Confederaziun sustegna mesiras collectivas da producents, d’elavuraturs u da commerziants, che gidan a meglierar u a garantir la qualitad e la persistenza da pro ducts agriculs, da products agriculs elavurads e da process.

Las mesiras ston:

  1. promover l’innovaziun u la collavuraziun per lung da la chadaina da valur agiuntada;
  2. prevair la participaziun dals producents ed en emprima lingia als servir.

Sustegnids pon vegnir particularmain:

  1. il scleriment preliminar;
  2. la fasa iniziala da l’applicaziun da la mesira;
  3. la participaziun dals producents a programs che servan a meglierar la qualitad e la persistenza.

Il Cussegl federal fixescha las premissas per il sustegn.

Art. 12 Promoziun da la vendita

La Confederaziun po sustegnair cun contribuziuns mesiras naziunalas u regiunalas dals producents, dals elavuraturs u dals commerziants per promover la vendita da products agriculs svizzers en Svizra ed a l’exteriur. 30

Per quest intent po ella er sustegnair la communicaziun che sa referescha a las prestaziuns d’utilitad publica furnidas da l’agricultura. 31

Ella po procurar per la coordinaziun da las mesiras sustegnidas en Svizra ed a l’exteriur e fixar particularmain in’apparientscha cuminaivla. 32

Il Cussegl federal fixescha ils criteris per reparter ils meds finanzials.

Art. 13 Distgargia dal martgà

Per evitar collaps dals pretschs tar products agriculs po la Confederaziun sa participar – en cas da svilups extraordinaris – als custs da mesiras a temp limità che servan a dar distgargia al martgà. Per reducir ils surplis che resultan da las structuras na paja ella betg contribuziuns.

Las contribuziuns da la Confederaziun premettan per regla prestaziuns adequatas dals chantuns u da las organisaziuns interessadas.

2. secziun Designaziun

Art. 14 En general

En l’interess da la vardaivladad e per promover la qualitad e la vendita po il Cussegl federal decretar prescripziuns davart la designaziun da products agriculs e da products agriculs elavurads, che:

  1. vegnan producids tenor proceduras determinadas;
  2. demussan autras qualitads specificas;
  3. derivan dal territori da muntogna;
  4. sa distinguan pervia da lur origin;
  5. 33 vegnan producids cun desister da proceduras determinadas u na demussan betg qualitads specificas;
  6. 34 vegnan producids tenor criteris spezials dal svilup persistent.

La designaziun da quests products tenor questas prescripziuns è voluntara.

Resalvadas restan las disposiziuns da la legislaziun davart la tecnica genetica e davart victualias. 35

Il Cussegl federal po definir segns uffizials per la designaziun tenor quest artitgel e tenor l’artitgel 63 alinea 1 literas a e b. El po declerar lur diever sco obligatoric. 36

Il diever da quests simbols è obligatoric en campagnas per promover la vendita che cuntegnan mesiras tenor l’artitgel 12. 37

Art. 15 Metodas da producziun, qualitads specificas da products

Il Cussegl federal regla:

  1. las pretensiuns, a las qualas ston satisfar ils products e las metodas da producziun, particularmain quellas ecologicas;
  2. la controlla.

Ils products dastgan vegnir designads sco resultads da l’agricultura biologica mo, sche las reglas da l’agricultura biologica vegnan applitgadas per l’entir manaschi. Il Cussegl federal po conceder excepziuns particularmain per manaschis cun culturas permanentas, sche l’integritad da la producziun biologica e sia controllabilitad na vegnan betg pregiuditgadas tras quai. 38

Il Cussegl federal po renconuscher directivas d’organisaziuns privatas, sch’ellas cuntegnan las pretensiuns tenor l’alinea 1 litera a.

Il Cussegl federal po renconuscher las designaziuns per products esters, sch’ellas sa basan sin pretensiuns equivalentas.

Art. 16 Denominaziun d’origin, indicaziuns geograficas39

Il Cussegl federal creescha in register per denominaziuns d’origin e per indicaziuns geograficas.

El regla en spezial:

  1. il dretg da s’inscriver;
  2. las premissas per la registraziun, particularmain las pretensiuns dal carnet d’obligaziuns;
  3. las proceduras da registraziun e da protesta;
  4. la controlla.

En il register pon vegnir inscrittas denominaziuns d’origin ed indicaziuns geograficas svizras ed estras. 40

Denominaziuns d’origin u indicaziuns geograficas inscrittas na pon betg daventar denominaziuns genericas. Denominaziuns genericas na dastgan betg vegnir inscrittas sco denominaziuns d’origin u indicaziuns geograficas.

… 41

Denominaziuns d’origin ed indicaziuns geograficas inscrittas na dastgan betg vegnir registradas sco marca per products, sch’in causal da l’alinea 7 è etablì. 42

Sch’ina marca, che cuntegna ina denominaziun d’origin u ina indicaziun geografica ch’è identica cun ina denominaziun d’origin u cun ina indicaziun geografica annunziada u ch’è sumeglianta a tala, vegn depositada per rauba identica u cumparegliabla, vegn sistida la procedura d’examinaziun da la marca, fin che la decisiun legalmain valaivla davart la dumonda d’inscriver la denominaziun d’origin u ina indicaziun geografica è avant maun. 43

Tgi che dovra ils nums d’ina denominaziun d’origin u d’ina indicaziun geografica inscritta per ils medems u per sumegliants products agriculs ubain per products agriculs elavurads sto ademplir il carnet d’obligaziuns tenor l’alinea 2 litera b. Questa obligaziun na vala betg per il diever da marcas ch’èn identicas u sumegliantas ad ina denominaziun d’origin u ad ina indicaziun geografica inscritta en il register e ch’è vegnida depositada u inscritta da buna fai u acquistada tras in diever da buna fai:

  1. avant il 1. da schaner 1996; u
  2. avant che la denominaziun d’origin u l’indicaziun geografica inscritta è vegnida protegida tenor questa lescha u sin fundament d’ina autra basa legala, sch’en la Lescha dals 28 d’avust 199244 davart la protecziun da las marcas i n’èn betg avant maun motivs per la nullitad u per la scadenza da la marca.45

Cun giuditgar, sch’il diever d’ina marca acquistada da buna fai tenor l’alinea 6 è confurma al dretg, stoi vegnir resguardà en spezial, sch’igl exista in privel d’engion u ina cuntravenziun cunter la concurrenza loiala. 46

Denominaziuns d’origin ed indicaziuns geograficas inscrittas èn en spezial protegidas cunter:

  1. mintga diever commerzial per auters products che profitan da la reputaziun da denominaziuns protegidas;
  2. mintga appropriaziun, falsificaziun u imitaziun.
Art. 16a47 Indicaziuns a qualitads u metodas da producziun

Products agriculs e products agriculs elavurads dastgan vegnir munids cun indicaziuns da qualitads u da metodas da producziun, las qualas resultan da prescripziuns (producziun che tegna quint da l’ambient, cumprova da prestaziun ecologica u tegnida d’animals che resguarda ils basegns da las spezias) u cun ina indicaziun a questas prescripziuns.

Las indicaziuns ston correspunder en spezial a las prescripziuns davart la protecziun cunter engion en il sectur dal dretg da victualias.

Art. 16b48 Defensiun da las denominaziuns d’origin e da las indicaziuns geograficas sin plaun internaziunal

La Confederaziun sustegna organisaziuns da branscha, da producents u d’elavuraturs a defender las denominaziuns d’origin e las indicaziuns geograficas svizras sin plaun internaziunal.

Ella po surpigliar ina part dals custs da procedura che resultan a las represchentanzas svizras a l’exteriur sin dumonda d’organisaziuns da branscha, da producents u d’elavuraturs da defender las denominaziuns d’origin e las indicaziuns geograficas.

3. secziun Import

Art. 17 Dazis d’import

Cun fixar ils dazis d’import ston vegnir resguardadas la situaziun da provediment en Svizra e las pussaivladads da vendita per products indigens sumegliants.

Art. 18 Mesiras per products da metodas da producziunscumandadas

Sut la premissa che obligaziuns internaziunalas na vegnian betg violadas, decretescha il Cussegl federal prescripziuns davart la decleraziun per products ch’èn vegnids producids cun metodas ch’èn scumandadas en Svizra; el augmenta ils dazis d’import u scumonda l’import da quests products. 49

Sco scumandadas en il senn da l’alinea 1 valan metodas da producziun che n’èn betg admissiblas pervia da la protecziun:

  1. da la vita u da la sanadad da persunas, d’animals u da plantas; u
  2. da l’ambient.
Art. 19 Tariffas da dazi

La cumpetenza e las proceduras per fixar las tariffas da dazi sa drizzan tenor la legislaziun da duana, sche questa lescha na dispona betg autramain.

Las tariffas da dazi per zutger, inclusiv las contribuziuns al fond da garanzia (art. 16 da la Lescha dals 17 da zercladur 2016 50 davart il provediment dal pajais), importan almain 7 francs per 100 kg bruts. Questa disposiziun vala fin l’onn 2026. 51

Art. 19a52 Destinaziun fixa dals retgavs da dazi

Ils retgavs dals dazis d’import sin products agriculs e sin victualias èn liads ad in intent specific per ils onns 2009–2016; els vegnan duvrads per finanziar las mesiras d’accumpagnament che stattan en connex cun la realisaziun d’ina cunvegna da libra circulaziun agroalimentara cun l’Uniun europeica u d’ina cunvegna cun l’Organisaziun mundiala da commerzi.

Finanziadas ston vegnir cunzunt mesiras d’accumpagnament a favur da l’agricultura.

Sche las tractativas na vegnan betg terminadas, annullescha il Cussegl federal la destinaziun fixa e dat liber ils meds finanzials.

Sche las mesiras d’accumpagnament dovran damain meds finanzials che quai ch’i resultan da la destinaziun fixa, po il Cussegl federal reducir l’import da la destinaziun fixa.

Art. 20 Pretschs minimals

Per singuls products po il Cussegl federal fixar in pretsch minimal. L’artitgel 17 vala tenor il senn.

Il pretsch minimal correspunda al pretsch d’import giavischà che consista dal pretsch franco cunfin svizzer e dal dazi sco er da las taxas da medem effect. 53 Il Cussegl federal fixescha, co ch’il pretsch franco cunfin svizzer, betg taxà, vegn eruì. 54

Il Cussegl federal po fixar il pretsch minimal per ina gruppa da products. Il Departament federal d’economia, furmaziun e retschertga (DEFR) 55 fixescha la valur directiva d’import che vala per ils singuls products.

Il DEFR fixescha quant fitg che la summa da la tariffa da dazi e dal pretsch franco cunfin svizzer, betg taxà, dastga divergiar dal pretsch minimal senza che la tariffa da dazi stoppia vegnir adattada (dimensiun). 56

Il UFAG 57 fixescha la tariffa da dazi per products cun in pretsch minimal uschia, ch’il pretsch d’import sa chatta entaifer la dimensiun.

Sche la vendita da products indigens sumegliants na vegn betg pregiuditgada, po il DEFR fixar la tariffa da dazi pli bass che quai ch’igl è previs en l’alinea 5.

Las tariffas da dazi na dastgan betg cuntegnair elements per proteger l’industria. 58

Art. 21 Contingents da duana

Ils contingents da duana per products agriculs èn fixads en l’agiunta 2 da la Lescha dals 9 d’october 1986 59 davart las tariffas da dazi (tariffa generala).

Il Cussegl federal po midar ils contingents da duana ed eventualmain lur sutdivisiun temporala en il rom da la tariffa generala.

Per fixar e per midar contingents da duana ed eventualmain lur sutdivisiun temporala vala l’artitgel 17 tenor il senn.

Sche las relaziuns dal martgà pretendan adattaziuns frequentas, po il Cussegl federal delegar la cumpetenza da midar ils contingents da duana sco er lur sutdivisiun temporala al DEFR u a servetschs suttamess a quel.

Per contingents da duana supplementars tenor l’artitgel 4 alinea 3 litera c da la Lescha dals 9 d’october 1986 davart las tariffas da dazi valan las prescripziuns da questa lescha tenor il senn.

Art. 22 Sutdivisiun da contingents da duana

Ils contingents da duana duain vegnir sutdividids en cundiziuns da concurrenza.

L’autoritad cumpetenta sutdivida ils contingents da duana particularmain tenor las suandantas proceduras e tenor ils suandants criteris:

  1. tras ingiant;
  2. a norma da la prestaziun svizra;
  3. sin fundament da la quantitad dumandada;
  4. correspundentamain a la successiun da l’entrada da las dumondas da permissiun;
  5. 60 correspundentamain a la successiun da la taxaziun;
  6. a norma da las quantitads importadas fin ussa tras ils petents.

Sco prestaziun svizra en il senn da l’alinea 2 litera b vala particularmain la surpigliada da products indigens sumegliants ch’èn d’ina qualitad usitada.

Per evitar abus po il Cussegl federal excluder importaders dal dretg da contingents da duana.

Il Cussegl federal po delegar al DEFR la cumpetenza da fixar criteris per sutdivider ils contingents da duana.

L’attribuziun dals contingents da duana vegn publitgada.

Art. 23 Prestaziun cumpensatorica, taxa da cumpensaziun

Sche l’attribuziun d’in contingent da duana dependa d’ina prestaziun svizra (art. 22 al. 2 lit. b), po il Cussegl federal fixar ina prestaziun cumpensatorica u ina taxa da cumpensaziun adequata, sche:

  1. la prestaziun svizra n’è betg necessaria en vista a l’intent en mira; u
  2. l’importader n’è betg en cas d’ademplir la prestaziun svizra u quella represchentass ina direzza insupportabla per el.

La prestaziun cumpensatorica u la taxa da cumpensaziun sto vegnir fixada uschia ch’ella egualisescha ils avantatgs ch’ils importaders han pervia da la liberaziun da la prestaziun svizra.

Art. 24 Permissiun d’import, mesiras da protecziun

Per survegliar statisticamain l’import po il Cussegl federal suttametter tscherts products agriculs ad ina permissiun d’import.

Il DEFR è autorisà – en vista a las mesiras da protecziun ch’il Cussegl federal po decretar – da suspender la concessiun da permiss d’import fin a la decisiun dal Cussegl federal.

L’applicaziun da clausulas da protecziun en cunvegnas internaziunalas dal sectur agrar sa drizza tenor l’artitgel 11 da la Lescha dals 9 d’october 1986 61 davart las tariffas da dazi.

L’alinea 2 na vala betg per l’applicaziun da clausulas da protecziun en cunvegnas internaziunalas tenor:

  1. l’artitgel 1 da la Lescha federala dals 25 da zercladur 198262 davart las mesiras economicas exteriuras; sco er
  2. l’artitgel 7 da la Lescha dals 9 d’october 1986 davart las tariffas da dazi.
Art. 25 Contribuziuns voluntaras

Sche las branschas economicas pertutgadas pajan voluntarmain contribuziuns sin products agriculs importads per utilisar products agriculs indigens, po il Cussegl federal prescriver l’import maximalmain admissibel da questas contribuziuns per observar obligaziuns internaziunalas. El po delegar questa cumpetenza al DEFR.

Sche l’import maximalmain admissibel da las contribuziuns voluntaras vegn reducì sin fundament da cunvegnas internaziunalas, vegnan questas contribuziuns reducidas en la medema proporziun sco ils dazis. En cas motivads poi vegnir divergià da questa regla.

4. secziun ...

Art. 2663

5. secziun Observaziun dal martgà64

Art. 27

Il Cussegl federal suttametta ils pretschs da la rauba che vegn influenzada tras mesiras federalas da la politica agrara ad in’observaziun dal martgà sin differents stgalims, da la producziun fin al consum. El regla la cooperaziun da las persunas participadas al martgà. 65

Il Cussegl federal nominescha quel servetsch che fa las enquistas necessarias e che orientescha la publicitad.

6. secziun Tecnica genetica

Art. 27a

Ils products agriculs u ils meds da producziun 66 modifitgads geneticamain dastgan vegnir producids, tratgs, importads, deliberads u mess en circulaziun mo, sch’i èn ademplidas las pretensiuns da questa lescha sco er particularmain da la legislaziun davart tecnica genetica, davart la protecziun da l’ambient, davart la protecziun dals animals e davart victualias.

Independentamain d’eventualas ulteriuras disposiziuns, particularmain da la legislaziun davart la tecnica genetica, davart la protecziun da l’ambient e davart la protecziun dals animals po il Cussegl federal prevair in’obligaziun da dumandar ina permissiun u autras mesiras per la producziun e per la vendita da quests products u da quests meds da producziun.

7. secziun Meds da producziun e bains d’investiziun agriculs protegids d’ina patenta

Art. 27b

Sch’il titular d’ina patenta ha mess en circulaziun in med da producziun u in bain d’investiziun agricul en Svizra u a l’exteriur u sch’el ha dà ses consentiment per al metter en circulaziun, dastga quest med da producziun u quest bain d’investiziun agricul vegnir importà, realienà e duvrà professiunalmain.

Sco agriculs vegnan considerads bains d’investiziun destinads per gronda part per in diever en l’agricultura sco tractors, maschinas, apparats ed indrizs sco er lur cumponentas.

2. chapitel Economia da latg

1. secziun Champ d’applicaziun67

Art. 28 ...68

Quest chapitel vala per il latg-vatga.

Il Cussegl federal po applitgar singulas disposiziuns, en spezial ils artitgels 38, 39 e 41, er per latg-chaura, per latg-nursa e per latg-bifla. 69

Art. 2970

2. secziun ...

Art. 30–3671
Art. 36a e 36b72

3. secziun Contract da standard en il sectur da latg

Art. 37

L’elavuraziun d’in contract da standard per la cumpra e per la vendita da latg criv è chaussa da las organisaziuns da branscha dal sectur da latg. Las regulaziuns en il contract da standard na dastgan betg pregiuditgar considerablamain la concurrenza. La fixaziun dal pretsch e da la quantitad resta en mintga cas en la cumpetenza dals partenaris dal contract.

In contract da standard en il senn da quest artitgel è in contract che cuntegna ina durada minimala dal contract ed ina durada d’almain in onn da la prolungaziun dal contract sco er almain regulaziuns davart las quantitads, davart ils pretschs e davart las modalitads da pajament.

Sin pretensiun d’ina organisaziun da branscha po il Cussegl federal declerar il contract da standard sco impegnativ sin tut ils stgalims da la cumpra e da la vendita da latg criv.

Las pretensiuns envers l’organisaziun da branscha ed il conclus sa drizzan tenor l’artitgel 9 alinea 1.

Per dispitas che resultan dal contract da standard e dals contracts individuals èn cumpetentas las dretgiras civilas.

Sch’ina organisaziun da branscha na vegn betg da sa cunvegnir ad in contract da standard, po il Cussegl federal decretar prescripziuns provisoricas davart la cumpra e davart la vendita da latg criv.

4. secziun Sustegn dal martgà

Art. 38 Supplement per latg transfurmà en chaschiel

Per il latg da vendita che vegn transfurmà en chaschiel, vegn pajà in supplement als producents. 73

Il Cussegl federal po fixar ch’il supplement vegnia pajà via ils utilisaders dal latg. En quest cas furnescha la Confederaziun questa prestaziun cun effect liberant. 74

Il supplement importa 15 raps minus l’import dal supplement per latg da vendita tenor l’artitgel 40. Il Cussegl federal fixescha las premissas per pajar il supplement. El po excluder dal supplement chaschiel che cuntegna pauc grass. 75

El po adattar l’autezza dal supplement resguardond il svilup da las quantitads. 76

Art. 39 Supplement per pavel betg silà

Per latg che vegn transfurmà a chaschiel e che deriva d’ina producziun cun pavel betg silà vegn pajà in supplement als producents.

Il Cussegl federal po fixar ch’il supplement vegnia pajà via ils utilisaders dal latg. En quest cas furnescha la Confederaziun questa prestaziun cun effect liberant. 77

Il Cussegl federal fixescha las premissas per pajar il supplement ed ils grads da consistenza dals chaschiels sco er las sorts da chaschiel che dattan il dretg da survegnir in supplement. El po excluder dal supplement chaschiel che cuntegna pauc grass. 78

Il supplement vegn fixà a 3 raps. Il Cussegl federal po adattar l’import dal supplement resguardond il svilup da las quantitads. 79

Art. 4080 Supplement per latg da vendita

Per il latg da vendita po la Confederaziun pajar in supplement als producents.

Il Cussegl federal fixescha l’autezza dal supplement e las premissas.

Per utilisar il supplement tenor l’alinea 1 pon las organisaziuns da branscha prender mesiras collectivas per gidar sasez.

4a. secziun Contribuziun per la controlla dal latg81

Art. 4182

Per garantir l’igiena dal latg pon vegnir pajadas contribuziuns per cuvrir ina part dals custs da las analisas, ch’ils laboratoris da controlla fan per incumbensa da las organisaziuns naziunalas da l’economia da latg.

Las contribuziuns vegnan pajadas a las organisaziuns naziunalas da l’economia da latg en furma da pauschalas.

Il Cussegl federal fixescha las pretensiuns e la procedura per pajar las contribuziuns.

Art. 4283

5. secziun Mesiras spezialas

Art. 43 Obligaziun d’annunzia

L’utilisader dal latg annunzia al servetsch designà dal Cussegl federal:

  1. quant latg da vendita ch’ils producents han furnì; e
  2. co ch’el ha utilisà il latg furnì.

Ils producents che commerzialiseschan directamain il latg ed ils products da latg annunzian la quantitad producida e la quantitad da la commerzialisaziun directa.

... 84

Art. 4485
Art. 45 Indemnisaziun da la collavuraziun

La Confederaziun indemnisescha las organisaziuns d’economia da latg, a las qualas ella surdat incumbensas da dretg public.

3. chapitel Allevament da muvel

1. secziun Diriger las structuras

Art. 46 Effectivs maximals

Il Cussegl federal po fixar effectivs maximals per manaschi per las singulas spezias d’animals da niz.

Sch’in manaschi tegna differentas spezias d’animals da niz, na dastga la summa da las singulas parts procentualas betg surpassar 100 pertschient dals effectivs maximals respectivs.

Il Cussegl federal po prevair excepziuns per:

  1. la staziun da perscrutaziun agricula da la Confederaziun;
  2. manaschis che adempleschan ina incumbensa da dismessa ch’è d’in interess public e d’ina impurtanza regiunala, cun pavlar portgs cun products secundars e cun ruments alimentars dals manaschis da la branscha da latg e da victualias;
  3. manaschis d’emprova.86
Art. 47 Taxa

Ils administraturs da manaschis che surpassan l’effectiv maximal tenor l’artitgel 46 ston pajar ina taxa annuala.

Il Cussegl federal fixescha la taxa uschia ch’igl è nunrentabel da tegnair animals supplementars.

Sche plirs administraturs tegnan animals en il medem manaschi, vegn lur taxa fixada tenor lur part da l’entir effectiv d’animals.

Spartiziuns da manaschis per evitar las disposiziuns pertutgant ils effectivs maximals na vegnan betg renconuschidas.

2. secziun Muvel da maz, charn, launa da besch ed ovs87

Art. 4888 Sutdivisiun dals contingents da duana

Ils contingents da duana per muvel da maz e per charn vegnan ingiantads.

Las parts dal contingent da duana per charn bov senza pulpa e per charn besch vegnan attribuids a 10 pertschient tenor il dumber dals animals ingiantads sin ils martgads publics survegliads da muvel da maz. Exceptads da quai èn la charn koschra e la charn halal.

Las parts dal contingent da duana per charn bov, charn besch, charn chaura u charn chaval vegnan attribuidas a 40 pertschient dal dumber dals animals mazzads. Exceptads da quai èn la charn koschra e la charn halal. 89

Il Cussegl federal po desister da reglar la sutdivisiun per tscherts products dals numers da las tariffas da dazi 0206, 0210 e 1602.

Art. 49 Classificaziun da la qualitad

Il Cussegl federal decretescha directivas e criteris per classifitgar la qualitad d’animals mazzads sco arments, chavals, portgs, nursas e chauras.

El po:

  1. declerar sco obligatorica l’applicaziun da quests criteris da classificaziun;
  2. prevair en tscherts cas ch’in servetsch neutral classifitgeschia la qualitad;
  3. 90 reglar la calculaziun dal pais da maz.

Il Cussegl federal po delegar al UFAG da fixar ils criteris da classificaziun.

Art. 5091 Contribuziuns a mesiras per distgargiar il martgà da charn

La Confederaziun po pajar contribuziuns per finanziar mesiras limitadas temporalmain per distgargiar il martgà da charn en cas da surplis stagiunals u en cas d’auters surplis temporars.

La Confederaziun po pajar als chantuns a partir da l’onn 2007 contribuziuns per l’organisaziun, per la realisaziun, per la surveglianza e per l’infrastructura da martgads publics situads en il territori da muntogna.

Art. 51 Surdada d’incumbensas publicas

Il Cussegl federal po incumbensar organisaziuns privatas da:

  1. realisar mesiras limitadas temporalmain per distgargiar il martgà da charn en cas da surplis stagiunals u en cas d’auters surplis temporars;
  2. survegliar ils martgads publics e las chasas da maz;
  3. classifitgar animals vivs e mazzads tenor lur qualitad.92

Las organisaziuns privatas vegnan indemnisadas per ademplir questas incumbensas. 93

Il Cussegl federal inditgescha in servetsch che controlla, sche las organisaziuns privatas adempleschan economicamain lur incumbensas.

Art. 51bis94 Utilisaziun da la launa da nursas

La Confederaziun po prender mesiras per utilisar la launa da nursas. Ella po sustegnair cun contribuziuns l’utilisaziun en Svizra.

Art. 5295 Contribuziuns per la producziun d’ovs en Svizra

La Confederaziun po pajar contribuziuns per finanziar mesiras d’utilisaziun a favur da la producziun d’ovs en Svizra.

Art. 5396

4. chapitel Planticultura

Art. 5497 Contribuziuns per singulas culturas

La Confederaziun po pajar contribuziuns per singulas culturas per:

  1. mantegnair la capacitad da producziun e da funcziun da singulas chadainas d’elavuraziun per garantir in provediment adequat da la populaziun;
  2. garantir in provediment adequat cun pavel per animals da niz.

Il Cussegl federal designescha las culturas e fixescha l’import da las contribuziuns.

Per ravas da zutger ch’èn destinadas a la producziun da zutger vegn pajada fin l’onn 2026 ina contribuziun da 2100 francs per hectara ed onn. Sche las ravas da zutger vegnan cultivadas tenor las pretensiuns da l’agricultura biologica u da la producziun integrada, vegn pajada fin l’onn 2026 ina contribuziun supplementara da 200 francs per hectara ed onn. 98

Las contribuziuns pon vegnir pajadas er per surfatschas en il territori ester da la zona da cunfin tenor l’artitgel 43 alinea 2 da la Lescha da duana dals 18 da mars 2005 99 .

Art. 55100 Supplement per graun

Per il graun po la Confederaziun pajar in supplement als producents. La Confederaziun po limitar il supplement per graun ch’è destinà a l’alimentaziun da l’uman.

Il supplement sa drizza tenor ils meds finanzials budgetads e tenor la quantitad u tenor la surfatscha cultivada che dat il dretg a contribuziuns. Il Cussegl federal fixescha las premissas per pajar il supplement.

Per utilisar il supplement tenor l’alinea 1 pon las organisaziuns da branscha prender mesiras collectivas per gidar sasez.

Art. 58103 Fritgs

La Confederaziun po prender mesiras per utilisar puma da minz, puma da cros, pumaraida e products che sa basan sin fritgs sco er ivas. Ella po sustegnair cun contribuziuns l’utilisaziun.

… 104

5. chapitel Economia da vin106

Art. 60 Permissiun ed annunzia da plantaziuns da vits

Tgi che planta novas vits dovra ina permissiun dal chantun.

Renovaziuns da culturas ston vegnir annunziadas al chantun.

Il chantun permetta da plantar vits per producir vin, sch’il lieu previs è adattà per la viticultura.

Il Cussegl federal fixescha ils princips per permetter e per annunziar plantaziuns da vits. El po prevair excepziuns.

Il chantun po scumandar temporarmain e per tschertas regiuns mintga plantaziun da novas vits che servan a la producziun da vin, sch’i vegnan finanziadas mesiras per distgargiar il martgà u per midar las surfatschas da vigna u sche la situaziun dal martgà pretenda quai. 107

Art. 61 Cataster da viticultura

Tenor princips da la Confederaziun mainan ils chantuns in cataster da viticultura, en il qual els registreschan las particularitads da las plantaziuns da vits.

Art. 63109 Classificaziun

Ils vins vegnan repartids en las suandantas classas:

  1. vins cun denominaziun d’origin controllada;
  2. vins locals;
  3. vins da maisa.

Il Cussegl federal fa la glista dals criteris che valan per vins cun denominaziun d’origin controllada e per vins locals. El po fixar ils cuntegns minimalas natirals da zutger ed ils retgavs maximals per unitad da surfatscha resguardond las cundiziuns da producziun specificas per la regiun.

Dal rest fixeschan ils chantuns per mintga criteri las pretensiuns envers lur vins cun denominaziun d’origin controllada ed envers lur vins locals che vegnan producids sin lur territori e sut in’atgna denominaziun tradiziunala.

Il Cussegl federal fixescha las pretensiuns envers ils vins locals che vegnan vendids senza denominaziun tradiziunala ed envers ils vins da maisa. El po definir noziuns specificas per il vin, particularmain noziuns tradiziunalas, e reglar lur diever.

El decretescha prescripziuns per declassifitgar ils vins che n’adempleschan betg las pretensiuns minimalas.

Per las denominaziuns da vins cun denominaziun d’origin controllada e d’auters vins cun indicaziuns geograficas valan ils artitgels 16 alineas 6, 6 bis e 7 sco er 16 b tenor il senn.

Art. 64110 Controllas

Per proteger las denominaziuns e las caracterisaziuns decretescha il Cussegl federal prescripziuns concernent la controlla da la vendemia e la controlla dal commerzi cun vin. El fixescha las pretensiuns ch’ils chantuns, ils producents, ils vinificaturs ed ils martgadants da vin ston observar, particularmain concernent las annunzias, ils documents accumpagnants, la contabilitad dals tschalers ed ils inventaris. Per quant che la protecziun da las denominaziuns e da las caracterisaziuns n’è betg pregiuditgada, po il Cussegl federal prevair excepziuns e simplificaziuns. El coordinescha las controllas.

Per simplifitgar la collavuraziun dals organs da controlla po el prevair ina banca da datas centrala. El definescha las pretensiuns envers il cuntegn ed envers la funcziun da la banca da datas sco er la qualitad da las datas, e regla las cundiziuns per l’access e per l’utilisaziun da las datas.

La realisaziun da la controlla da la vendemia è chaussa dals chantuns. La Confederaziun po conceder ina contribuziun pauschala als custs chantunals da controlla; la contribuziun vegn fixada sin fundament da la surfatscha da vignas dals chantuns.

La realisaziun da la controlla dal commerzi da vin vegn surdada ad in organ da controlla designà dal Cussegl federal.

Art. 67–69113

3. titel Pajaments directs

1. chapitel Disposiziuns generalas

Art. 70 Princip

Per indemnisar las prestaziuns d’utilitad publica vegnan pajads pajaments directs als administraturs da manaschis agriculs.

Ils pajaments directs cumpiglian:

  1. contribuziuns per la cuntrada cultivada;
  2. contribuziuns per la segirezza dal provediment;
  3. contribuziuns da biodiversitad;
  4. contribuziuns per sistems da producziun;
  5. contribuziuns per la biodiversitad regiunala e per la qualitad da la cuntrada;
  6. contribuziuns transitoricas.114

Il Cussegl federal fixescha l’import da las contribuziuns. El resguarda la dimensiun da las prestaziuns d’utilitad publica furnidas, ils custs che resultan per furnir questas prestaziuns ed ils retgavs che vegnan cuntanschids sin il martgà.

Art. 70a Premissas

Pajaments directs vegnan pajadas, sche:

  1. il manaschi è in manaschi puril che cultivescha il terren;
  2. la cumprova da prestaziun ecologica vegn furnida;
  3. las disposiziuns decisivas per la producziun agricula da la legislaziun davart la protecziun da las auas, da l’ambient e dals animals vegnan observadas;
  4. las surfatschas n’èn betg situadas en zonas da construcziun ch’èn vegnidas determinadas cun vigur legala tenor la legislaziun davart la planisaziun dal territori suenter l’entrada en vigur da questa disposiziun;
  5. in volumen da lavur minimal en forzas da lavur da standard vegn cuntanschì sin il manaschi administrà;
  6. ina part minimala da las lavurs vegn liquidada tras forzas da lavur dal manaschi sez;
  7. l’administratur n’ha betg surpassà ina tscherta limita da vegliadetgna;
  8. l’administratur ha fatg ina scolaziun agricula.

La cumprova da prestaziun ecologica cumpiglia:

  1. ina tegnida dals animals da niz che resguarda ils basegns da las spezias;
  2. ina bilantscha da ladim equilibrada;
  3. ina part commensurada da surfatschas da promoziun da la biodiversitad;
  4. ina cultivaziun tenor las prescripziuns d’objects en inventaris d’impurtanza naziunala tenor la Lescha federala dal 1. da fanadur 1966115 davart la protecziun da la natira e da la patria;
  5. culturas alternantas regladas;
  6. ina protecziun adequata dal terren;
  7. ina selecziun ed in’applicaziun intenziunada dals meds per proteger las plantas.

Il Cussegl federal:

  1. concretisescha la cumprova da prestaziun ecologica;
  2. fixescha las valurs e las pretensiuns tenor l’alinea 1 literas a ed e–h;
  3. po limitar la summa dals pajaments directs per forza da lavur da standard;
  4. po fixar excepziuns da la litera c e da l’alinea 1 litera h;
  5. po fixar excepziuns da l’alinea 1 litera a per las contribuziuns da biodiversitad e per las contribuziuns a favur da la qualitad da la cuntrada;
  6. fixescha limitas areguard la surfatscha per manaschi, a partir da las qualas las contribuziuns vegnan graduadas u reducidas.

Il Cussegl federal po fixar ulteriuras premissas e cundiziuns per conceder pajaments directs.

El fixescha las surfatschas, per las qualas i vegnan pajadas contribuziuns.

Art. 70b Premissas spezialas per il territori d’alpegiada

En il territori d’alpegiada vegnan las contribuziuns pajadas a l’administratur d’in manaschi d’alpegiada, d’in manaschi da pastgiras cuminaivlas u d’ina surfatscha d’alpegiada.

Cun excepziun da la litera c na valan las premissas tenor l’artitgel 70 a alinea 1 betg en il territori d’alpegiada.

Il Cussegl federal fixescha las premissas d’administraziun per il territori d’alpegiada.

2. chapitel Contribuziuns

Art. 71 Contribuziuns per la cuntrada cultivada

Per garantir ina cuntrada cultivada averta vegnan pajadas contribuziuns per la cuntrada cultivada. Las contribuziuns cumpiglian:

  1. ina contribuziun per hectara, graduada tenor zonas, cun l’intent da promover la cultivaziun en las singulas zonas;
  2. ina contribuziun da difficultad per hectara sin spundas e sin costas stippas, graduada tenor la pendenza da la spunda e tenor il tip d’utilisaziun, cun l’intent da promover la cultivaziun sut difficultads topograficas;
  3. supplementarmain ina contribuziun graduada tenor la quota da prads da segar sin costas stippas;
  4. ina contribuziun per chargiada normala a favur da manaschis da l’entir onn per ils animals mess ad alp, cun l’intent da promover l’alpegiada;
  5. ina contribuziun d’alpegiada per envernanta messa ad alp u per chargiada normala, graduada tenor la categoria d’animals, cun l’intent da promover la cultivaziun e la tgira da surfatschas d’alpegiada.

Per la contribuziun d’alpegiada fixescha il Cussegl federal la chargiada admissibla e las categorias d’animals, per las qualas la contribuziun vegn pajada.

Art. 72 Contribuziuns per la segirezza dal provediment

Per garantir in provediment segir da la populaziun cun victualias vegnan pajadas contribuziuns per la segirezza dal provediment. Las contribuziuns cumpiglian:

  1. ina contribuziun da basa per hectara per mantegnair la capacitad da producziun;
  2. ina contribuziun per hectara per garantir ina quota adequata da surfatschas d’er avertas e da surfatschas cun culturas permanentas;
  3. ina contribuziun da difficultad per hectara en il territori da muntogna e da collinas, graduada tenor zonas, per mantegnair la capacitad da producziun sut difficultads climaticas.

Per la surfatscha verda vegnan las contribuziuns pajadas mo, sch’i vegn cuntanschì ina chargiada minimala. Il Cussegl federal fixescha la chargiada minimala d’animals da niz che maglian pavel sitg. El po prevair ch’i na stoppia vegnir cuntanschì nagina chargiada minimala per prads artifizials e per surfatschas da promoziun da la biodiversitad, ed el po fixar ina contribuziun da basa pli bassa per surfatschas da promoziun da la biodiversitad.

Contribuziuns per la segirezza dal provediment pon vegnir pajadas er per surfatschas en il territori ester da la zona da cunfin tenor l’artitgel 43 alinea 2 da la Lescha da duana dals 18 da mars 2005 116 .

Art. 73117 Contribuziuns da biodiversitad

Per promover e per garantir la biodiversitad vegnan pajadas contribuziuns da biodiversitad. Ellas vegnan pajadas per hectara, en moda graduada tenor il gener ed il nivel da qualitad da la surfatscha da promoziun da la biodiversitad e tenor zonas.

Il Cussegl federal fixescha, per tge geners e per tge nivel da qualitad da surfatschas da promoziun da la biodiversitad ch’i vegnan pajadas contribuziuns.

Art. 75 Contribuziuns per sistems da producziun

Per promover furmas da producziun ch’èn spezialmain natiralas e che respectan particularmain l’ambient ed ils animals, vegnan pajadas contribuziuns per sistems da producziun. Las contribuziuns cumpiglian:

  1. ina contribuziun per hectara, graduada tenor il tip d’utilisaziun, per furmas da producziun che cumpiglian l’entir manaschi;
  2. 119 ina contribuziun graduada tenor il tip d’utilisaziun e tenor l’effect, per furmas da producziun che cumpiglian ina part dal manaschi;
  3. ina contribuziun per envernanta, graduada tenor la categoria d’animals, per furmas da producziun che respectan spezialmain ils animals.

Il Cussegl federal fixescha, tge furmas da producziun che vegnan promovidas.

Art. 76120 Contribuziuns per la biodiversitad regiunala e per la qualitad da la cuntrada

Per promover la biodiversitad regiunala e la qualitad da la cuntrada vegnan pajadas contribuziuns liadas a projects per:

  1. colliar surfatschas da promoziun da la biodiversitad e realisar ulteriuras mesiras che promovan la biodiversitad;
  2. promover, mantegnair e sviluppar vinavant cuntradas cultivadas multifaras.

La Confederaziun conceda contribuziuns per realisar projects regiunals ch’ella ha approvà. In project cumpiglia in’analisa da la situaziun sco er finamiras, mesiras e contribuziuns. Sche las finamiras surordinadas vegnan cuntanschidas, po in project regiunal vegnir transferì en ina promoziun cuntinuanta.

La Confederaziun surpiglia maximalmain 90 pertschient da las contribuziuns fixadas en il project. Ils chantuns procuran per la finanziaziun restanta.

Il Cussegl federal po fixar imports maximals per hectara e per chargiada normala.

Art. 77 Contribuziuns transitoricas

Per garantir in svilup socialmain supportabel vegnan pajadas contribuziuns transitoricas.

Las contribuziuns transitoricas vegnan calculadas tenor ils credits deliberads minus las expensas per las contribuziuns tenor ils artitgels 71–76, 77 a e 77 b sco er per las indemnisaziuns tenor l’artitgel 62 a da la Lescha dals 24 da schaner 1991 121 davart la protecziun da las auas.

Las contribuziuns transitoricas vegnan pajadas tenor manaschi. La contribuziun per il manaschi singul sa drizza tenor la differenza tranter ils pajaments directs generals avant la midada da sistem e las contribuziuns tenor ils artitgels 71 alinea 1 literas a–c e 72 suenter la midada da sistem. La differenza vegn fixada sin basa da la structura ch’il manaschi aveva avant la midada da sistem.

Il Cussegl federal fixescha:

  1. la calculaziun da las contribuziuns per il manaschi singul;
  2. las modalitads en cas da surdadas da manaschis ed en cas da midadas structuralas pli grondas;
  3. limitas areguard las entradas e la facultad suttamessas a la taglia dals administraturs, a partir da las qualas las contribuziuns vegnan reducidas u refusadas; per administraturs maridads fixescha el limitas pli autas.

3a. titel Utilisaziun persistenta da resursas natiralas

Art. 77a Princip

En il rom dals credits deliberads paja la Confederaziun contribuziuns per projects regiunals e secturials che han l’intent da meglierar l’utilisaziun persistenta da las resursas natiralas.

Contribuziuns vegnan concedidas als purtaders responsabels, sche:

  1. las mesiras previsas en il project èn accordadas ina cun l’autra;
  2. las mesiras portan probablamain sasezzas a vista mesauna.
Art. 77b Import da las contribuziuns

L’import da las contribuziuns sa drizza tenor l’effect ecologic ed agronomic dal project, en spezial tenor l’utilisaziun pli effizienta da substanzas e d’energia. El munta a maximalmain 80 pertschient dals custs imputabels per realisar ils projects e las mesiras.

Sche la Confederaziun conceda per la medema prestaziun sin la medema surfatscha a medem temp contribuziuns u indemnisaziuns tenor questa lescha, tenor la Lescha federala dal 1. da fanadur 1966 122 davart la protecziun da la natira e da la patria u indemnisaziuns tenor la Lescha dals 24 da schaner 1991 123 davart la protecziun da las auas, vegnan questas contribuziuns u indemnisaziuns deducidas dals custs imputabels.

4. titel Management da las ristgas dals manaschis124

1. chapitel Agid a manaschis agriculs125

Art. 78 Princip

La Confederaziun po metter a disposiziun als chantuns meds finanzials per gidar manaschis agriculs.

Ils chantuns pon conceder als administraturs d’in manaschi puril in agid al manaschi agricul per eliminar u impedir ina difficultad finanziala ch’è resultada senza atgna culpa u ch’è vegnida chaschunada tras ina midada da las cundiziuns generalas economicas. 126

La concessiun da meds federals premetta ina participaziun finanziala adequata dal chantun. Prestaziuns da terzas persunas pon vegnir messas a quint.

Art. 79 Concessiun da l’agid a manaschis agriculs

Il chantun conceda l’agid a manaschis agriculs sco emprest senza tschains per:

  1. transfurmar debits existents cun l’intent da reducir la grevezza da tschains;
  2. surmuntar grevezzas finanzialas extraordinarias.

In agid a manaschis agriculs po vegnir concedì er en cas d’ina liquidaziun dal manaschi per transfurmar credits d’investiziun existents u contribuziuns da restituir existentas en in emprest senza tschains, premess che l’indebitament saja supportabel suenter la concessiun da l’emprest. 127

Ils emprests vegnan concedids tras ina disposiziun per maximalmain 20 onns. Il Cussegl federal regla ils detagls.

Sche l’emprest duai vegnir segirà tras in pegn immobigliar, po la documentaziun publica dal contract da pegn vegnir remplazzada tras ina disposiziun da l’autoritad che conceda l’emprest. 128

Art. 80 Premissas

Emprests d’agid a manaschis agriculs tenor l’artitgel 79 alinea 1 vegnan per regla concedids, sche las suandantas premissas èn ademplidas:129

  1. 130 il manaschi porscha, eventualmain ensemen cun in gudogn betg agricul, in’existenza a lunga vista e dovra in volumen da lavur adequat per vegnir administrà, almain dentant ina forza da lavur da standard;
  2. il manaschi vegn administrà en moda raziunala;
  3. l’indebitament è supportabel suenter la concessiun da l’emprest.

Per segirar l’administraziun u ina spessezza adequata da l’abitadi po il Cussegl federal fixar per manaschis en il territori da muntogna e da collinas in volumen da lavur pli bass che prescrit en l’alinea 1 litera a. 131

Il Cussegl federal po fixar ulteriuras premissas e cundiziuns.

Art. 81 Approvaziun tras il UFAG

Sch’in emprest surpassa – sulet u ensemen cun il saldo d’anteriurs emprests d’agid e d’anteriurs credits d’investiziun al manaschi agricul – ina tscherta summa (limita), suttametta il chantun la decisiun a l’approvaziun dal UFAG. Il Cussegl federal fixescha la limita.

Il UFAG communitgescha al chantun entaifer 30 dis, sch’el approvescha la decisiun u sch’el decida sez en chaussa. Avant che decider lascha el vegnir a pled il chantun.

Art. 82132 Restituziun en cas d’ina alienaziun cun gudogn

Sch’il manaschi u ina part da tal vegn alienà cun gudogn, sto la part restanta da l’emprest vegnir restituida.

Art. 83 Revocaziun

En cas d’in motiv impurtant po il chantun revocar l’emprest.

Art. 84 Custs d’administraziun

Ils chantuns surpiglian ils custs d’administraziun.

Els na dastgan incassar naginas contribuziuns per spesas.

Art. 85 Utilisaziun da restituziuns e da tschains

Emprests restituids vegnan impundids dal chantun per novs agids a manaschis agriculs.

Ils tschains vegnan duvrads en la suandanta successiun per:

  1. cuvrir ils custs d’administraziun;
  2. cuvrir perditas da la concessiun d’emprests;
  3. auters emprests d’agid a manaschis agriculs.

Sche las restituziuns ed ils tschains surpassan il basegn en il chantun, po il UFAG far il suandant cun la part federala dals meds betg duvrads:

  1. pretender enavos e conceder ad in auter chantun; u
  2. metter a disposiziun al chantun respectiv per credits d’investiziun.133
Art. 86 Perditas

Perditas che resultan da la concessiun d’emprests, ils quals na surpassan betg la limita tenor l’artitgel 81, inclusiv eventuals custs giuridics ston vegnir surpigliads dals chantuns, uschenavant ch’els n’èn betg cuvrids tras tschains.

Perditas ed eventuals custs giuridics che resultan da la concessiun d’emprests, ils quals èn vegnids approvads tras il UFAG tenor l’artitgel 81, ston vegnir repartids sin la Confederaziun e sin ils chantuns tenor lur participaziun a l’emprest, uschenavant ch’els n’èn betg cuvridas tras tschains.

2. chapitel Agids da rescolaziun

Art. 86a

A persunas cun in’activitad independenta en l’agricultura u a lur conjugals po la Confederaziun conceder agids per sa scolar en ina professiun betg agricula.

La concessiun d’in tal agid premetta ch’il manaschi agricul vegnia liquidà. Il Cussegl federal po fixar ulteriuras premissas ed er cundiziuns.

Agids da rescolaziun vegnan pajads il pli tard fin la fin da l’onn 2019. 134

3. chapitel Contribuziuns per la reducziun da las premias d’assicuranzas da racolta

Art. 86b

La Confederaziun po pajar contribuziuns per la reducziun da las premias d’assicuranzas da racolta privatas, sche las assicuranzas cuvran ristgas che pon pertutgar surfatschas extendidas, sco setgira e schelira.

Las contribuziuns vegnan concedidas als cultivaturs assicurads. La Confederaziun paja la contribuziun als assicuraders, tar ils quals ils cultivaturs èn assicurads. Ils assicuraders utiliseschan las contribuziuns exclusivamain per reducir las premias d’assicuranza.

La contribuziun federala importa maximalmain 30 pertschient da las premias.

Il Cussegl federal fixescha las premissas e las cundiziuns per il pajament da las contribuziuns, l’autezza da las contribuziuns e la franschisa minimala da las persunas assicuradas.

Sche las ristgas èn assicurablas en il rom da las assicuranzas da racolta promovidas, èn auters sustegns da la Confederaziun exclus per cumpensar ils donns.

5. titel Meglieraziuns da structura

1. chapitel Disposiziuns generalas

Art. 87135 Intent

La Confederaziun sustegna meglieraziuns da structura per:

  1. rinforzar la cumpetitivitad dals manaschis;
  2. meglierar las cundiziuns da lavur e da vita sin ils manaschis;
  3. proteger e meglierar la capacitad da producziun da l’agricultura;
  4. promover ina producziun che respecta l’ambient ed ils animals;
  5. rinforzar il territori rural, en spezial il territori da muntogna.
Art. 87a136 Mesiras sustegnidas

La Confederaziun sustegna:

  1. las suandantas mesiras per meglierar las structuras en la construcziun bassa:1.meglieraziuns,2.infrastructuras per transports agriculs,3.stabiliments e mesiras en il sectur da la meglieraziun dal terren e da la bilantscha d’aua,4.infrastructuras da basa dal territori rural;
  2. las suandantas mesiras per meglierar las structuras en la construcziun auta:1.edifizis e stabiliments che servan ad elavurar, a deponer u commerzialisar products agriculs regiunals,2.edifizis d’economia, edifizis d’abitar e stabiliments da l’agricultura,3.diversificaziun da l’activitad en secturs parentads cun l’agricultura;
  3. projects per il svilup regiunal;
  4. las suandantas mesiras supplementaras per meglierar las structuras:1.mesiras per promover la sanadad dals animals sco er ina producziun che respecta spezialmain l’ambient ed ils animals,2.mesiras per promover la collavuraziun tranter plirs manaschis,3.mesiras per promover l’acquist da manaschis agriculs e da terren agricul.

Sustegnidas vegnan mesiras collectivas da plirs manaschis e mesiras individualas da manaschis singuls.

Art. 88137 Premissas per il sustegn da mesiras collectivas

Sustegnidas vegnan mesiras collectivas e mesiras collectivas cumplessivas.

Mesiras collectivas vegnan sustegnidas, sch’ils suandants manaschis èn pertutgads en moda relevanta:

  1. almain dus manaschis tenor l’artitgel 89 alinea 1 litera a;
  2. in manaschi d’alpegiada; u
  3. in manaschi industrial pitschen da l’emprim stgalim d’elavuraziun.

Mesiras collectivas cumplessivas vegnan sustegnidas, sch’ellas:

  1. s’extendan sur in territori cun ina cunfinaziun natirala u economica; e
  2. promovan la cumpensaziun ecologica e la colliaziun da biotops.
Art. 89 Premissas per il sustegn da mesiras individualas da manaschis singuls138

Mesiras individualas da manaschis singuls vegnan sustegnidas, sche las suandantas premissas èn ademplidas:

  1. 139 il manaschi porscha, eventualmain ensemen cun in gudogn betg agricul, in’existenza a lunga vista e dovra in volumen da lavur adequat per vegnir administrà, almain dentant ina forza da lavur da standard;
  2. 140 il petent maina il manaschi en moda economica prosperaivla;
  3. 141 suenter l’investiziun po il manaschi furnir la cumprova da prestaziun ecologica tenor l’artitgel 70a alinea 2;
  4. 142 la finanziaziun e la supportabladad da l’investiziun previsa èn cumprovadas resguardond las cundiziuns generalas economicas futuras;
  5. uschenavant che quai po vegnir pretendì dal petent, impunda el agens meds e credits;
  6. il petent dispona d’ina scolaziun adequata;
  7. 143 il proprietari maina sez il manaschi u vegn a manar sez il manaschi suenter l’investiziun;
  8. 144 il fittadin cumprova ch’igl è vegnì constituì in dretg da construcziun per mesiras da construcziun u – en cas da credits d’investiziun – ch’il contract da fittanza è vegnì prenotà en il register funsil tenor l’artitgel 290 dal Dretg d’obligaziuns145 per la durada fixada dal credit d’investiziun.

Il Cussegl federal po fixar in volumen da lavur pli bass che prescrit en l’alinea 1 litera a:

  1. per segirar l’administraziun u ina spessezza adequata da l’abitadi;
  2. en cas da mesiras che han l’intent da diversifitgar l’activitad en il sectur agricul ed en secturs parentads.146

Il Cussegl federal po fixar excepziuns da l’alinea 1 litera g. 147

Art. 89a148 Neutralitad areguard la concurrenza

Il project na dastga avair nagina influenza sin la concurrenza per ils manaschis industrials directamain pertutgads en l’intschess economicamain relevant.

Avant l’approvaziun dal project verifitgescha il chantun, sche la neutralitad areguard la concurrenza è ademplida.

Ils manaschis industrials directamain pertutgads en l’intschess economicamain relevant sco er lur organisaziuns professiunalas e lur federaziuns da branscha pon vegnir tadladas. Il Cussegl federal regla ils detagls.

Manaschis industrials che n’han prendì nagin med legal davart la neutralitad areguard la concurrenza entaifer il termin chantunal da publicaziun, na pon betg pli far recurs en ina procedura posteriura.

Suenter che la neutralitad areguard la concurrenza è vegnida giuditgada cun vigur legala, na po ella betg pli vegnir contestada.

Art. 90 Protecziun d’objects d’impurtanza naziunala

Ils inventaris federals dals objects d’impurtanza naziunala èn liants per realisar las meglieraziuns da structura sustegnidas da la Confederaziun.

Art. 91 Restituziun en cas d’ina alienaziun cun gudogn

Sch’il manaschi u ina part da tal vegn alienà cun gudogn, vala la suandanta obligaziun da restituir ils agids d’investiziun per mesiras individualas dal manaschi singul:149

  1. contribuziuns ston vegnir restituidas, nun ch’il pajament final saja vegnì fatg avant passa 20 onns;
  2. 150 parts restantas d’emprests ston vegnir restituidas.

Las restituziuns ston vegnir pajadas immediatamain suenter l’alienaziun.

Art. 92 Surveglianza

Durant e suenter la realisaziun stattan las meglieraziuns da structura sut la surveglianza dal chantun.

2. chapitel Contribuziuns

1. secziun Concessiun da contribuziuns

Art. 93151 Princip

La Confederaziun sustegna las meglieraziuns da structura cun contribuziuns en il rom dals credits approvads.

La contribuziun importa maximalmain 50 pertschient dals custs imputabels. Excepziunalmain po la contribuziun vegnir auzada sin maximalmain 60 pertschient dals custs imputabels.

La concessiun d’ina contribuziun federala premetta la prestaziun d’ina contribuziun adequata dal chantun, inclusiv da sias corporaziuns territorialas da dretg public, sco er ina participaziun minimala dal purtader dal project.

Per eliminar consequenzas spezialmain grevas d’eveniments da la natira extraordinaris po la Confederaziun conceder ina contribuziun supplementara da maximalmain 20 pertschient dals custs imputabels, sche er participaziuns adequatas dal chantun, da las vischnancas e da fonds da dretg public na bastan betg per finanziar las lavurs necessarias.

Il Cussegl federal fixescha l’autezza da las tariffas da contribuziun, ils custs imputabels e las excepziuns. El graduescha l’autezza da las contribuziuns tenor il grad da la dimensiun collectiva. El po fixar l’autezza da las contribuziuns en moda pauschala.

Il Cussegl federal po fixar premissas e cundiziuns per conceder las contribuziuns.

Art. 95153 Contribuziuns per mesiras individualas da manaschis singuls

Contribuziuns per mesiras individualas da manaschis singuls vegnan concedidas per mesiras tenor l’artitgel 87 a alinea 1 literas a cifras 2–4, b e d cifra 1.

Art. 96154 Contribuziuns per mesiras collectivas

Contribuziuns per mesiras collectivas vegnan concedidas per mesiras tenor l’artitgel 87 a alinea 1 literas a, b cifras 1 e 2, c e d cifra 2.

Art. 97 Approvaziun dals projects

Il chantun approvescha ils projects che vegnan sustegnids cun contribuziuns federalas. 155

Sch’in inventari federal è pertutgà, dumonda il chantun a temp la posiziun dal UFAG. 156

El expona publicamain il project e publitgescha tal en l’organ da publicaziun chantunal. Projects che na dovran ni ina concessiun ni ina permissiun da construcziun tenor il dretg federal u chantunal na vegnan betg publitgads. 157

A las organisaziuns legitimadas sin basa da la legislaziun davart la protecziun da la natira e da la patria, davart la protecziun da l’ambient u davart las sendas da viandar dat el la chaschun da far protesta cunter ils projects publitgads en l’organ da publicaziun chantunal. 158

Sche necessari taidla il UFAG las autras autoritads federalas, da las qualas ils champs d’incumbensa vegnan tangads tras il project. El communitgescha al chantun, sut tge premissas e cun tge cundiziuns ch’in project vegn sustegnì cun ina contribuziun.

… 159

Davart la concessiun d’ina contribuziun federala decida il UFAG pir, cur ch’il project ha survegnì forza legala. 160

Art. 98162 Finanziaziun

Cun in conclus federal simpel permetta l’Assamblea federala in credit d’impegn da plirs onns per garantir contribuziuns per mesiras tenor l’artitgel 87 a alinea 1.

2. secziun Colliaziun d’ulteriuras ovras, regruppaments dal terren

Art. 99 Colliaziun d’ulteriuras ovras

Ils proprietaris da bains immobigliars, d’ovras u da stabiliments ch’èn vegnids sustegnids cun contribuziuns ston tolerar la colliaziun d’ulteriuras ovras, sch’ina colliaziun è cunvegnenta tenor las relaziuns natiralas e tecnicas.

Il chantun decida davart la colliaziun e fixescha ina indemnisaziun adequata per l’utilisaziun da l’ovra existenta, uschenavant ch’ina tala è giustifitgada.

Art. 100163 Regruppaments dal terren ordinads uffizialmain

La regenza chantunala po ordinar regruppaments dal terren, nua ch’ils interess da l’agricultura vegnan tangads tras ovras publicas u tras planisaziuns d’utilisaziun.

Art. 101 Regruppaments dal terren contractuals

Plirs proprietaris da bains immobigliars pon fixar en scrit in regruppament dal terren. La cunvegna sto designar ils bains immobigliars che duain vegnir regruppads sco er reglar la rectificaziun da las grevezzas funsilas e la repartiziun dals custs.

Empè da la documentaziun publica dal contract davart il transferiment da la proprietad approvescha il chantun la nova repartiziun. Per tals regruppaments dal terren na dastga el incassar naginas taglias sin midada da maun u taxas sumegliantas.

Per il transferiment dals dretgs da pegn immobigliars vala l’artitgel 802 dal Cudesch civil svizzer 164 e per l’inscripziun en il register funsil l’artitgel 954 alinea 2 dal Cudesch civil svizzer.

Il chantun regla l’ulteriura procedura.

3. secziun Preservaziun da las meglieraziuns da structura

Art. 102 Scumond da midar l’intent e da fragmentar

L’intent agricul da bains immobigliars, d’ovras e da stabiliments sco er d’edifizis agriculs ch’èn vegnids meglierads cun contribuziuns federalas na dastga betg vegnir midà durant 20 onns suenter il pajament final da la contribuziun federala; plinavant na dastga il terren ch’è vegnì arrundà betg vegnir fragmentà.

Tgi che violescha il scumond da midar l’intent e da fragmentar, sto restituir las contribuziuns prestadas da la Confederaziun e remplazzar tut ils donns chaschunads.

Il chantun dastga permetter excepziuns dal scumond da midar l’intent e da fragmentar, sch’i èn avant maun motivs relevants. El decida, sche las contribuziuns prestadas ston vegnir restituidas dal tuttafatg u per part u sch’i vegn desistì d’ina restituziun.

Art. 103 Mantegniment e cultivaziun

Suenter ina meglieraziun da structura sustegnida da la Confederaziun procuran ils chantuns che:

  1. las surfatschas utilisadas da l’agricultura vegnian cultivadas en moda persistenta e las surfatschas da cumpensaziun ecologica ed ils biotops vegnian cultivads en moda adequata;
  2. las ovras, ils stabiliments ed ils edifizis agriculs vegnian mantegnids en moda adequata.

Sche la cultivaziun u il mantegniment vegn negligì grevamain u en cas d’ina tgira inadequata, po il chantun vegnir obligà da restituir las contribuziuns. Il chantun po prender regress sin ils benefiziaris.

Art. 104 Menziun en il register funsil

Il scumond da midar l’intent e da fragmentar, l’obligaziun da mantegniment e da cultivaziun sco er l’obligaziun da restituziun ston vegnir menziunads en il register funsil.

Il chantun annunzia d’uffizi la menziun.

Il Cussegl federal po prevair excepziuns da l’obligaziun da menziun. El regla las modalitads per stizzar las menziuns.

3. chapitel Credits d’investiziun

Art. 105165 Princip

La Confederaziun sustegna las meglieraziuns da structura cun credits d’investiziun.

Ella metta a disposiziun als chantuns ils meds finanzials per ils credits d’investiziun.

Ils chantuns concedan ils credits d’investiziun sco emprests senza tschains.

Ils emprests ston vegnir restituids entaifer 20 onns.

Sche l’emprest duai vegnir segirà tras in pegn immobigliar, po la documentaziun publica dal contract da pegn vegnir remplazzada tras ina disposiziun da l’autoritad che conceda l’emprest.

Il Cussegl federal fixescha l’autezza dals credits d’investiziun e las modalitads da la restituziun.

El po fixar premissas e cundiziuns per conceder credits d’investiziun.

Art. 106166 Credits d’investiziun per mesiras individualas da manaschis singuls

Credits d’investiziun per mesiras individualas da manaschis singuls vegnan concedids per mesiras tenor l’artitgel 87 a alinea 1 literas b e d cifras 1 e 3.

Art. 107167 Credits d’investiziun per mesiras collectivas

Credits d’investiziun per mesiras collectivas vegnan concedidas per mesiras tenor l’artitgel 87 a alinea 1 literas a, b, c e d cifra 2.

Per projects collectivs pli gronds pon credits d’investiziun vegnir concedids er en furma da credits da construcziun.

Art. 108 Approvaziun

Sch’in credit surpassa – sulet u ensemen cun il saldo d’anteriurs credits d’investiziun e d’anteriurs emprests d’agid al manaschi agricul – ina tscherta summa (limita), suttametta il chantun la decisiun a l’approvaziun dal UFAG. Il Cussegl federal fixescha la limita.

Davart l’approvaziun d’in credit d’investiziun decida il UFAG pir, cur ch’il project ha survegnì forza legala. 169

Il UFAG communitgescha al chantun entaifer 30 dis, sch’el approvescha la decisiun. 170

Sch’ils credits d’investiziun vegnan concedids sco credits da construcziun tenor l’artitgel 107 alinea 2, na vegn il saldo da credits anteriurs betg tratg en consideraziun.

Art. 109 Revocaziun

En cas d’in motiv impurtant po il chantun revocar il credit d’investiziun.

En cas da direzza pon vegnir pretendids tschains per il credit d’investiziun empè da revocar il credit.

Art. 110 Utilisaziun da restituziuns e da tschains

Emprests e tschains restituids vegnan puspè impundids dal chantun per credits d’investiziun.

Sche las restituziuns ed ils tschains surpassan il basegn en il chantun, po il UFAG far il suandant cun ils meds betg duvrads:

  1. pretender enavos e conceder ad in auter chantun; u
  2. metter a disposiziun al chantun respectiv per l’agid a manaschis agriculs.
Art. 111 Perditas

Perditas che resultan da la concessiun da credits d’investiziun, inclusiv eventuals custs giuridics vegnan surpigliads dals chantuns.

Art. 112 Custs d’administraziun

Ils chantuns surpiglian ils custs d’administraziun.

6. titel Perscrutaziun, valurisaziun da savida e cussegliaziun, promoziun da la cultivaziun da plantas e da l’allevament d’animals sco er resursas geneticas171

1. chapitel Princip

Art. 113

La Confederaziun promova l’elavuraziun, la valurisaziun ed il barat da savida en l’agricultura ed en l’economia alimentara e sustegna uschia quests secturs en lur stentas da producir en moda raziunala e persistenta. 172

Ina part adequata dals meds finanzials vegn impundida per furmas da producziun ch’èn spezialmain natiralas e che respectan particularmain l’ambient ed ils animals.

1a. chapitel Perscrutaziun173

Art. 114174 Staziun da perscrutaziun agricula

La Confederaziun maina ina staziun da perscrutaziun agricula.

La staziun da perscrutaziun agricula consista d’in campus da perscrutaziun central cun centers da perscrutaziun regiunals e cun staziuns d’emprova decentralas. Las staziuns d’emprova ston esser situadas en differentas regiuns dal pajais.

La staziun da perscrutaziun agricula è suttamessa al UFAG.

Art. 115 Incumbensas da la staziun da perscrutaziun agricula175

La staziun da perscrutaziun agricula ha en spezial las suandantas incumbensas:

  1. elavurar las enconuschientschas scientificas e las basas tecnicas per la pratica, la furmaziun e la cussegliaziun agricula;
  2. elavurar basas scientificas per decisiuns da la politica agrara;
  3. sviluppar, accumpagnar ed evaluar mesiras da la politica agrara;
  4. furnir infurmaziuns da basa per novas orientaziuns en l’agricultura;
  5. furnir infurmaziuns da basa per furmas da producziun che respectan l’ambient ed ils animals;
  6. ademplir incumbensas executivas.176

... 177

Art. 116178 Agids finanzials ed incaricas da perscrutaziun

La Confederaziun po conceder agids finanzials ad organisaziuns per sustegnair las prestaziuns ch’ellas furneschan en la perscrutaziun.

Ella po conceder agids finanzials per sustegnair projects da perscrutaziun.

Ella po surdar incaricas da perscrutaziun ad instituts da scolas autas federalas e chantunalas u ad auters instituts.

2. chapitel Valurisaziun e barat da savida180

Art. 118181 Creaziun da raits

La Confederaziun po pajar agids finanzials ad organisaziuns e per projects che gidan a crear raits tranter la perscrutaziun, la furmaziun e la cussegliaziun d’ina vart e la pratica agricula ed alimentara da l’autra vart.

Art. 119182 Projects da pilot e da demonstraziun

La Confederaziun po pajar agids finanzials per:

  1. projects da pilot che fan emprovas cun enconuschientschas scientificas da la perscrutaziun en vista a lur applicaziun en la pratica;
  2. projects da demonstraziun che rendan enconuschent a la pratica ed a la publicitad novas tecnologias, novas metodas, novs process e novs servetschs.
Art. 120183 Raits da cumpetenza e d’innovaziun

La Confederaziun po pajar agids finanzials per stgaffir e per manar raits da cumpetenza e d’innovaziun.

Art. 121184 Tratga da chavals

La Confederaziun maina ina tratga da chavals sco center da cumpetenza per l’allevament e per la tegnida da chavals. La tratga da chavals è suttamessa al UFAG.

Il Cussegl federal fixescha las incumbensas da la tratga da chavals.

Art. 122–135185

2a. chapitel Cussegliaziun

Art. 136186 Incumbensas ed organisaziun

La cussegliaziun sa drizza a persunas che lavuran en l’agricultura, en l’economia da chasa purila, en organisaziuns agriculas u en il rom dal svilup dal territori rural sco er en la preservaziun ed en la promoziun da la qualitad da products agriculs. Questas persunas vegnan accumpagnadas e cussegliadas en lur process professiunals ed en la furmaziun supplementara orientada a la professiun.

Ils chantuns procuran per la cussegliaziun sin plaun chantunal.

En il rom dals credits deliberads paja la Confederaziun agids finanzials per prestaziuns da cussegliaziun ad organisaziuns u ad instituziuns ch’èn activas sin plaun surregiunal u naziunal en secturs spezials sco er a centralas da cussegliaziun naziunalas.

La Confederaziun po sustegnair activitads da cussegliaziun en il rom da scleriments preliminars per iniziativas da projects cuminaivels. 187

Sustegnidas vegnan activitads da cussegliaziun che promovan il barat da savida, d’infurmaziuns e d’experientschas tranter la perscrutaziun e la pratica, tranter ils manaschis agriculs e las persunas tenor l’alinea 1. Il Cussegl federal fixescha ils singuls champs d’activitad e las singulas categorias da prestaziun.

Il Cussegl federal regla las pretensiuns envers las organisaziuns, las instituziuns e las centralas da cussegliaziun sco er envers ils cussegliaders che vegnan engaschads da talas.

Art. 137 e 138188

3. chapitel Cultivaziun da plantas ed allevament d’animals sco er resursas geneticas190

1. secziun Cultivaziun da plantas

Art. 140

La Confederaziun po promover la cultivaziun da plantas da niz che:

  1. han in’auta valur ecologica;
  2. han in’auta valur qualitativa; u
  3. èn adattadas a las relaziuns da las differentas regiuns dal pajais.

Ella po pajar contribuziuns a manaschis da cultivaziun privats ed ad organisaziuns professiunalas che furneschan prestaziuns en l’interess public, en spezial per:

  1. cultivar, tegnair net e meglierar spezias;
  2. emprovas d’emplantaziun;
  3. 191 ...

Ella po sustegnair la producziun da semenzas e da plantas cun contribuziuns.

2. secziun Allevament d’animals

Art. 141192 Promoziun da l’allevament d’animals da niz

La Confederaziun po promover l’allevament d’animals da niz che:

  1. èn adattads a las relaziuns natiralas dal pajais ed èn sauns; e
  2. pussibiliteschan da producir products d’auta qualitad en moda favuraivla e s’orientond al martgà.

Ella po sustegnair cun contribuziuns mesiras d’allevament che vegnan realisadas tras organisaziuns renconuschidas e tras instituts da scolas autas federalas e chantunalas.

Las contribuziuns per mesiras d’allevament vegnan concedidas en spezial per:

  1. la gestiun d’in agen program d’allevament per sviluppar vinavant las basas geneticas, che prevesa da manar in cudesch da tratga, da far in monitoring da las resursas geneticas dals animals sco er d’endatar e d’evaluar caracteristicas d’allevament, uschenavant ch’il program d’allevament resguarda adequatamain la rentabilitad, la qualitad dals products, l’effizienza da las resursas, ils effects sin l’ambient, la sanadad dals animals ed il bainstar dals animals;
  2. mesiras per mantegnair razzas svizras e lur diversitad genetica;
  3. projects da perscrutaziun per sustegnair las mesiras tenor las literas a e b.

Il Cussegl federal po fixar pretensiuns supplementaras envers la rentabilitad, la qualitad dals products, l’effizienza da las resursas, ils effects sin l’ambient, la sanadad dals animals ed il bainstar dals animals e prevair contribuziuns respectivas pli autas per las mesiras tenor l’alinea 3 litera a.

Ils allevaturs d’animals da niz ston prender las mesiras che pon vegnir pretendidas dad els per gidar sasez, e sa participar finanzialmain a las mesiras d’allevament.

Las mesiras d’allevament ston correspunder a las normas internaziunalas.

Per l’allevament d’animals transgenics na vegnan pajadas naginas contribuziuns.

Il Cussegl federal regla la renconuschientscha da las organisaziuns e la concessiun da contribuziuns.

Art. 142–144193
Art. 146 Cundiziuns d’import concernent l’allevament d’animals e las genealogias

Per l’import d’animals da razza, da sperma, da cellas d’ov e d’embrios po il Cussegl federal fixar cundiziuns concernent l’allevament d’animals e concernent las genealogias.

Art. 146a195 Animals da niz clonads e modifitgads geneticamain

Il Cussegl federal po decretar prescripziuns per allevar, importar e metter en circulaziun animals da niz clonads e modifitgads geneticamain sco er lur descendents.

Art. 146b196 Utilisaziun da datas per intents scientifics

Las organisaziuns sustegnidas tenor l’artitgel 141 ston metter a disposiziun per intents scientifics datas davart las caracteristicas da l’allevament.

Il Cussegl federal regla il gener, la dimensiun ed ils intents d’utilisaziun da las datas.

3. secziun Resursas geneticas per l’agricultura e per l’alimentaziun

Art. 147a Conservaziun ed utilisaziun persistenta da resursas geneticas

La Confederaziun po promover la conservaziun e l’utilisaziun persistenta da las resursas geneticas. Ella po manar u laschar manar bancas geneticas e collecziuns da conservaziun e sustegnair particularmain cun contribuziuns mesiras sco la conservaziun in situ.

Il Cussegl federal po fixar las pretensiuns envers las bancas geneticas, envers las collecziuns da conservaziun, envers las mesiras ed envers las persunas che han il dretg da survegnir contribuziuns. El fixescha ils criteris per la repartiziun da las contribuziuns.

Art. 147b Access a las resursas geneticas e repartiziun dals avantatgs

Uschenavant ch’i existan obligaziuns internaziunalas, regla il Cussegl federal l’access a las resursas geneticas e la repartiziun d’avantatgs che resultan da l’utilisaziun da talas resursas.

7. titel Protecziun da las plantas e meds da producziun198

1. chapitel Disposiziuns executivas199

Art. 148

La Confederaziun decretescha prescripziuns per impedir che organissems nuschaivels fetschian donns sco er che meds da producziun betg adattads vegnian mess en circulaziun.

En quest connex observa el las premissas da la segirezza da products. 200

2. chapitel Mesiras preventivas

Art. 148a

Sche las infurmaziuns scientificas per far in giudicament cumplessiv da las ristgas d’in med da producziun u da material vegetal, che po esser il purtader d’organissems nuschaivels spezialmain privlus, èn insuffizientas, pon vegnir prendidas mesiras preventivas, sche:

  1. i para d’esser plausibel che quest med da producziun u material vegetal po avair effects secundars inacceptabels per la sanadad dals umans, dals animals, da las plantas u da l’ambient; e
  2. la probabilitad che quests effects secundars sa mussian vegn giuditgada sco considerabla u las consequenzas respectivas pon esser gravantas.

Las mesiras preventivas ston vegnir examinadas ed adattadas entaifer ina perioda adequata a norma da novas enconuschientschas scientificas.

Sco mesiras preventivas po il Cussegl federal particularmain:

  1. restrenscher, colliar cun cundiziuns u scumandar l’import, il metter en circulaziun u l’utilisaziun da meds da producziun;
  2. restrenscher, colliar cun cundiziuns u scumandar l’import ed il metter en circulaziun da material vegetal e d’objects che pon esser ils purtaders d’organissems nuschaivels spezialmain privlus.

3. chapitel Protecziun da las plantas

1. secziun Basas

Art. 149 Confederaziun

Per proteger culturas cunter organissems nuschaivels promova la Confederaziun ina pratica adattada per la protecziun da las plantas.

… 201

Art. 150 Chantuns

Ils chantuns mainan in servetsch da protecziun da las plantas che garantescha en spezial che las mesiras per cumbatter ils organissems nuschaivels vegnian exequidas correctamain en Svizra.

2. secziun Sanadad da las plantas203

Art. 152 Import, export, producziun e metter en circulaziun

Per proteger culturas sco er plantas, parts da plantas e products da plantas (material vegetal) cunter organissems nuschaivels spezialmain privlus decretescha il Cussegl federal prescripziuns per importar e per metter en circulaziun:

  1. organissems nuschaivels spezialmain privlus;
  2. material vegetal ed objects che pon esser purtaders d’organissems nuschaivels spezialmain privlus.204

En spezial po el:

  1. determinar che tschert material vegetal dastga vegnir mess en circulaziun mo cun ina permissiun;
  2. decretar prescripziuns davart la registraziun e davart la controlla da manaschis che produceschan u che mettan en circulaziun tal material vegetal;
  3. obligar quests manaschis da manar in register davart tal material vegetal;
  4. scumandar l’import ed il metter en circulaziun da material vegetal ch’è infectà u che pudess esser infectà d’organissems nuschaivels spezialmain privlus;
  5. scumandar la cultivaziun da plantas ospitantas ch’èn suttapostas fermamain a la contaminaziun cun quests organissems nuschaivels spezialmain privlus.

Tgi che producescha, importescha u metta en circulaziun material vegetal, è en spezial obligà d’annunziar organissems nuschaivels spezialmain privlus. 205

Il Cussegl federal procura ch’il material vegetal ch’è destinà per l’export adempleschia las pretensiuns internaziunalas.

Art. 153 Mesiras da cumbat cunter organissems nuschaivels spezialmain privlus206

Per impedir che organissems nuschaivels spezialmain privlus vegnian importads e sa derasian po il Cussegl federal particularmain:

  1. ordinar la surveglianza da la situaziun fitosanitara;
  2. determinar che material vegetal che para d’esser infectà ed objects e parcellas che paran d’esser infectads vegnian isolads uschè ditg ch’i na po betg vegnir exclus ch’els èn infectads;
  3. ordinar il tractament, la dischinfecziun u la destrucziun da culturas, da material vegetal, da meds da producziun e d’objects ch’èn u che pudessan esser infectads d’organissems nuschaivels spezialmain privlus.
Art. 153a207 Mesiras da cumbat cunter organissems nuschaivels che na valan betg sco organissems nuschaivels spezialmain privlus

Sch’i dovra ina coordinaziun sin plaun naziunal, po il Cussegl federal ordinar mesiras adattadas per cumbatter organissems nuschaivels che na valan – pervia da lur caracteristicas biologicas u pervia da lur derasaziun – betg sco organissems nuschai vels spezialmain privlus tenor l’artitgel 152 alinea 1.

Las mesiras pon cumpigliar en spezial il suandant: a. la surveglianza da la situaziun fitosanitara; b. il tractament, la dischinfecziun u la destrucziun da culturas, da material vegetal, da meds da producziun e d’objects ch’èn u pudessan esser infectads d’organissems nuschaivels tenor l’alinea 1; c. l’utilisaziun d’organissems per cumbatter organissems nuschaivels tenor l’alinea 1.

Il Cussegl federal fixescha las pretensiuns envers l’utilisaziun d’organissems per cumbatter organissems nuschaivels tenor l’alinea 1 e regla la procedura.

3. secziun Finanziaziun dal cumbat cunter organissems nuschaivels

Art. 154 Prestaziuns dals chantuns

Ils chantuns exequeschan sin agen quint las mesiras ch’èn vegnidas surdadas ad els.

Tgi che producescha, importa u metta en circulaziun material vegetal e sa sustira intenziunadamain u per negligientscha da las obligaziuns da l’artitgel 151, po vegnir sfurzà da surpigliar ils custs.

Art. 155 Prestaziuns da la Confederaziun

La Confederaziun surpiglia per regla 50 pertschient, en situaziuns extraordinarias fin a 75 pertschient dals custs renconuschids dals chantuns per realisar las mesiras da cumbat tenor l’artitgel 153.

Art. 156 Indemnisaziun per donns

Sche la valur d’objects vegn reducida u destruida pervia da mesiras uffizialas tenor l’artitgel 153, po ina indemnisaziun commensurada vegnir pajada al proprietari. 208

Las indemnisaziuns vegnan fixadas definitivamain en ina procedura uschè simpla sco pussaivel e gratuita per la persuna donnegiada:

  1. dal UFAG, sch’i sa tracta da mesiras ch’èn vegnidas ordinadas al cunfin da la Svizra u tras il UFAG a l’intern da la Svizra;
  2. da l’autoritad administrativa chantunala cumpetenta, sch’i sa tracta d’autras mesiras a l’intern da la Svizra.209

La Confederaziun restituescha als chantuns almain in terz dals custs che talas indemnisaziuns han chaschunà.

Art. 157210 Contribuziuns

La Confederaziun po incumbensar organisaziuns privatas da far las controllas.

Las organisaziuns privatas vegnan indemnisadas per ademplir questas incumbensas da controlla.

4. chapitel Meds da producziun211

Art. 158 Noziun e champ d’applicaziun

Sco meds da producziun 212 valan substanzas ed organissems che servan a la producziun agricula. Latiers tutgan en spezial ladims, meds per proteger las plantas, pavels e material vegetal da multiplicaziun.

Il Cussegl federal po suttametter a las prescripziuns da quest chapitel meds da producziun che vegnan duvrads en moda analoga, ma betg per l’agricultura.

Art. 159 Princips

I dastgan vegnir importads u mess en circulaziun mo meds da producziun che:

  1. èn adattads per l’utilisaziun previsa;
  2. n’han – premess ch’els vegnan duvrads tenor las prescripziuns – nagins effects secundars inacceptabels; e
  3. garanteschan che victualias ed objects da diever che adempleschan las pretensiuns da la legislaziun da victualias vegnan fatgs sin basa da products da partenza tractads cun tals meds.

Tgi che dovra meds da producziun sto observar las instrucziuns d’utilisaziun.

Art. 159a213 Prescripziuns davart l’import, il metter en circulaziun e l’utilisaziun

Il Cussegl federal po decretar prescripziuns per importar, metter en circulaziun ed utilisar meds da producziun. Particularmain po el limitar u scumandar d’importar, da metter en circulaziun e d’utilisar meds da producziun.

Art. 160 Obligaziun d’admissiun

Il Cussegl federal decretescha prescripziuns per importar e per metter en circulaziun meds da producziun.

El po suttametter ad in’obligaziun d’admissiun:

  1. l’import ed il metter en circulaziun da meds da producziun sco er las persunas che fan quai;
  2. producents da pavels e da material da multiplicaziun vegetal;
  3. producents d’auters meds da producziun, sche la controlla da lur metodas da producziun gida essenzialmain che quests meds da producziun adempleschan las pretensiuns per als metter en circulaziun.214

El determinescha tge servetschs federals che ston vegnir integrads en la procedura d’admissiun.

Sche meds da producziun èn suttamess ad in’obligaziun d’admissiun er pervia d’auters decrets, determinescha il Cussegl federal in servetsch d’admissiun cuminaivel.

Il Cussegl federal regla la collavuraziun tranter ils servetschs federals participads.

Admissiuns estras u lur revocaziuns sco er rapports da controlla esters ed attestaziuns da confurmitad estras che sa basan sin pretensiuns equivalentas vegnan renconuschids, uschenavant che las relaziuns agronomas e relevantas per l’ambient concernent l’utilisaziun dals meds da producziun èn cumparegliablas. Il Cussegl federal po prevair excepziuns. 215

L’import ed il metter en circulaziun da meds da producziun permess en Svizra ed a l’exteriur èn libers. Quests meds da producziun vegnan designads dal servetsch cumpetent.

Igl è scumandà da duvrar antibiotica e substanzas sumegliantas per augmentar la prestaziun d’animals. L’utilisaziun per intents terapeutics sto vegnir annunziada e sto vegnir cumprovada cun in schurnal da tractament. Per charn importada prenda il Cussegl federal mesiras tenor l’artitgel 18.

Art. 160a216 Import

Ils meds per proteger las plantas ch’èn vegnids mess legalmain en circulaziun en il champ d’applicaziun territorial da la Cunvegna dals 21 da zercladur 1999 217 tranter la Confederaziun svizra e la Communitad europeica davart il commerzi cun products agriculs, dastgan vegnir mess en circulaziun en Svizra. Sche interess publics èn periclitads, po il Cussegl federal restrenscher u scumandar l’import u il metter en circulaziun.

Art. 160b218 Status da partida en proceduras concernent products fitosanitars

Las organisaziuns che han il dretg da far recurs tenor l’artitgel 12 alinea 1 litera b da la Lescha federala dal 1. da fanadur 1966 219 davart la protecziun da la natira e da la patria, pon dumandar l’autoritad d’admissiun – entaifer 14 dis suenter l’infurmaziun davart ina procedura d’admissiun d’in product fitosanitar – da survegnir il status da partida.

Tgi che na dumonda betg il status da partida, è exclus da l’ulteriura procedura.

Sch’in privel resulta dal retard, na sto l’autoritad d’admissiun betg tadlar las organisaziuns che han survegnì il status da partida.

Il Cussegl federal fixescha la procedura.

Art. 161 Designaziun ed emballadi

Il Cussegl federal decretescha prescripziuns per designar e per emballar ils meds da producziun.

Art. 162 Catalogs da sorts

Il Cussegl federal po prescriver che da singulas spezias da plantas dastgan vegnir importadas, messas en circulaziun, renconuschidas u duvradas en Svizra mo sorts ch’èn vegnidas inscrittas en in catalog da sorts. El regla las premissas per l’inscripziun en ils catalogs da sorts.

El po autorisar il UFAG da decretar catalogs da sorts.

El po tractar l’inscripziun en in catalog da sorts d’in auter pajais da medema maniera sco l’inscripziun en il catalog da sorts svizzer.

Art. 163 Prescripziuns d’isolaziun

Ils chantuns pon obligar ils cultivaturs da parcellas che n’èn betg previsas per producir material da multiplicaziun vegetal, da resguardar distanzas da segirezza tar culturas vischinas da las medemas spezias, sche quai è necessari per motivs da la cultivaziun, da la multiplicaziun u da la protecziun da las plantas.

Ils benefiziaris ston indemnisar adequatamain ils cultivaturs che vegnan restrenschids en lur activitad da cultivaziun. En cas da dispita fixescha il chantun l’indemnisaziun.

Art. 164 Statistica da la svieuta

Il Cussegl federal po obligar ils producents da meds da producziun e las firmas da commerzi da far indicaziuns davart las quantitads da meds da producziun ch’èn vegnidas messas en circulaziun en Svizra.

Art. 164a220 Obligaziun da communitgar furniziuns da substanzas nutritivas

Las furniziuns da pavel concentrà e da ladim ston vegnir communitgadas a la Confederaziun, per che tala possia bilantschar ils surplis da substanzas nutritivas sin plaun naziunal e regiunal.

Il Cussegl federal fixescha il circul da las persunas ch’èn suttamessas a l’obligaziun da communicaziun e regla en spezial, tge datas ch’èn da registrar ed a tge servetsch ch’ellas ston vegnir communitgadas.

Art. 164b221 Obligaziun da communitgar products fitosanitars

Tgi che metta en circulaziun products fitosanitars, è obligà da communitgar a la Confederaziun las datas respectivas.

Il Cussegl federal regla en spezial, tge datas ch’èn da registrar ed a tge servetsch ch’ellas ston vegnir communitgadas.

Art. 165 Infurmaziun

Tgi che metta en circulaziun meds da producziun, sto infurmar ils cumpraders davart las qualitads e davart l’utilisabladad da quests meds.

Ils servetschs federals cumpetents han il dretg d’infurmar la publicitad davart las qualitads e davart l’utilisabladad da meds da producziun.

7a. titel Ulteriuras disposiziuns

1. chapitel Mesiras preventivas

Art. 165a

Sche meds da producziun u material vegetal u d’animals èn ina periclitaziun pussaivla per la sanadad dals umans, dals animals, da las plantas u da l’ambient u per las cundiziuns generalas economicas per l’agricultura pervia d’eveniments radiologics, biologics, chemics, natirals u auters cun consequenzas internaziunalas, naziunalas u regiunalas, po il UFAG prender mesiras preventivas en cunvegnientscha cun ils uffizis federalas cumpetents.

Sco mesiras preventivas po il UFAG particularmain:

  1. restrenscher, colliar cun cundiziuns u scumandar la pasculaziun, la sortida al liber u la racolta;
  2. restrenscher, colliar cun cundiziuns u scumandar l’import, il metter en circulaziun u l’utilisaziun da meds da producziun e da material vegetal e d’animals;
  3. fixar en cas d’in privel imminent che:1.ils meds da producziun eventualmain periclitants u il material vegetal e d’animals stoppian vegnir sequestrads u confiscads e destruids,2.manaschis hajan da smetter cun la producziun,3.manaschis stoppian dismetter products.

Las mesiras preventivas ston vegnir controlladas regularmain e ston vegnir adattadas u abolidas a norma dal giudicament da las ristgas.

Sch’in donn è resultà tras las ordinaziuns d’ina autoritad, po vegnir pajada – tenor duaivladad – ina indemnisaziun a la persuna donnegiada.

2. chapitel Obligaziun da tolerar la cultivaziun da terren nuncultivà

Art. 165b

Ils proprietaris da bains immobigliars ston tolerar gratuitamain la cultivaziun e la tgira da terren nuncultivà, sch’i dat in interess public per quai. In interess public è en spezial avant maun, sche la cultivaziun dal terren è necessaria per mantegnair l’agricultura, per proteger cunter privels da la natira u per mantegnair spezias da plantas e d’animals spezialmain degnas da vegnir protegidas.

L’obligaziun da tolerar la cultivaziun exista almain 3 onns. Tgi che vul – suenter che quest termin è scadì – puspè cultivar sez il bain immobigliar u al laschar cultivar d’in fittadin, sto annunziar quai al cultivatur vertent almain 6 mais avant la scadenza dal termin.

Ils chantuns decreteschan las disposiziuns executivas necessarias; en il cas singul fixeschan els, sche la cultivaziun e la tgira ston vegnir toleradas.

3. chapitel Sistems d’infurmaziun

Art. 165c Sistems d’infurmaziun per datas davart il manaschi, davart la structura e davart contribuziuns

Il UFAG maina in sistem d’infurmaziun per exequir questa lescha, particularmain per conceder contribuziuns e per realisar retschertgas statisticas da la Confederaziun.

Il sistem d’infurmaziun cuntegna datas da persunas, inclusiv las datas dals cultivaturs en la producziun primara, sco er datas davart ils manaschis agriculs e davart las tegnidas d’animals.

Il UFAG po render accessiblas online las datas per ils suandants servetschs e per las suandantas persunas u dar vinavant las datas a tals ed a talas:

  1. Uffizi federal da segirezza alimentara e fatgs veterinars (USAV)222: per garantir la segirezza da victualias, l’igiena da victualias, la segirezza dal pavel, la sanadad dals animals e la protecziun dals animals sco er ina producziun primara irreproschabla;
  2. Uffizi federal da sanadad publica (UFSP)223: per garantir la segirezza da victualias, l’igiena da victualias sco er la protecziun cunter engion;
  3. Uffizi federal d’ambient (UFAM): per sustegnair l’execuziun da la legislaziun davart la protecziun da l’ambient, da la natira e da la patria sco er da las auas;
  4. ulteriurs servetschs federals: per ademplir las incumbensas surdadas ad els, sch’il Cussegl federal prevesa quai;
  5. autoritads executivas chantunalas: per ademplir las incumbensas legalas da lur champ da cumpetenza;
  6. terzas persunas ch’èn incaricadas tenor ils artitgels 43 e 180 cun incumbensas da l’execuziun da la legislaziun d’agricultura;
  7. terzas persunas che possedan in’autorisaziun da l’administratur.
Art. 165d Sistem d’infurmaziun per datas da controlla

Il UFAG maina in sistem d’infurmaziun per planisar, registrar ed administrar controllas tenor questa lescha e per evaluar ils resultats da questas controllas. Il sistem d’infurmaziun serva en spezial a controllar ils pajaments directs.

Il sistem d’infurmaziun dal UFAG è ina part integrala dal sistem d’infurmaziun central cuminaivel per lung da la chadaina da victualias dal UFAG, dal USAV e dal UFSP 224 per garantir la segirezza da victualias, la segirezza dal pavel, la sanadad dals animals, la protecziun dals animals ed ina producziun primara irreproschabla.

Il sistem d’infurmaziun dal UFAG cuntegna datas da persunas inclusiv:

  1. datas da controllas e da resultats da controllas;
  2. datas da mesiras administrativas e da sancziuns penalas.

En il rom da lur incumbensas legalas pon las suandantas autoritads ed ulteriuras persunas autorisadas elavurar online datas en il sistem d’infurmaziun:

  1. il USAV: per garantir la segirezza da victualias, l’igiena da victualias, la segirezza dal pavel, la sanadad dals animals e la protecziun dals animals sco er ina producziun primara irreproschabla;
  2. il UFSP225: per garantir la segirezza da victualias, l’igiena da victualias e la protecziun cunter engion;
  3. las autoritads executivas chantunalas ed ils servetschs ch’èn incumbensads dad ellas da far las controllas: per ademplir las incumbensas legalas da lur champ da cumpetenza;
  4. terzas persunas ch’èn incaricadas cun incumbensas d’execuziun.

En il rom da lur incumbensas legalas pon ils suandants servetschs e las suandantas persunas consultar online datas en il sistem d’infurmaziun:

  1. il USAV: per garantir la segirezza da victualias, l’igiena da victualias, la segirezza dal pavel, la sanadad dals animals e la protecziun dals animals sco er ina producziun primara irreproschabla;
  2. il UFSP226: per garantir la segirezza da victualias, l’igiena da victualias e la protecziun cunter engion;
  3. il UFAM: per sustegnair l’execuziun da la legislaziun davart la protecziun da l’ambient, da la natira e da la patria sco er da las auas;
  4. ulteriurs servetschs federals: per ademplir las incumbensas surdadas ad els, sch’il Cussegl federal prevesa quai;
  5. las autoritads executivas chantunalas ed ils servetschs ch’èn incumbensads dad ellas da far las controllas: per ademplir las incumbensas legalas da lur champ da cumpetenza;
  6. l’administratur per datas che al concernan;
  7. terzas persunas che possedan in’autorisaziun da l’administratur.
Art. 165e Sistem d’infurmaziun geografica

Il UFAG maina in sistem d’infurmaziun geografica per sustegnair las incumbensas d’execuziun da la Confederaziun e dals chantuns tenor questa lescha.

Il sistem d’infurmaziun cuntegna datas davart las surfatschas e davart lur utilisaziun sco er ulteriuras datas per incumbensas d’execuziun che han ina relaziun cun il spazi.

L’access a e l’utilisaziun da las datas sa drizzan tenor las disposiziuns da la Lescha da geoinfurmaziun dals 5 d’october 2007 227 .

Art. 165f Sistem d’infurmaziun central davart ils transferiments da substanzas nutritivas

Il UFAG maina in sistem d’infurmaziun per registrar ils transferiments da substanzas nutritivas en l’agricultura.

Manaschis che consegnan substanzas nutritivas ston registrar tuttas furniziuns en il sistem d’infurmaziun.

Manaschis che surpiglian substanzas nutritivas ston confermar tuttas furniziuns en il sistem d’infurmaziun.

En il rom da lur incumbensas legalas pon ils suandants servetschs e las suandantas persunas consultar online datas en il sistem d’infurmaziun:

  1. il UFAM: per sustegnair l’execuziun da la legislaziun davart la protecziun da las auas;
  2. las autoritads executivas chantunalas ed ils servetschs ch’èn incumbensads dad ellas da far las controllas: per ademplir las incumbensas legalas da lur champ da cumpetenza;
  3. l’administratur per datas che al concernan;
  4. terzas persunas che possedan in’autorisaziun da l’administratur.
Art. 165fbis228 Sistem d’infurmaziun central per l’utilisaziun da products fitosanitars

La Confederaziun maina in sistem d’infurmaziun central per registrar l’utilisaziun da products fitosanitars tras utilisaders professiunals e commerzials sco er tras il maun public.

Tgi che utilisescha products fitosanitars per intents professiunals u commerzials, sto endatar l’utilisaziun en il sistem d’infurmaziun.

En il rom da lur incumbensas legalas pon ils suandants servetschs e las suandantas persunas consultar online datas en il sistem d’infurmaziun:

  1. ils servetschs federals pertutgads: per sustegnair l’execuziun en lur champ da cumpetenza respectiv;
  2. las autoritads executivas chantunalas ed ils servetschs ch’èn incumbensads dad ellas da far las controllas: per ademplir las incumbensas legalas da lur champ da cumpetenza;
  3. l’utilisader: per las datas che pertutgan el sez;
  4. terzas persunas ch’èn vegnidas autorisadas da l’utilisader da consultar las datas.
Art. 165g Disposiziuns executivas

Per ils sistems d’infurmaziun tenor ils artitgels 165c–165f bis regla il Cussegl federal spezialmain:229

  1. la furma da la retschertga da datas ed ils termins da las furniziuns da las datas;
  2. la structura ed il catalog da datas;
  3. la responsabladad per l’elavuraziun da las datas;
  4. ils dretgs d’access, particularmain la dimensiun dals dretgs d’access online;
  5. las mesiras organisatoricas e tecnicas ch’èn necessarias per garantir la protecziun da las datas e la segirezza da las datas;
  6. la collavuraziun cun ils chantuns;
  7. ils termins da tegnair en salv e da stizzar las datas;
  8. l’archivaziun.
Art. 165gbis230 Sistem d’infurmaziun davart las datas d’animals

Las datas da la banca da datas davart il traffic d’animals tenor l’artitgel 45 b da la Lescha dal 1. da fanadur 1966 231 davart epidemias d’animals (LFE) pon vegnir elavuradas per l’execuziun da mesiras da la politica agrara. Il Cussegl federal regla, tge datas che pon vegnir elavuradas.

Il Cussegl federal po delegar a la Identitas SA (art. 7 a LFE) incumbensas che concernan l’execuziun da mesiras da la politica agrara. El regla la delegaziun da las incumbensas, la surpigliada dals custs e l’elavuraziun da las datas.

4. chapitel Proprietad intellectuala

Art. 165h

Cun excepziun dals dretgs d’autur tutgan a la Confederaziun ils dretgs vi da bains immaterials ch’èn vegnids stgaffids – exequind lur activitad uffiziala – da persunas che stattan en ina relaziun da lavur cun il UFAG u cun la staziun da perscrutaziun agricula en il senn da la Lescha dals 24 da mars 2000 232 davart il persunal da la Confederaziun. 233

En cas da programs da computer ch’èn vegnids stgaffids da persunas tenor l’alinea 1 exequind lur activitad uffiziala, sa chattan ils dretgs d’utilisaziun exclusivs tar il UFAG u tar la staziun da perscrutaziun agricula. Per transferir dretgs en il sectur da las ulteriuras categorias d’ovras dal dretg d’autur pon il UFAG e las staziuns da perscrutaziun fixar regulaziuns contractualas cun ils titulars dals dretgs. 234

Tgi cha ha stgaffì bains immaterials en il senn dals alineas 1 e 2 sto vegnir participà commensuradamain ad in eventual gudogn che resulta da l’utilisaziun commerziala da quels bains.

8. titel Protecziun giuridica, mesiras administrativas e disposiziuns penalas

1. chapitel Protecziun giuridica

Art. 166 En general

Tar l’uffizi federal cumpetent poi vegnir fatg recurs cunter disposiziuns d’organisaziuns e da firmas tenor l’artitgel 180. Recurs cunter decisiuns da cumissiuns da recurs da posts da certificaziun u d’inspecziun, ch’èn vegnidas incaricadas da controllar ils products designads tenor ils artitgels 14 e 63, ston vegnir inoltrads al Tribunal administrativ federal. 235

Cunter disposiziuns ch’ils uffizis federals, ils departaments e las ultimas instanzas chantunalas han decretà en applicaziun da questa lescha e da sias disposiziuns executivas sco er da la Cunvegna dals 21 da zercladur 1999 236 tranter la Confederaziun svizra e la Communitad europeica davart il commerzi cun products agriculs, poi vegnir fatg recurs tar il Tribunal administrativ federal; exceptà da quai èn disposiziuns chantunalas davart meglieraziuns da structura. 237

Avant ch’il Tribunal administrativ federal decida davart in recurs che pertutga l’import, l’export u il metter en circulaziun da meds per proteger las plantas, consultescha el ils servetschs da giudicament ch’èn stads participads a la procedura da l’instanza precedenta. 238

L’uffizi federal cumpetent è autorisà da far valair ils meds legals dal dretg chantunal e federal cunter disposiziuns da las autoritads chantunalas en applicaziun da questa lescha e da ses decrets executivs sco er da la Cunvegna tranter la Confederaziun svizra e la Communitad europeica davart il commerzi cun products agriculs. 239

Las autoritads chantunalas communitgeschan lur disposiziuns immediatamain e gratuitamain a l’uffizi federal cumpetent. Il Cussegl federal po prevair excepziuns.

Art. 168 Procedura da protesta

Il Cussegl federal po prevair en ils decrets executivs ina procedura da protesta cunter disposiziuns da l’emprima instanza.

Tgi che na fa betg protesta, è exclus da l’ulteriura procedura. 241

2. chapitel Mesiras administrativas

Art. 169 Mesiras administrativas generalas

En cas da cuntravenziuns cunter questa lescha, cunter sias disposiziuns executivas u cunter las disposiziuns ch’èn vegnidas decretadas sin basa da questa lescha pon vegnir prendidas las suandantas mesiras administrativas:

  1. avertiment;
  2. privaziun da renconuschientschas, da permissiuns, da contingents e da chaussas sumegliantas;
  3. exclusiun d’autorisaziuns;
  4. exclusiun da la commerzialisaziun directa;
  5. bloccada da la furniziun, da la consegna e da l’utilisaziun;
  6. execuziun d’uffizi sin custs da la persuna che ha violà las disposiziuns e las decretaziuns sco er da l’organisaziun incaricada da las incumbensas;
  7. sequestraziun;
  8. 242 adossament d’in import da maximalmain 10 000 francs.

Sche products vegnan mess en circulaziun illegalmain u sche contribuziuns vegnan pretendidas u retratgas illegalmain, po vegnir incassà in import che correspunda maximalmain al retgav brut dals products mess en circulaziun illegalmain u a l’import da las contribuziuns pretendidas u retratgas illegalmain. 243

Per restabilir il stadi legal pon vegnir prendidas supplementarmain las suandantas mesiras:

  1. scumond da duvrar e da metter en circulaziun products u designaziuns;
  2. refusa da products tar l’import u tar l’export;
  3. obligaziun da prender enavos u da revocar products u d’avertir publicamain davart eventualas ristgas da products;
  4. neutralisaziun, confiscaziun u destrucziun dals products.244
Art. 170 Reducziun e refusa da contribuziuns

Las contribuziuns pon vegnir reducidas u refusadas, sch’il petent violescha questa lescha, las disposiziuns executivas u las disposiziuns ch’èn vegnidas decretadas sin basa da talas.

La reducziun u la refusa vala almain per quels onns, en ils quals il petent ha violà las disposiziuns.

Sche las disposiziuns da la legislaziun davart la protecziun da las auas, da l’ambient e dals animals ch’èn decisivas per la producziun agricula na vegnan betg observadas, pon la reducziun e la refusa vegnir fatgas per tut ils geners da pajaments directs. 245

Il Cussegl federal regla las reducziuns en cas che prescripziuns en il sectur dals pajaments directs e da la cultivaziun da plantas vegnan violadas. 246

Art. 171 Restituziun da contribuziuns

Sche las premissas, sut las qualas ina contribuziun è vegnida concedida, n’èn betg pli ademplidas, u sche cundiziuns na vegnan betg observadas, vegnan las contribuziuns pretendidas enavos dal tuttafatg u per part.

Contribuziuns u avantatgs da facultad retratgs illegalmain ston vegnir restituids u scuntrads, e quai independentamain dal fatg, sche las disposiziuns penalas vegnan applitgadas u betg.

Art. 171a247 Fatschentas en cuntrapart d’interpresas che domineschan il martgà

En il martgà per products agriculs e per meds da producziun èn fatschentas en cuntrapart d’interpresas che domineschan il martgà, las qualas collian la surpigliada da rauba e da servetschs per pretschs inadequats cun la clusiun dal contract, en mintga cas in cumportament inadmissibel tenor l’artitgel 7 da la Lescha da cartels dals 6 d’october 1995 248 e vegnan chastiadas a norma da ses artitgel 49 a u 50.

L’inadequatezza d’in pretsch en il senn da l’alinea 1 vegn presumada, sche quest pretsch divergescha considerablamain dal pretsch per rauba cumparegliabla e per servetschs cumparegliabels en il champ d’applicaziun territorial da la Cunvegna dals 21 da zercladur 1999 249 tranter la Confederaziun svizra e la Communitad europeica davart il commerzi cun products agriculs.

En las proceduras exequidas da las autoritads da concurrenza tenor l’alinea 1 n’èn ils artitgels 8 e 31 da la Lescha da cartels dals 6 d’october 1995 betg applitgabels.

3. chapitel Disposiziuns penalas

Art. 172250 Delicts e crims

Tgi che dovra illegalmain ina denominaziun d’origin protegida u ina indicaziun geografica protegida tenor l’artitgel 16 u ina classificaziun u designaziun tenor l’artitgel 63, vegn chastià sin dumonda cun in chasti da detenziun da fin 1 onn u cun in chasti pecuniar. L’organ da controlla incumbensà dal Cussegl federal tenor l’artitgel 64 alinea 4 ha medemamain il dretg da purtar plant concernent la classificaziun e la designaziun tenor l’artitgel 63. 251

Tgi che agescha da professiun, vegn persequità d’uffizi. Il chastì è in chasti da detenziun da fin 5 onns u in chasti pecuniar. … 252

Art. 173 Surpassaments

Premess ch’il malfatg na vegnia betg smanatschà cun in chasti pli grev tenor in’autra prescripziun, vegn chastià cun ina multa da fin 40 000 francs, tgi che:253

  1. 254 violescha u usurpescha l’apparientscha cuminaivla che la Confederaziun ha fixà tenor l’artitgel 12 alinea 3;
  2. 255 cuntrafa a las prescripziuns da designaziun decretadas u renconuschidas tenor ils artitgels 14 alinea 1 literas a–c, e ed f sco er 15;
  3. 256 cuntrafa a las prescripziuns davart il diever dals segns uffizials decretadas tenor l’artitgel 14 alinea 4;
  4. cuntrafa a las prescripziuns decretadas tenor l’artitgel 18 alinea 1 davart la decleraziun da products che vegnan producids tenor metodas da producziun ch’èn scumandadas en Svizra;
  5. refusa da dar infurmaziuns u fa indicaziuns faussas u incumplettas tar retschertgas tenor ils artitgels 27 u 185;
  6. 257 n’observa betg las pretensiuns tenor l’artitgel 27a alinea 1, violescha l’obligaziun decretada tenor l’artitgel 27a alinea 2 da dumandar ina permissiun u cuntrafa a las mesiras ordinadas;
  7. fa en ina procedura da contribuziun u en la procedura per la repartiziun d’in contingent indicaziuns faussas u engianantas;
  8. producescha u metta en circulaziun latg u products da latg senza observar las prescripziuns u las disposiziuns decretadas da la Confederaziun sin basa da questa lescha;
  9. 258 planta vits senza permissiun, n’ademplescha betg sias obligaziuns en connex cun il commerzi cun vin u cuntrafa a las pretensiuns pertutgant las noziuns specificas per il vin tenor l’artitgel 63 alinea 4;
  10. cuntrafa a las prescripziuns davart l’inseminaziun artifiziala tenor l’artitgel 145;
  11. 259 n’observa betg las cundiziuns decretadas tenor l’artitgel 146 davart l’import d’animals da razza, da sperma, da cellas d’ov e d’embrios;
  12. 260 cuntrafa a las prescripziuns decretadas tenor l’artitgel 146a davart l’allevament, l’import u il metter en circulaziun d’animals da niz modifitgads geneticamain;
  13. 261 cuntrafa a las mesiras preventivas decretadas tenor l’artitgel 148a u 165a;
  14. 262 cuntrafa a las prescripziuns decretadas per mantegnair la sanadad da las plantas tenor ils artitgels 152, 153 u 153a;
  15. 263 n’observa betg las instrucziuns d’utilisaziun tenor l’artitgel 159 alinea 2 u las prescripziuns davart l’utilisaziun decretadas tenor l’artitgel 159a;
  16. 264 producescha, importa, depositescha, transporta, metta en circulaziun, offrescha u propaghescha senza admissiun meds da producziun ch’èn suttamess a l’obligaziun da dumandar in’admissiun (art. 160), utilisescha antibiotica e substanzas sumegliantas per augmentar la prestaziun d’animals u n’annunzia betg lur utilisaziun per intents terapeutics (art. 160 al. 8);
  17. 265 producescha, importa, depositescha, transporta, metta en circulaziun, offrescha u propaghescha meds da producziun senza esser admess u registrà tar il servetsch cumpetent;
  18. 266 cuntrafa a las prescripziuns decretadas tenor l’artitgel 161 davart la designaziun e l’emballadi da meds da producziun;
  19. 267 importa, depositescha, transporta, metta en circulaziun, offrescha u propaghescha meds da producziun scumandads (art. 159a);
  20. importa, dovra u metta en circulaziun material da multiplicaziun vegetal d’ina sort che n’è betg inscritta en il catalog da sorts (art. 162);
  21. n’observa betg las distanzas da segirezza tenor l’artitgel 163;
  22. na fa betg las indicaziuns tenor l’artitgel 164;
  23. n’ademplescha betg l’obligaziun da dar infurmaziuns tenor l’artitgel 183.

Tgi che agescha per negligientscha, vegn chastià cun ina multa da fin 10 000 francs.

Premess ch’il malfatg na vegnia betg smanatschà cun in chasti pli grev tenor in’autra prescripziun, vegn chastià cun ina multa da fin 5000 francs, tgi che:

  1. 268 ...
  2. cuntrafa ad ina disposiziun executiva, da la quala il surpassament è vegnì declerà sco chastiabel.

L’emprova e la cumplicitad èn chastiablas.

En cas spezialmain levs poi vegnir desistì d’ina persecuziun penala e d’in chasti.

Art. 174 Cuminanzas da persunas e persunas giuridicas

Sch’il malfatg vegn commess d’ina persuna giuridica u d’ina cuminanza da persunas, valan ils artitgels 6 e 7 da la Lescha federala dals 22 da mars 1974 269 davart il dretg penal administrativ.

Art. 175 Persecuziun penala

La persecuziun penala è chaussa dals chantuns.

Tgi che violescha las prescripziuns davart l’import, davart l’export u davart il transport tras la Svizra, vegn persequità e chastià tenor la legislaziun da duana. En cas da cuntravenziun spezialmain levs en il sectur da l’administraziun da contingents d’import per products agriculs poi vegnir renunzià ad ina procedura penala. 270

Sch’ina acziun ademplescha il medem mument il causal d’ina cuntravenziun tenor l’alinea 2 e d’ina autra cuntravenziun ch’è da persequitar da l’Uffizi federal da la duana e da la segirezza dals cunfins, vegn pronunzià il chasti per la cuntravenziun pli greva; il chasti po vegnir augmentà commensuradamain. 271

Art. 176 Exclusiun dals artitgels 37–39 da la Lescha da subvenziuns

Ils artitgels 37–39 da la Lescha da subvenziuns dals 5 d’october 1990 272 davart malfatgs, davart l’obtenziun d’in avantatg cun rampigns e davart la persecuziun penala n’èn betg applitgabels.

9. titel Disposiziuns finalas

1. chapitel Execuziun

Art. 177 Cussegl federal

Il Cussegl federal decretescha las disposiziuns executivas necessarias, uschenavant che la lescha na regla betg autramain questa cumpetenza.

El po delegar l’incumbensa da decretar prescripziuns da natira principalmain tecnica u administrativa al DEFR ed – en il sectur da l’admissiun da products fitosanitars – al Departament federal da l’intern u a lur posts da servetsch sco er ad uffizis federals subordinads. 273

Art. 177a274 Cunvegnas internaziunalas

En il sectur agrar po il Cussegl federal far en atgna cumpetenza cunvegnas internaziunalas; exceptà da quai èn cunvegnas davart il commerzi agrar.

En enclegientscha cun ils auters uffizis e servetschs federals interessads po il UFAG far cunvegnas da natira tecnica cun autoritads agraras estras, cun staziuns da perscrutaziun da dretg public u cun organisaziuns internaziunalas, particularmain davart:

  1. la renconuschientscha da servetschs da controlla, da valitaziun da la confurmitad, d’accreditaziun, d’annunzia e d’admissiun en il sectur agrar;
  2. la renconuschientscha da rapports da controlla, da valitaziuns da la confurmitad e d’admissiuns en il sectur da la protecziun da las plantas e dals meds da producziun sco er da las metodas da producziun;
  3. la collavuraziun tecnica ed il barat d’infurmaziuns en il sectur da la protecziun da las plantas sco er l’admissiun ed il metter en circulaziun da meds da producziun;
  4. las cundiziuns e las pretensiuns tar la consegna u tar la surpigliada da resursas geneticas per l’alimentaziun e per l’agricultura da bancas geneticas controlladas dal stadi;
  5. la renconuschientscha da denominaziuns d’origin en il sectur agrar;
  6. pajaments directs, mesiras da sustegn per il martgà e contribuziuns d’utilisaziun en enclavas ed en il Principadi da Liechtenstein che stattan en connex cun l’applicaziun da questa lescha e da prescripziuns ch’èn relevantas per l’agricultura en il sectur da la legislaziun davart epidemias d’animals, davart la protecziun dals animals, davart la protecziun da las auas, davart la protecziun da l’ambient e davart la protecziun da la natira e da la patria;
  7. projects en il rom da la perscrutaziun agrara internaziunala.
Art. 177b275 Prestaziuns commerzialas

Il UFAG, sia staziun da perscrutaziun agricula (art. 114) sco er la tratga da chavals (art. 121) pon furnir prestaziuns commerzialas a terzas persunas, sche questas prestaziuns:276

  1. stattan en in stretg connex cun las incumbensas principalas;
  2. na pregiuditgeschan betg l’adempliment da las incumbensas principalas; e
  3. na pretendan betg meds materials e persunals supplementars considerabels.

Las prestaziuns commerzialas ston vegnir furnidas sin basa d’ina contabilitad dals custs e da las prestaziuns almain per pretschs che cuvran ils custs. Il DEFR po permetter excepziuns per tschertas prestaziuns, sche l’economia privata na vegn betg concurrenzada da quellas prestaziuns.

Art. 178 Chantuns

Uschenavant che l’execuziun n’è betg attribuida a la Confederaziun, è ella chaussa dals chantuns.

Ils chantuns decreteschan las disposiziuns executivas necessarias e las suttamettan al DEFR per prender enconuschientscha.

Ils chantuns designeschan las autoritads u las organisaziuns ch’èn cumpetentas per l’execuziun e per la surveglianza.

Sch’in chantun na decretescha betg a temp las disposiziuns executivas, las decretescha provisoricamain il Cussegl federal.

Per exequir las mesiras en il sectur dals pajaments directs utiliseschan ils chantuns datas da basa definidas, registreschan las surfatschas necessarias e lur utilisaziun sco er ils ulteriurs objects necessaris en il sistem d’infurmaziun geografica tenor l’artitgel 165 e e calculeschan las contribuziuns per mintga manaschi a maun da questas datas. 277

Art. 179 Surveglianza suprema da la Confederaziun

Il Cussegl federal surveglia l’execuziun da questa lescha tras ils chantuns.

La Confederaziun po pretender enavos, reducir u refusar ils agids finanzials ad in chantun che n’exequescha betg questa lescha u che l’exequescha en moda manglusa. 278 Quai vala er, sch’in dretg da recurs en il senn da l’artitgel 166 alinea 3 n’è betg vegni duvrà.

Art. 180 Collavuraziun d’organisaziuns e da firmas

La Confederaziun ed ils chantuns pon consultar firmas ed organisaziuns per l’execuziun da questa lescha u crear organisaziun adattadas per quest intent.

La cooperaziun da questas firmas ed organisaziuns vegn survegliada dal stadi. L’autoritad cumpetenta descriva las incumbensas e las cumpetenzas che vegnan surdadas a questas firmas ed a questas organisaziuns. Davart lur gestiun e lur contabilitad ston ellas render quint a questa autoritad; exceptads da quai èn ils posts da certificaziun, ch’èn vegnids incaricads da controllar ils products designads tenor l’artitgel 14 da questa lescha sco er tenor l’artitgel 41 a da la Lescha dal guaud dals 4 d’october 1991 279 . 280 La controlla parlamentara da la Confederaziun e dals chantuns resta resalvada.

Il Cussegl federal ed ils chantuns pon autorisar las firmas e las organisaziuns cooperantas da metter a quint taxas adequatas per lur activitad. Lur tariffas ston vegnir approvadas dal DEFR.

Art. 181 Controlla

Uschenavant che l’execuziun da questa lescha, da las disposiziuns executivas u da las disposiziuns ch’èn vegnidas decretadas sin basa da talas pretenda quai, ordineschan ils organs executivs las mesiras da controlla e las retschertgas necessarias. 281

Il Cussegl federal po decretar prescripziuns per garantir in’activitad da controlla unitara, cuminaivla ed accordada sco er il barat d’infurmaziuns necessari tranter ils organs da controlla responsabels cun exequir questa lescha e las ulteriuras leschas che pertutgan l’agricultura. 282

Persunas, firmas ed organisaziuns che chaschunan, engrevgeschan u impedeschan controllas tras lur cumportament illegal, èn obligadas da cuvrir ils custs che resultan tras quest cumportament.

Il Cussegl federal po surdar singulas mesiras da controlla e retschertgas als chantuns.

Per controllas che na chaschunan naginas reclamaziuns po el fixar taxas, particularmain per:

  1. controllas fitosanitaras;
  2. controllas da semenza e da plantas;
  3. analisas da controlla;
  4. controllas dals pavels.283

El po prevair che l’importader sto pajar tar l’import ina taxa per controllas spezialas che ston vegnir fatgas pervia da ristgas enconuschentas u pervia da ristgas che sa mussan da nov en connex cun tscherts meds da producziun agriculs u cun tschertas plantas. 284

El po prevair autras taxas, uschenavant che la Svizra è s’obligada en in contract internaziunal d’incassar talas. 285

La Confederaziun po finanziar analisas da labor che servan a controllar las disposiziuns davart ils products fitosanitars. 286

Art. 182287 Persecuziun da cuntravenziuns

Il Cussegl federal coordinescha l’execuziun da la Lescha da victualias dals 9 d’october 1992 288 , da la Lescha da duana dals 18 da mars 2005 289 e da la lescha qua avant maun; ultra da quai po el obligar l’Administraziun federala da taglia da dar infurmaziuns. 290

Il Cussegl federal nominescha in servetsch central per eruir cuntravenziuns en ils secturs:

  1. designaziun protegida da products agriculs;
  2. import, transport tras la Svizra ed export da products agriculs;
  3. decleraziun da la derivanza e da la metoda da producziun.
Art. 183291 Obligaziun d’infurmar

Uschenavant che l’execuziun da questa lescha, da las disposiziuns executivas u da las disposiziuns ch’èn vegnidas decretadas sin basa da talas pretenda quai, sto mintga persuna dar oravant tut las infurmaziuns pretendidas als organs cumpetents sco er preschentar ils mussaments e surdar tals temporarmain per la controlla; ultra da quai sto mintga persuna permetter l’access al manaschi ed als locals da fatschenta e da deposit e conceder invista dals cudeschs e da las correspundenzas sco er tolerar ch’i vegnian prendidas emprovas.

Art. 184292 Agid uffizial d’autras autoritads

Il UFAG e las autoritads da la Confederaziun, dals chantuns e da las vischnancas sa sustegnan vicendaivlamain e barattan las infurmaziuns ch’èn necessarias per ademplir lur incumbensas.

Art. 185 Datas d’execuziun, monitoring ed evaluaziun293

Per sa procurar las basas ch’èn indispensablas per exequir questa lescha e per controllar l’efficacitad relevescha e registrescha la Confederaziun tant sin plaun secturial sco er sin plaun dal manaschi singul datas:

  1. per realisar mesiras da la politica agrara;
  2. per giuditgar la situaziun economica da l’agricultura;
  3. per observar la situaziun dal martgà;
  4. sco contribuziun per giuditgar las consequenzas da l’agricultura sin las basas da viver natiralas e sin la tgira da la cuntrada cultivada.

Ella fa in monitoring concernent la situaziun economica, ecologica e sociala da l’agricultura sco er da las prestaziuns d’utilitad publica che vegnan furnidas da l’agricultura. 294

Ella evaluescha l’efficacitad da las mesiras da questa lescha. 295

Per armonisar la retschertga e la registraziun da las datas ed en il senn d’ina statistica agricula unitara po il Cussegl federal prender disposiziuns.

Il Cussegl federal po incumbensar servetschs federals, chantuns u auters servetschs da far las retschertgas e da manar ils registers. El po indemnisar questas prestaziuns.

Il Cussegl federal po obligar ils cultivaturs da manaschis agriculs che survegnan agids finanzials tenor questa lescha, da furnir las datas dals manaschis singuls ch’èn necessarias per cuntanscher las finamiras tenor l’alinea 1 literas b e d. El infurmescha la publicitad, a tgi ch’el ha transmess las datas. 296

L’organ federal responsabel po elavurar las datas retschertgadas per intents statistics.

... 297

Art. 186 Cumissiun consultativa

Il Cussegl federal nominescha ina cumissiun consultativa permanenta da maximalmain 15 commembers che al cusseglian en l’applicaziun da questa lescha.

2. chapitel Disposiziuns transitoricas

Art. 187 Disposiziuns transitoricas da la Lescha d’agricultura298

Las disposiziuns abolidas restan applitgablas per tut ils fatgs ch’èn capitads durant il temp ch’ellas eran en vigur, cun excepziun da las prescripziuns da procedura.

... 299

La premissa d’ina cumprova da prestaziun ecologica tenor l’artitgel 70 alinea 2 entra en vigur il pli tard 5 onns suenter l’entrada en vigur da questa lescha.

... 300

Il Cussegl federal decretescha prescripziuns davart la revocaziun da l’emprest concedì a l’organisaziun cuminaivla tenor l’artitgel 1 alinea 2 da l’Urden dal martgà da chaschiel dals 27 da zercladur 1969 301 . Ils departaments ed ils uffizis designads dal Cussegl federal han il dretg da dar instrucziuns a l’organisaziun cuminaivla davart l’utilisaziun da las activas e davart l’adempliment da las obligaziuns; prestaziuns da la Confederaziun vegnan concedidas mo, sche questas instrucziuns vegnan observadas. L’elecziun dals liquidaturs che vegnan designads da l’organisaziun cuminaivla sto vegnir approvada dal departament designà dal Cussegl federal. Ils custs che resultan tras la liquidaziun da l’organisaziun cuminaivla porta la Confederaziun. Il Cussegl federal guarda ch’ils purtaders da l’organisaziun cuminaivla na retirian nagin profit da la liquidaziun; el decida er, quant enavant ch’il chapital d’aczias vegn restituì.

L’artitgel 55 entra pir en vigur cur che la Lescha dals 20 da mars 1959 302 davart il graun è abolida.

Art. 187b304 Disposiziuns transitoricas da la midada dals 20 da zercladur 2003

... 305

L’artitgel 138 entra pir en vigur cur che la nova Lescha dals 13 da december 2002 306 davart la furmaziun professiunala è entrada en vigur.

... 307

... 308

Art. 187c309 Disposiziun transitorica da la midada dals 22 da zercladur 2007

Vins da l’annada 2007 e d’annadas pli veglias pon vegnir elavurads e designads tenor il dretg vertent. Els dastgan vegnir vendids als consuments, fin che las reservas èn exaustas.

... 310

Art. 187d311 Disposiziuns transitoricas da la midada dals 22 da mars 2013

Fin ils 30 da zercladur 2016 preschenta il Cussegl federal in rapport cun ina metodica per evaluar il niz da plantas modifitgadas geneticamain. En quest connex duai vegnir giuditgà, sche las plantas modifitgadas geneticamain han – cumpareglià cun ils products agriculs e cun ils meds da producziun tradiziunals – avantatgs per la producziun, per ils consuments sco er per l’ambient. Sin basa da la metodica elavurada fa il Cussegl federal per la Svizra ina bilantscha dals custs e dal niz da las plantas modifitgadas geneticamain ch’existan il mument che la midada dals 22 da mars 2013 312 da questa lescha entra en vigur.

En collavuraziun cun ils chantuns e las branschas fixescha il Cussegl federal fin la fin da l’onn 2014 las finamiras e las strategias per diagnostitgar e per survegliar la resistenza cunter l’antibiotica e per reducir l’applicaziun d’antibiotica.

Cun formular las finamiras e las strategias tenor l’alinea 2 ston vegnir resguardads particularmain:

  1. las finamiras da l’agricultura che concernan l’ambient;
  2. las recumandaziuns e las directivas internaziunalas;
  3. il stadi actual da la scienza.

Sin basa dal rapport verifitgeschan la Confederaziun ed ils chantuns, sche las finamiras tenor l’alinea 2 èn vegnidas cuntanschidas, e prendan, en cas da basegn, las mesiras correspundentas.

Art. 187e313 Disposiziuns transitoricas da la midada dals 16 da zercladur 2023

Las contribuziuns da biodiversitad tenor l’artitgel 73 alinea 1 litera b dal dretg anteriur, las contribuziuns a favur da la qualitad da la cuntrada tenor l’artitgel 74 dal dretg anteriur e las contribuziuns per l’utilisaziun effizienta da las resursas tenor l’artitgel 76 dal dretg anteriur vegnan anc pajadas durant maximalmain 2 onns suenter l’entrada en vigur da la midada dals 16 da zercladur 2023.

Per proceduras cunter decisiuns da cumissiuns da recurs da posts da certificaziun u d’inspecziun tenor l’artitgel 166 alinea 1, ch’èn pendentas il mument da l’entrada en vigur da questa midada, vala il dretg vegl.

3. chapitel Referendum ed entrada en vigur

Art. 188

Questa lescha è suttamessa al referendum facultativ.

Il Cussegl federal fixescha l’entrada en vigur.

Ils artitgels 40–42 valan fin ils 31 da december 2008. 314 Data da l’entrada en vigur: 315 1. da schaner 1999
Art. 28–45 ed agiunta lit. l–n: 1. da matg 1999
Art. 160 al. 7 ed agiunta cifra 7: 1. d’avust 1999

Agiunta
Aboliziun e midada dal dretg vertent
Aboliziun dal dretg vertent

Ils suandants decrets vegnan abolids:

  1. il Conclus federal dals 20 da zercladur 1939316 davart la garanzia d’ina contribuziun federala als chantuns Sviz e Glaruna per construir la Pragelstrasse tranter Hinterthal e Vorauen;
  2. il Conclus federal dals 25 da settember 1941317 davart la garanzia d’ina contribuziun federala al chantuns Son Gagl per meglierar la planira dal Rain;
  3. la Lescha d’agricultura dals 3 d’october 1951318; resalvà resta l’artitgel 187 alinea 7 da la lescha qua avant maun;
  4. la Lescha federala dals 14 da december 1979319 davart contribuziuns da cultivaziun a l’agricultura cun cundiziuns da producziun pli difficilas;
  5. il Conclus federal dals 28 da mars 1952320 davart las contribuziuns federalas a las meglieraziuns daventadas necessarias pervia d’eveniments da la natira;
  6. la Lescha federala dals 23 da mars 1962321 davart credits agriculs d’investiziun ed agids a manaschis agriculs;
  7. il Conclus dals 23 da zercladur 1989322 davart il zutger;
  8. il Conclus federal dals 19 da zercladur 1992323 davart la viticultura;
  9. la Lescha dals 15 da zercladur 1962324 davart la vendita da muvel; resalvà resta l’artitgel 187 alinea 9 da la lescha qua avant maun;
  10. la Lescha federala dals 28 da zercladur 1974325 davart las contribuziuns a possessurs da muaglia en la regiun da muntogna ed en la zona da collinas prealpina;
  11. il Conclus da latg dals 29 da settember 1953326;
  12. il Conclus dals 16 da december 1988327 davart l’economia da latg;
  13. l’Urden dal martgà da chaschiel dals 27 da zercladur 1969328;
  14. la Lescha federala dals 21 da december 1960329 davart ils pretschs da rauba protegids e la cassa da cumpensaziun dals pretschs dals ovs e dals products dad ovs.
Midada dal dretg vertent

... 330