Lexipedia

177.100

Lescha davart l'administraziun digitala

(LAD)

dals 16-10-2023 (versiun dals 01-04-2024)

Preambel

Il Cussegl grond dal chantun Grischun[1],

sa basond sin l'art. 31 al. 1 da la Constituziun chantunala[2],

suenter avair gì invista da la missiva da la Regenza dals 23 da matg 2023[3],

concluda:

1. Disposiziuns generalas

Art. 1 Object

Questa lescha regla:

  1. ils princips da l'activitad administrativa tras il diever da tecnologias d'infurmaziun e da communicaziun;
  2. las basas per la collavuraziun intrachantunala ed interchantunala sco er per la collavuraziun cun la Confederaziun en quest sectur;
  3. l'organisaziun, la gestiun e l'utilisaziun dal portal chantunal dad e‑government, cun observar ils princips dal dretg davart la protecziun da datas.

Art. 2 Champ d'applicaziun

Questa lescha vala per las autoritads administrativas chantunalas.

Per las autoritads regiunalas e communalas, per las dretgiras, per las instituziuns autonomas da dretg public sco er per auters purtaders d'incumbensas da dretg public valan las disposiziuns davart ils servetschs da basa e davart il portal dad e‑government, uschenavant che quests gremis utiliseschan ils servetschs da basa ed il portal per furnir servetschs digitals.

Art. 3 Noziuns

En questa lescha signifitgan:

  1. utilisadra ed utilisader: persuna natirala che dispona d'in e‑conto;
  2. e‑conto: conto digital per utilisar servetschs d'autoritads e d'instituziuns publicas;
  3. servetsch: activitad u resultat che vegn furnì d'ina autoritad spezialisada suenter ina procedura ch'ella sezza ubain in'utilisadra u in utilisader ha inizià;
  4. servetsch da basa: servetsch che sa basa sin tecnologias d'infurmaziun e da communicaziun e che furma ina basa cuminaivla interdisciplinara per auters servetschs ch'èn stabilids sin tal;
  5. applicaziun spezialisada: applicaziun d'informatica, en la quala datas specificas vegnan elavuradas;
  6. datas specificas: infurmaziuns relevantas per las fatschentas, ch'èn avant maun en furma digitala e che vegnan elavuradas en connex cun servetschs;
  7. datas dal conto: datas arcunadas en il e‑conto.

2. Princips

Art. 4 Furniziun da prestaziuns digitalas

Sche quai è raschunaivel e pussaivel, utiliseschan las autoritads ch'èn suttamessas a questa lescha, meds da communicaziun digitals per l'interacziun cun persunas natiralas e giuridicas sco er cun autras autoritads.

Ellas procuran ch'ils servetschs digitals possian vegnir utilisads facilmain e senza barrieras. Restricziuns commensuradas èn admissiblas, en spezial per motivs da la rentabilitad, da la realisabladad tecnica u da la segirezza da las datas.

Dals interess da las persunas che n'utiliseschan betg il chanal digital vegni tegnì quint commensuradamain.

Art. 5 Collavuraziun

Per la collavuraziun en il sectur da la digitalisaziun po il chantun far cunvegnas cun autras instituziuns publicas e cun organisaziuns stgaffidas d'instituziuns publicas, en spezial per:

  1. garantir l'interoperabilitad tranter las instituziuns publicas e las organisaziuns participadas;
  2. pussibilitar l'acquisiziun cuminaivla e la gestiun cuminaivla da meds da las tecnologias d'infurmaziun e da communicaziun.

Per ademplir sias incumbensas legalas po il chantun fundar organisaziuns cun atgna persunalitad giuridica ch'èn activas en il sectur tenor l'alinea 1, u sa participar a talas organisaziuns.

Il chantun po delegar ad organisaziuns tenor l'alinea 1 e l'alinea 2 incumbensas en connex cun l'acquisiziun cuminaivla e cun la gestiun cuminaivla da meds da las tecnologias d'infurmaziun e da communicaziun.

Art. 6 Datas publicas avertas

Las autoritads administrativas chantunalas mettan a disposiziun datas che na sa refereschan betg a persunas – sche quai è raschunaivel e pussaivel – en furma da datas publicas avertas, ch'ellas erueschan u elavuran en il rom da l'adempliment da lur incumbensas legalas e ch'èn avant maun en arcuns digitals ed en collecziuns structuradas, per las duvrar libramain per ulteriurs intents.

Betg vegnir rendidas accessiblas a la publicitad en questa moda na dastgan datas che na vegnan – sin basa d'auters decrets – betg publitgadas u publitgadas mo sut cundiziuns pli restrictivas, en spezial sin basa da disposiziuns che pertutgan la protecziun da datas, ils dretgs d'autur, il secret statistic, il secret fiscal, la protecziun d'infurmaziuns, las taxas ed ils registers uffizials.

Las datas vegnan messas a disposiziun en raits accessiblas a la publicitad, e quai gratuitamain, svelt, en ina furma che po vegnir legida da maschinas sco er en in format avert.

La Regenza po fixar cundiziuns d'utilisaziun per las datas publicas avertas.

En vista a la publicaziun da las datas sco datas publicas avertas n'èn las autoritads administrativas chantunalas betg obligadas da controllar aposta la correctadad, la cumplettadad, la plausibilitad u auters criteris da las datas.

Art. 7 Externalisaziun

Sch'ina autoritad administrativa chantunala incumbensescha terzas persunas cun l'elavuraziun da datas u cun la gestiun da soluziuns d'informatica, sto ella garantir tras ina cunvegna, tras cundiziuns u en in'autra moda adequata che:

  1. la terza persuna incumbensada observia almain las medemas pretensiuns areguard la protecziun da datas sco er areguard la segirezza da las datas e dal manaschi sco ella sezza;
  2. l'adempliment da las incumbensas statalas vegnia restrenschì uschè pauc sco pussaivel, sche la terza persuna incumbensada n'observa betg las cunvegnas u terminescha sia activitad.

3. Servetschs da basa

Art. 8 Servetschs da basa

Il chantun acquista ils servetschs da basa e metta a disposiziun quels a terzas persunas tenor l'artitgel 9 alinea 2. Ils servetschs da basa vegnan introducids pass per pass.

Art. 9 Utilisaziun

Las autoritads administrativas chantunalas utiliseschan ils servetschs da basa per porscher servetschs sur l'internet.

Las autoritads regiunalas e communalas, las dretgiras, las instituziuns autonomas da dretg public sco er auters purtaders d'incumbensas da dretg public pon utilisar ils servetschs da basa per porscher servetschs digitals.

La Regenza po restrenscher l'obligaziun d'utilisaziun u il dretg d'utilisaziun.

Art. 10 Custs

Il chantun surpiglia ils custs per introducir e per manar ils servetschs da basa.

Las autoritads che utiliseschan ils servetschs da basa tenor l'artitgel 9 alinea 2 per furnir servetschs, ston sa participar als custs. L'autezza da la participaziun als custs sa drizza tenor il gener e tenor la dimensiun dals servetschs da basa utilisads.

4. Portal dad e‑government

4.1. Portal

Art. 11 Intent ed introducziun

Il portal dad e‑government pussibilitescha da liquidar fatschentas cun l'administraziun sur l'internet.

Per la gestiun dal portal dad e‑government stoi vegnir garantì che:

  1. las utilisadras ed ils utilisaders vegnian autentifitgads ed autorisads confurm a las pretensiuns da las fatschentas ch'èn da liquidar;
  2. l'infrastructura tecnica da segirezza, inclusiv la communicaziun codada, saja garantida tranter las autoritads e las utilisadras ed ils utilisaders;
  3. mo utilisadras ed utilisaders autorisads e mo las persunas designadas da l'autoritad cumpetenta hajan access a las fatschentas.

Art. 12 Custs d'utilisaziun

L'utilisaziun dal portal dad e‑government è gratuita per las utilisadras ed ils utilisaders.

Ils custs per unitads d'identificaziun electronica renconuschidas vegnan surpigliads da las utilisadras e dals utilisaders. La Regenza po prevair excepziuns.

Per prestaziuns u per lavurs che surpassan l'utilisaziun ordinaria dal portal dad e‑government, en spezial per autorisaziuns d'access supplementaras u per intervenziuns tecnicas spezialas, po la Regenza prevair ina taxa.

4.2. E‑conto

Art. 13 E‑conto

Il e‑conto permetta da retrair servetschs cun las medemas datas dal conto. Il e‑conto garantescha ina identificaziun ed in'autentificaziun suffizienta da las utilisadras e dals utilisaders.

Per l'autentisaziun èn da prevair differents stgalims da confidenza, quai tut tenor il basegn da protecziun da las datas che vegnan elavuradas en connex cun il servetsch dumandà.

La Regenza regla ils detagls da las proceduras d'autentificaziun e dals stgalims da confidenza.

Art. 14 Represchentanza da persunas natiralas

Sur il portal dad e‑government pon persunas natiralas autorisar autras persunas che disponan d'in e‑conto, da las represchentar en lur num e sin lur quint tar la retratga da servetschs.

La Regenza regla la cumprova da l'autorisaziun da represchentanza.

Art. 15 Agir da persunas giuridicas

Persunas giuridicas pon autorisar utilisadras ed utilisaders da retrair servetschs.

Ellas ston nominar almain in'utilisadra u in utilisader che las represchenta envers il sistem (represchentanza da l'interpresa). La represchentanza da l'interpresa po autorisar ulteriuras utilisadras ed ulteriurs utilisaders.

La Regenza regla la registraziun da la persuna giuridica e l'autorisaziun da la represchentanza da l'interpresa sco er d'ulteriuras utilisadras e d'ulteriurs utilisaders.

Art. 16 Deactivaziun, restricziun e schliaziun

L'utilisadra u l'utilisader po laschar deactivar da tut temp il e‑conto.

Suenter ina communicaziun correspundenta po il chantun deactivar il e‑conto ubain restrenscher l'access al portal dad e‑government u a singuls servetschs disponibels sur il portal dad e‑government:

  1. sch'i èn avant maun indizis concrets per in abus tras l'utilisadra u l'utilisader;
  2. sche l'utilisadra u l'utilisader n'è dapi almain 2 onns betg pli s'annunzià en il e‑conto.

L'utilisadra u l'utilisader po dumandar l'unitad administrativa cumpetenta da reactivar il e‑conto u d'abolir la restricziun.

In e‑conto vegn schlià e las datas cuntegnidas en tal vegnan stizzadas:

  1. sin dumonda da l'utilisadra u da l'utilisader, sch'il e‑conto n'è betg vegnì bloccà u restrenschì sin basa da l'alinea 2 litera a; u
  2. sch'in e‑conto è stà deactivà durant 2 onns.

4.3. Protecziun da datas

Art. 17 Datas dal conto

Il e‑conto cuntegna almain las suandantas datas da l'utilisadra u da l'utilisader:

  1. num uffizial;
  2. adressa dad e‑mail;
  3. data da naschientscha;
  4. num d'utilisaziun e pled-clav;
  5. numer da telefonin;
  6. in numer d'identificaziun che vegn generà automaticamain cun endrizzar il conto, ch'è nunmidabel e nunsignifitgant (ID dal conto).

L'unitad administrativa cumpetenta po utilisar il numer d'assicuranza tenor l'artitgel 50c da la Lescha federala davart l'assicuranza per vegls e survivents[4] en spezial en connex cun la procedura d'identificaziun e cun la colliaziun cun las applicaziuns spezialisadas.

Per la represchentanza da persunas giuridicas ston vegnir inditgads supplementarmain il num da la firma e – sche avant maun – il numer d'identificaziun da las interpresas (numer IDI) tenor la Lescha federala davart il numer d'identificaziun da las interpresas[5].

Ulteriuras datas persunalas pon vegnir inditgadas facultativamain.

Art. 18 Datas specificas

Las datas specificas vegnan elavuradas en l'applicaziun spezialisada tenor il dretg applitgabel respectiv.

Las datas specificas vegnan arcunadas temporarmain en il portal dad e‑government, per ch'ellas possian vegnir consultadas da l'autoritad respectivamain da l'utilisadra u da l'utilisader.

Art. 19 Colliaziun

Per pudair retrair servetschs vegn il e‑conto collià cun las applicaziuns spezialisadas. Per quest intent vegnan las datas dal conto cumparegliadas cun las datas da l'applicaziun spezialisada. Per la colliaziun poi esser necessari d'endatar ulteriuras datas.

Utilisadras ed utilisaders che disponan d'ina unitad d'identificaziun electronica renconuschida, pon colliar quella cun il e‑conto.

Per la colliaziun pon datas vegnir arcunadas temporarmain en il e‑conto.

La Regenza regla la realisaziun tecnica e la renconuschientscha d'unitads d'identificaziun electronicas, observond las prescripziuns dal dretg federal.

Art. 20 Procedura d'identificaziun

Per cuntanscher in stgalim da confidenza pli aut ston las utilisadras ed ils utilisaders percurrer ina procedura d'identificaziun uffiziala.

Per realisar la procedura d'identificaziun po l'unitad administrativa cumpetenta cumparegliar il numer d'assicuranza tenor l'artitgel 50c da la Lescha federala davart l'assicuranza per vegls e survivents[6] cun ils registers da la Confederaziun.

Art. 21 Protocollaziun

Ils access al e‑conto vegnan protocollads per garantir la gestiun dal e‑conto e per dar a l'utilisadra u a l'utilisader ina survista da las acziuns exequidas.

La Regenza regla ils detagls da la protocollaziun, da l'invista da las datas registradas sco er da la durada da l'arcunaziun.

4.4. Responsabladad

Art. 22 Gestiun dal portal dad e‑government

L'unitad administrativa cumpetenta procura per la gestiun administrativa dal portal dad e‑government. Ella decida en spezial davart la refusa u davart la restricziun da l'access al portal dad e‑government u a singuls servetschs sco er davart la deactivaziun dal e‑conto.

L'unitad administrativa ch'è cumpetenta per l'informatica è responsabla per la gestiun tecnica, per il mantegniment sco er per l'ulteriur svilup tecnic dal portal dad e‑government. Ella prenda las mesiras tecnicas ed organisatoricas necessarias per proteger las datas e per impedir l'access da terzas persunas nunautorisadas.

Art. 23 Purschida da servetschs sur il portal dad e‑government

Autoritads che porschan servetschs sur il portal dad e‑government, èn responsablas che lur datas vegnian elavuradas tenor il dretg applitgabel respectiv, ed ellas defineschan il basegn da protecziun sin basa da las prescripziuns davart la protecziun da datas e davart la segirezza da las infurmaziuns.

Sche pliras autoritads èn participadas a la liquidaziun d'ina fatschenta, sto vegnir determinada in'autoritad che ha la responsabladad principala.

Art. 24 Utilisadras ed utilisaders

Las utilisadras ed ils utilisaders dal portal dad e‑government èn obligads:

  1. d'utilisar ils servetschs confurm a l'intent;
  2. d'endatar e d'actualisar lur datas confurm a la vardad;
  3. da tegnair bain en salv lur datas per acceder al portal da las autoritads e da prender tut las mesiras preventivas, per che naginas terzas persunas na survegnian access al portal;
  4. da prender las mesiras tecnicas necessarias per proteger lur sistems d'informatica.

L'autoritad administrativa cumpetenta concretisescha ils dretgs e las obligaziuns da las utilisadras e dals utilisaders; ella als renda attent als dretgs ed a las obligaziuns il mument da l'avertura dal e‑conto sco er a chaschun da mintga midada dals dretgs e da las obligaziuns.

Art. 25 Responsabladad

Il chantun e las autoritads che porschan servetschs sur il portal dad e‑government, n'èn betg responsabels per inoltraziuns retardadas u per autras negligientschas ch'èn d'attribuir a la funcziunalitad manglusa dal portal dad e‑government u dals sistems da transmissiun ch'èn colliads cun il portal.

Per observar termins en proceduras restan resalvadas las disposiziuns da la Lescha davart la giurisdicziun administrativa concernent l'observanza da termins en cas d'inoltraziuns electronicas.

4.5. Protecziun giuridica

Art. 26 Protecziun giuridica

Cunter decisiuns pertutgant la refusa u la restricziun d'acceder al portal dad e‑government u a singuls servetschs sur il portal dad e‑government sco er pertutgant la deactivaziun dal e‑conto poi vegnir fatg protesta entaifer 30 dis tar l'unitad administrativa cumpetenta.

Cunter decisiuns da protesta poi vegnir fatg recurs en scrit tar la Dretgira superiura entaifer 30 dis suenter la consegna da la decisiun.

La procedura sa drizza tenor la Lescha davart la giurisdicziun administrativa[7].

Egress

2024-005

Tabella da las modificaziuns - tenor conclus

Conclus Entrada en vigur Element Modificaziun Publicaziun en la CUL
16-10-2023 01-04-2024 relasch emprima versiun 2024-005

Tabella da las modificaziuns - tenor element

Element Conclus Entrada en vigur Modificaziun Publicaziun en la CUL
relasch 16-10-2023 01-04-2024 emprima versiun 2024-005