L'intent da questa lescha è l'integraziun sociala e professiunala da persunas cun impediments.
440.100
Lescha davart l'integraziun sociala e professiunala da persunas cun impediments
(lescha d'integraziun da persunas cun impediments, LIPI)
dals 02-09-2011 (versiun dals 01-01-2012)
Preambel
sa basond sin ils art. 31 ed 86 da la constituziun chantunala[2],
suenter avair gì invista da la missiva da la regenza dals 24 da matg 2011[3],
concluda:
1. Disposiziuns generalas
Art. 1 Intent
Art. 2 Champ d'applicaziun
Questa lescha cumpiglia persunas cun impediments che han lur domicil da dretg civil en il chantun Grischun.
Ultra da quai vala ella per furnituras e per furniturs da prestaziuns per l'integraziun professiunala e sociala da persunas cun impediments.
Art. 3 Princips
Il chantun conceda contribuziuns a purschidas da l'integraziun professiunala e sociala da persunas cun impediments maiorennas. En cas excepziunals pon vegnir concedidas contribuziuns a purschidas per persunas cun impediments minorennas.
Las contribuziuns s'orienteschan al basegn d'assistenza da las persunas cun impediments e vegnan pajadas a las furnituras ed als furniturs da prestaziuns.
Il gener da l'impediment, las abilitads ed ils basegns sco er l'autodeterminaziun da las persunas cun impediments ston vegnir resguardads uschè bain sco pussaivel tar tut las purschidas.
Sche pussaivel occupa il chantun persunas cun impediments.
Art. 4 Noziuns
Sco persunas cun impediments en il senn da questa lescha valan persunas, da las qualas la participaziun a la furmaziun, a la vita professiunala u a la vita sociala è difficultada per adina u per in temp pli lung pervia da mendas corporalas, spiertalas, psichicas, linguisticas, sensoricas u perceptivas.
Sco purschidas da l'integraziun sociala valan plazzas d'abitar protegidas, accumpagnaments d'abitar sco er purschidas d'integraziun e da cussegliaziun.
Sco purschidas da l'integraziun professiunala valan plazzas da lavur protegidas, plazzas da structuras dal di protegidas, accumpagnaments da lavur e plazzas da lavur integrativas.
Las furnituras ed ils furniturs da prestaziuns èn persunas natiralas u giuridicas ubain organisaziuns ed instituziuns che furneschan respectivamain mettan a disposiziun prestaziuns per l'integraziun professiunala e sociala da persunas cun impediments.
2. Integraziun sociala
2.1. Plazzas d'abitar protegidas ed accumpagnament d'abitar
Art. 5 Permissiun
La gestiun da plazzas d'abitar protegidas e d'accumpagnaments d'abitar dovra ina permissiun.
La permissiun vegn dada, sche las pretensiuns che la regenza ha fixà per la qualitad, per la gestiun, per l'infrastructura e per la furma d'organisaziun èn garantidas.
Art. 6 Dretg da survegnir contribuziuns
La premissa per conceder contribuziuns è la renconuschientscha da las furnituras e dals furniturs da prestaziuns.
La renconuschientscha vegn dada, sche la furnitura u il furnitur da prestaziuns ha ina permissiun e sche la purschida correspunda a la planisaziun chantunala da las purschidas.
Art. 7 Plazzas d'abitar protegidas 1. contribuziuns da gestiun
Il chantun conceda contribuziuns per manar plazzas d'abitar protegidas. Las contribuziuns da gestiun vegnan pajadas per mintga persuna cun impediments assistida, e quai en furma d'ina pauschala da prestaziun.
La pauschala da prestaziun sa cumpona d'ina pauschala per l'assistenza e d'ina pauschala per l'object.
La pauschala per l'assistenza per mintga stgalim da basegn d'assistenza sa drizza tenor la media dals custs da las furnituras e dals furniturs che realiseschan las prestaziuns en moda economica. La basa furman las categorias dal basegn d'assistenza e las calculaziuns controlladas dals custs dals onns passads.
La pauschala per l'object sa drizza tenor la media dals custs e dals retgavs da las furnituras e dals furniturs che realiseschan las prestaziuns en moda economica. La basa furman las calculaziuns controlladas dals custs dals onns passads.
Midadas dals custs envers la basa pon vegnir resguardadas sin fundament da facturs exogens.
Art. 8 2. reservas
Da las contribuziuns da gestiun pon vegnir furmadas reservas liadas ad in intent.
La regenza fixescha las cundiziuns per furmar reservas e l'intent per duvrar questas reservas sco er la tariffa maximala.
Art. 9 3. contribuziuns da cumpra e da construcziun ad immobiglias
Il chantun conceda contribuziuns fin ad 80 pertschient dals custs imputabels per la cumpra, per construcziuns novas, per renovaziuns, per engrondiments, per la sanaziun sco er per l'acquisiziun dals bains immobigliars necessaris. En cas excepziunals po el conceder contribuziuns fin a 100 pertschient dals custs imputabels.
Contribuziuns vegnan mo concedidas a projects che correspundan a la planisaziun chantunala da las purschidas e che surpassan 50 000 francs.
Sch'i na vegnan concedidas naginas contribuziuns ubain sche cundiziuns u pretensiuns na vegnan betg observadas, na pon ils custs consecutivs betg vegnir imputads per eruir la pauschala per l'object.
Art. 10 4. contribuziuns d'acquisiziun per mobiglias
Il chantun conceda contribuziuns als custs imputabels per l'acquisiziun da mobiglias che na stattan betg en connex cun in project da construcziun ch'è suttamess a l'obligaziun da dumandar ina permissiun. Ellas èn ina part integrala da la pauschala per l'object.
L'acquisiziun, il leasing u la locaziun da mobiglias, da las qualas la valur da nov importa passa 50 000 francs, ston vegnir suttamess ordavant al chantun per l'approvaziun.
Sche l'approvaziun necessaria na vegn betg dumandada, sche l'acquisiziun vegn fatga malgrà la nunapprovaziun ubain sche cundiziuns u pretensiuns na vegnan betg observadas, na pon ils custs consecutivs betg vegnir imputads per eruir la pauschala per l'object.
En cas excepziunals pon vegnir concedidas contribuziuns ordaifer la pauschala per l'object.
Art. 11 Contribuziuns per l'accumpagnament d'abitar
Il chantun po conceder contribuziuns a l'accumpagnament d'abitar da persunas cun impediments. Las contribuziuns vegnan pajadas per mintga persuna cun impediments assistida, e quai en furma d'ina pauschala da prestaziun.
La pauschala da prestaziun sa drizza tenor la media dals custs da las furnituras e dals furniturs che realiseschan las prestaziuns en moda economica per mintga stgalim da basegn d'assistenza. La basa furman las categorias dal basegn d'assistenza e las calculaziuns controlladas dals custs dals onns passads.
Art. 12 Contribuziuns da promoziun
Il chantun po conceder contribuziuns da promoziun temporaras per promover l'integraziun e per augmentar l'independenza da las persunas cun impediments.
Art. 13 Participaziun als custs
Persunas cun impediments che profitan d'in plazza d'abitar protegida u d'in accumpagnament d'abitar ston sa participar als custs correspundents.
La participaziun als custs vegn liquidada sur las taxas che vegnan fixadas da la regenza.
Sch'ina persuna na po betg pajar u na po betg pajar cumplainamain la taxa, perquai ch'ina renta da la AI u perquai che prestaziuns supplementaras mancan, po sia taxa vegnir reducida da las furnituras e dals furniturs da prestaziuns suenter ch'il chantun ha approvà quai. La differenza va sin donn e cust dal chantun.
2.2. Purschidas da cussegliaziun e d'integraziun
Art. 14 Dretg da survegnir contribuziuns
Il chantun po conceder contribuziuns a purschidas da cussegliaziun e d'integraziun.
La premissa per conceder contribuziuns è la renconuschientscha da las furnituras e dals furniturs da prestaziuns.
La renconuschientscha vegn dada, sche la purschida è adattada per promover persunas cun impediments e sch'ella correspunda a la planisaziun chantunala da las purschidas.
3. Integraziun professiunala
3.1. Plazzas da lavur e plazzas da structuras dal di protegidas sco er accumpagnament da lavur
Art. 15 Permissiun
La gestiun da plazzas da lavur e da plazzas da structuras dal di protegidas sco er d'accumpagnaments da lavur dovra ina permissiun.
La permissiun vegn dada, sche las pretensiuns che la regenza ha fixà per la qualitad, per la gestiun, per l'infrastructura e per la furma d'organisaziun per plazzas da lavur protegidas u per l'accumpagnament da lavur èn garantidas.
Art. 16 Dretg da survegnir contribuziuns
La premissa per conceder contribuziuns è la renconuschientscha da las furnituras e dals furniturs da prestaziuns.
La renconuschientscha vegn dada, sche la purschida correspunda a la planisaziun chantunala da las purschidas e sche las furnituras ed ils furniturs da prestaziuns disponan d'ina permissiun.
Art. 17 Plazzas da lavur e plazzas da structuras dal di protegidas 1. contribuziuns da gestiun
Il chantun conceda contribuziuns per manar plazzas da lavur e plazzas da structuras dal di protegidas. Las contribuziuns da gestiun vegnan pajadas per mintga persuna cun impediments assistida, e quai en furma d'ina pauschala da prestaziun.
La pauschala da prestaziun sa cumpona d'ina pauschala per l'assistenza e d'ina pauschala per l'object.
La pauschala per l'assistenza per mintga stgalim da basegn d'assistenza sa drizza tenor la media dals custs da las furnituras e dals furniturs che realiseschan las prestaziuns en moda economica. La basa furman las categorias dal basegn d'assistenza e las calculaziuns controlladas dals custs dals onns passads.
La pauschala per l'object sa drizza tenor la media dals custs e dals retgavs da las furnituras e dals furniturs che realiseschan las prestaziuns en moda economica sco er als tips da purschida. La basa furman las calculaziuns controlladas dals custs dals onns passads.
Midadas dals custs envers la basa pon vegnir resguardadas sin fundament da facturs exogens.
Art. 18 2. reservas
Da las contribuziuns da gestiun pon vegnir furmadas reservas liadas ad in intent.
La regenza fixescha las cundiziuns per furmar reservas e l'intent per duvrar questas reservas sco er la tariffa maximala.
Art. 19 3. contribuziuns da cumpra e da construcziun ad immobiglias
Il chantun conceda contribuziuns fin ad 80 pertschient dals custs imputabels per la cumpra, per construcziuns novas, per renovaziuns, per engrondiments, per la sanaziun sco er per l'acquisiziun dals bains immobigliars necessaris. En cas excepziunals po el conceder contribuziuns fin a 100 pertschient dals custs imputabels.
Contribuziuns vegnan mo concedidas a projects che correspundan a la planisaziun chantunala da las purschidas e che surpassan 50 000 francs.
Sch'i na vegnan concedidas naginas contribuziuns ubain sche cundiziuns u pretensiuns na vegnan betg observadas, na pon ils custs consecutivs betg vegnir imputads per eruir la pauschala per l'object.
Art. 20 4. contribuziuns d'acquisiziun per mobiglias
Il chantun conceda contribuziuns als custs imputabels per l'acquisiziun da mobiglias che na stattan betg en connex cun in project da construcziun ch'è suttamess a l'obligaziun da dumandar ina permissiun. Ellas èn ina part integrala da las pauschalas per l'object.
L'acquisiziun, il leasing u la locaziun da mobiglias, da las qualas la valur da nov importa passa 50 000 francs, ston vegnir suttamess ordavant al chantun per l'approvaziun.
Sche l'approvaziun necessaria na vegn betg dumandada, sche l'investiziun vegn fatga malgrà la nunapprovaziun ubain sche cundiziuns u pretensiuns na vegnan betg observadas, na pon ils custs consecutivs betg vegnir imputads per eruir la pauschala per l'object.
En cas excepziunals pon vegnir concedidas contribuziuns ordaifer la pauschala per l'object.
Art. 21 Contribuziuns per l'accumpagnament da lavur
Il chantun po conceder contribuziuns als accumpagnaments da lavur. Las contribuziuns vegnan pajadas per mintga persuna cun impediments assistida, e quai en furma d'ina pauschala da prestaziun.
La pauschala da prestaziun sa drizza tenor la media dals custs da las furnituras e dals furniturs che realiseschan las prestaziuns en moda economica per mintga stgalim da basegn d'assistenza. La basa furman las categorias dal basegn d'assistenza e las calculaziuns controlladas dals custs dals onns passads.
Art. 22 Contribuziuns da promoziun
Il chantun po conceder contribuziuns da promoziun temporaras per promover l'integraziun e per augmentar l'independenza da las persunas cun impediments.
3.2. Plazzas da lavur integrativas en manaschis da l'emprim martgà da lavur
Art. 23 Prestaziuns dal chantun
Manaschis da l'emprim martgà da lavur che porschan plazzas d'emprendissadi e da lavur per persunas cun impediments po il chantun sustegnair cun als cussegliar e cun als conceder contribuziuns.
Il chantun surpiglia maximalmain ils custs supplementars che vegnan chaschunads da l'impediment, uschenavant che quels na vegnan betg cuvrids da l'assicuranza d'invaliditad federala, d'ulteriuras assicuranzas u en autra moda.
Art. 24 Dretg da survegnir contribuziuns
La premissa per conceder contribuziuns è la renconuschientscha da la plazza integrativa.
La renconuschientscha vegn dada, sche la purschida promova l'integraziun d'ina persuna cun impediments.
4. Prestaziuns interchantunalas
Art. 25 Participaziun als custs
Sch'igl è necessari da collocar ina persuna cun impediments en ina instituziun ordaifer il chantun, sa participescha il chantun als custs, sche l'instituziun è renconuschida da la cunvegna interchantunala davart las instituziuns socialas (CIIS).
Per conceder la participaziun als custs vegni premess ch'il chantun dettia ses consentiment a l'entrada en l'instituziun.
Las persunas cun impediments ston sa participar als custs confurm a l'artitgel 13.
5. Planisaziun, gestiun da la contribuziun e surveglianza
Art. 26 Analisa dal basegn e planisaziun chantunala da las purschidas
L'analisa dal basegn e la planisaziun da las purschidas furman la basa per fixar la direcziun strategica da las purschidas da l'agid a persunas cun impediments en il chantun, per renconuscher las furnituras ed ils furniturs da prestaziuns che han il dretg da survegnir contribuziuns e per conceder las contribuziuns.
La planisaziun da las purschidas vegn fixada periodicamain.
Art. 27 Incarica da prestaziun
Il chantun sco er las furnituras ed ils furniturs da prestaziuns che han il dretg da survegnir contribuziuns fan incaricas da prestaziun. Las incaricas da prestaziun valan per regla 4 onns.
Las incaricas da prestaziun reglan almain la quantitad e la qualitad da la purschida, la controlla da las prestaziuns che vegnan messas a quint ed ils princips da l'indemnisaziun da las prestaziuns.
Art. 28 Gestiun e contabilitad
Las furnituras ed ils furniturs da prestaziuns che han il dretg da survegnir contribuziuns èn obligads da manar il manaschi en moda effizienta e confurm a lur incumbensas, e quai sin basa d'utilitad publica.
La regenza relascha prescripziuns davart il rendaquint da las furnituras e dals furniturs da prestaziuns che han il dretg da survegnir contribuziuns.
Las furnituras ed ils furniturs da prestaziuns che han il dretg da survegnir contribuziuns èn obligads da render accessibels ils plans da las plazzas da lavur e da la classificaziun sco er las cundiziuns d'engaschament dal persunal.
Art. 29 Documentaziun da la clientella
Las furnituras ed ils furniturs da prestaziuns che han il dretg da survegnir contribuziuns ston far per mintga persuna cun impediments, ch'ellas ed els assistan, ina documentaziun da la clientella che cuntegna las parts essenzialas davart l'assistenza prestada. Las documentaziuns da la clientella ston vegnir tegnidas en salv durant almain 10 onns.
Art. 30 Surveglianza
Las furnituras ed ils furniturs da prestaziuns èn suttamess a la surveglianza dal chantun.
Las furnituras ed ils furniturs da prestaziuns che vegnan sustegnids dal chantun èn obligads d'inoltrar in rapport annual ed in quint annual a l'autoritad da surveglianza e da preschentar tut las infurmaziuns ch'èn necessarias per exequir la surveglianza e la controlla.
L'autoritad da surveglianza po examinar da tut temp ils cudeschs, prender invista dals mussaments e controllar la gestiun sco er far – sin basa da las retschertgas – cumparegliaziuns tranter las singulas furnituras ed ils singuls furniturs da prestaziuns. Per quest intent po ella consultar la controlla da finanzas u unitads administrativas subordinadas.
L'autoritad da surveglianza po prender invista da la documentaziun da la clientella.
Art. 31 Publicaziun da datas
Il chantun po publitgar en furma anonimisada datas cumparativas da las furnituras e dals furniturs da prestaziuns.
6. Retratga da la permissiun da manaschi e da la renconuschientscha, reducziun da las contribuziuns sco er restituziun
Art. 32 Retratga da la permissiun e da la renconuschientscha
La permissiun da manaschi u la renconuschientscha sto vegnir retratga, sche las premissas n'èn betg pli ademplidas.
Art. 33 Reducziun da las contribuziuns
Las contribuziuns vegnan reducidas:
- per maximalmain 20 pertschient, sch'ils documents na vegnan betg inoltrads tenor las prescripziuns en quai che reguarda il cuntegn ed il temp;
- per fin a 100 pertschient, sche las prestaziuns fixadas na vegnan betg prestadas;
- per l'import dubel da l'import mess a quint che surpassa la participaziun als custs, sch'i vegnan mess a quint a las persunas cun impediments assistidas custs che surpassan lur participaziun als custs;
- per las contribuziuns ch'èn idas a perder tar persunas che han lur domicil ordaifer il chantun, sch'ina garanzia per ils custs n'è betg vegnida dumandada dal chantun da domicil da questas persunas per surpigliar la part dals custs da gestiun da la dimora, e quai inclusiv ils tschains da chapital e las amortisaziuns.
Art. 34 Restituziun
Contribuziuns ch'èn vegnidas retratgas senza dretg ston vegnir restituidas cumplettamain. Il dretg da pretender la restituziun surannescha 10 onns suenter il pajament da las contribuziuns.
Sche furnituras e furniturs da prestaziuns alieneschan da ses intent ina immobiglia ch'è vegnida sustegnida dal chantun cun contribuziuns da cumpra, da construcziun da nov, da renovaziun, d'engrondiment u da sanaziun avant la scadenza da 33 onns da gestiun, ston vegnir restituids 3 pertschient da la contribuziun pajada per mintga onn che manca. Il chantun po conceder excepziuns.
Sche furnituras e furniturs da prestaziuns alieneschan da ses intent in bain immobigliar ch'è vegnì sustegnì dal chantun cun contribuziuns da cumpra, sto vegnir restituida proporziunalmain la valur actuala dal bain immobigliar. Il chantun po conceder excepziuns.
L'obligaziun da restituir contribuziuns da cumpra e da construcziun sto vegnir inscritta en il register funsil sco restricziun da la proprietad da dretg public.
7. Ulteriuras disposiziuns
Art. 35 Far cunvegnas
Per promover persunas cun impediments po il chantun far en il rom da questa lescha cunvegnas da dretg administrativ cun auters chantuns, cun l'exteriur vischin e cun organisaziuns extrachantunalas.
Art. 36 Il chantun sco instituziun responsabla
En cas da basegn po il chantun endrizzar e manar atgnas purschidas per l'integraziun professiunala e sociala da persunas cun impediments.
Art. 37 Contribuziuns d'innovaziun
Il chantun po finanziar models novs per l'assistenza ambulanta, parzialmain staziunara e staziunara da persunas cun impediments durant ina fasa d'emprova limitada, sch'in giudicament qualifitgà da l'effect è garantì.
Art. 38 Protecziun da datas
Per ademplir las incumbensas legalas dastgan las autoritads ch'èn incaricadas d'exequir questa lescha elavurar datas ch'èn spezialmain degnas da vegnir protegidas e manar sistems ch'èn adattads per l'elavuraziun da datas.
Cun resalva da normas spezialas dastgan ellas conservar datas da persunas mo uschè ditg che quai è necessari.
Sut la garanzia che la protecziun da datas vegnia observada pon terzas persunas vegnir incumbensadas cun l'elavuraziun da datas da persunas ch'èn spezialmain degnas da vegnir protegidas.
8. Disposiziuns finalas
Art. 39 Execuziun
La regenza designescha las autoritads chantunalas cumpetentas.
Art. 41 Disposiziuns transitoricas 1. permissiuns
Permissiuns ch'èn vegnidas concedidas avant l'entrada en vigur da questa lescha restan valaivlas fin a lur scadenza.
Art. 42 2. contribuziuns a) pajaments dal rest
Ils pajaments dal rest als custs da las furnituras e dals furniturs da prestaziuns renconuschids ch'èn resultads avant l'entrada en vigur da questa lescha vegnan fatgs tras il chantun en il rom dals meds ch'èn disponibels tenor il dretg vertent fin il pli tard 3 onns suenter l'entrada en vigur da questa lescha.
Art. 43 b) projects da construcziun
A projects da construcziun, per ils quals igl è avant maun in conclus da la regenza davart contribuziuns garantidas ch'è vegnì prendì avant l'entrada en vigur da questa lescha, vegnan pajadas las contribuziuns d'investiziun tenor il dretg vertent, sch'i vegn inoltrà in rendaquint entaifer 5 onns suenter che questa lescha è entrada en vigur. Durant ina procedura da meds legals è quest termin sistì.
Art. 44 c) plazzas da structuras dal di e plazzas d'abitar protegidas
La finanziaziun sin basa da pauschalas da prestaziun vegn introducida cun agid d'ina finanziaziun transitorica. Las pauschalas da prestaziun sa cumponan d'ina pauschala per l'assistenza e d'ina pauschala per l'object.
Per l'emprim onn da la finanziaziun transitorica vegnan las pauschalas da prestaziun per plazzas da structuras dal di protegidas e per plazzas d'abitar protegidas, che mintga furnitura u furnitur da prestaziuns porscha, fixadas sin basa da la finanziaziun existenta.
A partir dal segund onn vegnan las pauschalas per l'assistenza e las pauschalas per l'object avischinadas mintga onn pass per pass a las valurs da referenza tenor ils artitgels 7 e 17.
La finanziaziun transitorica dura 3 onns.
La regenza fixescha las pauschalas da prestaziun. En cas da direzza po ella conceder excepziuns.
Art. 45 d) plazzas da lavur protegidas
La finanziaziun sin basa da pauschalas da prestaziun vegn introducida cun agid d'ina finanziaziun transitorica. Las pauschalas da prestaziun sa cumponan d'ina pauschala per l'assistenza e d'ina pauschala per l'object.
En l'emprima fasa da la finanziaziun transitorica vegnan las pauschalas da prestaziun per plazzas da lavur protegidas, che mintga furnitura u furnitur da prestaziuns porscha, fixadas cun in model per contribuziuns da garanzia, e quai sin basa da la finanziaziun existenta.
En la segunda fasa da la finanziaziun transitorica vegnan las pauschalas per l'assistenza e las pauschalas per l'object avischinadas mintga onn pass per pass a las valurs da referenza tenor l'artitgel 17.
La regenza fixescha la durada da la finanziaziun transitorica e las pauschalas da prestaziun. En cas da direzza po ella conceder excepziuns.
Art. 46 e) reservas
Furnituras e furniturs da prestaziuns che survegnan durant il temp transitoric contribuziuns pli autas che quellas, che la media da la pauschala da prestaziun prevesa, na dastgan betg accumular reservas.
Art. 47 f) purschidas da cussegliaziun e d'integraziun sco er plazzas da lavur integrativas
En incaricas da prestaziun vegnan fixadas las contribuziuns a furnituras ed a furniturs da prestaziuns che mettan a disposiziun purschidas da cussegliaziun e d'integraziun sco er plazzas da lavur integrativas. Fin a la suttascripziun da las incaricas da prestaziun, maximalmain dentant 3 onns suenter l'introducziun da la lescha, sto la finanziaziun vertenta vegnir cuntinuada.
Art. 48 Referendum ed entrada en vigur
Egress
-
Tabella da las modificaziuns - tenor conclus
| Conclus | Entrada en vigur | Element | Modificaziun | Publicaziun en la CUL |
|---|---|---|---|---|
| 02-09-2011 | 01-01-2012 | relasch | emprima versiun | - |
Tabella da las modificaziuns - tenor element
| Element | Conclus | Entrada en vigur | Modificaziun | Publicaziun en la CUL |
|---|---|---|---|---|
| relasch | 02-09-2011 | 01-01-2012 | emprima versiun | - |