Questa lescha regla la segirezza dals implants d’accumulaziun sco er la responsabladad per donns chaschunads tras la perdita d’aua or d’in implant d’accumulaziun.
721.101 — LIA
Lescha federala davart ils implants d’accumulaziun (Lescha davart ils implants d’accumulaziun, LIA)
Rumantsch è ina lingua naziunala, ma ina lingua parzialmain uffiziala da la Confederaziun, numnadamain en la correspundenza cun persunas da lingua rumantscha. La translaziun d’in decret federal serva a l’infurmaziun, n’ha dentant nagina validitad legala.
dal 1. d’october 2010 (versiun dal 1. da fanadur 2023)
L’Assamblea federala da la Confederaziun svizra,
sa basond sin l’artitgel 76 alinea 3 da la Constituziun federala 1 ,
suenter avair gì invista da la missiva dal Cussegl federal dals 9 da zercladur 2006 2 ,
concluda:
1. chapitel Disposiziuns generalas
Art. 1 Object
Art. 2 Champ d’applicaziun
Questa lescha vala per implants d’accumulaziun che adempleschan ina da las suandantas premissas:
- l’autezza da l’aua accumulada sur il nivel bass da l’aual u sur l’autezza dal terren importa almain 10 m;
- l’autezza da l’aua accumulada importa almain 5 m e l’implant ha ina zona d’accumulaziun da passa 50 000 m3.
L’autoritad da surveglianza da la Confederaziun (art. 22) po:
- suttametter a questa lescha implants d’accumulaziun cun dimensiuns pli pitschnas, sch’els han in potenzial da privel spezial;
- excluder dal champ d’applicaziun da questa lescha implants d’accumulaziun che n’han cumprovadamain nagin potenzial da privel spezial.
Art. 3 Noziuns
Implants d’accumulaziun èn indrizs per stagnar u per accumular aua u glitta. Sco implants d’accumulaziun valan er stabiliments per retegnair glera, glatsch e naiv u per retegnair a curta vista aua (batschigl da retenziun).
Gronds implants d’accumulaziun èn tals:
- cun in’autezza da l’aua accumulada d’almain 25 meters;
- cun in’autezza da l’aua accumulada da passa 15 meters e cun ina zona d’accumulaziun da passa 50 000 m3;
- cun in’autezza da l’aua accumulada da passa 10 meters e cun ina zona d’accumulaziun da passa 100 000 m3;
- cun ina zona d’accumulaziun da passa 500 000 m3.
Art. 4 Implants d’accumulaziun ad auas da cunfin
Il Cussegl federal po decretar disposiziuns spezialas u concluder convenziuns cun ils stadis vischins per implants d’accumulaziun ad auas da cunfin.
El po divergiar da las disposiziuns en leschas federalas u en contracts internaziunals davart il dretg applitgabel e davart la dretgira cumpetenta.
2. chapitel Segirezza dals implants d’accumulaziun
1. secziun Construcziun e manaschi
Art. 5 Princips
Implants d’accumulaziun ston vegnir dimensiunads, construids e manads tenor il stadi da la scienza e da la tecnica uschia, che lur stabilitad è garantida en tut ils cas da manaschi e da chargia previsibels.
Cun fixar las mesiras che ston vegnir ordinadas ston ins tegnair quint sche pussaivel d’ina utilisaziun economica da las forzas idraulicas. Questas mesiras vegnan ordinadas da l’autoritad da surveglianza suenter avair tadlà il proprietari da l’ovra. Sch’i sa tracta da mesiras da natira architectonica e sch’ins n’ha betg pudì sa cunvegnir cun il proprietari da l’ovra, vegnan las mesiras ordinadas suenter avair consultà spezialists renconuschids da la tecnica e da l’economia d’energia.
Ils implants d’accumulaziun ston pudair vegnir svidads per far lavurs da controlla e da mantegniment ed il nivel dal lai d’accumulaziun sto pudair vegnir sbassà en cas d’in privel imminent. Per quest intent ston ils implants d’accumulaziun posseder almain in scul da basa u ina bagnola da basa d’ina capacitad suffizienta. Il Cussegl federal po prevair excepziuns per categorias particularas d’implants d’accumulaziun.
Auas grondas duain pudair vegnir deviadas segiramain er, sch’il batschigl è plain.
Art. 6 Approvaziun dals plans e construcziun
Tgi che vul construir u midar in implant d’accumulaziun, dovra in’approvaziun dals plans da l’autoritad cumpetenta.
Sche la construcziun u la midada d’in implant d’accumulaziun sto vegnir autorisada tenor in’autra lescha, è la decisiun davart l’approvaziun tenor quella lescha er decisiva per conceder l’approvaziun dals plans tenor la lescha qua avant maun.
L’approvaziun dals plans sto vegnir concedida, sche las pretensiuns envers la segirezza tecnica vegnan ademplidas.
La dumonda per in’approvaziun dals plans sto cuntegnair tut las indicaziuns ch’èn necessarias per valitar la segirezza tecnica.
L’autoritad da surveglianza examinescha la dumonda. Sch’ella n’è betg l’autoritad d’approvaziun, infurmescha ella quella davart il resultat da sia examinaziun da la segirezza tecnica. Sche la segirezza tecnica da l’implant d’accumulaziun pretenda quai, propona ella a l’autoritad d’approvaziun da fixar cundiziuns per la construcziun.
L’autoritad d’approvaziun integrescha en sia decisiun il resultat da l’examinaziun da la segirezza tecnica e las cundiziuns proponidas concernent la segirezza tecnica.
L’autoritad d’approvaziun ordinescha mesiras da construcziun particularas, sche quai è necessari per proteger l’implant cunter acts da sabotascha.
L’autoritad da surveglianza controlla durant la fasa da construcziun, sche las pretensiuns envers la segirezza tecnica vegnan ademplidas.
Art. 7 Metter en funcziun
Tgi che vul metter u remetter en funcziun in implant d’accumulaziun, dovra ina permissiun da l’autoritad da surveglianza.
La dumonda da permissiun sto cuntegnair tut las indicaziuns ch’èn necessarias per giuditgar la segirezza tecnica.
L’autoritad da surveglianza valitescha las indicaziuns dal petent e controlla, sche las pretensiuns envers la segirezza tecnica vegnan ademplidas. Sche la segirezza tecnica da l’implant d’accumulaziun pretenda quai, fixescha ella cundiziuns per la messa en funcziun e per il manaschi.
Art. 8 Manaschi
Il gestiunari sto procurar durant il manaschi che:
- la protecziun da la populaziun e da l’ambient saja garantida;
- ils indrizs da svidada e da distgargia funcziunian.
El fa las controllas, las mesiraziuns e las examinaziuns ch’èn necessarias per giuditgar il stadi ed il cumportament da l’implant d’accumulaziun, e lascha evaluar immediatamain ils resultats. Ella transmetta ils rapports respectivs a l’autoritad da surveglianza.
El sto:
- mantegnair correctamain l’implant d’accumulaziun sco er eliminar immediatamain donns e mancanzas da segirezza;
- cumplettar u transfurmar l’implant d’accumulaziun, sche l’autoritad da surveglianza pretenda quai, per eliminar mancanzas da segirezza;
- permetter ch’i vegnian montads e duvrads sistems naziunals da surveglianza e da mesiraziun e permetter il liber access als organs da controlla.
L’autoritad da surveglianza valitescha ils rapports e controlla, sche las pretensiuns envers la segirezza tecnica vegnan ademplidas. Ella fa controllas periodicas da l’implant.
Ella dispona las cundiziuns per l’ulteriur manaschi, uschenavant che la segirezza tecnica da l’implant pretenda quai.
L’implant d’accumulaziun sto vegnir surveglià e mantegnì uschè ditg, fin ch’el è bun da stagnar u da retegnair aua, glitta ed auter material. Sch’i manca in gestiunari, è il proprietari dal bain immobigliar responsabel per observar questas obligaziuns.
Art. 9 Influenza d’auters edifizis e stabiliments sin la segirezza
Avant ch’ina autoritad decida davart la construcziun u la midada d’in edifizi u d’in stabiliment, che pudess avair in dischavantatg per la segirezza d’in implant d’accumulaziun existent, taidla ella l’autoritad da surveglianza.
2. secziun Concept per cas d’urgenza
Art. 10 Mesiras per il cas d’urgenza
Il gestiunari prenda mesiras per il cas, ch’il manaschi segir d’in implant d’accumulaziun n’è betg pli garantì, pervia d’anomalias, d’eveniments da la natira u d’acts da sabotascha.
Sch’i dat in cas d’urgenza, sto el prender tut las mesiras necessarias per impedir ina periclitaziun da persunas, da chaussas u da l’ambient.
Art. 11 Sistem d’alarm d’aua
Il gestiunari d’in implant d’accumulaziun cun ina zona d’accumulaziun da passa 2 milliuns m 3 sto installar e mantegnair in sistem d’alarm d’aua en la zona en proxima vischinanza.
Il gestiunari d’in implant d’accumulaziun cun ina zona d’accumulaziun da pli pauc che 2 milliuns m 3 e cun ina surfatscha da sedimentaziuns alluvialas, nua ch’igl exista in grond privel, sto installar e mantegnair in sistem d’alarm d’aua en la zona en proxima vischinanza, sche quai vegn ordinà da l’autoritad da surveglianza.
La zona en proxima vischinanza cumpiglia il territori che vegn inundà entaifer 2 uras, sche l’implant rumpa tuttenina dal tuttafatg.
Art. 12 Protecziun da la populaziun en cas d’urgenza
En cas d’urgenza infurmeschan la Confederaziun, ils chantuns e las vischnancas la populaziun davart il cumportament ch’ella sto applitgar e procuran ch’ella vegnia evacuada, sche quai è necessari; per far quai dovran els ils meds e las structuras da la protecziun da la populaziun.
En cas d’ina smanatscha militara po il post designà dal Cussegl federal prender mesiras spezialas.
3. chapitel Responsabladad
Art. 13 Excepziun dal champ d’applicaziun
Las disposiziuns da quest chapitel na valan betg per implants d’accumulaziun che servan exclusivamain a la protecziun cunter privels da la natira.
Art. 14 Responsabladad dal gestiunari
Il gestiunari d’in implant d’accumulaziun stat bun per donns da persunas u per donns materials che resultan da la concretisaziun da las ristgas ch’èn colliadas cun aua, cun glitta u cun auter material che sorta.
El stat er bun per ils custs che resultan pervia da mesiras ordinadas da las autoritads e che servan a prevegnir u a reducir in privel imminent; exceptà da quai è gudogn pers.
Sco gestiunari responsabel vala tgi che posseda, construescha u maina in implant d’accumulaziun. Sch’il gestiunari n’è betg proprietari da l’implant, stat bun il proprietari solidaricamain ensemen cun el.
La Confederaziun, ils chantuns, las vischnancas u autras corporaziuns u instituziuns da dretg public stattan buns tenor questa lescha, sch’els mainan implants d’accumulaziun.
Art. 15 Exclusiun da la responsabladad
Da la responsabladad vegn liberà tgi che cumprova ch’il donn è vegnì chaschunà tras forza superiura, tras ina greva culpa da la persuna donnegiada, tras acts da sabotascha, da terrorissem u da guerra.
Art. 16 Applicaziun dal dretg d’obligaziuns
Uschenavant che questa lescha na cuntegna naginas disposiziuns spezialas, sa drizza la responsabladad tenor las disposiziuns dal Dretg d’obligaziuns 3 davart ils acts illegals.
Art. 17 Segirada da cumprovas en cas d’eveniments da donn pli gronds
Sch’igl ha dà in eveniment da donn pli grond, ordinescha il Cussegl federal ina retschertga davart ils fatgs.
El envida – tras ina communicaziun uffiziala – tut las persunas che han subì in donn, da s’annunziar entaifer 3 mais inditgond la data ed il lieu dal donn. En la communicaziun stoi vegnir renvià al fatg, che la nunobservanza dal termin d’annunzia n’excluda betg eventualas pretensiuns d’indemnisaziun, ma po difficultar la cumprova posteriura d’in connex tranter il donn e la sortida d’aua or da l’implant d’accumulaziun.
Art. 18 Cuvrida da la responsabladad
Ils chantuns pon prevair che la responsabladad tenor questa lescha u a norma dal gener e da la dimensiun da las ristgas vegnia garantida dal tuttafatg u per part cun far contracts d’assicuranza u en autra moda equivalenta.
Art. 19 Donns gronds
En cas d’in donn grond po l’Assamblea federala far in urden d’indemnisaziun tras ordinaziun.
In donn grond è avant maun, sche – a chaschun d’in eveniment da donn – igl è da far quint che:
- ils meds finanzials che stattan a disposiziun a las persunas ch’èn obligadas da surpigliar la responsabladad e la garanzia per cuvrir ils donns, na tanschian betg per satisfar a tut las dumondas d’indemnisaziun; u
- la procedura ordinaria na possia betg vegnir realisada pervia dal grond dumber da persunas donnegiadas.
L’Assamblea federala fixescha en l’urden d’indemnisaziun ils princips per ina repartiziun gista da tut ils meds finanzials che stattan a disposiziun per satisfar a las persunas donnegiadas.
En l’urden d’indemnisaziun po ella:
- divergiar da las disposiziuns da questa lescha u d’autras disposiziuns dal dretg d’indemnisaziun da donns;
- prevair che la Confederaziun paja contribuziuns supplementaras al donn betg cuvrì e ch’ella possia far depender il pajament da quellas da prestaziuns dal chantun, en il qual l’implant d’accumulaziun sa chatta;
- reglar la procedura per exequir quest urden e nominar ina instanza independenta, cunter las decisiuns da tala poi vegnir fatg recurs tar il Tribunal federal.
Il Cussegl federal prenda la mesiras preventivas.
Art. 20 Midada dal duair da prestaziun e contribuziuns da repartiziun en cas d’in donn grond
Sch’igl è resultada ina situaziun d’urgenza pervia d’in donn grond, è il Cussegl federal autorisà da decretar prescripziuns – sin il champ da l’assicuranza privata, da l’assicuranza sociala e da las assicuranzas publicas – per:
- midar il duair da prestaziun da las instituziuns d’assicuranza;
- incassar contribuziuns da repartiziun da las persunas assicuradas;
- deducir las contribuziuns da repartiziun da las prestaziuns d’assicuranza.
Questa autorisaziun na cumpiglia betg l’assicuranza da responsabladad.
Art. 21 Custs per mesiras d’autoritads
Ils custs da las mesiras che las autoritads cumpetentas prendan per cumbatter u per reducir in privel imminent, pon vegnir adossads al gestiunari ed al proprietari.
4. chapitel Surveglianza e protecziun giuridica
Art. 22 Surveglianza tras la Confederaziun
L’autoritad federala da surveglianza controlla l’execuziun da questa lescha.
Ils implants d’accumulaziun gronds stattan sut la surveglianza directa da la Confederaziun.
Il Cussegl federal designescha l’autoritad federala da surveglianza.
Art. 23 Surveglianza tras ils chantuns
Ils chantuns surveglian ils implants d’accumulaziun che n’èn betg suttamess a la surveglianza directa da la Confederaziun.
Els designeschan lur autoritad da surveglianza.
Art. 24 Relaziuns spezialas
En cas da relaziuns spezialas po l’autoritad federala da surveglianza far in urden da cumpetenzas cun il chantun, che divergescha dals artitgels 2 2 e 23 .
Sche plirs implants d’accumulaziun furman in’unitad da manaschi e sch’in da quests implants suttastat a la surveglianza directa da la Confederaziun, suttastattan tut ils implants da l’unitad da manaschi a la surveglianza directa da la Confederaziun.
Art. 25 Obligaziun da cooperar
A l’autoritad da surveglianza èsi, sche quai è necessari per exequir sia activitad da surveglianza:
- da dar tut las infurmaziuns sco er da furnir tut ils documents;
- da metter a disposiziun gratuitamain il persunal ed il material necessari;
- da conceder da tut temp liber access.
Art. 26 Obligaziun d’annunzia
Las persunas ch’èn responsablas per la construcziun u per il manaschi d’in implant d’accumulaziun, èn obligadas d’annunziar immediatamain a l’autoritad da surveglianza ils eveniments spezials relevants per la segirezza.
Art. 27 Consultaziun da terzas persunas
Per ademplir sias incumbensas po l’autoritad da surveglianza consultar experts.
Il gestiunari da l’implant d’accumulaziun surpiglia ils custs.
Art. 28 Taxa da surveglianza
L’autoritad federala da surveglianza incassescha ina taxa annuala da surveglianza per cuvrir ils custs da sias activitads da surveglianza, che na vegnan betg finanziads cun taxas.
Ils gestiunaris dals implants d’accumulaziun gronds èn obligads da pajar la taxa.
L’import da la taxa sa drizza tenor la media dals custs da l’activitad da surveglianza dals ultims 5 onns.
Il Cussegl federal regla ils detagls e designescha particularmain ils custs da surveglianza imputabels sco er ils implants, per la gestiun dals quals i na ston betg vegnir pajadas taxas.
Art. 29 Meds legals
Cunter disposiziuns che vegnan decretadas sin basa da questa lescha po vegnir fatg recurs tar il Tribunal administrativ federal.
L’autoritad federala da surveglianza è autorisada da far valair ils meds legals dal dretg federal e chantunal cunter disposiziuns da las autoritads chantunalas applitgond questa lescha e sias disposiziuns executivas.
Las instanzas chantunalas communitgeschan immediatamain e gratuitamain lur disposiziuns contestablas a l’autoritad da surveglianza.
5. chapitel Disposiziuns penalas ed elavuraziun da datas
Art. 30 Violaziun da prescripziuns da segirezza
Cun in chasti da detenziun da fin 3 onns u cun in chasti pecuniar vegn chastià, tgi che:4
- construescha intenziunadamain in implant d’accumulaziun cun sbagls, particularmain senza resguardar las mesiras da segirezza prescrittas;
- maina vinavant in implant d’accumulaziun savend che tal ha mancanzas da segirezza considerablas.
... 5
Tgi che agescha per negligientscha, vegn chastià cun in chasti da detenziun da fin 3 onns u cun in chasti pecuniar.
Art. 31 Persecuziun penala
La persecuziun penala è chaussa da la Confederaziun.
La Lescha federala dals 22 da mars 1974 6 davart il dretg penal administrativ è applitgabla.
Il Cussegl federal designescha l’autoritad administrativa da persecuziun e da giudicament.
Art. 32 Elavuraziun da datas persunalas
Ils posts ch’èn incumbensads cun l’execuziun elavuran las datas persunalas ch’èn necessarias per applitgar questa lescha, inclusiv las datas davart las persecuziuns penalas e davart las sancziuns.
Els pon tegnair en salv questas datas en furma electronica. Els pon barattar las datas tranter els, sche quai è necessari per l’execuziun unitara da questa lescha.
6. chapitel Disposiziuns finalas
Art. 33 Execuziun
Il Cussegl federal decretescha las disposiziuns executivas.
Art. 34 Aboliziun dal dretg vertent
La Lescha federala dals 22 da zercladur 1877 7 davart la polizia da las auas vegn abolida.
Art. 35 Referendum ed entrada en vigur
Questa lescha è suttamessa al referendum facultativ.
Il Cussegl federal fixescha l’entrada en vigur. Entrada en vigur: 1. da schaner 2013 8