950.270
Sa basond sin l'art. 45 al. 1 da la Constituziun chantunala[1]
Il departament cumpetent è il Departament d'economia publica e fatgs socials (departament).
Il post chantunal cumpetent è l'Uffizi d'agricultura e da geoinfurmaziun (uffizi).
En il rom da sia cumpetenza finanziala è l'uffizi è cumpetent per conceder emprests e contribuziuns, per sistir l'amortisaziun, per prolungar la durada dals emprests sco er per refusar dumondas.
L'execuziun da la promoziun da la construcziun d'abitaziuns d'utilitad publica vegn delegada per part a las duas organisaziuns da tetg da la construcziun d'abitaziuns d'utilitad publica[2].
La cumpetenza da las duas organisaziuns da tetg sa drizza tenor la commembranza da las patrunas e dals patruns da construcziun d'abitaziuns d'utilitad publica ch'inoltreschan la dumonda.
La dimensiun da las incumbensas delegadas e la finanziaziun vegnan fixadas en ina incarica da prestaziun tranter il departament e l'organisaziun da tetg respectiva.
Cumpetenzas da decisiun na vegnan betg delegadas. Las organisaziuns da tetg fan recumandaziuns per mauns da las autoritads cumpetentas.
Valair valan las suandantas noziuns:
Ils custs da renovaziun vegnan calculads analogamain als custs da construcziun.
Per la meglieraziun da las relaziuns d'abitar en il territori da muntogna vala plinavant il suandant:
La data dal cumenzament da l'amortisaziun vegn fixada en il cas singul.
En cas gravants resultads senza atgna culpa po l'amortisaziun dals emprests vegnir sistida sin basa d'ina dumonda motivada.
En cas d'ina sistida po la durada dals emprests vegnir prolungada per maximalmain 10 onns.
La dumonda per ina promoziun tras il chantun sto vegnir inoltrada a l'organisaziun da tetg cumpetenta. La dumonda vala sco suttamessa, sch'i vegn inoltrada a la Confederaziun ina dumonda da promoziun per edifizis d'abitar ch'èn situads en il chantun.
Las entradas e la facultad suttamessas a la taglia ston esser durant 3 onns in suenter l'auter sut las limitas d'entrada e da facultad determinadas.
La capacitad economica è exaurida, sch'i vegn pratitgada in'activitad da gudogn en ina dimensiun adequata e pretendibla e sche las pussaivladads da retgav existentas vegnan tratgas a niz.
Per las persunas e famiglias che survegnan contribuziuns per lur edifizi d'abitar ston las grevezzas finanzialas, senza la tschainsida da l'agen chapital, star en ina relaziun commensurada cun las entradas e cun la facultad.
La finanziaziun e la supportabladad da l'investiziun vegnan giuditgadas sin basa dals custs d'investiziun e ston vegnir cumprovadas en in preventiv da plirs onns.
Las limitas d'entrada e da facultad vegnan mintgamai adattadas, sche l'index naziunal dals pretschs da consum (INPC) sa mida per 10 pertschient. L'emprim termin decisiv è il zercladur 2025.
Las limitas tenor l'artitgel 7 alinea 1 da la lescha[4] importan 60 000 respectivamain 170 000 francs, las limitas tenor l'artitgel 7 alinea 2 da la lescha 3000 respectivamain 20 000 francs[5].
Contribuziuns vegnan pajadas mo per edifizis d'abitar adequats, che vegnan construids tenor princips economics e tenor il stadi da la tecnica da construcziun.
Contribuziuns vegnan pajadas mo per investiziuns essenzialas. Lavurs da mantegniment e da reparatura subordinadas n'èn betg subvenziunablas. I na vegnan concedidas naginas contribuziuns sut 15 000 francs.
Per midadas da project sco er per lavurs da renovaziun e d'amplificaziun posteriuras dovri ordavant il consentiment da l'uffizi.
Las pretensiuns pertutgant la grondezza da l'edifizi d'abitar e pertutgant il program minimal da locals èn fixadas en l'agiunta. Divergenzas èn excepziunalmain pussaivlas per renovar e per acquistar edifizis d'abitar existents.
Las pretensiuns pertutgant il construir tenor ils basegns da persunas cun impediments ston esser ademplidas. Divergenzas èn excepziunalmain pussaivlas per renovar e per acquistar edifizis d'abitar existents sco er en cas da custs supplementars sproporziunads en consequenza da questas pretensiuns.
Las limitas dals custs d'investiziun, senza custs per il terren, èn fixadas en l'agiunta. Las limitas s'augmentan u sa diminueschan mintgamai tenor l'ultim stadi da l'index svizzer dals custs da construcziun d'edifizis da l'onn precedent en la regiun Svizra Orientala.
Per unitad d'abitar vegn resguardada maximalmain ina plazza da parcar.
En cas da circumstanzas particularas pon las limitas dals custs vegnir auzadas en il cas singul per fin a 10 pertschient, en spezial en cas da relaziuns da construcziun pli difficilas, en cas da cundiziuns planisatoricas spezialas, en cas d'edifizis d'abitar per persunas attempadas u per construir tenor ils basegns da persunas cun impediments.
Midadas da maun èn permessas mo cun l'approvaziun da l'uffizi. L'approvaziun vegn concedida, sche la persuna che surpiglia l'object observa las premissas, las cundiziuns e las pretensiuns. Sche la midada da maun porta in gudogn, ston las contribuziuns vegnir restituidas en il rom da quest gudogn, suenter la deducziun da las taglias sin il gudogn.
Ina locaziun totala u parziala è permessa mo cun l'approvaziun da l'uffizi. L'approvaziun vegn concedida, sche las locatarias ed ils locataris adempleschan confurm al senn las premissas e sch'il tschains da locaziun è adequat.
In surpassament general e previsiblamain permanent da las limitas d'entrada u da facultad è avant maun, sch'el importa almain 30 pertschient ed ha lieu durant 3 onns in suenter l'auter.
En cas d'utilisaziuns per auters intents, en cas da midadas da maun u da locaziuns betg approvadas u en cas d'auters motivs da restituziun, ston las contribuziuns vegnir restituidas proporziunalmain.
Las dumondas da contribuziun ston vegnir inoltradas a l'uffizi tenor sias prescripziuns.
Entaifer 30 dis suenter la communicaziun da la decisiun davart la garanzia da contribuziun stoi vegnir declerà a l'uffizi senza resalvas ed en scrit, che las cundiziuns e pretensiuns che vegnan fixadas ensemen cun la garanzia, vegnian acceptadas. Sche la decleraziun n'arriva betg entaifer il termin prescrit, scroda la decisiun davart la garanzia da contribuziun.
Ensemen cun l'approvaziun dal departament po l'uffizi relaschar directivas.
Sche l'emprima instanza ha decidì davart la promoziun avant l'entrada en vigur da la lescha[6] e da questa ordinaziun, resta applitgabel il dretg vegl.
| Conclus | Entrada en vigur | Element | Modificaziun | Publicaziun en la CUL |
|---|---|---|---|---|
| 16-12-2025 | 01-01-2026 | relasch | emprima versiun | 2025-076 |
| Element | Conclus | Entrada en vigur | Modificaziun | Publicaziun en la CUL |
|---|---|---|---|---|
| relasch | 16-12-2025 | 01-01-2026 | emprima versiun | 2025-076 |