Lexipedia

170.100

Lescha davart il cussegl grond

(LCG)

dals 08-12-2005 (versiun dals 01-01-2026)

Preambel

Il cussegl grond dal chantun Grischun[1],

sa basond sin ils art. 27 al. 5, 28 al. 3, 31, 32 al. 3 e 49 al. 2 da la constituziun chantunala[2],

suenter avair gì invista dal rapport da la conferenza da las presidentas e dals presidents dals 19 da settember 2005,

concluda:

Agiuntas

1. Elecziun e constituziun

Art. 6 Sessiuns

Il cussegl grond sa raduna a las sessiuns fixadas en l'urden da gestiun[3].

Ulteriuras sessiuns han lieu, sch'il cussegl grond u sche la conferenza da las presidentas e dals presidents las decidan u sche almain 20 commembras u commembers dal cussegl grond las pretendan.

Art. 7 * Cumenzament da la perioda d'uffizi

La perioda d'uffizi cumenza mintgamai l'emprim di da la sessiun d'avust suenter las novas elecziuns.

Art. 8 Sesida constitutiva

La presidenta vertenta u il president vertent dal cussegl grond convochescha il cussegl grond nov elegì a la sesida constitutiva.

Art. 9 Elecziun dal presidi

Suenter l'avertura da la sesida constitutiva respectivamain da l'emprima sessiun d'in nov onn d'uffizi succeda l'elecziun da la presidenta u dal president e da la vicepresidenta u dal vicepresident dal cussegl grond.

La persuna che presidiescha il cussegl grond porta il titel "presidenta dal cussegl grond" u "president dal cussegl grond".

L'elecziun dal presidi succeda per in onn d'uffizi.

Art. 10 Saramentaziun ed empermischun d'uffizi

La pli veglia da las commembras preschentas u il pli vegl dals commembers preschents ch'èn il pli ditg en uffizi respectivamain la presidenta u il president dal cussegl grond che sa retira, prenda encunter – al cumenzament da la perioda d'uffizi u da la sessiun – il sarament u l'empermischun d'uffizi da las commembras e dals commembers dal cussegl grond sco er da las suppleantas e dals suppleants ch'èn preschents per l'emprima giada dapi lur elecziun u reelecziun e – suenter sia elecziun tras il cussegl grond – il sarament u l'empermischun d'uffizi da la nov elegida presidenta u dal nov elegì president dal cussegl grond. *

Da tgi che fa part dal cussegl grond per l'emprima giada pir pli tard prenda la presidenta u il president dal cussegl grond encunter posteriuramain il sarament u l'empermischun d'uffizi. *

… *

Art. 11 Indicaziuns davart las activitads da las commembras e dals commembers dal cussegl grond

Tar l'entrada en il cussegl grond orientescha mintga commembra e mintga commember dal cussegl grond la conferenza da las presidentas e dals presidents en scrit davart:

  1. sia activitad professiunala;
  2. sia activitad en gremis da direcziun e da surveglianza da corporaziuns, instituts e fundaziuns dal dretg public u dal dretg privat;
  3. funcziuns permanentas da direcziun e da cussegliaziun per gruppas d'interess grischunas, svizras ed internaziunalas.

Las midadas vegnan registradas dal secretariat dal cussegl grond al cumenzament da mintga onn d'uffizi. Il register davart las activitads da las commembras e dals commembers dal cussegl grond è public.

Art. 12 Secret d'uffizi

Las commembras ed ils commembers dal cussegl grond èn obligads a la discreziun en fatschentas uffizialas, uschenavant ch'igl exista in interess public u privat predominant da tegnair secret las fatschentas tenor la lescha da transparenza u sch'ina disposiziun legala speziala prevesa quai. *

2. Organisaziun

2.1. PRESIDI

Art. 13 Presidi

La presidenta u il president dal cussegl grond prepara las sesidas dal cussegl grond e da la conferenza da las presidentas e dals presidents, las maina e procura per lur andament ordinà.

Ella u el represchenta il cussegl grond vers anora e maina la correspundenza cun la regenza.

La vicepresidenta u il vicepresident dal cussegl grond surpiglia l'incumbensa da la presidenta respectivamain dal president dal cussegl grond, sche quella u quel è impedì.

Sche la presidenta u il president dal cussegl grond e sche la vicepresidenta u il vicepresident dal cussegl grond èn impedids, vegn il presidi surpiglià da la commembra preschenta ch'è stada sco ultima la presidenta dal cussegl grond u dal commember preschent ch'è stà sco ultim il president dal cussegl grond.

2.2. CONFERENZA DA LAS PRESIDENTAS E DALS PRESIDENTS

Art. 14 Cumposiziun

Da la conferenza da las presidentas e dals presidents fan part d'uffizi la presidenta u il president dal cussegl grond sco parsura, la vicepresidenta u il vicepresident dal cussegl grond e las presidentas u ils presidents da las fracziuns ch'èn represchentadas en il cussegl grond respectivamain – en cas d'impediment – lur suppleantas u lur suppleants.

La chanceliera u il chancelier e la manadra u il manader dal secretariat dal cussegl grond prendan part da las sesidas cun vuschs consultativas.

Art. 15 Posiziun

La conferenza da las presidentas e dals presidents è l'organ directiv e da coordinaziun dal cussegl grond.

2.3. FRACZIUNS

Art. 16 Constituziun ed incumbensa

Tschintg u dapli commembras u commembers dal cussegl grond pon s'unir ad ina fracziun.

Las fracziuns predelibereschan las fatschentas da la sessiun.

2.4. CUMISSIUNS

Art. 17 Activitad en general

Las cumissiuns adempleschan las incumbensas surdadas ad ellas, tractan las fatschentas dal cussegl grond assegnadas ad ellas, fan ils scleriments necessaris, rapportan al cussegl grond e fan propostas.

Ellas han il dretg da refusar ina giada projects da la regenza – avant ch'els vegnian tractads en il cussegl grond – per la repassada. Il cussegl grond sto vegnir infurmà curtamain da quai.

En lur champ da cumpetenza ston ellas vegnir participadas a la negoziaziun da contracts impurtants interchantunals ed internaziunals.

Art. 18 Cumissiuns permanentas

Il cussegl grond elegia al cumenzament da mintga perioda d'uffizi las commembras ed ils commembers da las cumissiuns permanentas or dal ravugl dal cussegl. Elegibels en cumissiuns da surveglianza èn tut las commembras e tut ils commembers dal cussegl grond che n'èn betg parents u quinads cun ina commembra u cun in commember da la regenza en il senn da l'urden da recusaziun.

El fixescha independentamain las grondezzas da las cumissiuns, uschenavant che quellas n'èn betg fixadas tras ina lescha u tras in'ordinaziun.

La durada d'uffizi da las commembras e dals commembers da la cumissiun importa quatter onns.

Per las presidentas e per ils presidents da las cumissiuns importa la perioda d'uffizi per regla dus onns. Las cumissiuns permanentas sa constitueschan sezzas. *

Art. 19 Cumissiuns temporaras

Il cussegl grond po nominar cumissiuns temporaras per la predeliberaziun da fatschentas, numnadamain sch'ina fatschenta na pertutga betg il champ d'incumbensas d'ina cumissiun permanenta u per cuntanscher in'occupaziun equilibrada da las cumissiuns permanentas. Las cumissiuns temporaras sa constitueschan sezzas.

Art. 20 Cumissiun d'inquisiziun parlamentara

Sche eveniments da gronda impurtanza en l'administraziun publica u giudiziala basegnan in scleriment spezial, po il Cussegl grond incaricar – suenter avair consultà la Regenza respectivamain la Dretgira superiura – ina cumissiun d'inquisiziun parlamentara. *

La cumissiun d'inquisiziun parlamentara eruescha ils fatgs e procura per ulteriuras basas da giudicament. Ella rapporta al cussegl grond e fa ina proposta.

Art. 21 Correspundenza tranter las cumissiuns

Las cumissiuns èn cumissiuns directivas en lur sectur da strategia, da controlla ed en lur sectur spezial. Ellas procuran che ulteriuras cumissiuns interessadas possian cooperar a la furmaziun da l'opiniun.

La cooperaziun po succeder en furma da rapports en scrit u d'audienzas a bucca.

2.5. SERVETSCHS DAL CUSSEGL GROND E PROTOCOLLAZIUN

Art. 22 Chanzlia chantunala

La chanzlia chantunala è il post da stab general dal cussegl grond.

Art. 23 Secretariat dal cussegl grond

Il secretariat dal cussegl grond stat a disposiziun als organs dal cussegl grond sco er a singulas commembras u a singuls commembers dal cussegl grond per l'adempliment da lur lavur parlamentara.

2.6. INDEMNISAZIUN DA LAS COMMEMBRAS E DALS COMMEMBERS DAL CUSSEGL GROND E DA LAS FRACZIUNS

Art. 25 Schurnadas, indemnisaziuns da las spesas ed indemnisaziuns a las fracziuns

L'autezza da las schurnadas e da las indemnisaziuns da las spesas per la presidenta u per il president e per las commembras u per ils commembers sco er la contribuziun respectiva als custs da las fracziuns per las lavurs da secretariat e per la preparaziun da las fatschentas dal cussegl grond vegnan fixadas cun in'ordinaziun dal cussegl grond.

3. Dretgs d'infurmaziun e secret d'uffizi

3.1. COMMEMBRAS E COMMEMBERS DAL CUSSEGL GROND

Art. 26 Dretg da survegnir infurmaziuns e da prender invista da las actas

Las commembras ed ils commembers dal cussegl grond han il dretg envers l'administraziun da survegnir infurmaziuns en il rom da lur lavur parlamentara e cun resalva dal secret d'uffizi.

Ellas ed els pon prender invista dals documents davart las fatschentas dal cussegl grond, uschenavant che quels n'èn betg suttamess al secret d'uffizi.

Sche l'infurmaziun u sche l'invista da las actas vegn refusada dal tuttafatg u per part, decida la conferenza da las presidentas e dals presidents suenter avair consultà a bucca la commembra u il commember dal cussegl grond e la regenza.

3.2. CUMISSIUNS

Art. 27 En general 1. dretg da survegnir infurmaziuns e da prender invista da las actas

Per giuditgar las fatschentas assegnadas ad ellas han las cumissiuns il dretg da sa procurar las infurmaziuns cunvegnentas e da prender invista da las actas uffizialas necessarias suenter avair consultà la Regenza, la Dretgira superiura u la Dretgira da giustia. *

Ils dretgs d'infurmaziun e da controlla ch'existan tenor questa part envers las autoritads giudizialas sa refereschan mo a dumondas da l'administraziun giudiziala. *

Art. 28 2. ulteriurs dretgs da survegnir infurmaziuns

En il rom da lur incumbensa pon las cumissiuns ultra da quai:

  1. dumandar – cun il consentiment da la scheffa u dal schef dal departament respectiv – referendarias u referendaris da l'administraziun davart la fatschenta;
  2. far inspecziuns;
  3. consultar expertas u experts d'ordaifer per dumandar quellas u quels u per dar l'incumbensa a quellas u a quels da far expertisas;
  4. consultar represchentantas u represchentants da circuls interessads.

Art. 29 Cumissiun da gestiun 1. en general

La cumissiun da gestiun ha tut ils dretgs d'infurmaziun ch'ella dovra per ademplir las incumbensas surdadas ad ella.

Ils dretgs d'infurmaziun existan envers tut ils posts da l'administraziun chantunala ed envers tut las instituziuns chantunalas da dretg public, uschenavant che quellas u quels èn suttamess a la surveglianza suprema dal chantun.

Tar las ulteriuras instituziuns sa restrenschan ils dretgs d'infurmaziun a quellas fatschentas che vegnan subvenziunadas directamain u indirectamain dal chantun.

En il sectur da la giustia sa restrenscha la surveglianza da la cumissiun da gestiun als aspects finanzials. En quest sectur dispona la cumissiun da gestiun dals medems dretgs spezials d'infurmaziun sco la cumissiun per giustia e segirezza. *

Art. 30 2. documents d'examinaziun e dretg da prender invista da las actas

La cumissiun da gestiun è autorisada da pretender actas da la regenza e da prender invista da tut las actas chantunalas, sche quellas èn impurtantas per ademplir sias incumbensas.

Art. 31 3. infurmaziuns e rapports

La cumissiun da gestiun po envidar tar tut las fatschentas commembras u commembers da la regenza a sias sesidas. Questas u quests ston dar a la cumissiun da gestiun tut las infurmaziuns ch'èn necessarias per pudair ademplir sias incumbensas. Ellas u els èn autorisads da consultar lur collavuraturas e lur collavuraturs.

Suenter avair orientà ordavant la scheffa u il schef dal departament cumpetent po la cumissiun da gestiun er ir directamain tar ils posts da servetsch e tar las interpresas publicas dal chantun per infurmaziuns utilas.

Per fatschentas spezialas po la cumissiun da gestiun pretender da la regenza e da las singulas scheffas u dals singuls schefs dals departaments rapports e posiziuns en scrit.

Art. 32 4. inspecziuns e visitaziuns

La cumissiun da gestiun è autorisada – per regla suenter avair orientà ordavant la scheffa u il schef dal departament cumpetent – da far inspecziuns e visitaziuns en l'administraziun chantunala, tar las interpresas publicas e tar las instituziuns, a las qualas il chantun surdat incumbensas publicas u paja contribuziuns finanzialas considerablas.

Art. 33 5. interrogaziuns

Per sclerir cas grevs ed impurtants po la cumissiun da gestiun – suenter avair orientà la scheffa u il schef dal departament cumpetent – interrogar mintga persuna da l'administraziun ed ulteriuras persunas, uschenavant che quellas èn incaricadas directamain cun incumbensas da dretg public dal chantun. Sin dumonda po quai esser il cas er senza la preschientscha d'ina persuna superiura.

Da las decleraziuns vardaivlas na dastgan resultar nagins dischavantatgs per las persunas interrogadas.

Art. 34 Cumissiun per giustia e segirezza; dretgs spezials da survegnir infurmaziuns

Da la Dretgira superiura sco er da la Dretgira da giustia po la Cumissiun per giustia e segirezza – en il rom da sia surveglianza concernent l'administraziun giudiziala, sche quai è d'impurtanza per ademplir sias incumbensas, ed ultra dals dretgs generals da survegnir infurmaziuns ch'èn previs per las cumissiuns spezialas – cunzunt: *

  1. pretender rapports en scrit;
  2. clamar las presidentas u ils presidents a las tractativas e dumandar ellas u els davart ils rapports da gestiun;
  3. pretender l'extradiziun d'actas e prender invista da tut las actas;
  4. far inspecziuns, e quai per regla suenter avair orientà la presidenta cumpetenta u il president cumpetent;
  5. tadlar mintga persuna da l'administraziun giudiziala u da l'autoritad, er en absenza da la superiura respectivamain dal superiur u da la presidenta respectivamain dal president, e quai per regla suenter avair orientà la presidenta cumpetenta u il president cumpetent.

Las presidentas u ils presidents ston dar a la cumissiun per giustia e segirezza tut ils scleriments ch'èn necessaris per ch'ella possia ademplir sia incumbensa.

Art. 35 Cumissiun d'inquisiziun parlamentara

La cumissiun d'inquisiziun parlamentara po:

  1. interrogar persunas da l'administraziun sco perditgas;
  2. dumandar persunas che dattan infurmaziuns;
  3. sa procurar infurmaziuns a bucca ed en scrit d'uffizis, da commembras u da commembers d'autoritads e da persunas da l'administraziun;
  4. consultar expertas u experts;
  5. pretender l'extradiziun da tut las actas uffizialas ch'ella dovra per ademplir sia incumbensa;
  6. far inspecziuns.

Per l'interrogaziun da perditgas valan confurm al senn las disposiziuns respectivas da la procedura civila[4]

3.3. SECRET D'UFFIZI

Art. 36 Liberaziun 1. en general

Commembras e commembers da la Regenza e persunas da l'administraziun pon vegnir liberads tras la Regenza dal secret d'uffizi per dar scleriments e pon vegnir autorisads d'extrader actas uffizialas ch'èn suttamessas al secret d'uffizi. *

Commembras e commembers da las autoritads giudizialas e da las ulteriuras autoritads che stattan sut la surveglianza da la Dretgira superiura pon vegnir liberads tras la Dretgira superiura dal secret d'uffizi per dar infurmaziuns u pon vegnir autorisads d'extrader actas uffizialas ch'èn suttamessas al secret d'uffizi. *

Art. 37 2. visavi cumissiuns

Sche l'autoritad insista sin il secret d'uffizi, motivescha ella sia decisiun per mauns da la cumissiun. Empè da dar scleriments u d'extrader las actas po ella far in rapport spezial.

Sch'ina cumissiun insista suenter la decisiun da l'autoritad sin ses giavisch che las actas vegnian extradidas, ston las actas vegnir assegnadas ad ella.

Art. 38 3. visavi la cumissiun d'inquisiziun parlamentara

Ina liberaziun dal secret d'uffizi croda, sche la cumissiun d'inquisiziun parlamentara giavischa scleriments e l'extradiziun da las actas sco er sch'ella fa interrogaziuns.

4. Urden general da procedura

Art. 39 Convocaziun

La presidenta u il president dal cussegl grond convochescha il cussegl grond mintgamai almain 14 dis avant l'avertura.

Art. 40 Substituziun

Sch'ina commembra u in commember è impedì da prender part d'ina sessiun dal cussegl grond, po ella u el vegnir remplazzà d'ina suppleanta u d'in suppleant. Davart l'admissiun decida il cussegl grond, sch'i vegn fatg recurs cunter quai.

Art. 41 Abilitad da decider

Per pudair prender conclus valaivels sto almain la mesadad da tut las commembras e da tut ils commembers esser preschenta tar la tractativa e tar la votaziun.

Uschenavant che la mesadad dal dumber da commembras e da commembers na po betg vegnir cuntanschida pervia da motivs da recusaziun legals, è il cussegl grond tuttina abel da decider.

Art. 42 Obligaziun da preschientscha

Las commembras ed ils commembers èn obligads da sa participar regularmain a las sesidas. Impediments ston vegnir communitgads a la presidenta u al president.

Art. 43 Recusaziun

Tar il tractament da fatschentas ston commembras u commembers dal cussegl grond prender recusaziun en il cussegl ed en las cumissiuns, sch'ellas sezzas u els sezs, lur conjugal, lur partenaria registrada u lur partenari registrà, ina persuna, cun la quala ellas u els mainan facticamain ina communitad da vita, u ina da lur parentas u quinadas respectivamain in da lur parents u quinads fin al segund grad han in interess privat direct d'in conclus dal cussegl grond. Tar relaschs e tar conclus generalmain impegnativs n'exista nagina obligaziun da recusaziun.

Commembras e commembers da cumissiuns da surveglianza ston ultra da quai prender recusaziun, sch'ellas u els:

  1. stattan – en il senn da l'urden da recusaziun general – en ina relaziun cun ina persuna, da la quala la funcziun uffiziala u la lavur speziala vegn examinada u giuditgada;
  2. appartegnan a l'organ d'ina instituziun ch'è suttamessa a la surveglianza suprema dal cussegl grond en tut las fatschentas che pertutgan questa instituziun.

L'urden da recusaziun per las commembras e per ils commembers dal cussegl grond vegn applitgà er per la protocollista u per il protocollist.

Davart dumondas da recusaziun decidan il cussegl grond e las cumissiuns cun exclusiun da las persunas pertutgadas.

Art. 44 Publicitad

Il cussegl grond po excepziunalmain concluder da manar las tractativas cun exclusiun da la publicitad. Davart quai vegn decidì cun scrutini.

Art. 44a * Surveglianza cun video

Sin ordinaziun da la conferenza da las presidentas e dals presidents pon las localitads en l'edifizi dal cussegl grond a Cuira vegnir survegliadas cun cameras da video. La surveglianza serva exclusivamain a sclerir fatgs penalmain relevants.

Las registraziuns da video vegnan arcunadas e – sch'i n'è betg avant maun entaifer 72 uras suenter la fin da la sessiun ina disposiziun en scrit d'in organ da persecuziun penala – stizzadas dal secretariat dal cussegl grond entaifer 120 uras suenter la fin da la sessiun.

Art. 44b * Transmissiun en l'internet

Las sesidas dal Cussegl grond vegnan per regla transmessas cun maletg e tun en l'internet.

La transmissiun vegn registrada e messa a disposiziun en l'internet per pudair guardar pli tard.

5. Objects da tractativa

5.1. INTERVENZIUNS PARLAMENTARAS

Art. 46 Conclus da princip

Il cussegl grond po prender conclus da princip en ses agen champ da cumpetenza sco er davart las planisaziuns da la regenza.

Quests conclus obligheschan l'organ cumpetent da planisar en la direcziun dada u da sviluppar schliaziuns.

Conclus da princip pon vegnir proponids mo da cumissiuns, da fracziuns e da la regenza.

Art. 47 Incumbensa

L'incumbensa envida la regenza:

  1. da sustegnair il cussegl grond tar l'execuziun d'atgnas cumpetenzas;
  2. da prender sezza mesiras.

L'incumbensa tenor la litera a ha l'effect d'ina instrucziun, quella tenor la litera b l'effect d'ina directiva.

Cumissiuns, fracziuns u almain 20 commembras u commembers dal cussegl grond pon inoltrar ina incumbensa.

Art. 48 Dumonda

La dumonda pretenda scleriments da la regenza davart fatschentas impurtantas.

Art. 49 Ura da dumondas

Durant l'ura da dumondas pon commembras u commembers dal cussegl grond far dumondas che pertutgan in sectur spezial e che sa laschan respunder facilmain.

Art. 50 Proposta da prender in conclus direct

Cun la proposta da prender in conclus direct po vegnir pretendì ch'il cussegl grond prendia in conclus en il sectur da sia atgna cumpetenza.

L'object d'ina tala proposta po esser en spezial l'execuziun dals dretgs da cundecisiun da la confederaziun.

Art. 51 Iniziativa parlamentara

Cun l'iniziativa parlamentara po vegnir inoltrà in sboz elavurà per relaschar, per midar u per abolir ina disposiziun da la constituziun, ina lescha, in'ordinaziun dal cussegl grond u in conclus dal cussegl grond.

5.2. Recurs

Art. 52 Cumpetenza

Il cussegl grond giuditgescha ils recurs ch'èn assegnads expressivamain ad el tras la lescha. Per la procedura vegnan applitgadas confurm al senn las disposiziuns da la lescha davart la giurisdicziun administrativa[5]*

L'instrucziun è chaussa da la cumissiun per giustia e segirezza.

Art. 53 Scrittiras giuridicas

La decisiun contestada, l'inoltraziun dal recurs al cussegl grond e las consultaziuns latiers vegnan stampadas u copiadas a quint da las partidas e tramessas a las commembras ed als commembers dal cussegl grond.

En connex cun l'adossament dals custs da stampa po il cussegl grond conceder en cas spezials ina reducziun dals custs fin a la mesadad a quint dal chantun.

Art. 54 Decisiun

Il cussegl grond decida suenter avair consultà l'expertisa da la cumissiun sin basa da las actas.

Art. 55 Custs

A medem temp sco la fatschenta principala decida il cussegl grond er davart la repartiziun dals custs relaschads en emprima ed en segunda instanza sco er davart l'indemnisaziun da las spesas a las partidas.

A talas ed a tals che recurran da levsenn po il cussegl grond ultra da quai imponer ina multa fin 500 francs.

5.3. RECURS DA SURVEGLIANZA

Art. 56 Instrucziun e proposta

Recurs da surveglianza cunter la Regenza drizzads al Cussegl grond vegnan instruids da la Cumissiun da gestiun, tals cunter la Dretgira superiura e cunter la Dretgira da giustia vegnan instruids da la Cumissiun per giustia e segirezza. *

La cumissiun che instruescha fa tut ils scleriments utils e suttametta al cussegl grond in rapport ed ina proposta per la proxima sessiun.

Per la procedura vegnan applitgadas confurm al senn las disposiziuns da la lescha davart la giurisdicziun administrativa[6]*

5.4. ELECZIUNS

Art. 57 Cumpetenzas electoralas

Il Cussegl grond elegia tenor la Constituziun chantunala[7] ses organs e sias cumissiuns, il presidi da la Regenza, las commembras ed ils commembers da la Dretgira superiura e da la Dretgira da giustia sco er ulteriuras titularas ed ulteriurs titulars d'uffizis a norma da la legislaziun. Quai fa el per regla cun resguardar las fracziuns confurm a lur fermezza, uschenavant che la lescha na prevesa betg insatge auter. *

Art. 58 Elecziun cun scrutini

Elecziuns en il senn da l'artitgel 57 vegnan fatgas en scrit ed en moda secreta.

Elecziuns en cumissiuns dal cussegl grond èn exceptadas dal princip da l'elecziun en scrit e da l'elecziun secreta. Per quellas vala la votaziun averta, premess ch'i n'èn betg avant maun pli bleras propostas electoralas che mandats che ston vegnir occupads.

5.5. RESOLUZIUN

Art. 59 Premissas e procedura

En fatschentas impurtantas per il chantun po il cussegl grond relaschar manifestaziuns (resoluziuns). Sbozs per talas ston vegnir inoltrads en scrit a la conferenza da las presidentas e dals presidents, er per mauns da la regenza.

Quels ston purtar las suttascripziuns d'almain 25 commembras e commembers dal cussegl grond.

6. Correspundenza tranter la regenza ed il cussegl grond

6.1. PLANISAZIUNS POLITICAS E STRATEGICAS

Art. 60 Princip

Il cussegl grond e la regenza coopereschan tar planisaziuns politicas e strategicas.

La basa vegn elavurada ed utilisada communablamain e planisaziuns vegnan coordinadas areguard il cuntegn.

Las cumpetenzas dals singuls organs restan garantidas.

Art. 61 Instruments 1. finamiras e princips politics

Avant mintga perioda da planisaziun per il program da la regenza e per il plan da finanzas relascha il cussegl grond finamiras e princips politics surordinads.

Questas finamiras e maximas sto la regenza metter sco basa per l'elavuraziun dal program da la regenza e dal plan da finanzas.

Art. 62 2. program da la regenza e plan da finanzas

Il program da la regenza ed il plan da finanzas fixeschan ils puncts centrals sco er il rom finanzial per la perioda da planisaziun. *

… *

… *

… *

Art. 62a * 3. PIFI

Sa basond sin il program da la regenza e sin il plan da finanzas vegn elavurà il plan d'incumbensas e da finanzas integrà (PIFI). En il senn d'ina vista cumplessiva collia el las incumbensas e las finanzas e vegn repassà annualmain sco planisaziun successiva.

Art. 63 * 4. gruppas da products ed effects *

Sin proposta da la Regenza e da la Dretgira superiura fixescha il Cussegl grond las gruppas da products per mintga preventiv global. *

El determinescha l'effect per mintga gruppa da products e fixescha uschia il niz intenziunà. *

La Regenza e la Dretgira superiura controlleschan periodicamain las gruppas da products ed ils effects. *

Art. 64 5. conclus ed incumbensas *

Il cussegl grond prenda enconuschientscha da las planisaziuns politicas da la regenza.

Il cussegl grond po prender conclus per cuntinuar cun las planisaziuns e per las coordinar areguard il cuntegn e po dar incumbensas a la regenza.

6.1.a Legislaziun *

Art. 64a * Infurmaziun

En las missivas al Cussegl grond davart revisiuns parzialas u totalas da leschas explitgescha la Regenza pli detagliadamain il cuntegn d'ina ordinaziun executiva che duai vegnir relaschada da la Regenza.

Sche pussaivel suttametta la Regenza il sboz da l'ordinaziun executiva da la Regenza per infurmaziun a la cumissiun cumpetenta.

Art. 64b * Missivas

La Regenza motivescha ses conclus per regla tras missivas.

Missivas che pertutgan principalmain fatschentas da l'administraziun giudiziala ston vegnir elavuradas en collavuraziun cun la Dretgira superiura.

6.2. RAPPORTS SPEZIALS

Art. 65 Geners

Sco rapports spezials valan:

  1. rapports da gestiun spezials;
  2. rapports tar singuls secturs spezials.

La regenza suttametta tals rapports spezials al cussegl grond per prender enconuschientscha.

Rapports spezials ston vegnir approvads dal cussegl grond, sch'ina lescha u in'ordinaziun prevesa quai. Il cussegl grond als po er approvar parzialmain u refusar l'approvaziun.

Art. 66 Posiziun

En in'atgna decleraziun po il cussegl grond prender posiziun davart rapports da la regenza tenor l'artitgel 65 en ina valitaziun generala ed areguard singulas parts.

Il cussegl grond prenda enconuschientscha da tals rapports, e quai cun consentir, cun refusar, en furma d'ina decleraziun u senza prender posiziun.

6.3. RELAZIUNS EXTERNAS

Art. 67 Infurmaziun

En ses champ da cumpetenza infurmescha la regenza il cussegl grond permanentamain e detagliadamain davart projects impurtants en il sectur da la collavuraziun internaziunala ed interchantunala sco er davart il stadi da tractativas.

Art. 68 Cooperaziun

La regenza orientescha las cumissiuns permanentas mintgamai cumpetentas ad ura davart las proximas tractativas contractualas internaziunalas ed interchantunalas sin il champ legislativ.

Durant las tractativas contractualas accumpognan las cumissiuns la regenza en moda consultativa e pon suttametter a quella propostas davart il cuntegn dals contracts.

6a. Correspundenza tranter la Dretgira superiura ed il Cussegl grond *

Art. 68a * Propostas

La Dretgira superiura po dumandar il Cussegl grond d'incumbensar la Regenza d'elavurar in project constituziunal u in project da lescha che concerna l'administraziun giudiziala.

La Dretgira superiura suttametta talas dumondas a la Regenza per mauns dal Cussegl grond.

La Regenza na dastga betg midar las dumondas da la Dretgira superiura. Ella po formular remartgas e dumondas divergentas.

Dal rest sa drizzan il tractament e la debatta da la dumonda da la Dretgira superiura tenor las regulaziuns che valan per tractar incumbensas da las commembras e dals commembers dal Cussegl grond.

Art. 68b * Participaziun a las sesidas dal cussegl e da las cumissiuns

La presidenta u il president da la Dretgira superiura po sa participar a las sesidas dal Cussegl grond e da sias cumissiuns che tractan:

  1. fatschentas da finanzas che concernan la giustia;
  2. il rapport da gestiun da la Dretgira superiura;
  3. midadas constituziunalas u midadas da lescha incitadas da la Dretgira superiura;
  4. projects legislativs che concernan principalmain l'administraziun giudiziala.

La presidenta u il president da la Dretgira superiura ha vusch consultativa e po far propostas. Ella u el po sa laschar accumpagnar da persunas da l'administraziun giudiziala ubain d'expertas e d'experts externs.

7. Disposiziuns finalas

Art. 69 Urden da gestiun

Il cussegl grond relascha in urden da gestiun[8] davart il manaschi dal cussegl grond e per precisar las disposiziuns da questa lescha.

Art. 70 Disposiziuns transitoricas 1. perioda d'uffizi da las cumissiuns permanentas

Suenter l'entrada en vigur da questa lescha sa drizza la perioda d'uffizi maximala tenor il dretg nov. La perioda d'uffizi scadida tenor il dretg vertent da las commembras e dals commembers da las cumissiuns permanentas vegn quintada cumplainamain per la nova perioda d'uffizi.

Art. 71 2. sessiun da zercladur 2006

Sco ultima sessiun da la perioda d'uffizi 2003–2006 cumenza la sessiun da zercladur 2006 il glindesdi suenter la segunda dumengia dal mais da zercladur.

L'avertura da la sessiun da zercladur 2006 è chaussa da la presidenta elegida u dal president elegì dal cussegl grond.

Art. 72 Aboliziun e midada dal dretg vertent *

Cun l'entrada en vigur da questa lescha vegn abolida la lescha davart la represchentanza dals circuls en il cussegl grond dal chantun Grischun dals 4 da zercladur 1972[9].

[10] *

Art. 73 Referendum ed entrada en vigur

Questa lescha è suttamessa al referendum facultativ.

Questa lescha entra en vigur il 1. d'avust 2006, e quai cun resalva da l'alinea 3 qua sutvart.

L'artitgel 71 entra en vigur il 1. da zercladur 2006.

Egress

-

Tabella da las modificaziuns - tenor conclus

Conclus Entrada en vigur Element Modificaziun Publicaziun en la CUL
08-12-2005 01-08-2006 relasch emprima versiun -
31-08-2006 01-01-2008 Art. 29 al. 4 midada 2006, 4571
31-08-2006 01-01-2007 Art. 52 al. 1 midada 2006, 3309
31-08-2006 01-01-2007 Art. 56 al. 3 midada 2006, 3309
17-10-2006 01-05-2007 Art. 62 al. 1 midada -
17-10-2006 01-05-2007 Art. 62a integraziun -
17-10-2006 01-05-2007 Art. 63 revisiun totala -
17-10-2006 01-05-2007 Art. 64 midada dal titel -
19-10-2006 01-01-2008 Art. 45 aboliziun -
30-08-2007 01-01-2008 Art. 24 aboliziun -
19-10-2011 01-01-2013 Art. 62 al. 2 midada -
19-10-2011 01-01-2013 Art. 62 al. 3 aboliziun -
19-10-2011 01-01-2013 Art. 62 al. 4 aboliziun -
18-04-2012 01-08-2012 Art. 7 revisiun totala -
18-04-2012 01-08-2012 Art. 10 al. 1 midada -
18-04-2012 01-08-2012 Art. 10 al. 2 midada -
18-04-2012 01-08-2012 Art. 10 al. 3 aboliziun -
18-04-2012 01-08-2012 Art. 18 al. 4 midada -
18-04-2012 01-08-2012 Art. 72 midada dal titel -
18-04-2012 01-08-2012 Art. 72 al. 2 integraziun -
23-04-2013 28-08-2013 Art. 44a integraziun -
13-01-2015 01-01-2016 Art. 1 al. 1 midada 2015-005
13-01-2015 01-01-2016 Art. 1 al. 2 integraziun 2015-005
13-01-2015 01-01-2016 Art. 1 al. 3 integraziun 2015-005
13-01-2015 01-01-2016 Art. 2 al. 1 midada 2015-005
13-01-2015 01-01-2016 Art. 2 al. 1, a), 1. midada 2015-005
13-01-2015 01-01-2016 Art. 2 al. 1, a), 2. midada 2015-005
13-01-2015 01-01-2016 Art. 2 al. 1, a), 3. midada 2015-005
13-01-2015 01-01-2016 Art. 2 al. 1, b) midada 2015-005
13-01-2015 01-01-2016 Art. 2 al. 1, c) midada 2015-005
13-01-2015 01-01-2016 Art. 3 al. 1 midada 2015-005
13-01-2015 01-01-2016 Art. 4 al. 1 midada 2015-005
13-01-2015 01-01-2016 Agiunta 1 integraziun 2015-005
20-10-2015 01-01-2017 Art. 34 al. 1 midada 2016-001
20-10-2015 01-01-2017 Art. 56 al. 1 midada 2016-001
19-04-2016 01-11-2016 Art. 12 al. 1 midada 2016-019
09-12-2020 01-04-2021 Titel 6.1.a integraziun 2021-013
09-12-2020 01-04-2021 Art. 64a integraziun 2021-013
16-02-2021 01-10-2021 Art. 1 aboliziun 2021-032
16-02-2021 01-10-2021 Art. 2 aboliziun 2021-032
16-02-2021 01-10-2021 Art. 3 aboliziun 2021-032
16-02-2021 01-10-2021 Art. 4 aboliziun 2021-032
16-02-2021 01-10-2021 Art. 5 aboliziun 2021-032
16-02-2021 01-10-2021 Agiunta 1 aboliziun 2021-032
14-06-2022 01-01-2025 Art. 20 al. 1 midada 2023-008
14-06-2022 01-01-2025 Art. 27 al. 1 midada 2023-008
14-06-2022 01-01-2025 Art. 27 al. 2 midada 2023-008
14-06-2022 01-01-2025 Art. 34 al. 1 midada 2023-008
14-06-2022 01-01-2025 Art. 36 al. 1 midada 2023-008
14-06-2022 01-01-2025 Art. 36 al. 2 integraziun 2023-008
14-06-2022 01-01-2025 Art. 56 al. 1 midada 2023-008
14-06-2022 01-10-2023 Art. 57 al. 1 midada 2023-008
14-06-2022 01-01-2025 Art. 64b integraziun 2023-008
14-06-2022 01-01-2025 Titel 6a. integraziun 2023-008
14-06-2022 01-01-2025 Art. 68a integraziun 2023-008
14-06-2022 01-01-2025 Art. 68b integraziun 2023-008
02-12-2024 01-05-2025 Art. 62 al. 2 aboliziun 2025-028
02-12-2024 01-05-2025 Art. 63 midada dal titel 2025-028
02-12-2024 01-05-2025 Art. 63 al. 1 midada 2025-028
02-12-2024 01-05-2025 Art. 63 al. 2 midada 2025-028
02-12-2024 01-05-2025 Art. 63 al. 3 integraziun 2025-028
29-08-2025 01-01-2026 Art. 44b integraziun 2025-077

Tabella da las modificaziuns - tenor element

Element Conclus Entrada en vigur Modificaziun Publicaziun en la CUL
relasch 08-12-2005 01-08-2006 emprima versiun -
Art. 1 16-02-2021 01-10-2021 aboliziun 2021-032
Art. 1 al. 1 13-01-2015 01-01-2016 midada 2015-005
Art. 1 al. 2 13-01-2015 01-01-2016 integraziun 2015-005
Art. 1 al. 3 13-01-2015 01-01-2016 integraziun 2015-005
Art. 2 16-02-2021 01-10-2021 aboliziun 2021-032
Art. 2 al. 1 13-01-2015 01-01-2016 midada 2015-005
Art. 2 al. 1, a), 1. 13-01-2015 01-01-2016 midada 2015-005
Art. 2 al. 1, a), 2. 13-01-2015 01-01-2016 midada 2015-005
Art. 2 al. 1, a), 3. 13-01-2015 01-01-2016 midada 2015-005
Art. 2 al. 1, b) 13-01-2015 01-01-2016 midada 2015-005
Art. 2 al. 1, c) 13-01-2015 01-01-2016 midada 2015-005
Art. 3 16-02-2021 01-10-2021 aboliziun 2021-032
Art. 3 al. 1 13-01-2015 01-01-2016 midada 2015-005
Art. 4 16-02-2021 01-10-2021 aboliziun 2021-032
Art. 4 al. 1 13-01-2015 01-01-2016 midada 2015-005
Art. 5 16-02-2021 01-10-2021 aboliziun 2021-032
Art. 7 18-04-2012 01-08-2012 revisiun totala -
Art. 10 al. 1 18-04-2012 01-08-2012 midada -
Art. 10 al. 2 18-04-2012 01-08-2012 midada -
Art. 10 al. 3 18-04-2012 01-08-2012 aboliziun -
Art. 12 al. 1 19-04-2016 01-11-2016 midada 2016-019
Art. 18 al. 4 18-04-2012 01-08-2012 midada -
Art. 20 al. 1 14-06-2022 01-01-2025 midada 2023-008
Art. 24 30-08-2007 01-01-2008 aboliziun -
Art. 27 al. 1 14-06-2022 01-01-2025 midada 2023-008
Art. 27 al. 2 14-06-2022 01-01-2025 midada 2023-008
Art. 29 al. 4 31-08-2006 01-01-2008 midada 2006, 4571
Art. 34 al. 1 20-10-2015 01-01-2017 midada 2016-001
Art. 34 al. 1 14-06-2022 01-01-2025 midada 2023-008
Art. 36 al. 1 14-06-2022 01-01-2025 midada 2023-008
Art. 36 al. 2 14-06-2022 01-01-2025 integraziun 2023-008
Art. 44a 23-04-2013 28-08-2013 integraziun -
Art. 44b 29-08-2025 01-01-2026 integraziun 2025-077
Art. 45 19-10-2006 01-01-2008 aboliziun -
Art. 52 al. 1 31-08-2006 01-01-2007 midada 2006, 3309
Art. 56 al. 1 20-10-2015 01-01-2017 midada 2016-001
Art. 56 al. 1 14-06-2022 01-01-2025 midada 2023-008
Art. 56 al. 3 31-08-2006 01-01-2007 midada 2006, 3309
Art. 57 al. 1 14-06-2022 01-10-2023 midada 2023-008
Art. 62 al. 1 17-10-2006 01-05-2007 midada -
Art. 62 al. 2 19-10-2011 01-01-2013 midada -
Art. 62 al. 2 02-12-2024 01-05-2025 aboliziun 2025-028
Art. 62 al. 3 19-10-2011 01-01-2013 aboliziun -
Art. 62 al. 4 19-10-2011 01-01-2013 aboliziun -
Art. 62a 17-10-2006 01-05-2007 integraziun -
Art. 63 17-10-2006 01-05-2007 revisiun totala -
Art. 63 02-12-2024 01-05-2025 midada dal titel 2025-028
Art. 63 al. 1 02-12-2024 01-05-2025 midada 2025-028
Art. 63 al. 2 02-12-2024 01-05-2025 midada 2025-028
Art. 63 al. 3 02-12-2024 01-05-2025 integraziun 2025-028
Art. 64 17-10-2006 01-05-2007 midada dal titel -
Titel 6.1.a 09-12-2020 01-04-2021 integraziun 2021-013
Art. 64a 09-12-2020 01-04-2021 integraziun 2021-013
Art. 64b 14-06-2022 01-01-2025 integraziun 2023-008
Titel 6a. 14-06-2022 01-01-2025 integraziun 2023-008
Art. 68a 14-06-2022 01-01-2025 integraziun 2023-008
Art. 68b 14-06-2022 01-01-2025 integraziun 2023-008
Art. 72 18-04-2012 01-08-2012 midada dal titel -
Art. 72 al. 2 18-04-2012 01-08-2012 integraziun -
Agiunta 1 13-01-2015 01-01-2016 integraziun 2015-005
Agiunta 1 16-02-2021 01-10-2021 aboliziun 2021-032