Lescha chantunala da geoinfurmaziun

Per las geodatas da basa dal dretg chantunal e per las ulteriuras geodatas dal chantun sco er per las geometadatas appartegnentas ston las pretensiuns qualitativas e tecnicas vegnir determinadas uschia, ch'ellas permettan in barat facil ed ina vasta utilisaziun.

Normas per geodatas e per geometadatas ch'èn renconuschidas sin plaun internaziunal u naziunal ston vegnir resguardadas, uschenavant che quai è pussaivel e tecnicamain raschunaivel.

La regenza po autorisar l'uffizi da relaschar directivas areguard las pretensiuns qualitativas e tecnicas.

La regenza designescha las geodatas da basa dal dretg chantunal e fixescha il dretg d'access respectiv.

Ella fixescha las cumpetenzas per registrar, per actualisar e per administrar las datas, sch'ina regulaziun correspundenta manca.

La regenza po autorisar posts dal chantun da furnir prestaziuns en il sectur da la geoinfurmaziun.

Ils posts spezialisads pon render accessiblas al public ulteriuras geodatas dal chantun.

Las prestaziuns e las publicaziuns ston star en in stretg connex cun l'incumbensa dal post.

Il post ch'è cumpetent per la registraziun, per l'actualisaziun e per l'administraziun garantescha la disponibladad durabla da las geodatas da basa.

El sto procurar che las datas vegnian messas a disposiziun a temp al center chantunal da geodatas.

La regenza regla l'archivaziun e l'istorisaziun da las geodatas da basa dal dretg chantunal sco er las cumpetenzas correspundentas.

La regenza relascha prescripziuns davart las pretensiuns qualitativas e tecnicas per ils geoservetschs.

Ella regla ils geoservetschs che cumpiglian pliras domenas, en spezial il servetsch da tschertga ed il servetsch da metadatas.

Ella determinescha, tge geoservetschs minimals che ston vegnir purschids per las geodatas da basa dal dretg chantunal.

Il chantun maina in center da geodatas che metta a disposiziun per ses territori almain las geodatas da basa dal dretg federal e chantunal.

Quest center è il post da consegna central en il chantun.

Il chantun po surdar la gestiun dal center chantunal da geodatas dal tuttafatg u per part a terzas persunas ubain collavurar cun terzas persunas en quai che reguarda la publicaziun e la consegna da las geodatas.

Per quest intent po el er fundar – ensemen cun persunas privatas u cun corporaziuns da dretg public – ina persuna giuridica da dretg public u privat ubain sa participar ad ina tala.

Las vischnancas pon manar u laschar manar agens centers da geodatas che pon consegnar geodatas davart lur territori.

Sche quels cuntegnan geodatas da basa dal dretg federal e chantunal, ston lur datas correspunder – areguard l'actualitad ed areguard la qualitad – a las datas dal center chantunal da geodatas. La regenza po prevair excepziuns da quai.

Las geometras-revisuras ed ils geometers-revisurs han il dretg da consegnar datas da la mesiraziun uffiziala da lur vischnancas da revisiun.

Las autoritads dal chantun, da las regiuns e da las vischnancas concedan ina a l'autra in access simpel e direct a las geodatas da basa.

Da las geodatas da basa ch'èn accessiblas al public poi vegnir prendì invista gratuitamain.

Las geodatas da basa ch'èn accessiblas al public pon vegnir retratgas gratuitamain.

La regenza è cumpetenta per:

1. far las cunvegnas da program da plirs onns cun la confederaziun;

2. fixar ils programs da mesiraziun a lunga vista;

3. fixar las contribuziuns chantunalas ch'èn destinadas a las lavurs da la mesiraziun uffiziala;

4. approvar la mesiraziun uffiziala;

5. fixar il sistem da referenza planimetric ed il rom da referenza planimetric;

6. determinar ed approvar ils cunfins chantunals.

Las decisiuns da la regenza tenor l'alinea 1 èn definitivas.

La regenza po extender il cuntegn da la mesiraziun uffiziala ch'è prescrit dal dretg federal, sch'in basegn general e permanent giustifitgescha quai.

Il departament è cumpetent per:

1. eleger las commembras ed ils commembers da la cumissiun da nomenclatura;

2. tractar protestas en il rom da la termaziun, da la mesiraziun e da la determinaziun da territoris cun spustaments permanents dal terren;

3. autras incumbensas che vegnan attribuidas da la regenza.

L'uffizi cumpetent sto realisar la mesiraziun uffiziala, nun ch'in auter post saja cumpetent en chaussa.

En spezial è el cumpetent per:

1. survegliar e manar la mesiraziun uffiziala sco er far la controlla tecnica da la mesiraziun uffiziala;

2. far la renovaziun e l'actualisaziun periodica da las ovras da mesiraziun sco er l'emprima registraziun da las adressas dals edifizis e las segundas mesiraziuns en consequenza d'arrundaziuns dal terren;

3. far adattaziuns spezialas da las ovras da mesiraziun, sche questas ovras èn d'in interess chantunal u naziunal extraordinariamain grond;

4. registrar, actualisar ed administrar ils puncts fixs planimetrics da la categoria 2;

5. crear ed actualisar il plan da basa da la mesiraziun uffiziala;

6. far las cunvegnas da prestaziun cun la confederaziun;

7. relaschar directivas tecnicas ed administrativas;

8. coordinar auters projects da mesiraziun cun la mesiraziun uffiziala;

9. approvar ils contracts da las vischnancas cun las inschigneras geometras e cun ils inschigners geometers che vegnan incumbensads cun lavurs da la mesiraziun uffiziala.

Las vischnancas èn cumpetentas per:

1. la fixaziun dals cunfins e la termaziun;

2. l'emprima registraziun;

3. mesiraziuns che vegnan fatgas en consequenza d'eveniments da la natira e che correspundan ad in'emprima registraziun;

4. l'actualisaziun cuntinuada ed il mantegniment da la mesiraziun uffiziala;

5. eleger ina inschignera geometra u in inschigner geometer per l'administraziun e per l'actualisaziun cuntinuada da la mesiraziun uffiziala;

6. eleger la cumissiun da termaziun;

7. designar e cunfinar ils territoris cun spustaments permanents dal terren;

8. determinar ils nums da las vias ed ils numers da las chasas;

9. denominar e cunfinar ils lieus postals suenter avair tadlà la Posta svizra;

10. realisar projects che la regenza attribuescha a las vischnancas;

11. furnir las datas da la mesiraziun uffiziala al chantun.

Sch'ils cunfins èn fixads per ina sort da mesiraziun u per in sectur da termaziun, publitgescha la cumissiun da termaziun la finiziun da las lavurs da termaziun en il fegl uffizial dal chantun ed en ils organs da publicaziun locals usitads ed expona publicamain las skizzas da termaziun.

Tgi che cumprova in interess legitim, po protestar en scrit tar la cumissiun da termaziun entaifer 30 dis suenter la publicaziun. La protesta sto cuntegnair ina pretensiun, ils fatgs ed ina motivaziun.

Cun agid da l'inschignera geometra u da l'inschigner geometer emprova la cumissiun da termaziun da chattar uschè svelt sco pussaivel in'enclegientscha tranter las proprietarias ed ils proprietaris dals bains immobigliars participads. Sch'ina enclegientscha n'è betg pussaivla, trametta ella la protesta, inclusiv il protocol da la tractativa da reconciliaziun e las actas appartegnentas, al departament per laschar decider la chaussa.

Sch'il departament na po betg decider la chaussa, fixescha el per la protestadra u per il protestader in termin da 30 dis per inoltrar in eventual plant sin via civila.

Suenter che l'uffizi ha examinà l'ovra da mesiraziun, expona la vischnanca publicamain las cumponentas da la mesiraziun uffiziala durant 30 dis. Ella communitgescha l'exposiziun en il fegl uffizial dal chantun ed en ils meds da publicaziun locals usitads.

Sche lur adressa è enconuschenta, vegnan las proprietarias ed ils proprietaris dals bains immobigliars infurmads supplementarmain davart l'exposiziun tras ina spediziun postala normala, e quai inditgond ils numers da las parcellas pertutgadas, lur surfatschas ed ils meds legals che pon vegnir prendids.

Sin dumonda da la proprietaria u dal proprietari d'in bain immobigliar al vegn tramessa – cunter ina taxa – ina copia da l'extract dal plan per il register funsil.

Tgi che cumprova in interess legitim, po protestar en scrit tar la cumissiun da termaziun durant l'exposiziun. La protesta sto cuntegnair ina pretensiun, ils fatgs ed ina motivaziun.

Cunter quai ch'è gia vegnì tractà en la procedura da termaziun na poi betg pli vegnir fatg protesta.

Cun agid da l'inschignera geometra u da l'inschigner geometer emprova la cumissiun da termaziun da chattar uschè svelt sco pussaivel in'enclegientscha tranter las proprietarias ed ils proprietaris dals bains immobigliars participads. Sch'ina enclegientscha n'è betg pussaivla, trametta ella la protesta, inclusiv il protocol da la tractativa da reconciliaziun e las actas appartegnentas, al departament cumpetent per laschar decider la chaussa.

Sch'il departament na po betg decider la chaussa, fixescha el per la protestadra u per il protestader in termin da 30 dis per inoltrar in eventual plant sin via civila.

Sche la mesiraziun uffiziala sto vegnir midada posteriuramain pervia d'ina cunvegna u pervia d'ina sentenzia e sch'ils motivs per questa midada avessan pudì vegnir fatgs valair gia en il rom da l'exposiziun da l'ovra da mesiraziun, vegnan ils custs adossads a la proprietaria u al proprietari dal bain immobigliar favurisà.

Territoris cun spustaments permanents dal terren ston vegnir designads da la vischnanca e cunfinads sin in plan spezial. Quest plan sto vegnir exponì publicamain durant 30 dis.

La procedura sa drizza tenor la procedura d'exposiziun e da protesta da la mesiraziun.

La vischnanca annunzia a l'uffizi dal register funsil ils bains immobigliars che appartegnan ad in territori cun spustaments permanents dal terren per laschar remartgar quai en il register funsil. La remartga è gratuita.

Per administrar e per actualisar cuntinuadamain l'effectiv original e decisiv da la mesiraziun uffiziala è cumpetenta la geometra-revisura u il geometer-revisur.

La vischnanca fa tut las annunzias necessarias a la geometra-revisura u al geometer-revisur per l'actualisaziun cuntinuada da la mesiraziun uffiziala.

In set actual da las datas da la mesiraziun uffiziala sto star a disposiziun da tut temp al center da geodatas per l'invista e per la consegna.

Suenter mintga midada metta la geometra-revisura u il geometer-revisur a disposiziun al chantun en furma electronica ed entaifer il termin fixà da la regenza las datas determinadas da la regenza. Las ulteriuras datas da la mesiraziun uffiziala ston vegnir transmessas – suenter midadas – almain mintga mais al chantun.

La geometra-revisura u il geometer-revisur è responsabel per la correctadad e per l'actualitad da las datas che vegnan furnidas al chantun.

Las vischnancas èn obligadas d'annunziar determinaziuns e midadas dals nums geografics designads da la regenza a la geometra-revisura u al geometer-revisur sco er a l'uffizi.

Ils custs per fixar ils cunfins e per termar bains immobigliars che restan suenter la deducziun da las contribuziuns federalas van a donn e cust da las vischnancas.

Il chantun paja contribuziuns per l'emprima registraziun sco er per mesiras che vegnan prendidas en consequenza d'eveniments da la natira e che correspundan ad in'emprima registraziun. Las contribuziuns importan 60 pertschient dals custs imputabels che restan suenter la deducziun da las contribuziuns federalas.

Per las mesiraziuns che tutgan en sia cumpetenza surpiglia il chantun ils custs che restan suenter la deducziun d'eventualas contribuziuns da terzas persunas.

Ils custs da pretensiuns supplementaras vegnan da princip surpigliads da quella communitad che las concluda. Sch'igl exista tant in interess chantunal sco er communal per talas, pon ils custs vegnir repartids proporziunalmain. La communitad che concluda la pretensiun supplementara surpiglia en quest connex almain 50 pertschient dals custs.

Il chantun surpiglia ils custs da l'actualisaziun dals puncts fixs da la categoria 2 e dal plan da basa, uschenavant che quests custs na vegnan betg surpigliads da la confederaziun.

Per las lavurs da termaziun e da mesiraziun che tutgan en lur cumpetenza surpiglian las vischnancas ils custs che restan suenter la deducziun da las contribuziuns federalas e chantunalas.

Ellas han il dretg d'adossar ils custs a las proprietarias ed als proprietaris dals bains immobigliars, a las possessuras ed als possessurs da dretgs da construcziun independents sco er a terzas persunas che tiran in niz direct u indirect or da la mesiraziun. En la repartiziun dals custs pon er vegnir resguardadas expensas betg subvenziunablas che la vischnanca ha gì per la termaziun e per la mesiraziun.

Ils custs per lavurs che stattan en connex cun il restabiliment da terms da mesiraziun e da cunfin u ch'èn il resultat da dispitas da cunfin vegnan surpigliads da la chaschunadra u dal chaschunader.

La repartiziun dals custs restants sin l'interessenza privata sto sa drizzar tenor il niz che resulta per tala. Ils princips da la repartiziun dals custs ston vegnir concludids da la vischnanca.

Criteris pussaivels èn:

1. la surfatscha ed il dumber da las parcellas mesiradas;

2. il dumber da terms da cunfin;

3. la valur da stimaziun da las immobiglias mesiradas.

Per calcular ils custs imputabels da la confederaziun e dal chantun na vegnan en spezial betg en consideraziun:

1. ils custs da mantegniment;

2. ils custs chaschunads tras pretensiuns communalas supplementaras;

3. ils custs da l'administraziun communala;

4. las indemnisaziuns pajadas ad organs communals per lur cooperaziun a la termaziun ed a la mesiraziun;

5. ils custs da l'exposiziun publica e da la liquidaziun da protestas;

6. l'indemnisaziun per ils donns da cultira ch'èn vegnids chaschunads tras las lavurs da termaziun e da mesiraziun;

7. ils tschains per pajaments anticipads a favur da lavurs da termaziun e da mesiraziun;

8. ils custs supplementars ch'èn vegnids chaschunads da las parts contrahentas tras in cumportament cuntrari al contract u a las prescripziuns;

9. las lavurs ch'èn vegnidas exequidas senza contract u senza incumbensa;

10. ils custs per eliminar cuntradicziuns tenor l'artitgel 14a da l'ordinaziun federala davart la mesiraziun uffiziala;

11. ils custs per montar las tavlas cun ils nums da las vias e cun ils numers da las chasas.

Ils custs da l'actualisaziun cuntinuada vegnan surpigliads da la persuna natirala u giuridica che chaschuna quests custs.

Sche quests custs na pon betg vegnir adossads a las chaschunadras ed als chaschunaders, vegnan els surpigliads da la vischnanca.

Las vischnancas surpiglian ils custs per segirar e per assicurar las cumponentas da la mesiraziun uffiziala.

Il chantun po pajar contribuziuns a favur da projects da pilot e d'ulteriuras lavurs per sviluppar la mesiraziun uffiziala.

L'uffizi po laschar remartgar gratuitamain ils puncts fixs planimetrics ed ils puncts fixs altimetrics en il register funsil.