320.100
Lescha introductiva tar il cudesch da procedura civila svizzer
dals 16-06-2010 (versiun dals 01-01-2026)
Il cussegl grond dal chantun Grischun1,
sa basond sin l'art. 31 da la constituziun chantunala2 suenter avair gì invista da la missiva da la regenza dals 23 da mars 20103,
concluda:
1. Disposiziuns generalas
Art. 1 Object
Questa lescha cuntegna las disposiziuns executivas chantunalas tar il cudesch da procedura civila svizzer4.
Ella regla la cumpetenza da las autoritads da mediaziun e da las dretgiras en il sectur da la giurisdicziun civila.
L'organisaziun da las autoritads da mediaziun e da las dretgiras sa drizza tenor la lescha davart l'organisaziun giudiziala, uschenavant ch'il cudesch da procedura civila5 u questa lescha na cuntegnan naginas regulaziuns.
Il dretg civil chantunal sco er las cumpetenzas civilas da las autoritads administrativas sa drizzan tenor la legislaziun introductiva tar il cudesch civil svizzer6 e tar il dretg d'obligaziuns7.
Art. 2 Lingua da procedura
Las linguas da procedura da las autoritads da mediaziun e da las dretgiras civilas en il chantun Grischun sa drizzan tenor la lescha da linguas dal chantun Grischun8.
2. Cumpetenza da las autoritads da mediaziun e da las dretgiras civilas
Art. 3 Autoritads da mediaziun
Las incumbensas da l'autoritad da mediaziun tenor il cudesch da procedura civila9 èn chaussa:
da l'uffizi da mediaziun, nun ch'ina autra autoritad da mediaziun saja cumpetenta;
da l'autoritad da mediaziun per dumondas da locaziun per dispitas che resultan tras la locaziun e tras la fittanza da locals d'abitar e da fatschenta;
da l'autoritad da mediaziun per dumondas d'egualitad per dispitas tenor la lescha federala davart l'egualitad da dunna ed um10.
La cumpetenza locala da l'autoritad da mediaziun sa drizza tenor las disposiziuns dal cudesch da procedura civila davart la cumpetenza territoriala.
Art. 4 …
Art.
5 Dretgira d'emprima instanza
1. dretgira regiunala
Uschenavant ch'il dretg federal u chantunal na fixescha nagut auter, è la dretgira regiunala la dretgira civila d'emprima instanza.
Ella decida en cumpetenza da derschadra singula u da derschader singul:
davart fatschentas ch'èn suttamessas a la procedura summarica;
davart fatschentas ch'èn suttamessas a la procedura simplifitgada;
davart proceduras spezialas dal dretg da famiglia, davart interess dals uffants en fatschentas dal dretg da famiglia e davart proceduras concernent il partenadi registrà;
davart cuntravenziuns cunter scumonds giudizials en il senn dal Cudesch da procedura civila;
davart dumondas d'assistenza giudiziala, nun che la Dretgira superiura saja cumpetenta en chaussa;
sch'ina inoltraziun è evidentamain inadmissibla u è evidentamain nunmotivada.
Davart dispitas tenor l'alinea 2 litera b e litera c decida la dretgira regiunala en ina cumposiziun da trais, sch'ina partida pretenda quai en l'emprima scrittira giuridica, sche la valur en dispita surpassa 10 000 francs e sche l'inoltraziun n'è betg evidentamain inadmissibla u evidentamain nunmotivada.
En ils ulteriurs cas decida la dretgira regiunala en la cumposiziun previsa en la Lescha davart l'organisaziun giudiziala11.
Art. 6 2. Dretgira superiura
La Dretgira superiura giuditgescha sco dretgira civila d'emprima instanza quels cas, nua ch'il dretg federal prevesa in'unica instanza chantunala.
Ella decida en cumpetenza da derschadra singula u da derschader singul:
a) davart dispitas fin ad ina valur en dispita da 10 000 francs;
abis) davart fatschentas ch'èn suttamessas a la procedura summarica;
b) davart chaussas da la dretgira da cumpromiss, cun excepziun dal giudicament da recurs e da dumondas da revisiun.
En ils ulteriurs cas decida la Dretgira superiura en la cumposiziun previsa en la Lescha davart l'organisaziun giudiziala12.
Art. 7 Instanza da meds legals
Sco instanza da meds legals giuditgescha la Dretgira superiura appellaziuns e recurs.
Ella decida en cumpetenza da derschadra singula u da derschader singul:
a) davart recurs;
abis) davart appellaziuns cunter decisiuns en la procedura summarica;
b) sch'in med legal è evidentamain inadmissibel u è evidentamain motivà u nunmotivà.
Davart dispitas tenor l'alinea 2 litera a e litera abis decida la Dretgira superiura en ina cumposiziun da trais, sch'ina partida pretenda quai en l'emprima scrittira giuridica, sche la valur en dispita surpassa 10 000 francs e sch'il med legal n'è betg evidentamain inadmissibel u evidentamain motivà u nunmotivà.
En ils ulteriurs cas decida la Dretgira superiura en la cumposiziun previsa en la Lescha davart l'organisaziun giudiziala13.
3. Disposiziuns cumplementaras
3.1. Assistenza giudiziala e participaziun da las autoritads
Art. 8 Assistenza giudiziala
La Dretgira superiura è l'autoritad centrala chantunala per dumondas d'assistenza giudiziala or da l'exteriur en il senn dals contracts internaziunals.
La consegna a l'exteriur ha lieu directamain d'autoritad ad autoritad. Sch'il traffic direct è exclus tras il dretg federal u tras il dretg da contracts internaziunals, ha la consegna lieu sur la Dretgira superiura.
Art. 9 Participaziun da las autoritads
Per mesiras repressivas en il rom dal dretg federal po la dretgira ch'è cumpetenta per l'execuziun consultar la polizia chantunala u communala.
Sch'i sa tracta da dumondas d'uffants, po la dretgira surdar l'execuziun a l'autoritad da protecziun da l'uffant dal lieu da dimora dals uffants.
Obligaziuns da participaziun en auters relaschs chantunals restan resalvadas.
Art. 9a Surveglianza electronica
L'Uffizi per l'execuziun giudiziala exequescha surveglianzas electronicas tenor l'artitgel 28c dal Cudesch civil svizzer14.
El evaluescha las datas registradas periodicamain u sin dumonda da la dretgira ordinanta. Sche l'Uffizi per l'execuziun giudiziala survegn enconuschientscha d'ina violaziun dal scumond ch'è da survegliar, infurmescha el la dretgira ordinanta. El è autorisà d'annunziar ina tala violaziun a la Polizia chantunala ed a las polizias communalas.
Sche la persuna che duai vegnir survegliada cuntrafa a las instrucziuns da l'Uffizi per l'execuziun giudiziala e sch'ella impedescha uschia la surveglianza electronica, po l'Uffizi per l'execuziun giudiziala dumandar la dretgira ordinanta d'abolir la surveglianza electronica.
Suenter la scadenza da la durada da la mesira suttametta l'Uffizi per l'execuziun giudiziala in rapport a la dretgira ordinanta.
Dal rest elavura el las datas da la surveglianza tenor las reglas che valan per la surveglianza electronica da scumonds da contact e d'areal tenor il dretg penal.
L'Uffizi per l'execuziun giudiziala metta a quint a la dretgira ordinanta ils custs da la surveglianza electronica. Sch'ils custs da l'execuziun na pon betg vegnir adossads a la persuna survegliada, vegnan els surpigliads da la dretgira ordinanta.
3.2. Disposiziuns spezialas
Art. 10 Procedura da mediaziun
Cun l'invitaziun a l'intermediaziun renviescha l'autoritad da mediaziun a la pussaivladad d'ina mediaziun extragiudiziala. Ella po er recumandar ina tala.
La tractativa da mediaziun vegn fatga en in local d'uffizi al domicil, a la sedia u al lieu da dimora da la partida accusada, sche quel sa chatta en il circul da dretgira. En ils ulteriurs cas u cun il consentiment da las partidas vegn la tractativa fatga a la sedia da l'uffizi da mediaziun.
Art. 11 Excepziuns da l'obligaziun d'advocata u d'advocat
La represchentanza tras ina persuna ch'è abla d'agir, che n'è betg inscritta en il register da las advocatas e dals advocats u che giauda la libra circulaziun tenor la LLCA15 è pussaivla en il cas singul cun l'approvaziun da la parsura u dal parsura:
per ina represchentanza betg professiunala;
en chaussas da scussiun e concurs a norma dal cudesch da procedura civila16;
en dispitas dal dretg da locaziun e dal dretg da lavur tras persunas che han las qualificaziuns professiunalas.
Art. 12 Giurisdicziun gratuita
Avant ch'il plant vegnia inoltrà a la dretgira decida la parsura u il parsura da la dretgira d'emprima instanza davart la dumonda da giurisdicziun gratuita.
Il chantun sto per regla vegnir tadlà. L'administraziun da taglia communitgescha las datas necessarias a l'uffizi ch'è cumpetent per la posiziun u a la dretgira. Ella po render accessiblas las datas cun agid da la procedura d'invista.
Ils custs da la giurisdicziun gratuita vegnan surpigliads da la cassa da la dretgira, uschenavant ch'els van a quint dal chantun tenor il cudesch da procedura civila17.
La cumpetenza e la procedura per il pajament posteriur sa drizzan tenor la lescha davart la giurisdicziun administrativa18.
Las disposiziuns dal cudesch da procedura civila davart la giurisdicziun gratuita valan per la mediaziun extragiudiziala en il senn dal cudesch da procedura civila [1]), sche: 19
las partidas na possedan betg ils meds finanzials necessaris;
lur pretensiun giuridica u la mediaziun extragiudiziala na para betg dad esser invana; e
ella vegn fatga d'ina mediatura u d'in mediatur extragiudizial renconuschì.
Art. 13 Decisiun davart dumondas da recusaziun dispitaivlas
Sche la recusaziun è dispitaivla, vegn la decisiun prendida:
da la parsura u dal parsura da la dretgira ch'è cumpetenta en la chaussa principala, en cas da recusaziun d'ulteriuras persunas giudizialas;
da la substituta u dal substitut da la parsura u dal parsura, en cas da recusaziun da la parsura u dal parsura;
da la parsura u dal parsura da la chombra civila da la dretgira regiunala ch'è cumpetenta en la chaussa principala, en cas da recusaziun d'ulteriuras persunas giudizialas.
…
Art. 14 Archivaziun ed invista da las actas
Las actas da la procedura da mediaziun vegnan archivadas tar l'autoritad da mediaziun, las actas processualas tar la dretgira.
Davart l'invista da las actas da proceduras terminadas decida l'autoritad u la dretgira, nua che las actas èn archivadas.
L'invista da las actas vegn concedida, sch'in interess degn da vegnir protegì po vegnir fatg valair.
Cunter decisiuns davart l'invista da las actas poi vegnir fatg recurs en scrit entaifer 30 dis tar l'autoritad da surveglianza.
Las decisiuns davart l'invista da las actas en proceduras davant la Dretgira superiura e davant la Dretgira da giustia èn definitivas tenor il dretg chantunal.
3.3. Custs da procedura e contabilitad
Art. 15 Custs da procedura
L'adossament dals custs da procedura sa drizza tenor il cudesch da procedura civila20.
Las pauschalas per la procedura da mediaziun e la taxa da decisiun vegnan calculadas tenor las expensas, tenor l'interess e tenor las relaziuns economicas da la persuna che ha da surpigliar ils custs.
La pauschala importa maximalmain 30 000 francs. En proceduras che chaschunan custs spezialmain gronds s'augmenta il rom da taxas a 100 000 francs. En cas d'ina reconciliaziun u sch'i vegn desistì d'ina sentenzia motivada cumplettamain, vegn la pauschala per la procedura da mediaziun respectivamain la taxa da decisiun reducida adequatamain.
La Dretgira superiura regla l'autezza da las pauschalas en in'ordinaziun21.
Art. 16 Indemnisaziuns
L'indemnisaziun da la represchentanza da las partidas sco er da la giurisdicziun gratuita sa drizza tenor il cudesch da procedura civila22 e tenor la legislaziun davart las advocatas ed ils advocats23.
L'indemnisaziun da perditgas importa maximalmain 500 francs per di per la perdita da gudogn. Las spesas vegnan indemnisadas maximalmain per las tariffas che valan per il persunal dal chantun. La Dretgira superiura regla ils detagls en in'ordinaziun24.
Art. 17 Contabilitad ed incassament
Per mintga cas mainan las autoritads da mediaziun e las dretgiras civilas in agen quint.
Dal rest sa drizzan la contabilitad e l'incassament tenor las disposiziuns davart l'organisaziun giudiziala25.
4. Proceduras civilas davant autoritads administrativas
Art. 18 Princip
La cumpetenza da las autoritads administrativas en il sectur dal dretg civil sco er la procedura sa drizzan en spezial tenor las leschas introductivas tar il cudesch civil26 e tar il dretg d'obligaziuns27.
5. Disposiziuns finalas
Art. 19 Aboliziun da relaschs
Cun l'entrada en vigur da questa lescha vegnan abolids ils suandants relaschs:
procedura civila dal chantun Grischun dal 1. da december 198528;
participaziun dals 2 da mars 1975 al concordat dals 28 d'october 1971 davart la concessiun d'assistenza giudiziala vicendaivla per l'execuziun da las pretensiuns da dretg public29;
participaziun dals 14 da zercladur 1987 al concordat dals 10 da mars 1977 davart l'execuziun da sentenzias civilas30;
participaziun dals 2 da mars 1975 al concordat dals 27 da mars 1969 davart la giurisdicziun da cumpromiss31;
participaziun dals 28 da matg 1978 al concordat dals 26 d'avrigl 1974 e dals 8/9 da november 1974 davart la concessiun d'assistenza giudiziala vicendaivla en chaussas civilas32;
participaziun dals 28 da favrer 1904 al concordat dals 5/20 da november 1903 davart la dispensaziun da l'obligaziun da prestar ina garanzia per ils custs da process33.
Sche relaschs vertents renvieschan a disposiziuns che vegnan abolidas tras questa lescha, vegnan applitgadas las disposiziuns correspundentas dal cudesch da procedura civila [1]) sco er da questa lescha.34
Art. 20 Midada dal dretg vertent
La midada da leschas vegn reglada en l'agiunta35.
Sche ordinaziuns dal cussegl grond na correspundan betg a las directivas da l'artitgel 32 alinea 1 da la constituziun chantunala36 e cuntrafan a las disposiziuns dal cudesch da procedura civila37 u a sia realisaziun en questa lescha, las po il cussegl grond adattar a quests relaschs tras in'ordinaziun.
Art. 21 Dretg transitoric
Proceduras ch'èn pendentas il mument che questa lescha entra en vigur, vegnan manadas vinavant da las autoritads ch'èn cumpetentas tenor il dretg nov. Dal rest sa drizza la procedura tenor il dretg vertent.
Tge instituziun publica che sto pajar ils custs da la giurisdicziun gratuita en proceduras pendentas sa drizza tenor il dretg vertent.
Per la restituziun dals custs per la giurisdicziun gratuita è cumpetenta l'instituziun publica che ha pajà ils custs. Dal rest sa drizza la procedura tenor il dretg nov.
Art. 22 Referendum ed entrada en vigur
Questa lescha è suttamessa al referendum facultativ38.
La regenza fixescha il termin da l'entrada en vigur39.
-