Lescha davart la protecziun civila dal chantun Grischun

Per cumplettar il dretg federal regla questa lescha:

1. l'organisaziun dal servetsch da protecziun;

2. la construcziun, l'equipament, il mantegniment, la renovaziun e la controlla da las ovras da protecziun;

3. la finanziaziun.

Il chantun è il purtader principal da la protecziun civila.

Las vischnancas sustegnan il chantun ademplind las incumbensas che las vegnan delegadas da la legislaziun federala e da questa lescha.

Il chantun è spezialmain cumpetent per:

1. fixar l'organisaziun, il dumber da persunas ch'èn obligadas da far servetsch da protecziun civila ed ils meds materials dal servetsch da protecziun;

2. construir respectivamain organisar, mantegnair e manar in center d'instrucziun per la protecziun civila;

3. procurar, magasinar, administrar e mantegnair ils meds materials dal servetsch da protecziun;

4. administrar e controllar las datas da las persunas ch'èn obligadas da far servetsch da protecziun civila;

5. attribuir las persunas ch'èn obligadas da far servetsch da protecziun civila a las unitads fixadas en l'organisaziun ed al persunal da reserva sco er fixar lur funcziun e lur promoziun;

6. scolar las persunas ch'èn obligadas da far servetsch da protecziun civila;

7. integrar persunas en il servetsch da protecziun voluntar;

8. fixar las acziuns ed ils lieus d'acziun da las unitads;

9. permetter lavurs d'utilitad publica durant ils curs da repetiziun;

10. permetter acziuns a favur da la cuminanza;

11. clamar en acziun persunas ch'èn obligadas da far servetsch da protecziun civila;

12. relaschar las persunas ch'èn obligadas da far servetsch da protecziun civila or da lur obligaziun da servetsch.

Las vischnancas mettan a disposiziun al chantun gratuitamain las localitads, ils edifizis u ils bains immobigliars ch'èn necessaris per l'instrucziun da las persunas ch'èn obligadas da far servetsch da protecziun civila, per las acziuns en cas da situaziuns spezialas ed extraordinarias sco er per las acziuns da reparaziun, nun ch'i dettia autras utilisaziuns prioritaras per quests objects.

Ellas dattan a l'uffizi chantunal cumpetent las datas da las persunas ch'èn obligadas da far servetsch da protecziun civila che quel dovra per exequir las incumbensas dal chantun.

Las datas dals servetschs d'instrucziun ston vegnir communitgadas a las persunas ch'èn obligadas da far servetsch da protecziun civila per regla 6 mais ordavant a maun d'ina preannunzia da servetsch.

Persunas ch'èn obligadas da far servetsch da protecziun civila e ch'èn incorporadas cun lur consentiment en furmaziuns spezialas, pon vegnir clamadas en acziun a curta vista.

En situaziuns spezialas ed extraordinarias sco er per lavurs da reparaziun pon vegnir clamadas en acziun:

1. persunas ch'èn obligadas da far servetsch da protecziun civila cun funcziuns da cader e da spezialist 1 di ordavant;

2. persunas ch'èn obligadas da far servetsch da protecziun civila senza funcziuns da cader e da spezialist 2 dis ordavant;

Persunas ch'èn obligadas da far servetsch da protecziun civila e che n'èn betg vegnidas dispensadas dal servetsch annunzià ston dar suatientscha a la clamada en acziun.

Durant ils curs da repetiziun pon las persunas ch'èn obligadas da far servetsch da protecziun civila vegnir engaschadas per lavurs d'utilitad publica a favur da las vischnancas, sche l'acziun:

1. correspunda a l'intent ed a las incumbensas da la protecziun civila;

2. na concurrenzescha betg memia fitg interpresas privatas; e

3. serva ad applitgar la savida e las experientschas fatgas durant l'instrucziun.

Las vischnancas ston metter a disposiziun ils meds materials ch'èn necessaris per las lavurs ed ina manadra u in manader da l'acziun.

Persunas ch'èn obligadas da far servetsch da protecziun civila pon vegnir engaschadas per in'acziun a favur da la cuminanza, sch'i sa tracta d'ina occurrenza d'interess surregiunal u chantunal.

La petenta u il petent sto metter a disposiziun ils meds materials necessaris sco er ina manadra u in manader da l'acziun e surpigliar ils custs che na vegnan betg pajads dal chantun.

Il chantun è cumpetent per:

1. fixar ils territoris ch'èn decisivs per diriger la construcziun da locals da protecziun (territoris determinads);

2. fixar il dumber da plazzas protegidas ch'èn necessarias per mintga territori determinà;

3. elavurar la planisaziun d'assegnaziun per occupar ils locals da protecziun per mauns da las vischnancas;

4. fixar il basegn da stabiliments da protecziun ed ils lieus da quels;

5. decider davart l'obligaziun da construir in local da protecziun en cas da projects da construcziun;

6. approvar projects da construcziun da locals da protecziun inclusiv fixar il dumber da plazzas protegidas;

7. fixar l'import da la contribuziun substitutiva per mintga plazza protegida betg construida;

8. decider davart l'import da la contribuziun substitutiva per project da construcziun;

9. incassar, dar liber ed administrar las contribuziuns substitutivas;

10. permetter l'aboliziun ed ordinar la reparaziun da locals da protecziun;

11. controllar la construcziun da locals da protecziun publics e da stabiliments da protecziun;

12. far la controlla finala dals locals da protecziun;

13. controllar il funcziunament ed il mantegniment da las ovras da protecziun sco er ordinar execuziuns d'uffizi per garantir il funcziunament;

14. utilisar las contribuziuns substitutivas ch'èn vegnidas incassadas tenor las cundiziuns generalas dal dretg federal.

Las vischnancas èn cumpetentas per:

1. controllar la construcziun da locals da protecziun privats;

2. communitgar a l'uffizi chantunal cumpetent las datas dal register d'abitantas e d'abitants sco er dal register d'objects ch'èn necessarias per elavurar la planisaziun d'assegnaziun per occupar ils locals da protecziun;

3. assegnar las abitantas ed ils abitants als locals da protecziun en cas ch'i vegn ordinà d'occupar ils locals da protecziun;

4. construir, equipar, mantegnair e renovar locals da protecziun publics e stabiliments da protecziun.

Ellas ston dar a l'uffizi chantunal cumpetent tut las datas e tut ils plans ch'èn necessaris per exequir la protecziun civila en quai che concerna las construcziuns.

Sche l'intent d'in local da protecziun public u d'in stabiliment da protecziun vegn midà cun il consentiment dal chantun, sto la proprietaria u il proprietari restituir al chantun 4 pertschient da la contribuziun pajada, e quai per mintga onn che manca fin 25 onns dapi che la contribuziun è vegnida concedida.

Sche l'intent d'in local da protecziun public u d'in stabiliment da protecziun vegn midà senza il consentiment dal chantun, sto la proprietaria u il proprietari restabilir il local da protecziun public u il stabiliment da protecziun. Sch'il restabiliment n'è betg pli pussaivel ord vista da la tecnica da construcziun, sto la proprietaria u il proprietari pajar al chantun ils custs per construir in local da protecziun public u in stabiliment da protecziun da medema grondezza.

Sche l'aboliziun da stabiliments da protecziun resulta pervia d'ina nova structura d'organisaziun da la protecziun civila, desista il chantun per regla da pretender ina restituziun da las contribuziuns.

En vischnancas u en territoris determinads che han main che 1000 abitantas ed abitants ston vegnir construids locals da protecziun en chasas d'abitar, er sche quellas vegnan construidas cun main che 38 stanzas.

En cas ch'ina chasa d'abitar sto avair main che 5 plazzas protegidas, po la proprietaria u il proprietari eleger, sch'ella u el vul construir in local da protecziun u pajar la contribuziun substitutiva.

La patruna u il patrun da construcziun u la proprietaria u il proprietari sto construir ed equipar il local da protecziun confurm al project da construcziun approvà.

La patruna u il patrun da construcziun u la proprietaria u il proprietari dals locals da protecziun sto laschar entrar en ils locals da protecziun las persunas ch'èn incumbensadas da controllar quels.

L'utilisaziun da locals da protecziun publics e da stabiliments da protecziun per auters intents è admessa, premess che l'utilisaziun ordinaria dals locals da protecziun publics e dals stabiliments da protecziun a curta vista sco er l'utilisaziun per l'instrucziun e per la collocaziun da persunas ch'èn obligadas da far servetsch da protecziun civila sajan garantidas.

La proprietaria u il proprietari dals locals da protecziun publics e dals stabiliments da protecziun è responsabla u responsabel per la segirezza da las utilisadras e dals utilisaders.

Per registrar e per utilisar las contribuziuns substitutivas vegn manada ina finanziaziun speziala tenor las disposiziuns da la legislaziun chantunala da finanzas.

La finanziaziun speziala vegn alimentada cun las contribuziuns substitutivas ch'il chantun incassescha.

La facultad da la finanziaziun speziala sto vegnir tschainsida confurm al martgà.

Ils custs annuals tenor l'artitgel 16 alinea 1 pon vegnir adossads fin maximalmain in terz a la finanziaziun speziala, sche la finanziaziun da las contribuziuns dal chantun als custs supplementars renconuschids per construir locals da protecziun publics che servan ad eliminar il deficit da plazzas protegidas ed als custs renconuschids per renovar locals da protecziun privats è garantida.

Il chantun surpiglia 15 pertschient dals custs suenter la deducziun da la contribuziun or da la finanziaziun speziala "contribuziuns substitutivas da la protecziun civila" per:

1. l'instrucziun da las persunas ch'èn obligadas da far servetsch da protecziun civila;

2. las acziuns da las persunas ch'èn obligadas da far servetsch da protecziun civila en cas da situaziuns spezialas ed extraordinarias sco er per las acziuns da reparaziun;

3. il sold da las persunas ch'èn obligadas da far servetsch da protecziun civila en cas d'acziuns a favur da la communitad sin il territori chantunal;

4. il persunal ed ils meds materials per realisar l'instrucziun e las acziuns tenor las literas a fin c;

5. l'indemnisaziun da las uffizieras e dals uffiziers, da las sutuffizieras superiuras e dals sutuffiziers superiurs sco er da las commembras e dals commembers dal care team;

6. la gestiun ed il mantegniment d'in center d'instrucziun per la protecziun civila;

7. ils donns ch'il persunal d'instrucziun u las persunas ch'èn obligadas da far servetsch da protecziun civila chaschunan illegalmain a terzas persunas durant lur servetschs d'instrucziun u durant autras acziuns.

En cas d'acziuns a favur da la cuminanza po il chantun er surpigliar excepziunalmain ils custs d'alimentaziun, da transport e d'alloschi per las persunas ch'èn obligadas da far servetsch da protecziun civila.

El surpiglia ils custs per construir u per organisar in center d'instrucziun per la protecziun civila.

El paja a las vischnancas che na survegnan naginas u memia paucas contribuziuns substitutivas ina contribuziun da 75 pertschient als custs supplementars renconuschids per construir locals da protecziun publics, fin ch'il deficit da plazzas protegidas è eliminà, uschenavant ch'igl èn avant maun contribuziuns substitutivas incassadas dal chantun per quest intent.

El paja ina contribuziun da 75 pertschient als custs renconuschids per renovar locals da protecziun privats e publics en vischnancas senza contribuziuns substitutivas, uschenavant ch'igl èn avant maun contribuziuns substitutivas incassadas dal chantun per quest intent.

Las vischnancas surpiglian:

1. ils custs che na vegnan betg cuvrids da la confederaziun e dal chantun per construir, per mantegnair, per renovar e per manar ils locals da protecziun publics ed ils stabiliments da protecziun che sa chattan sin lur territori;

2. ils custs dals meds materials che na tutgan betg tar la protecziun civila en cas d'acziuns da la protecziun civila sin lur territori per reparaziuns suenter eveniments spezials ed extraordinaris.

Ellas surpiglian 85 pertschient dals custs tenor l'artitgel 16 alinea 1 suenter la deducziun da la contribuziun or da la finanziaziun speziala "contribuziuns substitutivas da la protecziun civila". Lur part dals custs vegn repartida sin las singulas vischnancas tenor il dumber d'abitantas e d'abitants.

Las vischnancas surpiglian ils custs che na vegnan betg cuvrids da la confederaziun per construir, per mantegnair, per renovar e per manar ils posts da sanitad protegids ed ils ospitals protegids da lur regiun d'ospital. Ils custs che las vischnancas ston surpigliar vegnan repartids sin las singulas vischnancas tenor il dumber d'abitantas e d'abitants.

Las contribuziuns substitutivas incassadas da las vischnancas dastgan vegnir duvradas per autras mesiras da la protecziun civila, sch'ils custs per eliminar il deficit da plazzas protegidas e per renovar ils locals da protecziun privats èn segirads ed il chantun ha concedì la deliberaziun.

La regenza fixescha las taxas per giuditgar projects da construcziun da locals da protecziun, per expensas en cas da controllas da stabiliments e da locals da protecziun, per proceduras administrativas e penalas sco er per furnir servetschs.

La patruna u il patrun da construcziun u la proprietaria u il proprietari vegn chastià cun ina multa da fin a 50 000 francs, sch'ella u el:

1. na construescha u n'equipescha betg il local da protecziun confurm al project da construcziun da locals da protecziun approvà;

2. dismetta in local da protecziun u in stabiliment da protecziun senza la permissiun dal chantun;

3. na permetta betg l'access als locals da protecziun a las persunas ch'èn incumbensadas da controllar quels.

Sche la delinquenta u il delinquent venda immobiglias da professiun u sch'il malfatg è vegnì commess repetidamain, po vegnir pronunziada ina multa da fin a 100 000 francs.

Tgi che commetta il malfatg per negligientscha, vegn chastià cun ina multa da fin a 10 000 francs.

En cas levs po la procedura vegnir suspendida, poi vegnir desistì d'in chasti u poi vegnir pronunzià in avertiment.

La patruna u il patrun da construcziun u la proprietaria u il proprietari sto pajar – en cas d'ina multa tenor l'alinea 1 literas a e b – supplementarmain a la multa la contribuziun substitutiva che correspunda al dumber da plazzas protegidas che mancan respectivamain che vegnan duvradas per in auter intent.

Il departament cumpetent decida sco ultima instanza chantunala davart dispitas da dretg da facultad e davart dispitas betg da dretg da facultad che stattan en connex cun la protecziun civila.