812.100
Lescha davart il provediment d'electricitad dal chantun Grischun
dals 23-04-2009 (versiun dals 01-01-2011)
Il cussegl grond dal chantun Grischun,
sa basond sin l'art. 30 al. 1 da la lescha federala dals 23 da mars 2007 davart il provediment d'electricitad (LPrEl) sco er sin l'art. 31 da la constituziun chantunala, suenter avair gì invista da la missiva da la regenza dals 13 da schaner 2009
concluda:
1. Disposiziuns generalas
Art. 1 Intent e champ d'applicaziun
Questa lescha ha l'intent da proveder il territori chantunal en moda segira, economica e durabla cun electricitad.
Questa lescha regla l'execuziun dal dretg federal e la repartiziun da las incumbensas tranter las vischnancas, las interpresas da provediment d'electricitad (IPE) ed il chantun.
Art. 2 Cumpetenza
Il chantun exequescha las incumbensas ch'èn vegnidas surdadas ad el tras il dretg federal, nun che las vischnancas u las gestiunarias ed ils gestiunaris da las raits vegnian declerads sco cumpetents.
Art. 3 Avertura
En il rom da lur incumbensas d'avertura tenor la planisaziun dal territori èn las vischnancas responsablas per construir, per manar e per mantegnair las raits da distribuziun electricas.
Per ademplir lur incumbensas en il sectur dal provediment d'electricitad pon ellas furmar atgnas IPE regiunalas u surregiunalas ubain surdar questas incumbensas a terzas persunas.
2. Territoris da provediment e gestiun da la rait
Art. 4 Princips
Ils territoris da provediment ston vegnir designads sin tut ils nivels da la rait.
In territori da provediment po cumpigliar plirs nivels da tensiun. Raits da distribuziun localas, regiunalas e surregiunalas pon sa surpostar geograficamain.
La designaziun dals territoris da provediment vegn fatga tenor ils suandants criteris:
relaziuns da proprietad vi da la rait d'electricitad;
relaziuns contractualas concernent la construcziun, concernent la gestiun e concernent il mantegniment da la rait d'electricitad;
garanzia d'in provediment d'electricitad segir, effizient e favuraivel.
Relaziuns da proprietad existentas restan resalvadas.
Art. 5 Designaziun dals territoris da provediment
La designaziun dals territoris da provediment sto vegnir fatga per l'entir territori chantunal.
Las vischnancas inditgeschan al chantun la gestiunaria u il gestiunari da lur rait.
Il chantun designescha ils territoris da provediment suenter avair consultà las vischnancas, las proprietarias ed ils proprietaris da las raits sco er las gestiunarias ed ils gestiunaris da las raits.
Per in territori da provediment è responsabel mintgamai ina gestiunaria u in gestiunari da la rait.
Art. 6 Regulaziuns contractualas
Las vischnancas, las proprietarias ed ils proprietaris da las raits sco er las gestiunarias ed ils gestiunaris da las raits reglan tras in contract ils dretgs e las obligaziuns, uschenavant che tals surpassan las incumbensas tenor il dretg federal.
Ina regulaziun contractuala è necessaria en spezial per:
transferir incumbensas a terzas persunas tenor l'artitgel 3 alinea 2;
duvrar il terren ed il fund public;
reglar la relaziun tranter las proprietarias ed ils proprietaris da las raits e las gestiunarias ed ils gestiunaris da las raits;
definir las relaziuns da proprietad vi da las raits da distribuziun;
fixar eventualas ulteriuras prestaziuns da las gestiunarias e dals gestiunaris da las raits.
Art. 7 Raits da distribuziun regiunalas e surregiunalas
La responsabladad per construir, per manar e per mantegnair las raits da distribuziun regiunalas e surregiunalas, che servan a la furniziun da las IPE, han las gestiunarias ed ils gestiunaris da questas raits.
Questas gestiunarias e quests gestiunaris da las raits infurmeschan il chantun davart l'extensiun territoriala e davart l'orientaziun tecnica da lur territori da provediment sco er davart las relaziuns da proprietad vi da la rait. Sch'i vegnan averts novs territoris, sto l'infurmaziun vegnir dada, avant ch'ils indrizs vegnan construids.
Ils territoris da provediment vegnan confermads dal chantun cun ina disposiziun.
Art. 8 Designaziun tras il chantun
En cas da raits da distribuziun regiunalas e surregiunalas designescha il chantun il territori da provediment e la gestiunaria u il gestiunari da la rait:
en cas da dispita;
per avrir in territori che n'ha betg anc in provediment d'electricitad;
sche la gestiunaria u sch'il gestiunari vertent da la rait n'ademplescha repetidamain betg sia obligaziun.
La designaziun vegn fatga a norma da l'artitgel 4.
Art. 9 Midada da las relaziuns
Sch'i vegn midà il territori da provediment u la gestiun da la rait, dovri ina nova disposiziun dal chantun.
Sch'ils criteris tenor l'artitgel 4 alinea 3 litera c na vegnan betg pli ademplids sco er en il rom da fusiuns da vischnancas per unifitgar la gestiun da la rait, po il chantun designar da nov in territori da provediment suenter avair consultà las parts pertutgadas.
3. Obligaziuns da colliaziun
Art. 10 Princips
Entaifer in territori da provediment èn las gestiunarias ed ils gestiunaris da las raits ch'èn vegnids designads, obligads da garantir la colliaziun cun la rait tenor las disposiziuns dal dretg federal.
La gestiunaria u il gestiunari da la rait da distribuziun locala garantescha la colliaziun da tut las consumentas finalas e da tut ils consuments finals sin tut ils nivels da tensiun. Las consequenzas finanzialas en cas d'ina midada da colliaziuns sa drizzan tenor il dretg federal.
Art. 11 Ordaifer il territori da provediment
Il chantun po obligar las gestiunarias ed ils gestiunaris da las raits – suenter avair considerà tut ils interess – da colliar cun la rait er las consumentas finalas ed ils consuments finals sco er las producentas ed ils producents d'electricitad che sa chattan ordaifer lur territori da provediment. Cun considerar ils interess ston vegnir resguardads ils criteris tenor l'artitgel 4 alinea 2.
Las gestiunarias ed ils gestiunaris vertents vegnan liberads da lur obligaziun da colliaziun en la dimensiun da l'obligaziun da la nova gestiunaria u dal nov gestiunari da la rait.
Art. 12 Ordaifer la zona da construcziun
Las consumentas finalas ed ils consuments finals ordaifer la zona da construcziun, che na ston betg vegnir colliads cun la rait da distribuziun tenor il dretg federal, han in dretg sin colliaziun:
sch'ins na po – per motivs tecnics ed economics – betg pretender dad ellas e dad els l'agen provediment;
sche la colliaziun è tecnicamain pussaivla, economicamain supportabla sco er proporziunada per la gestiunaria u per il gestiunari da la rait;
sch'i dat in interess public per la colliaziun da la consumenta finala u dal consument final.
Ils custs per questas colliaziuns ston vegnir purtads da la consumenta finala u dal consument final respectiv.
Art. 13 Dispitas
Il chantun decida dispitas en connex cun l'obligaziun da colliaziun, uschenavant ch'ellas n'èn betg suttamessas a la cumpetenza da la cumissiun per l'electricitad (ElCom).
4. Furmas d'organisaziun d'interess chantunal
Art. 14 Societads chantunalas da forza electrica
Il chantun e las vischnancas èn autorisads da fundar, eventualmain cun terzas persunas, atgnas societads da forza electrica che s'occupan da la producziun, dal transport, da la transfurmaziun, dal barat e da la furniziun da forza electrica.
Questas societads da forza electrica pon da lur vart sa participar ad autras societads da producziun e da commerzi d'energia.
5. Disposiziuns penalas ed execuziun
Art. 15 Multa
Tgi che violescha sapientivamain u per negligientscha las disposiziuns dal dretg federal ch'il chantun sto exequir, questa lescha u relaschs e disposiziuns che sa basan sin quella, vegn chastià cun ina multa da fin 100'000 francs.
L'emprova e la cumplicitad èn chastiablas.
En cas levs poi vegnir desistì d'in chasti.
La procedura sa drizza tenor las disposiziuns davart la procedura penala davant autoritads administrativas.
Art. 16 Responsabladad
Empè d'ina persuna giuridica, d'ina societad collectiva u commanditara, d'ina firma singula, d'in institut da dretg public u d'ina collectivitad da persunas senza persunalitad giuridica èn chastiablas las persunas natiralas che han agì u che avessan gì d'agir per quellas.
Per multas e per custs stat buna solidaricamain la persuna giuridica, la societad u la collectivitad da persunas.
Art. 17 Sancziuns dal dretg administrativ
Per far valair obligaziuns tenor il dretg federal e tenor questa lescha po il chantun ordinar sancziuns dal dretg administrativ, en spezial l'execuziun d'uffizi sin donn e cust da la persuna obligada ed il restabiliment dal stadi legal.
6. Disposiziuns finalas
Art. 18 Execuziun
Las incumbensas chantunalas dal dretg federal e da questa lescha vegnan exequidas da la regenza. Ella po delegar la cumpetenza da decider al departament cumpetent.
La regenza po declerar particularmain las directivas da la branscha e las normas spezialisadas sco liantas.
Art. 19 Midada dal dretg vertent
Art. 20 Disposiziuns transitoricas
La valaivladad da las relaziuns contractualas vertentas sa drizza tenor il dretg federal. Ils dretgs e las obligaziuns che derivan da las relaziuns existentas dal dretg da las auas restan resalvads.
Las vischnancas, las proprietarias ed ils proprietaris da las raits sco er las gestiunarias ed ils gestiunaris da las raits fan las reglamentaziuns contractualas tenor l'artitgel 6 entaifer 1 onn suenter l'entrada en vigur da questa lescha.
Ils contracts existents che han – il mument da l'entrada en vigur da questa lescha – ina valaivladad restanta da passa 1 onn, ston vegnir cumplettads cun supplements correspundents.
Art. 21 Referendum, entrada en vigur
Questa lescha è suttamessa al referendum facultativ.
La regenza fixescha il termin da l'entrada en vigur.
-