814.20
Lescha federala
davart la protecziun da las auas
(Lescha davart la protecziun da las auas, LPAuas)
dals 24 da schaner 1991 (versiun dal 1. d'avust 2025)
Preambel
L’Assamblea federala da la Confederaziun svizra,
sa basond sin l’artitgel 76 alineas 2 e 3 da la Constituziun federala1,2
suenter avair gì invista d’ina missiva dal Cussegl federal dals 29 d’avrigl 19873,
concluda:
1. titel Disposiziuns generalas
Art. 1 Intent
Questa lescha ha l’intent da proteger las auas d’influenzas nuschaivlas. Ella ha en spezial las suandantas finamiras:
preservar la sanadad dals umans, dals animals e da las plantas;
garantir il provediment e promover in diever spargnus da l’aua da baiver e da diever;
mantegnair ils biotops natirals per la fauna e la flora indigena;
mantegnair las auas cun peschs;
mantegnair las auas sco elements da la cuntrada;
segirar la sauaziun agricula;
permetter l’utilisaziun da las auas per intents da recreaziun;
segirar la funcziun natirala dal ciclus idrologic.
Art. 2 Champ d’applicaziun
Questa lescha vala per tut las auas sur e sut terra.
Art. 3 Duair da diligenza
Mintgin è obligà d’agir cun tut la diligenza pretendida tenor las circumstanzas per evitar influenzas nuschaivlas sin las auas.
Art. 3a4 Princip dal chaschunader
Tgi che chaschuna mesiras tenor questa lescha, sto surpigliar ils custs respectivs.
Art. 4 Noziuns
En questa lescha signifitgan las suandantas noziuns il sequent:
Aua sur terra: l’aua, il letg da l’aua, il fund e la scarpa sco er la fauna e la flora che vivan là.
Aua sut terra: l’aua sutterrana (incl. l’aua da funtauna), las furmaziuns aquiferas, las stresas impermeablas e las stresas da cuvrida.
Influenza nuschaivla: contaminaziuns ed autras intervenziuns che donnegeschan la furma u la funcziun d’ina aua.
Contaminaziun: midada dischavantagiusa da las caracteristicas fisicalas, chemicas u biologicas da l’aua.
Aua persa: aua midada tras il diever chasan, industrial, artisanal, agricul u tras ulteriur diever, plinavant l’aua che curra cuntinuadamain ensemen cun quella en la chanalisaziun sco er l’aua da precipitaziuns che defluescha da surfatschas surbajegiadas u da surfatschas cun cuvrida dira.
Aua persa smerdada: aua persa che po contaminar in’aua, en la quala ella arriva.
Ladim natiral: puschina, grascha ed auas da silo che derivan da la tegnida d’animals da niz.
Quantitad da deflussiun Q347: quantitad da deflussiun che vegn – guardà sur ina perioda da 10 onns – cuntanschida u surpassada en media durant 347 dis da l’onn e che na vegn betg influenzada fermamain tras accumulaziuns, prelevaziuns u apports d’aua.
Deflussiun permanenta: quantitad da deflussiun Q347 ch’è pli gronda che nulla.
Quantitad d’aua restanta: quantitad da deflussiun d’ina aua currenta che resta suenter ina u pliras prelevaziuns d’aua.
Quantitad d’aua da dotaziun: quantitad d’aua ch’è necessaria per garantir ina tscherta quantitad d’aua restanta en cas d’ina prelevaziun d’aua.
5Revitalisaziun: restabiliment da las funcziuns natiralas d’ina aua sur terra, ch’era vegnida messa en rempars, curregida, cuvrida u chanalisada, cun agid da mesiras architectonicas;
6mantegniment da las auas: mesiras ch’èn necessarias regularmain u suenter eveniments cun donns per mantegnair e restabilir las funcziuns natiralas da las auas sco er per mantegnair la protecziun cunter aua gronda.
Art. 5 Excepziuns per la defensiun generala e per situaziuns d’urgenza
Sche la defensiun generala u situaziuns d’urgenza pretendan quai, po il Cussegl federal prevair excepziuns da questa lescha decretond in’ordinaziun.
2. titel Impediment ed eliminaziun d’influenzas nuschaivlas
1. chapitel Protecziun da la qualitad da las auas
1. secziun Inducziun, deposit e sfundrada da substanzas
Art. 6 Princip
Igl è scumandà d’inducir directamain u indirectamain en in’aua u da laschar sfundrar substanzas che pon contaminar l’aua.
Igl è er scumandà da deponer u da sterner talas substanzas ordaifer in’aua, sche quai chaschuna in privel concret che l’aua pudess vegnir contaminada.
Art. 7 Allontanament da l’aua persa
L’aua persa smerdada sto vegnir tractada. Per l’inducir en in’aua u per la laschar sfundrar dovri ina permissiun da l’autoritad chantunala.
Aua persa nunsmerdada è da laschar sfundrar tenor las ordinaziuns da l’autoritad chantunala. Sche las relaziuns localas na permettan betg quai, po l’aua vegnir inducida en in’aua sur terra; en quest connex ston sche pussaivel vegnir prendidas mesiras da retegn, per che l’aua possia defluir en moda constanta en cas da grondas deflussiuns. Per inducziuns che na figureschan betg en ina planisaziun communala da l’allontanament da l’aua approvada dal chantun dovri ina permissiun da l’autoritad chantunala.7
Ils chantuns procuran per ina planisaziun communala e sche necessari per ina planisaziun regiunala da l’allontanament da l’aua.8
Art. 89
Art. 9 Prescripziuns dal Cussegl federal davart l’inducziun e la sfundrada da substanzas
Il Cussegl federal fixescha las pretensiuns envers la qualitad da las auas sur e sut terra.
El decretescha prescripziuns:
per inducir aua persa en las auas;
per laschar sfundrar aua persa;
davart substanzas che pon, tenor la moda ch’ellas vegnan utilisadas, arrivar en las auas e che pon, pervia da lur caracteristicas u da lur quantitad duvrada, contaminar las auas u esser nuschaivlas per il manaschi da stabiliments d’aua persa.
In'admissiun da products fitosanitars e da products da biocid (pesticids) sto vegnir examinada, sche:
la limita da 0,1 µg/l per pesticids u per ses products da decumposiziun vegn surpassada repetidamain ed en moda extendida, en auas che servan al provediment d'aua da baiver u ch'èn previsas per quest intent; u
las limitas per pesticids giustifitgadas tras l'ecotoxicologia vegnan surpassadas repetidamain ed en moda extendida, en auas da surfatscha.10
La nova decisiun d'admissiun sto garantir che las limitas vegnian observadas.11
Sch'i n'è betg pussaivel da cuntanscher cun cundiziuns d'utilisaziun che las limitas vegnan observadas, sto vegnir retratga l'admissiun dals pesticids correspundents u en cas da products fitosanitars l'approvaziun da la substanza activa.12
Sch'il provediment dal pajais tras culturas agriculas impurtantas vegniss restrenschì fermamain tras ina mesira tenor l'alinea 5, po il Cussegl federal desister per in temp limità da retrair l'admissiun u l'approvaziun.13
2. secziun Tractament da l’aua persa e reutilisaziun dal ladim natiral
Art. 10 Chanalisaziuns publicas e sereneras centralas
Ils chantuns procuran per la construcziun da chanalisaziuns publicas e da stabiliments centrals per nettegiar l’aua persa smerdada:
da zonas da construcziun;
da gruppas d’edifizis existents ordaifer las zonas da construcziun, per las qualas las proceduras spezialas da l’allontanament da l’aua persa (art. 13) na porschan betg ina protecziun suffizienta da las auas u n’èn betg economicas.
Els procuran per in manaschi economic da quests stabiliments14
En territoris periferics u pauc populads è l’aua persa smerdada da tractar tras auters sistems che tras sereneras centralas, sche la protecziun da las auas sur e sut terra è garantida.
Sch’ina chanalisaziun privata po er servir ad intents publics, ha ella il medem status sco la chanalisaziun publica.
…15
Art. 11 Obligaziun da colliaziun ed obligaziun da surpigliar l’aua persa
En il sectur da chanalisaziuns publicas sto l’aua persa smerdada vegnir inducida en la chanalisaziun.
Il sectur da las chanalisaziuns publicas cumpiglia:
las zonas da construcziun;
ulteriurs territoris, uschespert ch’ina chanalisaziun è vegnida construida per els (art. 10 al. 1 lit. b);
ulteriurs territoris, en ils quals la colliaziun cun ina chanalisaziun è adequata e raschunaivla.
Il possessur da la chanalisaziun è obligà da surpigliar l’aua persa e da la manar en la serenera centrala.
Art. 12 Cas spezials en il sectur da las chanalisaziuns publicas
Tgi che vul inducir en la chanalisaziun aua persa che na correspunda betg a las pretensiuns envers l’inducziun, la sto tractar preliminarmain. Ils chantuns reglan il tractament preliminar.
L’autoritad chantunala decida davart l’allontanament adequat da l’aua persa che n’è betg adattada da vegnir tractada en ina serenera centrala.
L’aua persa nunsmerdada che resulta cuntinuadamain na dastga vegnir inducida ni directamain ni indirectamain en ina serenera centrala. L’autoritad chantunala po permetter excepziuns.
Sin in manaschi agricul cun in effectiv considerabel d’arments e da portgs dastga l’aua persa chasana vegnir reutilisada en l’agricultura ensemen cun la puschina (art. 14), sche:
ils edifizis d’abitar e da manaschi ed il terren enturn chasa èn situads en la zona d’agricultura u la vischnanca prenda mesiras, en spezial cun fixar zonas da planisaziun, per attribuir ils edifizis ed il terren enturn chasa a la zona d’agricultura;
la capacitad da magasinaziun basta er per l’aua persa chasana e sche la reutilisaziun sin l’atgna surfatscha utilisada u sin la surfatscha utilisada prendida a fittanza è garantida.
Sch’ils edifizis d’abitar e da manaschi ed il terren enturn chasa tenor l’alinea 4 na vegnan betg attribuids a la zona d’agricultura entaifer 5 onns suenter che las mesiras èn vegnidas decretadas, sto l’aua persa chasana vegnir inducida en la chanalisaziun.
Art. 13 Proceduras spezialas da l’allontanament da l’aua persa
Ordaifer il sectur da las chanalisaziuns publicas sto l’aua persa vegnir allontanada tenor il stadi da la tecnica.
Ils chantuns procuran che las pretensiuns envers la qualitad da las auas vegnian observadas.
Art. 14 Manaschis che tegnan animals da niz
Mintga manaschi che tegna animals da niz sto sa stentar da cuntanscher ina bilantscha equilibrada da ladim.
Il ladim natiral sto vegnir reutilisà en l’agricultura u en l’orticultura en moda ecologica e tenor il stadi da la tecnica.
Sin il manaschi ston esser avant maun per quest intent installaziuns da magasinaziun cun ina capacitad d’almain 3 mais. L’autoritad chantunala po dentant ordinar ina capacitad da magasinaziun pli gronda per manaschis en il territori da muntogna ubain per manaschis cun relaziuns climaticas disfavuraivlas u cun cundiziuns particularas en quai che reguarda la cultivaziun da plantas. Per stallas ch’èn occupadas cun animals mo durant in curt temp po ella permetter ina capacitad da magasinaziun pli pitschna.
Pro hectara surfatscha utilisada dastga vegnir sternì il ladim da maximalmain trais envernantas da ladim. Sch’ina part dal ladim natiral che resulta sin il manaschi vegn duvrà ordaifer l’areal da cultivaziun usità al lieu, dastgan vegnir tegnids mo tants animals da niz che almain la mesadad dal ladim natiral che resulta sin il manaschi po vegnir reutilisà sin l’atgna surfatscha utilisada u sin la surfatscha utilisada prendida a fittanza.16
Manaschis che distribueschan ladim ston registrar mintga distribuziun en il sistem d’infurmaziun tenor l’artitgel 165f da la Lescha d’agricultura dals 29 d’avrigl 199817.18
L’autoritad chantunala reducescha il dumber d’envernantas da ladim admessas pro hectara, sche la contaminaziun dal terren, l’autezza sur mar e las relaziuns topograficas pretendan quai.
Il Cussegl federal po prevair excepziuns da las pretensiuns envers la surfatscha utilisada:
per tegnair giaglinom e chavals sco er per manaschis existents pli pitschens e mesauns che tegnan auters animals da niz;
per ils manaschis che adempleschan incumbensas en l’interess public (recicladi da ruments, perscrutaziun e.u.v.).
Cun envernanta da ladim è manegiada la quantitad media annuala da puschina e da grascha che vegn producida d’ina vatga da 600 kg.
Art. 15 Construcziun e controlla da stabiliments e d’installaziuns19
Ils possessurs da stabiliments d’aua persa, d’installaziuns da magasinaziun e da stabiliments per la preparaziun tecnica dal ladim natiral e dal material digerì liquid sco er da silos da pavel setg procuran che quests stabiliments vegnian construids, utilisads, tgirads e mantegnids adequatamain.20 Il funcziunament da stabiliments d’aua persa e da stabiliments per la preparaziun tecnica da ladim sto vegnir controllà regularmain.
L’autoritad chantunala procura che quests stabiliments vegnian controllads periodicamain.
Art. 16 Prescripziuns dal Cussegl federal davart il tractament da l’aua persa e davart la controlla da stabiliments
Il Cussegl federal fixescha las pretensiuns envers:
l’inducziun en chanalisaziuns;
deviaziuns spezialas che derivan da process da producziun;
la caracteristica, la reutilisaziun e l’allontanament da las restanzas che derivan da las sereneras;
la controlla da stabiliments e d’installaziuns;
la reutilisaziun d’aua persa che deriva da la preparaziun dal ladim natiral.
3. secziun Premissas areguard l’allontanament da l’aua persa per survegnir permissiuns da construcziun
Art. 17 Princip
Permissiuns per construir u per midar edifizis dastgan mo vegnir dadas, sche:
igl è garantì en il sectur da chanalisaziuns publicas che l’aua persa vegn inducida en la chanalisaziun (art. 11 al. 1) u reutilisada en l’agricultura (art. 12 al. 4);
l’allontanament adequat da l’aua persa smerdada è garantì ordaifer il sectur da chanalisaziuns publicas tras proceduras spezialas (art. 13 al. 1); il post spezialisà chantunal per la protecziun da las auas sto vegnir consultà;
igl è garantì che l’aua persa, che n’è betg adattada da vegnir tractada en ina serenera centrala, vegn allontanada en moda adequata (art. 12 al. 2).
Art. 18 Excepziuns
Per edifizis e stabiliments pli pitschens che sa chattan en il sectur da chanalisaziuns publicas, ma che na pon betg anc vegnir colliads cun la chanalisaziun per motivs stringents, dastga la permissiun da construcziun vegnir concedida pir, cur che la colliaziun è pussaivla a curta vista e sche l’aua persa vegn allontanada en il fratemp en in’autra moda cuntentaivla. Avant che l’autoritad dat la permissiun, consultescha ella il post spezialisà chantunal per la protecziun da las auas.
Il Cussegl federal po precisar las premissas.
4. secziun Mesiras da protecziun en la planisaziun
Art. 19 Secturs da protecziun da las auas
Ils chantuns dividan lur territori en secturs da protecziun da las auas tenor la periclitaziun da las auas sur e sut terra. Il Cussegl federal decretescha las prescripziuns necessarias.
En ils secturs spezialmain periclitads dovri ina permissiun chantunala per construir e per midar edifizis e stabiliments sco er per far lavurs da stgavament, da moviment da terratsch e lavurs sumegliantas, sche quai pudess periclitar las auas.21
Art. 20 Zonas da protecziun da l’aua sutterrana
Ils chantuns determineschan zonas da protecziun per las tschiffadas d’aua sutterrana e per ils stabiliments per concentrar aua sutterrana ch’èn en l’interess public; els fixeschan las restricziuns necessarias da la proprietad.
Ils possessurs da tschiffadas d’aua sutterrana ston:
far las retschertgas necessarias per cunfinar las zonas da protecziun;
acquistar ils dretgs reals necessaris;
surpigliar eventualas indemnisaziuns per restricziuns da la proprietad.
Art. 21 Areals da protecziun da l’aua sutterrana
Ils chantuns determineschan areals ch’èn d’impurtanza per utilisar e per concentrar en l’avegnir resursas d’aua sutterrana. Sin quests areals na dastgan vegnir construids nagins edifizis e stabiliments ed exequidas naginas lavurs che pudessan disturbar en l’avegnir ils stabiliments per utilisar e per concentrar aua sutterrana.
Ils chantuns pon adossar las indemnisaziuns per restricziuns da la proprietad als possessurs futurs da tschiffadas d’aua sutterrana e da stabiliments per concentrar aua sutterrana.
5. secziun Tractament da liquids che pericliteschan las auas
Art. 2222 Pretensiuns generalas
Ils possessurs da stabiliments che cuntegnan liquids che pericliteschan las auas ston procurar che las ovras ed ils apparats necessaris per proteger las auas vegnian construids, controllads regularmain sco er utilisads e tgirads en moda irreproschabla. Stabiliments da magasinaziun ch’èn suttamess a l’obligaziun da dumandar ina permissiun (art. 19 al. 2) ston vegnir controllads almain mintga 10 onns; tut tenor la periclitaziun da las auas fixescha il Cussegl federal intervals da controlla per ulteriurs stabiliments.
En stabiliments da magasinaziun e sin plazzas da transtgargiada stoi esser garantì che perditas da liquid vegnian impedidas, identifitgadas facilmain e retegnidas.
Stabiliments che cuntegnan liquids che pericliteschan las auas dastgan vegnir construids, midads, controllads, emplenids, tgirads, svidads e mess ord funcziun mo da persunas che garanteschan – sin basa da lur scolaziun, da lur equipament e da lur experientscha – ch’il stadi da la tecnica vegnia observà.
Tgi che producescha parts da stabiliments sto controllar che quellas correspundian al stadi da la tecnica e documentar ils resultats da la controlla.
Sche stabiliments da magasinaziun che cuntegnan liquids che pericliteschan las auas vegnan construids, midads u mess ord funcziun, ston ils possessurs dals stabiliments annunziar quai al chantun tenor las ordinaziuns chantunalas.
Sch’il possessur d’in stabiliment che cuntegna liquids che pericliteschan las auas ubain sche las persunas che han l’incumbensa d’utilisar u da tgirar il stabiliment constateschan ina perdita da liquid, annunzian els quai immediatamain a la polizia da protecziun da las auas. Els prendan da sai anor las mesiras che pon vegnir pretendidas dad els per impedir il privel da contaminar las auas.
Ils alineas 2–5 na valan betg per stabiliments che na pon betg periclitar las auas u che pon periclitar mo minimalmain las auas.
Art. 2323
Art. 24 Reservuars da caverna
Liquids che pericliteschan las auas na dastgan betg vegnir deponids en reservuars da caverna sut terra, sch’els vegnan en contact direct cun l’aua sutterrana.
Art. 25 Substanzas che pon daventar liquids che pericliteschan las auas
Ils artitgels 22 e 24 valan tenor il senn per substanzas che pon daventar liquids che pericliteschan las auas, sch’ellas vegnan maschadadas cun liquids.
Art. 2624
6. secziun Cultivaziun dal terren e mesiras a favur da las auas
Art. 27 Cultivaziun dal terren
Ils terrens ston vegnir cultivads tenor il stadi da la tecnica uschia, che las auas na vegnan betg donnegiadas, en spezial betg tras il schlavament e l’erosiun da ladims e da meds per tractar plantas.
En la zona d'affluenza da las tschiffadas d'aua da baiver dastgan vegnir utilisads mo products fitosanitars che na chaschunan tras lur utilisaziun naginas concentraziuns da substanzas activas e da products da decumposiziun da pli che 0,1 µg/l en l'aua sutterrana.25
Il Cussegl federal po decretar las prescripziuns necessarias.
Art. 28 Mesiras a favur da las auas
Sche las mesiras tenor ils artitgels 7–27 na bastan betg per ademplir las pretensiuns envers la qualitad da las auas (art. 9 al. 1), procura il chantun ch’i vegnian prendidas ulteriuras mesiras a favur da questas auas.
2. chapitel Garanzia da quantitads d’aua restanta adequatas
Art. 29 Permissiun
Ina permissiun è necessaria per prelevar aua sur il diever ordinari ora:
or d’ina aua currenta cun deflussiun permanenta;
or da lais u or da resursas d’aua sutterrana che influenzeschan fermamain la deflussiun d’ina aua currenta cun deflussiun permanenta.
Art. 30 Premissas per la permissiun
La prelevaziun po vegnir permessa sut las suandantas cundiziuns:
las pretensiuns tenor ils artitgels 31–35 èn ademplidas;
ensemen cun autras prelevaziuns vegnan prelevads d’ina aua currenta maximalmain 20 pertschient da la quantitad da deflussiun Q347 e betg dapli che 1000 l/s; u
per il provediment d’aua da baiver vegnan prelevads en la media annuala maximalmain 80 l/s d’ina funtauna e maximalmain 100 l/s da l’aua sutterrana.
Art. 31 Quantitad minimala d’aua restanta
Tar prelevaziuns d’aua or d’auas currentas cun deflussiun permanenta sto la quantitad d’aua restanta importar almain:
fin ad ina quantitad da deflussiun Q347 da 60 l/s | 50 l/s |
e per mintga 10 l/s che questa quantitad è pli gronda | 8 l/s |
per ina quantitad da deflussiun Q347 da 160 l/s | 130 l/s |
e per mintga 10 l/s che questa quantitad è pli gronda | 4,4 l/s dapli, |
per ina quantitad da deflussiun Q347 da 500 l/s | 280 l/s |
e per mintga 100 l/s che questa quantitad è pli gronda | 31 l/s dapli, |
per ina quantitad da deflussiun Q347 da 2500 l/s | 900 l/s |
e per mintga 100 l/s che questa quantitad è pli gronda | 21,3 l/s dapli, |
per ina quantitad da deflussiun Q347 da 10 000 l/s | 2 500 l/s |
e per mintga 1000 l/s che questa quantitad è pli gronda | 150 l/s dapli, |
a partir d’ina quantitad da deflussiun Q347 da 60 000 l/s | 10 000 l/s. |
La quantitad d’aua restanta calculada tenor l’alinea 1 sto vegnir augmentada, sche las suandantas pretensiuns n’èn betg ademplidas e na pon betg vegnir ademplidas tras autras mesiras:
la qualitad prescritta per las auas da surfatscha sto vegnir mantegnida malgrà la prelevaziun d’aua e malgrà inducziuns existentas d’aua persa;
las resursas d’aua sutterrana ston vegnir alimentadas er vinavant uschia, che la producziun d’aua da baiver è pussaivla en la dimensiun necessaria e che la bilantscha d’aua da terrens utilisads da l’agricultura vegn disturbada mo minimalmain;
ils biotops rars e las biocenosas raras che dependan directamain u indirectamain dal tip e da la grondezza da l’aua ston vegnir mantegnids u ston – sch’i na s’opponan nagins motivs stringents – vegnir remplazzads sche pussaivel tras biotops e tras biocenosas da medema valur;
la profunditad da l’aua ch’è necessaria per ch’ils peschs possian migrar libramain sto vegnir garantida;
en auas currentas cun ina quantitad da deflussiun Q347 fin a 40 l/s, ch’èn situadas sut 800 m sur mar e che servan als peschs sco plazzas da fregar u sco lieus per trair si lur giuvens, ston questas funcziuns esser garantidas er vinavant.
Art. 32 Excepziuns
En ils suandants cas pon ils chantuns fixar quantitads minimalas d’aua restanta pli bassas:
a. 26sche la quantitad da deflussiun Q347 da l’aua è pli pitschna che 50 l/s: sin in traject da 1000 m sut il lieu da prelevaziun or d’ina aua ch’è situada sur 1700 m sur mar u or d’ina aua senza peschs ch’è situada tranter 1500 e 1700 m sur mar;
b. en cas da prelevaziuns or d’auas senza peschs fin ad ina deflussiun d’aua restanta da 35 pertschient da la quantitad da deflussiun Q347;
bbis. 27sin in traject da 1000 m sut il lieu da prelevaziun or da trajects d’aua cun in pitschen potenzial ecologic, uschenavant che las funcziuns natiralas da l’aua vegnan disturbadas mo minimalmain;
c. en il rom d’ina planisaziun da protecziun e d’utilisaziun per in territori limità e topograficamain coerent, uschenavant ch’igl ha lieu ina cumpensaziun correspundenta en il medem territori tras mesiras adattadas, sco la renunzia ad autras prelevaziuns d’aua; la planisaziun da protecziun e d’utilisaziun sto vegnir approvada dal Cussegl federal;
d. per prelevaziuns da durada limitada en cas d’urgenza, en spezial per il provediment d’aua da baiver, per stizzar fieu u per la sauaziun agricula.
Art. 33 Augment da la quantitad minimala d’aua restanta
L’autoritad augmenta la quantitad minimala d’aua restanta en quella dimensiun che resulta sin basa d’ina consideraziun dals interess per e cunter la prelevaziun d’aua previsa.
Interess per ina prelevaziun d’aua èn en spezial:
ils interess publics, als quals la prelevaziun duai servir;
ils interess economics da la regiun danunder che l’aua deriva;
ils interess economics da la persuna che vul prelevar l’aua;
il provediment d’energia, sche l’aua duai vegnir prelevada per quest intent.
Interess cunter ina prelevaziun d’aua èn en spezial:
l’impurtanza da l’aua sco element da la cuntrada;
l’impurtanza da l’aua sco biotop per la fauna e la flora che dependan da l’aua, inclusiv lur ritgezza da las spezias, en spezial er per la fauna dals peschs, per il retgav da la pestga e per la reproducziun natirala dals peschs;
il mantegniment d’ina deflussiun che basta per ademplir a lunga vista las pretensiuns envers la qualitad da las auas;
il mantegniment d’ina bilantscha equilibrada da l’aua sutterrana che garantescha la producziun futura d’aua da baiver, l’utilisaziun dal terren usitada al lieu ed ina vegetaziun confurm al lieu;
la garanzia da la sauaziun agricula.
Tgi che vul prelevar aua, sto suttametter a l’autoritad in rapport:
davart las consequenzas che prelevaziuns d’aua da differenta dimensiun han per ils interess a favur da la prelevaziun d’aua, en spezial per la producziun d’energia electrica e per ses custs;
davart las restricziuns previsiblas dals interess cunter ina prelevaziun d’aua e davart las mesiras pussaivlas per impedir questas restricziuns.
Art. 34 Prelevaziuns d’aua or da lais ed or da resursas d’aua sutterrana
Sch’i vegn prelevà aua d’in lai u d’ina resursa d’aua sutterrana e sche quai influenzescha fermamain la deflussiun d’ina aua currenta, sto l’aua currenta vegnir protegida confurm al senn tenor ils artitgels 31–33.
Art. 35 Decisiun da l’autoritad
L’autoritad fixescha en il cas singul la quantitad d’aua da dotaziun e las autras mesiras ch’èn necessarias per proteger las auas sut il lieu da prelevaziun.
Ella po fixar differentas quantitads d’aua da dotaziun per tscherts temps. La quantitad d’aua tenor ils artitgels 31 e 32 na dastga betg vegnir sutpassada.
Avant sia decisiun consultescha l’autoritad ils posts spezialisads interessads; en cas da prelevaziuns destinadas ad ovras idraulicas d’ina prestaziun brutta da passa 300 kW consultescha ella er la Confederaziun.
Art. 36 Controlla da la quantitad d’aua da dotaziun
Tgi che preleva aua, sto cumprovar a l’autoritad cun agid da mesiraziuns ch’el mantegna la quantitad d’aua da dotaziun. Sch’ils custs n’èn betg raschunaivels, po el furnir la cumprova cun calcular la bilantscha d’aua.
Sch’el cumprova che la quantitad d’aua affluenta è temporarmain pli pitschna che la quantitad d’aua da dotaziun fixada, sto el restituir durant quest temp mo tanta aua da dotaziun sco quai ch’igl affluescha.
3. chapitel Impediment ed eliminaziun d’autras influenzas nuschaivlas sin las auas28
Art. 36a29 Spazi d’auas
Suenter avair consultà ils circuls pertutgads fixeschan ils chantuns il basegn da spazi necessari per las auas sur terra (spazi d’auas) per garantir il suandant:
las funcziuns natiralas da las auas;
la protecziun cunter aua gronda;
l’utilisaziun da las auas.
Il Cussegl federal regla ils detagls.
Ils chantuns procuran ch’il spazi d’auas vegnia resguardà en la planisaziun directiva ed en la planisaziun d’utilisaziun e ch’el vegnia furmà e cultivà en moda extensiva. Il spazi d’auas na vala betg sco surfatscha cun culturas alternantas. Ina perdita da surfatschas cun culturas alternantas vegn cumpensada tenor las prescripziuns da la planisaziun secturiala da la Confederaziun confurm a l’artitgel 13 da la Lescha dals 22 da zercladur 197930 davart la planisaziun dal territori.
Art. 3731 Intervenziuns en auas sur terra
Auas sur terra dastgan mo vegnir messas en rempars e curregidas:
sche la protecziun cunter aua gronda pretenda quai (art. 3 al. 1−3 da la Lescha dals 21 da zercladur 199132 davart la correcziun dals curs d’aua);
sche quai è necessari per far navigabels curs d’aua u per utilisar las forzas idraulicas en l’interess public;
sche quai è necessari per endrizzar ina deponia che po vegnir endrizzada mo al lieu previs e sin la quala i vegn deponì mo material da stgavament e d’exchavaziun nunsmerdà; u
sch’il stadi d’ina aua sur terra ch’è gia messa en rempars u curregida, po vegnir meglierà en il senn da questa lescha.
Sch’i vegnan fatgas intervenziuns en auas sur terra, sto il decurs natiral da quellas vegnir mantegnì u restabilì tant sco pussaivel.
Las auas sur terra ed il spazi d’auas ston vegnir concepids e mantegnids da maniera:
ch’els pon servir sco biotops per ina fauna e flora multifara;
che las interacziuns tranter las auas sur e sut terra vegnan mantegnidas uschè bain sco pussaivel;
che la vegetaziun da las rivas po sa sviluppar confurm al lieu.
En territoris surbajegiads po l’autoritad permetter excepziuns dals alineas 2 e 3.
Per stgaffir auas artifizialas sco er per reparar e rinforzar ovras da protecziun existentas suenter eveniments da donns valan ils alineas 2 e 3 tenor il senn.
Art. 38 Cuvrir u chanalisar auas currentas
Auas currentas na dastgan betg vegnir cuvridas u chanalisadas.
L’autoritad po permetter excepziuns per:
chanals da stgargiada d’aua gronda e chanals da sauaziun;
surpassadis dal traffic;
surpassadis da las vias agriculas e forestalas;
pitschens foss d’allontanament da l’aua cun deflussiun temporara;
remplazzar cuvertas u chanals existents, premess ch’ina deflussiun averta na saja betg pussaivla u portia dischavantatgs considerabels per l’utilisaziun agricula.
Art. 38a33 Revitalisaziun da las auas
Ils chantuns procuran per la revitalisaziun da las auas. En quest connex resguardan els il niz per la natira e per la cuntrada sco er las consequenzas economicas che resultan da la revitalisaziun.
Els planiseschan las revitalisaziuns e fixeschan in urari per realisar quellas. Els procuran che questa planisaziun vegnia resguardada en la planisaziun directiva ed en la planisaziun d’utilisaziun. Ina perdita da surfatschas cun culturas alternantas vegn cumpensada tenor las prescripziuns da la planisaziun secturiala da la Confederaziun confurm a l’artitgel 13 da la Lescha dals 22 da zercladur 197934 davart la planisaziun dal territori.
Art. 39 Deposit da substanzas solidas en ils lais
Igl è scumandà da deponer substanzas solidas en ils lais, er sch’ellas na pon betg contaminar l’aua.
L’autoritad chantunala po permetter mantunadas:
per edifizis en territoris surbajegiads che na pon betg vegnir construids en in auter lieu, sche interess publics predominants pretendan ina mantunada e sche l’intent giavischà na po betg vegnir cuntanschì autramain;
sche quai permetta da meglierar ina zona d’aua bassa.
Las mantunadas ston vegnir furmadas en moda uschè natirala sco pussaivel, e la vegetaziun da las rivas destruida sto vegnir remplazzada.
Art. 39a35 Undadas e sbassaments
Midadas artifizialas andetgas da la deflussiun da l’aua (undadas e sbassaments), che han consequenzas considerablas per la fauna e la flora indigena sco er per lur biotops, ston vegnir impedidas u eliminadas dals possessurs d’ovras idraulicas cun agid da mesiras architectonicas. Sin dumonda dal possessur d’ina ovra idraulica po l’autoritad er ordinar mesiras da manaschi empè da mesiras architectonicas.
Las mesiras sa drizzan tenor:
la grevezza da las consequenzas per l’aua;
il potenzial ecologic da l’aua;
la proporziunalitad dals custs;
ils interess da la protecziun cunter aua gronda;
las finamiras da la politica d’energia areguard la promoziun da las energias regenerablas.
En l’intschess da l’aua pertutgada ston las mesiras vegnir coordinadas ina cun l’autra suenter avair consultà ils possessurs da las ovras idraulicas pertutgadas.
Ils batschigls da gulivaziun che vegnan construids applitgond l’alinea 1 dastgan vegnir utilisads per l’accumulaziun a pumpa, senza che la concessiun stoppia vegnir midada.
Art. 40 Derschentar e svidar zonas da retegnida
Il possessur d’in stabiliment d’accumulaziun procura sche pussaivel che la fauna e la flora da l’aua sut il stabiliment na vegnian betg donnegiadas cun derschentar e cun svidar il stabiliment u cun controllar ils indrizs per laschar giu aua ed ils indrizs da stgargiada d’aua gronda.
El dastga derschentar e svidar il stabiliment mo cun ina permissiun da l’autoritad chantunala. L’autoritad da permissiun consultescha ils posts spezialisads interessads. Sch’i dovra derschentadas e svidadas periodicas per mantegnair la segirezza dal manaschi, fixescha l’autoritad mo il termin e la moda da la realisaziun.
Sch’il possessur sto sbassar immediatamain il lai d’accumulaziun per motivs da segirezza en cas d’eveniments extraordinaris, orientescha el immediatamain l’autoritad da permissiun.
Art. 41 Material d’alluviuns tar stabiliments d’accumulaziun
Tgi che retegna in’aua, na dastga betg remetter en quella material d’alluviuns ch’el ha prelevà da l’aua per motivs da manaschi. L’autoritad po permetter excepziuns.
Il possessur dal stabiliment d’accumulaziun sto rimnar periodicamain il material d’alluviuns en il sectur da ses stabiliments tenor las ordinaziuns da l’autoritad.
Art. 42 Prelevaziun ed inducziun d’aua u d’aua persa
Sch’i vegn prelevà u inducì aua tar in lai natiral, na dastgi dar naginas midadas essenzialas da la stratificaziun e dals currents en il lai ed er naginas midadas dal livel da l’aua che pudessan donnegiar il sectur da la riva.
Tar in’aua currenta ston la moda ed il lieu da l’inducziun d’aua u d’aua persa vegnir tschernids uschia, ch’i na dovra sche pussaivel nagins rempars e naginas correcziuns.
Art. 43 Mantegniment da resursas d’aua sutterrana
Ils chantuns procuran ch’i na vegnia betg prelevà a lunga vista dapli aua d’ina resursa d’aua sutterrana che quai ch’igl affluescha. A curta vista dastga vegnir prelevà dapli aua, sche la qualitad da l’aua sutterrana e la vegetaziun na vegnan betg donnegiadas.
Sch’ina resursa d’aua sutterrana è donnegiada pervia d’ina prelevaziun excessiva u pervia d’ina alimentaziun reducida, procura il chantun ch’il stadi vegnia meglierà uschenavant sco pussaivel, saja quai tras la reducziun da la prelevaziun, tras ina concentraziun artifiziala u tras l’accumulaziun sutterrana d’aua da baiver.
Resursas d’aua sutterrana na dastgan betg vegnir colliadas permanentamain ina cun l’autra, sche la quantitad u la qualitad da l’aua sutterrana pudess vegnir donnegiada qua tras.
Las construcziuns na dastgan betg restrenscher considerablamain e permanentamain il volumen d’accumulaziun ed il scul da resursas utilisablas d’aua sutterrana.
Tar stabiliments d’accumulaziun da pitschna autezza dastgan l’aua sutterrana e la vegetaziun che dependa dal livel da l’aua sutterrana vegnir disturbadas mo minimalmain. Per stabiliments existents po l’autoritad permetter excepziuns.
Sche l’allontanament da l’aua d’in territori chaschuna in sbassament dal livel da l’aua sutterrana sin ina gronda surfatscha, è quest allontanament mo admissibel, sche l’utilisaziun agricula na po betg vegnir garantida autramain.
Art. 43a36 Bilantscha da gera
Stabiliments na dastgan betg midar la bilantscha da gera en l’aua uschia, che quai ha consequenzas considerablas per la fauna e la flora indigena, per lur biotops, per la bilantscha da l’aua sutterrana e per la protecziun cunter aua gronda. Ils possessurs dals stabiliments prendan mesiras adequatas en quest connex.
Las mesiras sa drizzan tenor:
la grevezza da las consequenzas per l’aua;
il potenzial ecologic da l’aua;
la proporziunalitad dals custs;
ils interess da la protecziun cunter aua gronda;
las finamiras da la politica d’energia areguard la promoziun da las energias regenerablas.
En l’intschess da l’aua pertutgada ston las mesiras vegnir coordinadas ina cun l’autra suenter avair consultà ils possessurs dals stabiliments pertutgads.
Art. 44 Explotaziun da gera, da sablun e d’auter material
Tgi che vul explotar gera, sablun u auter material ubain far stgavaments preparatorics per quest intent dovra ina permissiun.
La permissiun per talas lavurs na dastga betg vegnir dada:
en zonas da protecziun da l’aua sutterrana;
sut il livel da l’aua sutterrana tar ina resursa d’aua sutterrana ch’è adattada quantitativamain u qualitativamain da vegnir explotada;
en auas currentas, sche la bilantscha da gera vegn influenzada en moda negativa.
Tar ina resursa d’aua sutterrana ch’è adattada quantitativamain u qualitativamain da vegnir explotada po l’explotaziun vegnir permessa sur il livel da l’aua sutterrana, sch’ina stresa protectiva da material vegn laschada sur il livel maximal da l’aua sutterrana. La grossezza da questa stresa sto vegnir fixada tenor las relaziuns localas.
3. titel Execuziun, procuraziun da las premissas, finanziaziun, promoziun e procedura37
1. chapitel Execuziun
1. secziun Execuziun tras ils chantuns
Art. 45
Ils chantuns exequeschan questa lescha, nun che l’artitgel 48 surdettia questa incumbensa a la Confederaziun. Els decreteschan las prescripziuns necessarias.
2. secziun Execuziun tras la Confederaziun
Art. 46 Surveglianza e coordinaziun
La Confederaziun surveglia l’execuziun da questa lescha.
Il Cussegl federal regla la coordinaziun:
da las mesiras dals chantuns per la protecziun da las auas;
tranter ils posts federals;
tranter ils posts federals ed ils chantuns.
Art. 47 Prescripziuns executivas
Il Cussegl federal decretescha las prescripziuns executivas.
...38
Art. 4839 Cumpetenzas executivas da la Confederaziun
L’autoritad federala che exequescha in’autra lescha federala u in contract internaziunal è cumpetenta – ademplind questa incumbensa – er per exequir la Lescha federala davart la protecziun da las auas. Avant che prender ina decisiun lascha ella vegnir a pled ils chantuns pertutgads. L’Uffizi federal d’ambient40 (uffizi federal)41 ed ils ulteriurs posts federals coopereschan a l’execuziun tenor ils artitgels 62a e 62b da la Lescha federala dals 21 da mars 199742 davart l’organisaziun da la regenza e da l’administraziun.
Sche la procedura tenor l’alinea 1 n’è betg adattada per tschertas incumbensas, regla il Cussegl federal l’execuziun tras ils posts federals pertutgads.
La Confederaziun exequescha las prescripziuns davart substanzas (art. 9 al. 2 lit. c); ella po engaschar ils chantuns per tschertas incumbensas parzialas.
Il Cussegl federal fixescha tge indicaziuns davart substanzas, che vegnan eruidas sin fundament d’autras leschas federalas, che ston vegnir messas a disposiziun a l’uffizi federal.
3. secziun Disposiziuns spezialas davart l’execuziun
Art. 49 Posts spezialisads per la protecziun da las auas e polizia da protecziun da las auas
Ils chantuns installeschan posts spezialisads per la protecziun da las auas. Els organiseschan la polizia da protecziun da las auas ed in servetsch cunter donns.
L’uffizi federal è il post spezialisà per la protecziun da las auas da la Confederaziun.
La Confederaziun ed ils chantuns pon engaschar corporaziuns da dretg public e persunas privatas per l’execuziun, en spezial per la controlla e per la surveglianza.
Art. 5043 Infurmaziun e cussegliaziun
La Confederaziun ed ils chantuns examineschan ils effects da las mesiras prendidas sin basa da questa lescha ed infurmeschan la publicitad davart la protecziun da las auas e davart il stadi da las auas, en spezial:
publitgeschan els las retschertgas davart il success da las mesiras prendidas sin basa da questa lescha;
pon els publitgar ils resultats da las retschertgas e da las controllas en las auas privatas e publicas (art. 52) suenter avair consultà las persunas pertutgadas, sche quai è d’in interess general.
Resalvads restan interess privats e publics predominants da mantegnair il secret; il secret da fabricaziun e da fatschenta resta en mintga cas garantì.
Ils posts spezialisads per la protecziun da las auas cusseglian autoritads e persunas privatas. Els recumondan mesiras per impedir e per sminuir influenzas nuschaivlas sin las auas.
Art. 51 Cussegliaziun en dumondas da ladim
Per exequir ils artitgels 14 e 27 procuran ils chantuns ch’i vegnia endrizzada ina cussegliaziun.
Art. 52 Obligaziun da tolerar ed obligaziun da discreziun
Las autoritads federalas e chantunalas pon far retschertgas en las auas privatas e publicas. Ellas pon far las installaziuns necessarias e controllar ils stabiliments. Ils proprietaris dals bains immobigliars ed ils possessurs dals stabiliments ston permetter l’access a las persunas incumbensadas e las dar las infurmaziuns necessarias.
Las persunas ch’èn incumbensadas cun l’execuziun da questa lescha sco er ils experts ed ils commembers da cumissiuns e da comités spezialisads suttastattan al secret d’uffizi.
...44
Art. 53 Mesiras da sforz
Las autoritads pon far valair per forza las mesiras ch’ellas han ordinà. Sch’il dretg chantunal na cuntegna naginas prescripziuns u naginas prescripziuns pli severas, è applitgabel en la procedura chantunala l’artitgel 41 da la Lescha federala dals 20 da december 196845 davart la procedura administrativa.
Art. 54 Custs per mesiras da segirezza e da reparaziun
Ils custs da las mesiras che las autoritads prendan per prevegnir ad in privel che smanatscha directamain per las auas sco er per constatar e per reparar in donn vegnan mess a quint al chaschunader.
Art. 55 Taxas da la Confederaziun
La Confederaziun incassescha ina taxa per sias permissiuns e controllas sco er per ses servetschs spezials tenor questa lescha.
Il Cussegl federal fixescha las tariffas.
Art. 56 Auas interchantunalas
Sch’ina aua sur u sut terra concerna il territori da plirs chantuns, sto mintga chantun prender las mesiras ch’èn necessarias per proteger questa aua e ch’èn en l’interess dals auters chantuns.
Sch’ils chantuns na pon betg sa cunvegnir areguard las mesiras, decida il Cussegl federal.
2. chapitel Procuraziun da las premissas
Art. 57 Incumbensas da la Confederaziun
La Confederaziun fa retschertgas d’interess naziunal davart:
las relaziuns idrologicas;
la qualitad da las auas sur e sut terra;
il provediment d’aua da baiver;
auters aspects da la protecziun da las auas.
Ella po sa participar finanzialmain al svilup da stabiliments e da proceduras che gidan ad augmentar il stadi da la tecnica en l’interess general da la protecziun da las auas, en spezial cun mesiras a la funtauna.
Ella metta a disposiziun ils resultats e l’evaluaziun da las retschertgas a persunas interessadas.
Il Cussegl federal regla la realisaziun da las retschertgas e las evaluaziuns.
Ils posts federals decreteschan directivas tecnicas e cusseglian ils posts da retschertga. Cunter quint pon els far lavurs idrologicas per auters posts u metter a disposiziun lur apparats per talas lavurs.
Art. 58 Incumbensas dals chantuns
Ils chantuns fan las ulteriuras retschertgas ch’èn necessarias per exequir questa lescha. Els communitgeschan lur resultats als posts federals.
Ils chantuns fan in inventari davart ils stabiliments dal provediment d’aua e davart las resursas d’aua sutterrana sin lur territori. L’inventari è public, nun che interess da la defensiun generala pretendian il secret.
Art. 59 Eruir la quantitad da deflussiun Q347
Sch’i mancan resultats suffizients per eruir la quantitad da deflussiun Q347 d’ina aua, vegni fatg diever d’autras metodas sco observaziuns idrologicas e calculaziuns da model.
Art. 60 Obligaziun da l’autoritad d’infurmar
Avant ch’ina autoritad permetta ina intervenziun che po avair effects sin in’aua en la vischinanza d’in indriz per retschertgas idrologicas u per autras retschertgas, sto ella infurmar il post ch’è cumpetent per l’indriz.
3. chapitel46 Finanziaziun
Art. 60a Taxas chantunalas sin auas persas47
Ils chantuns procuran ch’ils custs per la construcziun, per la gestiun, per il mantegniment, per la sanaziun e per la substituziun da stabiliments d’aua persa che servan ad intents publics vegnian mess a quint als chaschunaders tras taxas u tras autras taglias. Concepind las taxas vegnan resguardads spezialmain:
il gener e la quantitad da l’aua persa chaschunada;
las amortisaziuns ch’èn necessarias per mantegnair la substanza dals stabiliments;
ils tschains;
il basegn d’investiziun ch’è planisà per las lavurs da mantegniment, da sanaziun e da substituziun sco er per las adattaziuns a las pretensiuns legalas e per las optimaziuns dal manaschi.
Sche taxas che cuvran ils custs e che correspundan al princip dal chaschunader periclitassan l’allontanament ecologic da l’aua persa, po quel vegnir finanzià en in’autra moda e maniera uschenavant che quai è necessari.
Ils possessurs dals stabiliments d’aua persa ston far las retenziuns necessarias.
La basa per calcular las taxas è accessibla publicamain.
Art. 60b48 Taxa federala sin auas persas
Dals possessurs da sereneras centralas incassescha la Confederaziun ina taxa per finanziar l’indemnisaziun da mesiras per eliminar microsubstanzas organicas tenor l’artitgel 61a, inclusiv ils custs d’execuziun da la Confederaziun.
Possessurs da sereneras centralas che han prendì mesiras tenor l’artitgel 61a e che han inoltrà fin ils 30 da settember d’in onn chalendar il quint final correspundent davart las investiziuns fatgas, èn dispensads da l’obligaziun da pajar la taxa a partir dal onn chalendar suandant.
L’autezza da la taxa sa drizza tenor il dumber d’abitants ch’èn colliads cun la serenera. La tariffa da la taxa importa annualmain maximalmain 9 francs per abitant.
Il Cussegl federal fixescha la tariffa da la taxa sin basa dals custs previsibels e regla la procedura per incassar la taxa. La taxa scroda il pli tard ils 31 da december 2040.
Ils possessurs da las sereneras adosseschan la taxa als chaschunaders.
4. chapitel49 Promoziun
Art. 6150 Eliminaziun da nitrogen en stabiliments d’aua persa51
La Confederaziun conceda als chantuns en il rom dals credits deliberads e sin basa da las cunvegnas da program indemnisaziuns globalas per construir e per acquistar:
stabiliments ed indrizs per eliminar nitrogen en sereneras centralas, sch’els servan ad ademplir cunvegnas internaziunalas u conclus d’organisaziuns internaziunalas che han l’intent da tegnair net las auas ordaifer la Svizra;
chanalisaziuns che vegnan construidas empè da stabiliments e d’indrizs tenor la litera a.
L’import da las indemnisaziuns sa drizza tenor la quantitad da nitrogen che vegn eliminada cun las mesiras tenor l’alinea 1.
Art. 61a52 Eliminaziun da microsubstanzas organicas en stabiliments d’aua persa
La Confederaziun conceda als chantuns en il rom dals credits deliberads e dals meds finanzials disponibels indemnisaziuns per construir e per acquistar:
stabiliments ed indrizs per eliminar microsubstanzas organicas en sereneras centralas, sch’els èn necessaris per observar las prescripziuns davart l’inducziun d’aua persa en las auas;
chanalisaziuns che vegnan construidas empè da stabiliments e d’indrizs tenor la litera a.
Las indemnisaziuns vegnan concedidas, sche la construcziun u l’acquist dals stabiliments, dals indrizs u da las chanalisaziuns èn vegnids iniziads suenter il 1. da schaner 2012 ed entaifer 20 onns suenter l’entrada en vigur da la midada dals 21 da mars 2014 da questa lescha.
Las indemnisaziuns importan 75 pertschient dals custs imputabels.
Art. 6253 Stabiliments per dismetter ruments
La Confederaziun indemnisescha ils chantuns en il rom dals credits deliberads per construir ed acquistar stabiliments ed indrizs per dismetter ruments spezials, sche quests stabiliments ed indrizs èn d’interess naziunal.
Ella indemnisescha ils chantuns finanzialmain debels e mez ferms en il rom dals credits deliberads per construir ed acquistar stabiliments ed indrizs per tractar u per utilisar ruments chasans, sche la decisiun da l’emprima instanza davart la construcziun dal stabiliment è vegnida prendida avant il 1. da november 1997. En cas da basegn po il Cussegl federal prolungar il termin fin maximalmain ils 31 d’october 1999 per quellas regiuns che na disponan anc betg da las capacitads necessarias.
Il dretg da survegnir contribuziuns federalas tenor l’alinea 2 vegn mantegnì, sche:
la decisiun da l’emprima instanza davart la construcziun d’in stabiliment è vegnida prendida entaifer il termin prolungà;
i sto vegnir permess in nov stabiliment per motivs tecnics che na pon betg vegnir adossads al chantun;
la nova decisiun da l’emprima instanza è vegnida prendida avant il 1. da november 2005;
las lavurs da construcziun han cumenzà avant il 1. da november 2006.54
...55
Las indemnisaziuns importan:
25 pertschient dals custs imputabels per stabiliments ed indrizs tenor ils alineas 1 e 2;
56...
Art. 62a57 Mesiras da l’agricultura
En il rom dals credits deliberads indemnisescha la Confederaziun mesiras da l’agricultura per impedir il schlavament e l’erosiun da substanzas, sche:
las mesiras èn necessarias per ademplir las pretensiuns envers la qualitad da las auas sur e sut terra;
il chantun pertutgà ha designà ils territoris, nua ch’igl èn necessarias las mesiras previsas, las qualas el ha accordà ina cun l’autra;
las mesiras n’èn economicamain betg supportablas.
L’import da las indemnisaziuns sa drizza tenor las caracteristicas e tenor la quantitad da las substanzas, da las qualas vegn impedì il schlavament e l’erosiun, sco er tenor ils custs da las mesiras che na vegnan betg indemnisadas tras contribuziuns tenor la Lescha d’agricultura dals 29 d’avrigl 199858 u tenor la Lescha federala dal 1. da fanadur 196659 davart la protecziun da la natira e da la patria.60
...61
L’Uffizi federal d’agricultura conceda las indemnisaziuns sco contribuziuns globalas sin basa da cunvegnas da program che vegnan fatgas cun ils chantuns per mintga territori, nua ch’igl èn necessarias mesiras. Per giuditgar, sch’ils programs garanteschan ina protecziun adequata da las auas, consultescha el l’Uffizi federal d’ambient. Ils chantuns repartan las indemnisaziuns als singuls posts che han il dretg da survegnir talas.62
Art. 62b63 Revitalisaziun da las auas
En il rom dals credits deliberads e sin basa da las cunvegnas da program conceda la Confederaziun als chantuns indemnisaziuns sco contribuziuns globalas per planisar e per realisar mesiras per revitalisar auas.
Per projects che chaschunan spezialmain gronds custs pon vegnir concedidas indemnisaziuns da cas a cas als chantuns.
L’import da las indemnisaziuns sa drizza tenor l’impurtanza da las mesiras per restabilir las funcziuns natiralas da las auas sco er tenor l’efficacitad da las mesiras.
En cas da projects da revitalisaziun sto la concepziun dals trajects dals spazis d’aua tenor l’artitgel 37 alinea 3 vegnir finanziada durant ils emprims 5 onns en il rom dal project.64
Sch’il possessur è obligà da renatiralisar in stabiliment, na survegn el naginas contribuziuns.
Ils cultivaturs dal spazi d’auas vegnan indemnisads tenor la Lescha d’agricultura dals 29 d’avrigl 199865 per l’utilisaziun extensiva da lur surfatschas. Il preventiv d’agricultura sco er il rom da pajament correspundent vegnan auzads per quest intent.
Art. 62c66 Planisaziun da la sanaziun en cas da midadas da la deflussiun da l’aua e da la bilantscha da gera
En il rom dals credits deliberads conceda la Confederaziun als chantuns indemnisaziuns a la planisaziun tenor l’artitgel 83b, sche quella è vegnida inoltrada a la Confederaziun fin ils 31 da december 2014.
Las indemnisaziuns importan 35 pertschient dals custs imputabels.
Art. 6367 Premissas generalas per survegnir las indemnisaziuns
Las indemnisaziuns vegnan pajadas mo, sche la soluziun previsa sa basa sin ina planisaziun cunvegnenta, garantescha ina protecziun adequata da las auas, correspunda al stadi da la tecnica ed è economica.
Art. 64 Procuraziun da las premissas, scolaziun ed infurmaziun
En il rom dals credits deliberads po la Confederaziun pajar als chantuns indemnisaziuns per eruir ils motivs da la qualitad insuffizienta d’ina aua impurtanta en vista a las mesiras da sanaziun.68
Ella po conceder agids finanzials per la scolaziun e per la furmaziun supplementara dal persunal spezialisà e per l’infurmaziun da la populaziun.69
En il rom dals credits deliberads po ella sustegnair l’elavuraziun d’inventaris chantunals davart ils stabiliments dal provediment d’aua e davart las resursas d’aua sutterrana tras indemnisaziuns sco er tras atgnas lavurs, sche:
quests inventaris vegnan fatgs tenor las directivas federalas;
las dumondas èn vegnidas inoltradas avant il 1. da november 2010.70
Las prestaziuns da la Confederaziun importan maximalmain 40 pertschient dals custs.71
Art. 64a72 Garanzia cunter las ristgas
La Confederaziun po surpigliar ina garanzia cunter las ristgas tar stabiliments ed indrizs novs che permettan success. La garanzia na dastga betg surpassar 60 pertschient dals custs imputabels.
Art. 6573 Finanziaziun
L’Assamblea federala permetta cun in conclus federal simpel in credit d’impegn74 da durada limitada per la garanzia da contribuziuns.75
Cun in conclus federal simpel permetta ella mintgamai per 4 onns ils meds finanzials per pajar las indemnisaziuns ch’èn vegnidas garantidas da princip applitgond l’artitgel 13 alinea 6 da la Lescha da subvenziuns dals 5 d’october 199076.
Cun in credit d’impegn da plirs onns permetta ella l’import maximal fin al qual la Confederaziun dastga surpigliar garanzias cunter las ristgas tenor l’artitgel 64a.
Art. 66 Restituziun
Prestaziuns da la Confederaziun ch’èn vegnidas retratgas nungiustifitgadamain ston vegnir restituidas. Quai vala er, sch’in stabiliment u in indriz vegn utilisà per in auter intent che quel previs.
Ils dretgs da la Confederaziun suranneschan entaifer 3 onns, suenter ch’ella ha survegnì enconuschientscha dal dretg, en mintga cas dentant 10 onns suenter ch’il dretg è sa constituì.77
Sch’il retschavider ha commess in malfatg tras ses cumportament, surannescha il dretg da restituziun il pli baud cun l’entrada da la surannaziun da la persecuziun penala. Sche la surannaziun da la persecuziun penala n’entra betg pli en consequenza d’ina sentenzia penala da l’emprima instanza, surannescha il dretg il pli baud 3 onns suenter la communicaziun da la sentenzia.78
5. chapitel79 Procedura
Art. 6780 Giurisdicziun
La procedura da recurs sa drizza tenor las disposiziuns generalas da la giurisdicziun federala.
Art. 67a81 Dretg da recurs da las autoritads
L’uffizi federal è autorisà da far valair ils meds legals dal dretg federal e chantunal cunter disposiziuns da las autoritads chantunalas applitgond questa lescha e sias disposiziuns executivas.
...82
Art. 6883 Regruppament dal terren, expropriaziun e possess
Sche l’execuziun da questa lescha pretenda quai e sche l’acquist direct n’è betg pussaivel, pon ils chantuns ordinar il regruppament dal terren. La Confederaziun ed ils chantuns pon acquistar ils dretgs necessaris en la procedura d’expropriaziun. Els pon surdar questa cumpetenza a terzas persunas.
La procedura d’expropriaziun vegn applitgada pir, cur che las stentas per in acquist direct u per in regruppament dal terren na cuntanschan betg las finamiras.
En lur prescripziuns executivas pon ils chantuns declerar che la Lescha federala dals 20 da zercladur 193084 davart l’expropriaziun saja applitgabla. Els prevesan che la regenza chantunala decidia davart protestas ch’èn anc dispitaivlas.85
Per ovras ch’èn situadas sin il territori da plirs chantuns vegn applitgà il dretg federal d’expropriaziun. Il Departament federal per ambient, traffic, energia e communicaziun decida davart l’expropriaziun.
Las surfatschas dal spazi d’auas che vegnan utilisadas restan sche pussaivel en possess dals purs. Ellas valan sco surfatschas per promover la biodiversitad.86
4. titel ...
Art. 6987
5. titel Disposiziuns penalas
Art. 70 Delicts
Cun in chasti da detenziun da fin a 3 onns u cun in chasti pecuniar vegn chastià, tgi che fa intenziunadamain il suandant:88
inducescha en moda illegala directamain u indirectamain substanzas che pon contaminar las auas, las lascha sfundrar u las depona u sterna ordaifer in’aua e stgaffescha uschia il privel da contaminar l’aua (art. 6);
sco possessur da stabiliments che cuntegnan liquids che pericliteschan las auas na construescha betg u na tegna betg en funcziun las ovras ed ils apparats ch’èn necessaris tenor questa lescha e contaminescha uschia l’aua u stgaffescha uschia il privel per ina contaminaziun (art. 22);
n’observa betg las quantitads d’aua da dotaziun fixadas da las autoritads u na prenda betg las mesiras ordinadas per proteger l’aua sut il lieu da prelevaziun (art. 35);
construescha rempars u curregia illegalmain in’aua currenta (art. 37);
cuvra u chanalisescha auas currentas senza permissiun u cuntrari a las cundiziuns d’ina permissiun concedida (art. 38);
depona substanzas solidas en in lai senza permissiun da l’autoritad chantunala u cuntrari a las cundiziuns d’ina permissiun concedida (art. 39 al. 2);
explotescha gera, sablun u auter material senza permissiun u cuntrari a las cundiziuns d’ina permissiun concedida ubain fa stgavaments preparatorics per quest intent (art. 44).
Sch’il delinquent agescha per negligientscha, vegn el chastià cun in chasti pecuniar fin a 180 taxas per di.89
Art. 71 Surpassaments
Cun ina multa fin a 20 000 francs vegn chastià, tgi che cuntrafa sapientivamain:90
en in’autra moda e maniera a questa lescha;
ad ina disposiziun singula ch’è vegnida drizzada ad el renviond a la smanatscha da chasti previsa en quest artitgel.
Il delinquent vegn chastià cun ina multa, sch’el agescha per negligientscha.
La cumplicitad è chastiabla.
...91
Art. 72 Applicaziun dal Cudesch penal
Sch’ina cuntravenziun cunter questa lescha ademplescha a medem temp il causal da l’artitgel 234 dal Cudesch penal92, è applitgabla mo questa disposiziun. Dal rest vegnan applitgadas ultra da las disposiziuns penalas dal Cudesch penal er quellas da questa lescha.
Art. 73 Applicaziun dal dretg penal administrativ
Ils artitgels 6 e 7 da la Lescha federala dals 22 da mars 197493 davart il dretg penal administrativ valan confurm al senn per acts chastiabels tenor questa lescha.
6. titel Disposiziuns finalas
1. chapitel Aboliziun e midada dal dretg vertent
Art. 74 Aboliziun da la Lescha davart la protecziun da las auas
La Lescha federala dals 8 d’october 197194 davart la protecziun da las auas cunter contaminaziun (Lescha federala davart la protecziun da las auas) vegn abolida.
Art. 75 Midadas da leschas federalas
...95
2. chapitel Disposiziuns transitoricas
1. secziun Allontanament d’aua persa nunsmerdada, installaziuns per magasinar ladim natiral e material d’alluviuns tar stabiliments d’accumulaziun
Art. 7696 Allontanament d’aua persa nunsmerdada
Ils chantuns procuran che – il pli tard 15 onns suenter l’entrada en vigur da questa lescha – l’effect d’ina serenera na vegnia betg pli restrenschì tras aua persa nunsmerdada che resulta cuntinuadamain (art. 12 al. 3).
Art. 77 Installaziuns per magasinar ladim natiral
Ils chantuns fixeschan il termin per adattar la capacitad d’installaziuns per magasinar ladim natiral da cas en cas tenor urgenza. Els procuran che tut las installaziuns da magasinaziun sajan sanadas entaifer 15 onns suenter l’entrada en vigur da questa lescha.
Art. 78 e 7997
2. secziun Prelevaziuns d’aua
Art. 80 Sanaziun
Sch’ina aua currenta vegn influenzada fermamain tras prelevaziuns, sto ella vegnir sanada tenor las ordinaziuns da las autoritads sut ils lieus da prelevaziun, senza ch’ils dretgs existents d’utilisar las auas vegnian tangads en ina moda che giustifitgass ina indemnisaziun.
L’autoritad ordinescha mesiras da sanaziun supplementaras, sch’i sa tracta d’auas currentas en cuntradas u en biotops ch’èn registrads en inventaris naziunals u chantunals u sche auters interess publics predominants pretendan quai. La procedura per constatar l’obligaziun d’indemnisaziun e la fixaziun da l’indemnisaziun sa drizza tenor la Lescha federala dals 20 da zercladur 193098 davart l’expropriaziun.
Sche l’ordinaziun da mesiras da sanaziun supplementaras en territoris inventarisads tenor l’alinea 2 pertutga ovras idraulicas pitschnas u auters stabiliments ch’èn situads per lung d’auas currentas e che han ina valur per la tgira da monuments, cumpareglia l’autoritad ils interess da la protecziun da monuments cun quels da la protecziun da las zonas inventarisadas.99
Art. 81 Termins da sanaziun
L’autoritad fixescha ils termins per las mesiras da sanaziun da cas en cas tenor urgenza.
Ella procura che las lavurs da sanaziun èn terminadas fin il pli tard la fin 2012.100
Art. 82 Basa per la sanaziun
Ils chantuns fan in inventari da las prelevaziuns d’aua existentas tenor l’artitgel 29; quest inventari cuntegna indicaziuns davart:
la quantitad d’aua prelevada;
la quantitad d’aua restanta;
la quantitad d’aua da dotaziun;
las relaziuns giuridicas.
Els giuditgeschan las prelevaziuns d’aua ch’èn registradas en l’inventari e decidan, sche ed en tge dimensiun ch’ina sanaziun è necessaria. Ils resultats vegnan menziunads en in rapport. Quel duai sche pussaivel mussar la successiun da las mesiras che ston vegnir prendidas.
Els inoltreschan ils inventaris entaifer 2 onns ed il rapport entaifer 5 onns suenter l’entrada en vigur da questa lescha a la Confederaziun.
Art. 83 Prelevaziuns d’aua en cas che la concessiun è gia dada
En cas da prelevaziuns d’aua planisadas, per las qualas la concessiun è vegnida dada avant l’entrada en vigur da questa lescha, sto la protecziun da l’aua sut il lieu da prelevaziun vegnir garantida tras mesiras tenor questa lescha tant enavant che quai è pussaivel senza ch’ils dretgs existents d’utilisar las auas vegnian tangads en ina moda che giustifitgass ina indemnisaziun. Sche la concessiun è vegnida dada suenter il 1. da zercladur 1987, na giustifitgeschan las mesiras betg l’obligaziun d’indemnisaziun tenor l’artitgel 31 da la lescha.
Sche interess publics predominants pretendan ina protecziun supplementara, ordinescha l’autoritad las mesiras necessarias tenor questa lescha. La procedura per constatar l’obligaziun d’indemnisaziun e la fixaziun da l’indemnisaziun sa drizza tenor la Lescha federala dals 20 da zercladur 1930101 davart l’expropriaziun.
L’autoritad ordinescha las mesiras il pli tard avant che las lavurs da construcziun per ils stabiliments da prelevaziun d’aua cumenzan.
2bis. secziun102 Midadas da la deflussiun da l’aua e bilantscha da gera
Art. 83a Mesiras da sanaziun
Ils possessurs d’ovras idraulicas existentas e d’auters stabiliments per lung da las auas èn obligads da prender las mesiras da sanaziun adequatas tenor las prescripziuns dals artitgels 39a e 43a, e quai entaifer 20 onns suenter l’entrada en vigur da questa disposiziun.
Art. 83b Planisaziun e rapport
Ils chantuns planiseschan las mesiras tenor l’artitgel 83a e fixeschan ils termins per la realisaziun. La planisaziun cumpiglia er las mesiras ch’ils possessurs d’ovras idraulicas ston prender tenor l’artitgel 10 da la Lescha federala dals 21 da zercladur 1991103 davart la pestga.
Ils chantuns inoltreschan la planisaziun fin ils 31 da december 2014 a la Confederaziun.
Els rapportan mintga 4 onns a la Confederaziun davart las mesiras realisadas.
3. secziun ...
Art. 84104
3. chapitel Referendum ed entrada en vigur
Art. 85
Questa lescha è suttamessa al referendum facultativ.
Il Cussegl federal fixescha l’entrada en vigur.
Data da l’entrada en vigur: 1. da november 1992105
Disposiziuns finalas da la midada dals 20 da zercladur 1997106
1 Dumondas per indemnisaziuns tenor l’artitgel 61 alinea 2 literas a, b, c, e ed f da la Lescha davart la protecziun da las auas en la versiun dals 24 da schaner 1991107 vegnan giuditgadas tenor quest dretg, sch’ellas èn vegnidas inoltradas avant il 1. da schaner 1995. La cundiziun ch’è cuntegnida là, numnadamain che la construcziun stoppia vegnir cumenzada entaifer 5 onns suenter l’entrada en vigur da la lescha, vegn remplazzada tras la cundiziun che la decisiun da l’emprima instanza davart la construcziun dal stabiliment stoppia esser vegnida prendida avant il 1. da november 1997.
2 Dumondas per indemnisaziuns tenor l’artitgel 61 alinea 1 litera c da la Lescha davart la protecziun da las auas en la versiun dals 18 da mars 1994108 vegnan giuditgadas tenor quest dretg, sch’ellas èn vegnidas inoltradas avant il 1. da november 2002 e sche las mesiras èn vegnidas prendidas e scuntradas avant questa data.
3 Dumondas per indemnisaziuns tenor l’artitgel 61 alinea 2 da la Lescha davart la protecziun da las auas en la versiun dals 18 da mars 1994 ch’èn vegnidas inoltradas avant questa midada, vegnan giuditgadas tenor il dretg nov.