220.100
Ordinaziun executiva tar la lescha federala davart scussiun e concurs
dals 08-10-1996 (versiun dals 01-01-2011)
sa basond sin l'art. 15 al. 3 da la constituziun chantunala1
relaschada dal cussegl grond ils 8 d'october 19962
1. Uffizi da scussiun e da concurs
1.1. En general
Art. 1 Circul da scussiun e da concurs
Mintga circul politic furma in circul da scussiun, mintga district in circul da concurs.
Dus u plirs circuls respectivamain districts pon unir la gestiun e l'administraziun dals uffizis da scussiun u da concurs. Ina tala cunvegna basegna l'approvaziun da l'autoritad da surveglianza.
Sche la gestiun d'in uffizi da scussiun u da concurs n'è betg pli garantida en reguard professiunal, regular u cunvegnent, po l'autoritad da surveglianza ordinar che la gestiun e l'administraziun vegnian unidas cun talas d'in auter uffizi da scussiun u da concurs.
Art. 2 Uffiziala u uffizial da scussiun e da concurs
Sco uffiziala u sco uffizial da scussiun e da concurs (da qua d'envi persuna d'uffizi) po vegnir elegì, tgi ch'è abel d'agir e tgi che garantescha che l'uffizi vegnia manà en moda conscienziusa, professiunalmain suffizienta e regulara.
Las medemas pretensiuns valan per la substituta u per il substitut. Per la substituziun sto per regla vegnir elegida la persuna d'uffizi d'in circul da scussiun respectivamain da concurs cunfinant.
Las persunas d'uffizi e lur substitutas u substituts pon vegnir elegids en plirs circuls da scussiun u da concurs.
Sch'ellas e sch'els èn impedids u en recusaziun, nominescha l'autoritad da surveglianza ina persuna per la substituziun extraordinaria.
Art. 3 …
Art. 4 …
Art. 5 Relaziun da servetsch
L'autoritad electorala regla la salarisaziun e l'ulteriura relaziun da servetsch da las persunas d'uffizi sco er da las emploiadas e dals emploiads da l'uffizi da scussiun e da concurs. Ella procura per las localitads e per ils indrizs necessaris.
L'autoritad electorala è autorisada da prender invista da la gestiun da l'uffizi da scussiun e da concurs, uschenavant che quai è necessari per l'organisaziun da l'uffizi, per il rendaquint da las taxas che resultan al circul respectivamain al district sco er per eruir e per fixar las indemnisaziuns.
Art. 6 Indemnisaziun
Sch'ils circuls respectivamain ils districts pajan in salari fix a las persunas d'uffizi, van las taxas per la scussiun e per il concurs a la cassa cirquitala respectivamain districtuala.
Sche las taxas per la scussiun e per il concurs van a las persunas d'uffizi, èn ils circuls respectivamain ils districts obligads da pajar ad ellas supplementarmain ina taxa da garanzia adequata respectivamain supplements per las singulas proceduras.
L'autoritad da surveglianza po fixar directivas davart il gener e davart l'autezza da las indemnisaziuns e relaschar – en cas da l'alinea 2 – directivas obligatoricas davart las indemnisaziuns minimalas.
Art. 7 Communicaziun e publicaziun
Demissiuns ed elecziuns da persunas d'uffizi sto l'autoritad electorala communitgar immediatamain a l'autoritad da surveglianza.
En cas da novas elecziuns publitgescha l'autoritad electorala ina giada il num da la persuna elegida e la sedia uffiziala en il fegl uffizial dal chantun Grischun.
La dretgira da concurs e la dretgira da moratori èn obligadas da communitgar immediatamain a l'autoritad da surveglianza l'elecziun da persunas che vegnan incumbensadas cun la curatura, cun la liquidaziun u cun l'administraziun extrauffiziala dal concurs.
Art. 8 Obligaziun da discreziun
Las persunas d'uffizi, lur emploiadas e lur emploiads sco er lur persunas auxiliaras, las persunas ch'èn incumbensadas cun l'administraziun extrauffiziala dal concurs, cun la curatura u cun la liquidaziun, las autoritads da surveglianza e las autoritads giudizialas sco er la polizia èn obligads da mantegnair discreziun davart tut las enconuschientschas e davart tut ils secrets confidads durant l'execuziun da lur uffizi, premess ch'i n'exista betg in dretg da prender invista dals protocols e dals registers tenor il dretg federal u premess ch'ellas e ch'els n'èn betg obligads tras prescripziuns expressivas da far in'annunzia u ina communicaziun a las autoritads.
Art. 9 Responsabladad
La responsabladad da dretg civil sa drizza tenor ils artitgels 5 s. da la lescha federala3.
En la procedura tenor la lescha davart la responsabladad dal stadi4 po il chantun prender regress sin las persunas che han chaschunà illegalmain il donn cun violar intenziunadamain u per greva negligientscha lur obligaziun d'uffizi.
Art. 10 Assicuranza da responsabladad
Il chantun assicurescha las persunas uffizialas, las emploiadas ed ils emploiads, lur persunas auxiliaras, las persunas ch'èn incumbensadas cun l'administraziun extrauffiziala dal concurs, cun la curatura u cun la liquidaziun, las autoritads da surveglianza, las autoritads giudizialas sco er la polizia cunter pretensiuns d'indemnisaziun per donns tenor l'artitgel 5 da la lescha federala5 che quellas u che quels chaschunan illegalmain ademplind las incumbensas che vegnan attribuidas ad ellas u ad els tras la lescha federala.
La regenza fixescha l'autezza da la summa da garanzia e d'ina eventuala resalva persunala, determinescha la repartiziun da las premias e regla ulteriurs detagls.
1.2. Uffizi da scussiun
Art. 10a Elecziun
Il cussegl cirquital elegia l'uffiziala u l'uffizial da scussiun sco er sia substituta u ses substitut per ina perioda da quatter onns.
Tar mintga elecziun fixescha el la sedia uffiziala da l'uffizi da scussiun.
1.3. Uffizi da concurs
Art. 10b Elecziun
La cumissiun administrativa da la dretgira districtuala elegia l'uffiziala u l'uffizial da concurs sco er sia substituta u ses substitut per ina perioda da quatter onns.
Tar mintga elecziun fixescha ella la sedia uffiziala da l'uffizi da concurs.
Per regla sto vegnir elegì in'uffiziala u in uffizial da scussiun d'in uffizi da scussiun che sa chatta en il district.
En quest cas po il cussegl cirquital – en enclegientscha cun la cumissiun administrativa da la dretgira districtuala – reglar cuminaivlamain la relaziun da servetsch e l'indemnisaziun per las funcziuns da l'uffizi da scussiun e da concurs.
Art. 10c Custs
Per ils custs da l'uffizi da concurs fa il district in agen quint.
Sche la gestiun da l'uffizi da concurs vegn fatga ensemen cun la gestiun da l'uffizi da scussiun, vegnan mess a quint al district annualmain ils custs da persunal ed ils custs materials che resultan a l'uffizi da concurs sin basa da sia lavur impundida.
Ils custs da l'uffizi da concurs che na vegnan betg cuvrids da taxas ston vegnir surpigliads dals circuls. Quests custs vegnan repartids annualmain; ina mesadad sin basa da las proceduras da concurs che vegnan avertas en ils singuls circuls, l'autra mesadad en la relaziun da las abitantas e dals abitants dals circuls tenor la dumbraziun federala dal pievel.
Sch'i dat differenzas tranter il district e ses circuls en connex cun eruir e cun fixar ils custs decisivs per la gestiun da l'uffizi da concurs sco er en connex cun reparter tals, decida l'autoritad da surveglianza.
2. Surveglianza
Art. 11 Autoritad da surveglianza
L'unica autoritad chantunala da surveglianza tenor l'artitgel 13 sco er l'unica instanza da recurs tenor l'artitgel 17 da la lescha federala6 è la dretgira chantunala.
Art.
12 Incumbensas
1. en general
L'autoritad da surveglianza surveglia tut ils fatgs da scussiun e da concurs e surpiglia las cumpetenzas e las obligaziuns che la vegnan attribuidas tenor il dretg federal.
En il rom dal dretg federal po ella relaschar circularas sco er directivas generalmain valaivlas u directivas liantas per il cas singul.
Art. 13 2. en spezial
L'autoritad da surveglianza sto examinar u laschar examinar regularmain la gestiun dals uffizis da scussiun e da concurs e prenda las mesiras adattadas per impedir u per eliminar stadis incunvegnents u cuntraris a l'urden.
Ella procura che l'uffizi vegnia surdà en moda regulara.
Ella po organisar curs d'introducziun u da perfecziunament e declerar la participaziun sco obligatorica.
Ella po manar in servetsch da cussegliaziun che cusseglia ils uffizis da scussiun e da concurs en dumondas da la gestiun generala ed en cas singuls concrets.
Art. 14 Cumpetenza disciplinara
L'autoritad da surveglianza exequescha las cumpetenzas disciplinaras che tutgan ad ella tenor l'artitgel 14 alinea 2 da la lescha federala7.
Art.
14a Procedura davant la dretgira chantunala
1. sco autoritad da surveglianza
Recurs tenor l'artitgel 17 da la lescha federala8 sco er dumondas e denunzias ston vegnir inoltradas en scrit.
L'autoritad da surveglianza procura per las consultaziuns necessarias e sclerescha d'uffizi ils fatgs.
Las partidas na vegnan betg convocadas.
Dal rest vegnan applitgadas confurm al senn las disposiziuns davart la procedura chantunala en fatgs administrativs.
Art. 14b 2. sco autoritad disciplinara
Sin basa d'ina denunzia u d'uffizi po l'autoritad da surveglianza avrir ina procedura disciplinara.
Ella communitgescha quai a la persuna d'uffizi pertutgada e fa ils scleriments necessaris.
Suenter la finiziun da l'inquisiziun survegn la persuna pertutgada la pussaivladad da prender posiziun; sche necessari sto vegnir fatga ina tractativa a bucca.
La decisiun disciplinara vegn communitgada en scrit cun inditgar ils fatgs e las ponderaziuns essenzialas.
Dal rest vegnan applitgadas confurm al senn las disposiziuns davart la procedura chantunala en fatgs administrativs.
Art. 14c Custs
Ils custs e las indemnisaziuns da las partidas sa drizzan en tut las proceduras davant l'autoritad da surveglianza tenor las disposiziuns dal dretg federal e – sche quellas na cuntegnan nagut – tenor las disposiziuns dal cudesch da procedura civila e da la legislaziun introductiva chantunala.
3. Autoritads giudizialas
Art. 15 Cumpetenza e procedura
Uschenavant che questa ordinaziun na cuntegna nagina regulaziun sa drizzan la cumpetenza e la procedura tenor il cudesch da procedura civila e tenor la legislaziun introductiva chantunala.
Art. 16 Dretgira da moratori
La dretgira districtuala è la dretgira inferiura da moratori.
La dretgira chantunala è la dretgira chantunala superiura da moratori.
Art. 17 …
4. …
Art. 18 …
Art. 19 …
Art. 20 …
Art. 21 …
Art. 22 …
Art. 23 …
Art. 24 …
Art. 25 …
Art. 26 …
5. Differentas disposiziuns
Art. 27 Titels definitivs d'avertura da dretg
La medema posiziun sco sentenzias giudizialas en il senn da l'artitgel 80 da la lescha federala en la procedura d'avertura da dretg han – sin basa da l'artitgel 80 alinea 2 cifra 3 da la lescha federala9:
decisiuns e disposiziuns executablas da las autoritads cumpetentas dal chantun, da ses districts, da ses circuls e da sias vischnancas sco er da las corporaziuns e dals instituts autonoms da dretg public chantunal davart pretensiuns da dretg public;
decisiuns e disposiziuns executablas da persunas natiralas sco er da las persunas giuridicas e da las societads da persunas organisadas en furmas dal dretg civil, uschenavant ch'ellas disponan da pretensiuns da dretg public en il rom d'incumbensas administrativas delegadas;
decisiuns e disposiziuns da las autoritads cumpetentas d'auters chantuns davart pretensiuns da dretg public tenor cunvegnas interchantunalas.
Art. 28 Institut da deposit
L'institut da deposit tenor ils artitgels 9 e 24 da la lescha federala è la banca chantunala grischuna10 cun sias filialas.
La regenza po fixar ulteriurs instituts da deposit.
Art. 29 Polizia
En il rom da la lescha federala11 èn las persunas d'uffizi autorisadas da clamar l'agid da la polizia chantunala e communala.
Art. 30 Execuziun sfurzada cunter corporaziuns da dretg public
Cumpetent per exequir scussiuns cunter il chantun, cunter vischnancas, cunter autras corporaziuns e cunter instituts autonoms da dretg public chantunal è l'uffiziala ordinaria u l'uffizial ordinari da scussiun.
Sch'igl èn avant maun motivs da recusaziun tenor l'artitgel 10 da la lescha federala12, designescha l'autoritad chantunala da surveglianza l'uffizi da scussiun cumpetent.
Sch'i vegnan inoltradas dumondas da sequestraziun cunter vischnancas, sto l'uffizi da scussiun communitgar quai a l'uffizi chantunal ch'è cumpetent per la surveglianza da las vischnancas.
Art. 31 Denunzia penala
Las persunas d'uffizi fan ina denunzia penala tar la procura publica, sch'ellas survegnan – exequind lur uffizi – in suspect motivà da delicts da scussiun u da concurs.
Art. 32 Conservaziun da las actas
Ils uffizis da scussiun e da concurs èn obligads d'archivar confurm a l'urden las actas che na vegnan betg pli duvradas.
Per quest intent ston ils circuls ed ils districts metter a disposiziun las localitads adattadas.
6. Disposiziuns finalas
Art. 33 Aboliziun dal dretg vertent
Ils suandants relaschs dal cussegl grond vegnan abolids:
ordinaziun executiva tar la lescha federala davart scussiun e concurs dals 23 da november 195413;
disposiziuns executivas tar l'artitgel 4 da la lescha federala dals 4 da december 1947 davart la scussiun cunter vischnancas e cunter autras corporaziuns da dretg public chantunal dals 23 da matg 195014.
Art. 34 Durada da la perioda d'uffizi da las uffizialas e dals uffizials da scussiun e da concurs
A partir dal 1 da schaner 1997 cumenza per tut las persunas d'uffizi ina nova perioda d'uffizi da dus onns.
Uschenavant che las uffizialas e ch'ils uffizials da fin ussa n'èn betg elegids per la perioda d'uffizi dals onns 1997/98 u èn elegids mo per ina part da quella, fan las dretgiras cirquitalas las elecziuns per la nova perioda d'uffizi.
Art. 35 Dretg transitoric
Las disposiziuns da questa ordinaziun vegnan er applitgadas per proceduras ch'èn pendentas il mument da l'entrada en vigur.
En quest connex valan las suandantas excepziuns e restricziuns:
la cumpetenza da l'instanza, tar la quala ina procedura è pendenta il mument da l'entrada en vigur, vegn giuditgada tenor il dretg vertent;
per tut las disposiziuns e decisiuns communitgadas suenter l'entrada en vigur vegn l'admissibladad d'in med legal giuditgada tenor il dretg nov.
Art. 36 Entrada en vigur
La regenza fixescha il termin da l'entrada en vigur15 da questa ordinaziun suenter l'approvaziun tras la confederaziun16.
-