Lescha davart la promoziun e la finanziaziun da mesiras per la protecziun dal clima e l'innovaziun en il Grischun

Sch'i vegn procurà duraivlamain che las finamiras da questa lescha vegnan cuntanschidas, pon las contribuziuns chantunalas vegnir auzadas per:

1. mesiras en il sectur da l'effizienza d'edifizis e mesiras per augmentar en in'autra moda l'effizienza energetica tenor l'artitgel 18 fin l'artitgel 23 da la Lescha d'energia dal chantun Grischun⁶;

2. mesiras per auzar la producziun d'electricitad tras implants da fotovoltaica tenor l'artitgel 23a e l'artitgel 23b da la Lescha d'energia dal chantun Grischun;

3. mesiras per extender l'infrastructura per chargiar vehichels electrics tenor l'artitgel 23c da la Lescha d'energia dal chantun Grischun;

4. implants gronds che han l'intent da producir, da transfurmar, d'accumular, da transportar e da distribuir energia principalmain termica tenor l'artitgel 25 da la Lescha d'energia dal chantun Grischun;

5. mesiras en il sectur dal traffic public sco er dal transport da rauba cumbinà cun la viafier tenor l'artitgel 22 e l'artitgel 30 da la Lescha davart il traffic public en il chantun Grischun⁷;

6. mesiras da protecziun cunter privels da la natira e mesiras per mantegnair las funcziuns dal guaud da protecziun tenor l'artitgel 46 e tenor l'artitgel 48 fin l'artitgel 51 da la Lescha chantunala davart il guaud⁸;

7. mesiras per schanegiar las resursas natiralas, per promover resursas effizientas e per serrar ciclus da material tenor l'artitgel 11a da la Lescha introductiva tar la Lescha federala davart la protecziun da l'ambient⁹;

8. mesiras innovativas tenor l'artitgel 12 fin l'artitgel 14 da la Lescha per promover il svilup economic en il chantun Grischun¹⁰;

9. mesiras per promover purschidas da furmaziun supplementara tenor l'artitgel 3 alinea 1 litera c da la Lescha davart il sustegn dal perfecziunament da giuvenils e da creschids en il chantun Grischun¹¹;

10. mesiras en il sectur da la furmaziun terziara e da la perscrutaziun tenor l'artitgel 26 alinea 2 da la Lescha davart las scolas autas e la perscrutaziun¹²;

11. mesiras en l'agricultura tenor la Lescha da meglieraziun dal chantun Grischun¹³;

12. mesiras tenor l'artitgel 11 da la Lescha per mantegnair e promover l'agricultura¹⁴.

Davart l'auzament da las contribuziuns chantunalas vegn decidì en il rom da las proceduras tenor las legislaziuns spezialas respectivas.

Las tariffas da contribuziun maximalas na dastgan betg vegnir surpassadas.

La Regenza regla ils detagls.

Il chantun po conceder contribuziuns per examinar e per applitgar tecnologias, proceduras e process innovativs che han in potenzial considerabel d'impedir e da reducir gas cun effect da serra.

Il chantun po conceder contribuziuns per mesiras vi d'indrizs da process commerzials ed industrials en manaschis singuls u en plirs manaschis, sch'ellas reduceschan l'emissiun da gas cun effect da serra dals process respectivs per almain 50 pertschient e per almain 100 tonnas equivalents da CO₂ (CO₂eq) per onn.

Il chantun po conceder contribuziuns per examinar e per applitgar tecnologias, proceduras e process tecnics che han in potenzial considerabel d'isolar e d'accumular duraivlamain CO₂.

Il chantun po conceder contribuziuns per implants che han l'intent da producir e d'utilisar idrogen, sche l'idrogen vegn producì tras biomassa u tras auters purtaders d'energia regenerabla (idrogen verd).

Plinavant po il chantun conceder contribuziuns per implants che han l'intent da producir e d'utilisar carburants e combustibels sintetics, sch'ils carburants e combustibels sintetics vegnan producids tras idrogen verd e tras CO₂ isolà.

Il chantun po conceder contribuziuns per projects exemplarics che favuriseschan materias primas regenerablas envers materias primas betg regenerablas u che rinforzan l'economia circulara.

Il chantun po conceder contribuziuns per studis, sche quels laschan spetgar novas enconuschientschas en il senn da las finamiras da questa lescha.

Il chantun po conceder contribuziuns a regiuns ed a vischnancas, ad interpresas, a destinaziuns turisticas sco er ad autras instituziuns ed organisaziuns per eruir lur potenzial da reducir CO₂eq.

Plinavant po el conceder contribuziuns a vischnancas per elavurar plans da mesiras cun l'intent da cuntanscher netto nulla emissiuns.

Contribuziuns ed emprests pon vegnir concedids mo per mesiras en il chantun Grischun, che procuran duraivlamain che las finamiras da questa lescha vegnan cuntanschidas.

La Regenza fixescha las premissas da promoziun. Las prescripziuns da programs da promoziun cumparegliabels da la Confederaziun ston vegnir resguardadas en moda commensurada.

I n'exista nagin dretg da survegnir contribuziuns ed emprests.

Per las singulas mesiras pon vegnir concedidas contribuziuns fin maximalmain 50 pertschient dals custs imputabels.

Contribuziuns ed emprests fin maximalmain 75 pertschient dals custs imputabels pon vegnir concedids:

1. per studis tenor l'artitgel 12;

2. excepziunalmain per mesiras ch'èn spezialmain efficazias per cuntanscher las finamiras da questa lescha;

3. sche almain 25 pertschient dals custs imputabels vegnan concedids sur emprests.

Per calcular las contribuziuns pon vegnir resguardads en spezial ils suandants criteris:

1. la quantitad da CO₂eq spargnada u isolada ed accumulada duraivlamain;

2. il potenzial da reducir CO₂eq u d'isolar CO₂;

3. il potenzial d'innovaziun;

4. l'effizienza energetica totala, en spezial sch'i vegn utilisada forza electrica d'enviern;

5. las emissiuns da gas cun effect da serra che resultan cun metter a disposiziun l'energia cumprada;

6. las emissiuns da gas cun effect da serra che vegnan chaschunadas anteriuramain u posteriuramain tras terzs;

7. la grevezza per l'ambient, il consum da resursas natiralas e la circulabladad;

8. il potenzial da mantegnair u d'augmentar la valurisaziun en il chantun.

Las contribuziuns pon vegnir concedidas sin dumonda u a maun d'ina submissiun.

Per mesiras tenor l'artitgel 7, l'artitgel 9 e l'artitgel 10 pon vegnir concedids emprests empè u ultra da contribuziuns chantunalas. Tut en tut na dastgan las tariffas da contribuziun maximalas tenor l'artitgel 15 betg vegnir surpassadas.

Emprests vegnan concedids per ina durada maximala da 20 onns.

Els ston vegnir segirads e per regla vegnir tschainsids.

Per finanziar las contribuziuns chantunalas ed ils emprests sco er per auzar las contribuziuns tenor questa lescha maina il chantun ina finanziaziun speziala tenor las disposiziuns da la legislaziun chantunala da finanzas¹⁵.

La facultad da la finanziaziun speziala è limitada a 250 milliuns francs. L'import che surpassa la facultad maximala vegn assegnà a las finanzas publicas generalas.

Il debit da la finanziaziun speziala è limità a 50 milliuns francs.

La finanziaziun speziala vegn alimentada cun:

1. 30 pertschient da la cumpart chantunala da la taxa sin il traffic pesant dependenta da la prestaziun (TTPDP);

2. la cumpart chantunala dal gudogn distribuì da la Banca naziunala svizra entaifer 1 onn, uschenavant che quella surpassa 50 milliuns francs;

3. contribuziuns ordinarias ed extraordinarias or da meds publics generals tenor l'artitgel 21;

4. l'attribuziun unica da meds publics generals en la dimensiun da 200 milliuns francs l'onn che questa lescha entra en vigur; e

5. l'attribuziun da la cumpart chantunala da las contribuziuns cumplementaras federalas tar la gulivaziun da las resursas, ch'èn limitadas fin l'onn 2030¹⁶, uschenavant che questa cumpart surpassa entaifer 1 onn 30 milliuns francs.

Cun il preventiv po il Cussegl grond attribuir a la finanziaziun speziala ina contribuziun ordinaria or da meds publics generals. Questa contribuziun importa maximalmain 2 pertschient da las entradas fiscalas dal chantun a favur da las finanzas publicas generalas.

En cas d'in quint economic positiv po il Cussegl grond concluder ina contribuziun extraordinaria supplementara per reducir in debit da la finanziaziun speziala.

L'utilisaziun dals meds finanzials or da la finanziaziun speziala vegn priorisada tenor l'efficacitad, tenor la madirezza da la realisaziun e tenor l'effizienza economica da las mesiras.

Las contribuziuns che vegnan auzadas sin basa da l'artitgel 5, na pon betg vegnir cumuladas cun las contribuziuns tenor l'artitgel 7 fin l'artitgel 11.

Per mesiras che vegnan indemnisadas per lur effect da protecziun dal clima tras auters instruments per reducir gas cun effect da serra, na dastgan vegnir utilisads nagins meds finanzials or da la finanziaziun speziala.