Contract normal da lavur per l'economia da chasa

En il chantun Grischun vala quest contract normal da lavur per la relaziun da lavur tranter las lavurantas ed ils lavurants che pratitgeschan activitads d'economia da chasa en ina chasada privata (emploiadas ed emploiads da chasa), e lur patrunas e patruns.

Quest contract normal da lavur è applitgabel en spezial er per emploiadas ed emploiads da chasa che pratitgeschan – en il rom d'ina assistenza durant 24 uras u d'ina assistenza d'ina dimensiun sumeglianta – activitads da tegnairchasa per persunas che basegnan sustegn e che vivan perquai per regla en la chasada da talas.

Prestaziuns da tgira medicalas u medicinalas en il rom da l'assicuranza obligatorica per la tgira da persunas malsaunas n'èn betg talas prestaziuns da tegnairchasa.

Exceptads èn relaziuns da lavur e fatgs, per ils quals è applitgabel in contract collectiv da lavur cun vigur lianta u in auter contract normal da lavur.

Cunvegnas che divergeschan da quest contract normal da lavur ston vegnir concludidas en scrit per esser valaivlas.

Uschenavant che quest contract normal da lavur u che cunvegnas divergentas fixadas en scrit na cuntegnan naginas prescripziuns, valan cumplementarmain las disposiziuns dal dretg d'obligaziuns.

Il temp da lavur per emna importa 44 uras. Il temp da preschientscha e las pausas na valan en general betg sco temp da lavur.

Sco temp da preschientscha vala quel temp, durant il qual las emploiadas ed ils emploiads da chasa ston esser disponibels sin clom.

Sch'il temp da lavur durant il medem di importa main che 7 uras e sch'il temp da preschientscha plus il temp da lavur importa dapli che 7 uras, vegnan messas a quint almain 7 uras sco temp da lavur.

La part dal temp da preschientscha che vegn messa a quint sco temp da lavur, na vegn betg resguardada tar la remuneraziun dal temp da preschientscha.

Per calcular il temp da lavur per emna vala mo il temp da lavur prestà.

Sch'i ston vegnir prestadas uras supplementaras, èn las emploiadas ed ils emploiads da chasa tant enavant obligads da las prestar, uschenavant ch'ellas ed els èn en cas da las prestar ed uschenavant che quai po vegnir pretendì dad ellas e dad els en buna fai.

Emploiadas ed emploiads da chasa sut 18 onns dastgan prestar uras supplementaras mo en cas d'urgenza.

Cun il consentiment da las emploiadas e dals emploiads da chasa pon las uras supplementaras vegnir cumpensadas entaifer maximalmain 3 mais tras temp liber d'almain la medema durada. Sch'ina tala cumpensaziun n'ha betg lieu, sto vegnir pajà il salari cun in supplement d'almain 25 pertschient per las uras supplementaras.

Sche las emploiadas ed ils emploiads da chasa vivan en la chasada, en la quala ellas ed els lavuran, han ellas ed els il dretg d'in alloschi e d'ina alimentaziun suffizienta areguard la quantitad ed areguard la qualitad, en spezial:

1. d'ina chombra singula serrabla cun la clav ch'è gronda avunda, ch'è mobigliada suffizientamain e che ha in access a l'internet illimità che garantescha la protecziun da datas;

2. d'ina cunutilisaziun illimitada dals indrizs sanitars;

3. d'ina atgna preparaziun da pasts e da la cunutilisaziun da la cuschina inclusiv l'equipament;

4. d'ina cunutilisaziun da la lavandaria.

Las patrunas ed ils patruns e las persunas ch'èn responsablas per il tegnairchasa stattan solidaricamain bunas per il dretg d'in alloschi e d'ina alimentaziun suffizienta da las emploiadas e dals emploiads da chasa.

Per il temp da lavur prestà e mess a quint ston las patrunas ed ils patruns pajar a las emploiadas ed als emploiads da chasa il salari cunvegnì, minimalmain il salari minimal ch'è obligatoric tenor il dretg federal.

Per il temp da lavur prestà durant la notg sto vegnir pajà in supplement da paja da 25 pertschient.

Per il temp da preschientscha ston las patrunas ed ils patruns pajar a las emploiadas ed als emploiads da chasa il salari fixà minimalmain la suandanta part dal salari minimal ch'è obligatoric tenor il dretg federal:

1. 25 pertschient en cas d'acziuns da lavur raras durant la notg;

2. 35 pertschient en cas d'acziuns da lavur regularas durant la notg;

3. 50 pertschient en cas d'acziuns da lavur frequentas durant la notg.

En la media d'in mais valan sco raras fin a trais acziuns da lavur durant la notg per emna, sco regularas fin ad in'acziun da lavur per notg e sco frequentas pliras acziuns da lavur per notg.

En cas d'in impediment da lavurar da las emploiadas e dals emploiads da chasa vala l'obligaziun da cuntinuar cun il pajament dal salari a partir da l'emprim di dal contract da lavur, e quai independentamain da la durada concludida da la relaziun da lavur.

Il salari sto vegnir pajà a la fin da mintga mais, en cas da periodas da lavur pli curtas u che van a fin amez in mais, a la fin dal mais respectiv. Il medem mument vegn er surdà in rendaquint detaglià dal salari.

Ils custs per l'alloschi e per l'alimentaziun da las emploiadas e dals emploiads da chasa tenor l'artitgel 6 furman ina part dal salari (salari en natiralias). La valur dal salari en natiralias sa drizza segund las tariffas tenor il dretg federal davart l'assicuranza per vegls e survivents. En il rendaquint dal salari po vegnir deducì in import correspundent. Sch'i na vegn betg fatg diever da l'alloschi e da l'alimentaziun, particularmain durant las vacanzas u durant il temp liber, na dastga vegnir fatga nagina deducziun respectivamain sto il salari en natiralias pers vegnir cumpensà.

Sche las emploiadas ed ils emploiads da chasa vivan en la chasada, nua ch'ellas ed els lavuran, ston las patrunas ed ils patruns indemnisar ils custs da viadi tenor il med da transport cunvegnì per l'emprim viadi d'arriv dal lieu d'abitar oriund al lieu da lavur.

La lavur sto vegnir interrutta tras pausas che duran almain:

1. in quart d'ura tar in temp da lavur quotidian da passa 5 1/2 uras;

2. ina mesa ura tar in temp da lavur quotidian da passa 7 uras;

3. ina ura tar in temp da lavur quotidian da passa 9 uras.

Durant la notg na dastga vegnir planisà nagin temp da lavur. Sco notg vala il temp tranter las 23.00 e las 6.00.

Emploiadas ed emploiads da chasa sut 18 onns na dastgan betg vegnir occupads durant la notg, er betg per temp da preschientscha.

Las emploiadas ed ils emploiads da chasa han mintga emna il dretg d'in entir sco er d'in mez di temp liber, independentamain da las uras supplementaras che ston vegnir prestadas. Il temp liber sto en mintga cas vegnir retratg entaifer 14 dis.

In entir di liber cumpiglia 24 uras, in mez di liber 8 uras ordaifer la notg.

Durant il temp liber na dastga vegnir prestà nagin temp da preschientscha.

Las emploiadas ed ils emploiads da chasa han il dretg da las suandantas vacanzas pajadas:

1. fin al 20avel onn da vegliadetgna cumplenì: 5 emnas

2. a partir dal 50avel onn da vegliadetgna cumplenì suenter 5 onns da servetsch: 5 emnas

3. uschiglio: 4 emnas

Per in onn da servetsch nunfinì ston vegnir concedidas las vacanzas che correspundan a la durada da la relaziun da lavur durant l'onn da servetsch respectiv.

Las patrunas ed ils patruns fixeschan la data da las vacanzas, resguardond ils giavischs da las emploiadas e dals emploiads da chasa, uschenavant che quels èn cumpatibels cun ils interess da la chasada.

Las vacanzas ston per regla vegnir concedidas sco unitad e durant l'onn da servetsch respectiv, il pli tard dentant durant il proxim onn da servetsch. Almain 2 emnas da vacanzas na dastgan betg vegnir interruttas.

Il temp da lavur ed il temp da preschientscha prestà, il temp da lavur prestà durant il temp da preschientscha, il temp da lavur durant la notg, las uras supplementaras sco er las pausas, il temp liber e las vacanzas ston vegnir documentads da las patrunas e dals patruns. La documentaziun sto vegnir visada mintga emna da las patrunas e dals patruns e da las emploiadas e dals emploiads da chasa. Ina copia da la documentaziun sto vegnir surdada a las emploiadas ed als emploiads da chasa. Las patrunas ed ils patruns ston tegnair en salv la documentaziun durant 5 onns.

Al cumenzament da la relaziun da lavur ston las patrunas ed ils patruns surdar a las emploiadas ed als emploiads da chasa in exemplar da quest contract normal da lavur e da l'eventual contract da lavur.

Las patrunas ed ils patruns ston s'atschertar che las emploiadas ed ils emploiads da chasa han in'assicuranza obligatorica per la tgira da persunas malsaunas. Sche necessari ston ellas far ina tala per las emploiadas ed ils emploiads da chasa.

Las premias per l'assicuranza obligatorica per la tgira da persunas malsaunas pajan las emploiadas ed ils emploiads da chasa, talas per in'eventuala assicuranza individuala facultativa per l'indemnisaziun da diarias van mintgamai per la mesadad a las patrunas ed als patruns ed a las emploiadas ed als emploiads da chasa.

Tenor il dretg federal davart l'assicuranza d'accidents ston las patrunas ed ils patruns assicurar las emploiadas ed ils emploiads da chasa cunter accidents da lavur. Cunter accidents ordaifer la lavur ston vegnir assicurads mo emploiadas ed emploiads da chasa che prestan en media in temp da lavur per emna d'almain 8 uras.

Las premias per l'assicuranza dals accidents da lavur pajan las patrunas ed ils patruns, talas per l'assicuranza cunter accidents ordaifer la lavur las emploiadas ed ils emploiads da chasa.

Las emprimas 2 emnas suenter il cumenzament da la lavur valan sco temp d'emprova.

La relaziun da lavur po vegnir desditga sco suonda:

1. durant il temp d'emprova cun in termin da disditga da 3 dis per la fin dal di;

2. suenter la scadenza dal temp d'emprova durant l'emprim onn da servetsch observond in termin da disditga dad 1 mais, durant il segund fin e cun il 9avel onn da servetsch observond in termin da disditga da 2 mais, ed a partir dal 10avel onn da servetsch observond in termin da disditga da 3 mais, e quai mintgamai per la fin d'in mais.

Sche la relaziun da servetsch vegn annullada, han emploiadas ed emploiads da chasa ch'èn pli vegls che 50 onns, che han prestà almain 20 onns da servetsch tar las medemas patrunas e tar ils medems patruns e che na suttastattan betg al provediment professiunal obligatoric, il dretg da la suandanta indemnisaziun da partenza:

1. 20 fin 25 onns da servetsch: 2 salaris mensils

2. 26 fin 30 onns da servetsch: 3 salaris mensils

3. 31 fin 35 onns da servetsch: 4 salaris mensils

4. 36 fin 40 onns da servetsch: 5 salaris mensils

5. sur 40 onns da servetsch: 6 salaris mensils