Rumantsch è ina lingua naziunala, ma ina lingua parzialmain uffiziala da la Confederaziun, numnadamain en la correspundenza cun persunas da lingua rumantscha. La translaziun d’in decret federal serva a l’infurmaziun, n’ha dentant nagina validitad legala. Lescha federala davart las persunas estras e l’integraziun (LEI) dals 16 da december 2005 (versiun dal 1. da schaner 2019) L’Assamblea federala da la Confederaziun svizra, sa basond sin l’artitgel 121 alinea 1 da la Constituziun federala2, suenter avair gì invista da la missiva dal Cussegl federal dals 8 da mars 20023, concluda: Chapitel 1 Object e champ d’applicaziun
(LEst)

Questa lescha vala per persunas estras, uschenavant ch’i na vegnan applitgadas naginas autras disposiziuns dal dretg federal u da contracts internaziunals ch’èn vegnids concludids da la Svizra.

Per persunas ch’èn burgaisas dals stadis commembers da la Communitad europeica (CE), per lur confamigliars e per lavurants che vegnan tramess en Svizra da patruns che han lur domicil u lur sedia en in da quels stadis vala questa lescha mo, uschenavant che la Cunvegna dals 21 da zercladur 1999⁴ tranter la Confederaziun svizra d’ina vart e la Communitad europeica e ses stadis commembers da l’autra vart davart la libra circulaziun da persunas na cuntegna naginas disposiziuns divergentas u uschenavant che questa lescha prevesa disposiziuns pli favuraivlas.

Versiun tenor la cifra I da la LF dals 16 da dec. 2016 (integraziun), en vigur dapi il

Per persunas ch’èn burgaisas dals stadis commembers da l’Associaziun europeica da commerzi liber (AECL), per lur confamigliars per lavurants che vegnan tramess en Svizra da patruns che han lur domicil u lur sedia en in da quels stadis vala questa lescha mo, uschenavant che la Cunvegna dals 21 da zercladur 2001⁵ per midar la Convenziun per la fundaziun da l’Associaziun europeica da commerzi liber na cuntegna naginas disposiziuns divergentas u uschenavant che questa lescha prevesa disposiziuns pli favuraivlas.

Las disposiziuns davart la procedura da visums, davart l’entrada en Svizra e davart la partenza da la Svizra valan mo, uschenavant che las cunvegnas d’associaziun a la reglamentaziun da Schengen na cuntegnan naginas disposiziuns divergentas.6

Las cunvegnas d’associaziun a la reglamentaziun da Schengen èn inditgadas en l’agiunta 1 cifra 1.7 Chapitel 2 Princips da l’admissiun e da l’integraziun

L’admissiun da persunas estras cun activitad da gudogn succeda en l’interess da l’economia generala; decisivas èn las schanzas per ina integraziun persistenta en il martgà da lavur svizzer sco er l’ambient social. Ils basegns culturals e scientifics da la Svizra vegnan resguardads adequatamain.

Persunas estras vegnan medemamain admessas, sche obligaziuns internaziunalas, sche motivs umanitars u la reuniun da la famiglia pretendan quai.

Tar l’admissiun da persunas estras vegn tegnì quint dal svilup demografic e social da la Svizra.

La finamira da l’integraziun è la convivenza da la populaziun indigena ed estra sin basa da las valurs da la Constituziun federala sco er sin basa dal respect vicendaivel e da la toleranza vicendaivla.

L’integraziun duai pussibilitar a persunas estras che han ina dimora durabla e legala en Svizra da prender part da la vita economica, sociala e culturala da la societad.

L’integraziun premetta tant la voluntad correspundenta da las persunas estras sco er l’avertadad da la populaziun svizra.

Integrà tras l’art. 127 LEst (AS 2008 5405 art. 2 lit. a). Versiun tenor la cifra I da la LF dals 13 da zer. 2008 (cumplettaziuns en il rom da la realisaziun da las cunvegnas d’associaziun a la reglamentaziun da Schengen e da Dublin), en vigur dapi ils

da dec. 2008 (AS 2008 5407 5405 art. 2 lit. c; BBl 2007 7937).

Integrà tras la cifra I da la LF dals 13 da zer. 2008 (cumplettaziuns en il rom da la

Per las persunas estras èsi indispensabel da sa famigliarisar cun las relaziuns socialas e cun las cundiziuns da viver en Svizra e d’emprender cunzunt ina lingua naziunala.

Persunas estras che vulan entrar en Svizra:

1. ston avair in document da legitimaziun ch’è renconuschì per passar sur il cunfin e ston avair in visum, sche quai è necessari;

2. ston avair ils meds finanzials ch’èn necessaris per la dimora;

3. na dastgan betg esser in privel per la segirezza publica e per l’urden public sco er per las relaziuns internaziunalas da la Svizra; e

4. 8 na dastgan betg esser pertutgadas d’ina mesira d’allontanament u d’ina expulsiun tenor l’artitgel 66a u 66abis dal Cudesch penal (CP)⁹ u tenor l’artitgel 49a u 49abis da la Lescha penala militara dals 13 da zercladur 1927¹⁰ (LPM).

Sch’igl è previs mo ina dimora temporara, ston ellas dar la garanzia ch’ellas partan puspè da la Svizra.

…11

Il Cussegl federal determinescha ils documents da legitimaziun ch’èn renconuschids per passar sur il cunfin.12

Per incumbensa da l’autoritad federala u chantunala cumpetenta vegn il visum emess da la represchentanza svizra a l’exteriur u d’ina autra autoritad che vegn designada dal Cussegl federal.

Sch’il visum per ina dimora, per la quala i na sto betg vegnir dumandada ina permissiun (art. 10), vegn refusà, decretescha la represchentanza estra – tut tenor il champ da cumpetenza – en num dal Secretariat da stadi per migraziun (SEM)13 u dal Departament federal d’affars exteriurs (DFAE) ina disposiziun cun agid d’in formu-

Versiun tenor la cifra IV³ da la LF dals 19 da zer. 2015 (midada dal dretg da sancziuns),

Abolì per ils 12 da dec. 2008 tras l’art. 127 LEst, cun effect dapi ils 12 da dec. 2008

Versiun tenor l’art. 127 LEst, en vigur dapi ils 12 da dec. 2008 (AS 2008 5405 art. 2

La designaziun da l’unitad administrativa è vegnida adattada per il 1. da schan. 2015 applitgond l’art. 16 al. 3 da l’Ordinaziun dals 17 da nov. 2004 davart las publicaziuns uffizialas (AS 2004 4937). Questas adattaziuns èn vegnidas fatgas en tut il text.

Cunter ina disposiziun tenor l’alinea² poi vegnir fatg protesta en scrit tar l’instanza disponenta (SEM u DFAE) entaifer 30 dis. L’artitgel 63 da la Lescha federala dals 20 da december 1968¹⁵ davart la procedura administrativa vala tenor il senn.16

Per cuvrir eventuals custs da dimora, d’assistenza e da return pon vegnir dumandads ina decleraziun d’obligaziun d’ina durada limitada, il deposit d’ina cauziun u autras segirezzas.17

L’entrada en Svizra e la partenza da la Svizra sa drizzan tenor las cunvegnas d’associaziun a la reglamentaziun da Schengen.

Il Cussegl federal regla al cunfin las controllas da persunas ch’èn pussaivlas tenor questas cunvegnas. Sche l’entrada en Svizra vegn refusada, decretescha l’autoritad ch’è cumpetenta per la controlla da cunfin ina disposiziun da spedida tenor l’artitgel 64.19

Sche las controllas al cunfin svizzer tenor ils artitgels 27, 28 u 29 dal Codex da cunfin tenor Schengen20 vegnan reintroducidas temporarmain e sche l’entrada en Svizra vegn refusada, decretescha l’autoritad ch’è cumpetenta per la controlla da cunfin ina disposiziun motivada e contestabla sin il formular tenor l’agiunta V part B dal Codex da cunfin tenor Schengen. La refusa d’entrar en Svizra po vegnir exequida immediatamain. In recurs n’ha betg in effect suspensiv.21

Versiun tenor la cifra I da la LF dals 20 da zer. 2014 (violaziun da l’obligaziun da

Integrà tras l’art.² cifra 1 dal COF dals 11 da dec. 2009 (approvaziun e realisaziun dals barats da notas concernent il sistem d’infurmaziun per ils visums; AS 2010 2063; BBl 2009 4245). Versiun tenor la cifra I da la LF dals 20 da zer. 2014 (violaziun da l’obligaziun da diligenza e d’annunzia tras las interpresas d’aviatica; sistems d’infurmaziun), en vigur dapi il 1. d’oct. 2015 (AS 2015 3023; BBl 2013 2561).

Versiun tenor l’art. 127 LEst, en vigur dapi ils 12 da dec. 2008 (AS 2008 5405 art. 2

Versiun tenor l’art. 127 LEst, en vigur dapi ils 12 da dec. 2008

Versiun tenor l’art.² cifra 1 dal COF dals 18 da zer. 2010 concernent la surpigliada

Ordinaziun (UE) 2016/399 dal Parlament europeic e dal Cussegl dals⁹ da mars 2016 davart in Codex cuminaivel per il surpassament dal cunfin tras persunas (Codex da cunfin tenor Schengen), ABl. L 77 dals 23 da mars 2016, p. 1; midà l’ultima giada tras l’Ordinaziun (UE) 2017/458, ABl. L 74 dals 18 da mars 2017, p. 1.

Integrà tras l’art.² dal COF dals 13 da zer. 2008 davart l’approvaziun e la realisaziun dal barat da notas tranter la Svizra e la Communitad europeica concernent la surpigliada dal Codex da cunfin tenor Schengen (AS 2008 5629 5405 art. 2 lit. b). Versiun tenor la cifra 1 da l’agiunta dal COF dals¹⁵ da dec. 2017 (surpigliada da l’Ordinaziun [UE] 2016/1624 davart la Guardia europeica da cunfin e da costa), en vigur dapi ils

da sett. 2018 (AS 2018 3161; BBl 2017 4155).

Sin lur territori suveran exequeschan ils chantuns la controlla da persunas.

En enclegientscha cun ils chantuns da cunfin regla il Cussegl federal la controlla da persunas tras la Confederaziun en il territori da cunfin.

Per ina dimora senza activitad da gudogn fin a³ mais na basegnan persunas estras betg ina permissiun; sch’il visum cuntegna ina durada pli curta da la dimora, vala quella.

Sche la persuna estra prevesa ina dimora pli lunga senza activitad da gudogn, basegna ella ina permissiun che sto vegnir dumandada tar l’autoritad cumpetenta, e quai avant che entrar en Svizra. L’artitgel 17 alinea² resta resalvà.

Persunas estras che vulan pratitgar in’activitad da gudogn en Svizra basegnan ina permissiun, e quai independentamain da la durada da la dimora. Questa permissiun sto vegnir dumandada tar l’autoritad ch’è cumpetenta al lieu da lavur previs.

Sco activitad da gudogn vala mintga activitad dependenta u independenta che vegn normalmain pratitgada cunter indemnisaziun, er sche questa activitad da gudogn succeda gratuitamain.

En cas d’ina activitad da gudogn dependenta sto la permissiun vegnir dumandada tras il patrun.

Persunas estras che basegnan ina permissiun da dimora curta, ina permissiun da dimora u ina permissiun da domicil ston s’annunziar tar l’autoritad ch’è cumpetenta al lieu da domicil en Svizra, e quai avant che la dimora, che na basegna betg ina permissiun, scada u avant che cumenzar cun in’activitad da gudogn.

Persunas estras ston s’annunziar tar l’autoritad ch’è cumpetenta al nov lieu da domicil, sch’ellas dischlocheschan en in’autra vischnanca u en in auter chantun.

Il Cussegl federal fixescha ils termins d’annunzia.

Abolì per ils 12 da dec. 2008 tras l’art. 127 LEst), cun effect dapi ils 12 da dec. 2008

Tar l’annunzia ston persunas estras preschentar in document da legitimaziun valaivel. Il Cussegl federal determinescha las excepziuns ed ils documents da legitimaziun renconuschids.

L’autoritadcumpetenta po pretender in extract dal register penal dal stadi da derivanza u dal stadi d’origin sco er ulteriurs documents ch’èn necessaris per la procedura.

L’annunzia dastga succeder pir, cur che tut ils documents che vegnan designads da l’autoritad cumpetenta e ch’èn necessaris per conceder la permissiun èn avant maun.

Persunas estras ch’èn entradas legalmain en Svizra per ina dimora temporara e che dumondan pli tard ina permissiun per ina dimora durabla ston spetgar la decisiun da l’exteriur.

Sche las premissas d’admissiun vegnan ademplidas evidentamain, po l’autoritad chantunala cumpetenta permetter la dimora durant la procedura.

Il Cussegl federal po limitar il dumber da las emprimas permissiuns da dimora curta e da dimora (art. 32 e 33) per pratitgar in’activitad da gudogn. L’emprim taidla el ils chantuns ed ils partenaris socials.

El po fixar dumbers maximals per la Confederaziun e per ils chantuns.

En il rom dals dumbers maximals da la Confederaziun po il SEM decretar disposiziuns per emprimas permissiuns da dimora curta e da dimora ubain augmentar ils dumbers maximals chantunals. En quest connex resguarda el ils basegns dals chantuns e l’interess da l’economia generala.

Persunas estras pon mo vegnir admessas per pratitgar in’activitad da gudogn, sch’i vegn cumprovà ch’i n’è betg pussaivel da chattar lavurants indigens u persunas ch’èn burgaisas da stadis, cun ils quals igl è vegnida fatga ina cunvegna davart la libra circulaziun, che fissan adattads per questa activitad.

Sco sco lavurants indigens valan:

1. persunas svizras;

2. persunas cun ina permissiun da domicil;

3. persunas cun ina permissiun da dimora che permetta da pratitgar in’activitad da gudogn;

Versiun tenor la cifra I da la LF dals 16 da dec. 2016 (regulaziun da l’immigraziun e

Integrà tras la cifra I da la LF dals 16 da dec. 2016 (regulaziun da l’immigraziun e meglieraziuns da l’execuziun tar las cunvegnas davart la libra circulaziun da persunas),

4. 25 persunas admessas provisoricamain;

5. 26 persunas che han survegnì protecziun provisorica e che possedan ina permissiun per pratitgar in’activitad da gudogn.

Persunas estras che han in diplom svizzer da scola auta pon – en divergenza da l’alinea 1 – vegnir admessas, sche lur activitad da gudogn è d’in grond interess per la scienza u per l’economia. Suenter ch’ellas han terminà lur scolaziun u lur furmaziun supplementara, vegnan ellas admessas provisoricamain en Svizra per ina perioda da 6 mais per chattar in’activitad da gudogn correspundenta.27

Il Cussegl federal fixescha mesiras per exaurir il potenzial dal martgà da lavur svizzer. L’emprim taidla el ils chantuns ed ils partenaris socials.

Sche la dischoccupaziun sa chatta en tschertas gruppas professiunalas, en tscherts champs d’activitad u en tschertas regiuns economicas sur la media, ston vegnir prendidas mesiras d’ina durada limitada per promover las persunas ch’èn registradas tar l’intermediaziun publica da lavur sco persunas che tschertgan ina plazza. Las mesiras pon vegnir limitadas a singulas regiuns economicas.

En las gruppas professiunalas, en ils champs d’activitad u en las regiuns economicas che han ina dischoccupaziun sur la media ston ils patruns annunziar las plazzas libras a l’intermediaziun publica da lavur. L’access a las infurmaziuns davart las plazzas annunziadas vegn restrenschì durant in temp limità a las persunas ch’èn annunziadas tar l’intermediaziun publica da lavur en Svizra.

L’intermediaziun publica da lavur metta a disposiziun als patruns entaifer curt temp dossiers adequats da las persunas annunziadas che tschertgan ina plazza. Il patrun envida ils candidats adattads ad in discurs da preschentaziun u ad in’examinaziun da la qualificaziun. Ils resultats ston vegnir communitgads a l’intermediaziun publica da lavur.

Sche plazzas libras tenor l’alinea³ vegnan occupadas cun persunas che tschertgan ina plazza e ch’èn annunziadas tar l’intermediaziun publica da lavur, na ston las plazzas libras betg vegnir annunziadas a l’intermediaziun publica da lavur.

Integrà tras la cifra I da la LF dals 16 da dec. 2016 (regulaziun da l’immigraziun e meglieraziuns da l’execuziun tar las cunvegnas davart la libra circulaziun da persunas),

Integrà tras la cifra I da la LF dals 18 da zer. 2010 (admissiun facilitada da persunas

Integrà tras la cifra I da la LF dals 16 da dec. 2016 (regulaziun da l’immigraziun e meglieraziuns da l’execuziun tar las cunvegnas davart la libra circulaziun da persunas),

Il Cussegl federal po fixar ulteriuras excepziuns da l’obligaziun d’annunziar plazzas libras tenor l’alinea³, en spezial per tegnair quint da la situaziun speziala d’interpresas da famiglia u areguard persunas che han lavurà gia pli baud tar il medem patrun; avant che decretar las disposiziuns executivas taidla el ils chantuns ed ils partenaris socials. Plinavant emetta el periodicamain glistas cun gruppas professiunalas e cun champs d’activitad che han ina dischoccupaziun sur la media e ch’èn suttamess a l’obligaziun d’annunziar plazzas libras.

Sche las premissas tenor l’alinea² èn ademplidas, po in chantun dumandar il Cussegl federal da pudair introducir in’obligaziun d’annunziar plazzas libras.

Sche las mesiras tenor ils alineas 1–5 na portan betg l’effect giavischà u sch’i resultan novs problems, suttametta il Cussegl federal mesiras supplementaras a l’Assamblea federala, suenter avair tadlà ils chantuns ed ils partenaris socials. En cas da problems considerabels, en spezial da tals che vegnan chaschunads tras cunfinaris, po in chantun dumandar il Cussegl federal per ulteriuras mesiras.

Permissiuns da dimora curta e da dimora per pratitgar in’activitad da gudogn pon vegnir concedidas mo al cader, a spezialists ed ad auters lavurants qualifitgads.

Tar la concessiun da permissiuns da dimora ston ultra da quai la qualificaziun professiunala, l’abilitad da s’adattar en la professiun ed en la societad, las enconuschientschas linguisticas e la vegliadetgna laschar spetgar ina integraziun persistenta en il martgà da lavur svizzer ed en l’ambient social.

En divergenza dals alineas 1 e 2 pon vegnir admess:

1. investiders ed interprendiders che mantegnan plazzas da lavur u che stgaffeschan novas plazzas da lavur;

2. persunas renconuschidas da la scienza, da la cultura e dal sport;

3. persunas cun enconuschientschas u cun abilitads professiunalas spezialas, sch’il basegn per lur admissiun è cumprovà;

4. persunas en il rom dal transfer dal cader d’interpresas ch’èn activas sin plaun internaziunal;

5. persunas, da las qualas l’activitad en Svizra è indispensabla en il rom da relaziuns da fatschenta internaziunalas ch’èn impurtantas per l’economia.

Persunas estras pon mo vegnir admessas per pratitgar in’activitad da gudogn sco cunfinaris, sche:

1. ellas han in dretg da dimora durabel en in stadi vischin ed han lur lieu da domicil dapi almain 6 mais en la zona da cunfin vischina; e

2. ellas han in’activitad da gudogn entaifer la zona da cunfin svizra.

Ils artitgels 20, 23 e 24 n’èn betg applitgabels.

Persunas estras pon mo vegnir admessas per furnir in servetsch transcunfinal temporar, sche lur activitad correspunda a l’interess da l’economia generala.

Las premissas dals artitgels 20, 22 e 23 valan tenor il senn.

Persunas estras pon survegnir l’admissiun da pratitgar in’activitad da gudogn sco persunas d’assistenza u d’instrucziun religiusas ubain sco persunas che instrueschan la lingua e la cultura da la patria, sch’ellas adempleschan, ultra da las premissas tenor ils artitgels 18–24, las suandantas cundiziuns:

1. ellas enconuschan il sistem da valurs socialas e giuridicas da la Svizra ed èn ablas d’intermediar questas enconuschientschas a las persunas estras ch’ellas assistan; e

2. ellas san communitgar en la lingua naziunala discurrida al lieu da lavur.

Per conceder permissiuns da dimora curta pon las autoritads cumpetentas divergiar da la premissa tenor l’alinea 1 litera b.

Persunas estras pon vegnir admessas per ina scolaziun u per ina furmaziun supplementara, sche:30

1. la direcziun da la scola conferma ch’ellas possian cumenzar cun la scolaziun u cun la furmaziun supplementara;

2. in alloschi che correspunda als basegns stat a disposiziun;

3. ils meds finanzials necessaris èn avant maun; e

Integrà tras la cifra I da la LF dals 16 da dec. 2016 (integraziun), en vigur dapi il

Versiun tenor la cifra I da la LF dals 18 da zer. 2010 (admissiun facilitada da persunas

Tar persunas minorennas sto l’assistenza esser garantida.

Sche la scolaziun u la furmaziun supplementara è vegnida terminada u smessa, sa drizza l’ulteriura dimora en Svizra tenor las premissas d’admissiun generalas da questa lescha.32

Da las premissas d’admissiun (art. 18–29) po vegnir divergià per:

1. reglar l’activitad da gudogn da las persunas estras ch’èn vegnidas admessas en il rom da la reuniun da la famiglia, sch’i n’exista nagin dretg da pratitgar in’activitad da gudogn (art. 46);

2. tegnair quint da cas da direzza persunals gravants u d’interess publics impurtants;

3. reglar la dimora d’uffants confidads;

Versiun tenor la cifra I da la LF dals 18 da zer. 2010 (admissiun facilitada da persunas

Integrà tras la cifra I da la LF dals 18 da zer. 2010 (admissiun facilitada da persunas

Integrà tras la cifra I da la LF dals 16 da dec. 2016 (regulaziun da l’immigraziun e meglieraziuns da l’execuziun tar las cunvegnas davart la libra circulaziun da persunas),

4. proteger persunas cunter explotaziun, sche quellas persunas èn periclitadas spezialmain en connex cun lur activitad da gudogn;

5. 34 reglar la dimora da victimas e da perditgas dal commerzi cun umans sco er da persunas che collavureschan cun las autoritads da persecuziun penala en il rom d’in program per la protecziun da perditgas da la Svizra u da l’exteriur u d’in Tribunal penal internaziunal;

6. pussibilitar dimoras en il rom da projects d’agid e da svilup per la collavuraziun economica e tecnica;

7. 35 facilitar il barat economic, scientific e cultural internaziunal sco er la scolaziun professiunala e la furmaziun supplementara professiunala;

8. simplifitgar – per motivs dal manaschi – il transfer da persunas che appartegnan al cader superiur e da spezialists indispensabels en interpresas ch’èn activas sin plaun internaziunal;

9. 36 …

10. pussibilitar ina dimora da furmaziun supplementara en Svizra ad emploiads au pair che vegnan intermediads d’ina organisaziun renconuschida;

11. facilitar la readmissiun da persunas estras che possedevan ina permissiun da dimora u da domicil;

12. reglar l’activitad da gudogn sco er la participaziun a programs d’occupaziun da requirents d’asil (art. 43 da la Lescha d’asil dals 26 da zercladur 1998³⁷, LAsil), da persunas admessas provisoricamain (art. 85) e da persunas che basegnan protecziun (art. 75 LAsil).

Il Cussegl federal fixescha las cundiziuns generalas e regla la procedura.

Ina persuna che vegn renconuschida da la Svizra sco persuna senza naziunalitad ha il dretg da survegnir ina permissiun da dimora en il chantun, en il qual ella sa trategna legalmain.

Versiun tenor la cifra 1 da l’agiunta da la LF dals 23 da dec. 2011 davart la protecziun da perditgas ordaifer las proceduras, en vigur dapi il 1. da schan. 2013 (AS 2012 6715; BBl 2011 1).

Versiun tenor la cifra 1 da l’agiunta da la LF dals 20 da zer. 2014 davart il perfecziunament, en vigur dapi il 1. da schan. 2017 (AS 2016 689; BBl 2013 3729).

Abolì tras la cifra I da la LF dals 18 da zer. 2010 (admissiun facilitada da persunas estras che han in diplom svizzer da scola auta), cun effect dapi il 1. da schan. 2011

Sche la persuna senza naziunalitad ademplescha ils causals tenor l’artitgel⁸³ alinea 7, vegnan applitgadas las disposiziuns davart las persunas admessas provisoricamain tenor l’artitgel⁸³ alinea 8.

…38 Chapitel 6 Regulaziun da la dimora

La permissiun da dimora curta vegn concedida per dimoras d’ina durada limitada fin ad 1 onn.

Ella vegn concedida per in tschert intent da dimora e po vegnir colliada cun ulteriuras cundiziuns.

Ella po vegnir prolungada fin ad ina durada totala da² onns. La plazza po vegnir midada mo per motivs impurtants.

La permissiun da dimora curta po vegnir concedida danovamain, suenter che la dimora en Svizra è vegnida interrutta adequatamain.

La permissiun da dimora vegn concedida per dimoras d’ina durada da passa 1 onn.

Ella vegn concedida per in tschert intent da dimora e po vegnir colliada cun ulteriuras cundiziuns.

Ella ha ina durada limitada e po vegnir prolungada, sch’i n’èn avant maun nagins motivs da revocaziun tenor l’artitgel 62 alinea 139.

En cas da la concessiun e da la prolungaziun da la permissiun da dimora vegn resguardada l’integraziun da la persuna pertutgada per fixar la durada da la valaivladad.40

La permissiun da dimora po vegnir concedida e prolungada sut la cundiziun ch’i d’integraziun spezial tenor ils criteris da l’artitgel 58a.41

Abolì tras la cifra 1 da l’agiunta da la LF dals 25 da sett. 2015, cun effect dapi il

Expressiun tenor la cifra IV³ da la LF dals 19 da zer. 2015 (midada dal dretg da sancziuns), en vigur dapi il 1. da schan. 2018 (AS 2016 1249; BBl 2012 4721). Questa midada è vegnida resguardada en l’entir decret.

Integrà tras la cifra I da la LF dals 16 da dec. 2016 (integraziun), en vigur dapi il

La permissiun da domicil vegn concedida per ina durada illimitada e senza cundiziuns.

A persunas estras po la permissiun da domicil vegnir concedida, sche:

1. ellas èn sa trategnidas en Svizra cun ina permissiun da dimora curta u cun ina permissiun da dimora durant totalmain almain¹⁰ onns ed èn stadas nuninterruttamain en possess d’ina permissiun da dimora durant ils ultims 5 onns; e

2. 42 i n’èn avant maun nagins motivs da revocaziun tenor ils artitgels 62 u 63 alinea²; e

3. 43 ellas èn integradas.

La permissiun da domicil po vegnir concedida suenter ina dimora pli curta, sche motivs impurtants giustifitgeschan quai.

A persunas estras che adempleschan las premissas tenor l’alinea² literas b e c e che san communitgar bain en la lingua naziunala discurrida al lieu da domicil, po vegnir concedida la permissiun da domicil gia suenter ina dimora nuninterrutta durant ils ultims⁵ onns sin basa d’ina permissiun da dimora.44

Dimoras temporaras na vegnan betg messas a quint a la dimora nuninterrutta durant ils ultims⁵ onns tenor ils alineas² litera a e 4. Dimoras per ina scolaziun u per ina furmaziun supplementara (art. 27) vegnan messas a quint, sche la persuna pertutgada è – suenter ch’ella ha terminà la scolaziun u la furmaziun supplementara – stada

onns nuninterruttamain en possess d’ina permissiun per ina dimora durabla.45

Sche la permissiun da domicil tenor l’artitgel 63 alinea² è vegnida revocada e remplazzada tras ina permissiun da dimora, po la permissiun da domicil vegnir concedida da nov il pli baud suenter⁵ onns, premess che la persuna estra saja s’integrada bain en il fratemp.46

La permissiun da cunfinaris vegn concedida per pratitgar in’activitad da gudogn en ina zona da cunfin (art. 25).

Persunas cun ina permissiun da cunfinaris ston returnar almain ina giada per emna a lur lieu da domicil a l’exteriur; la permissiun da cunfinaris po vegnir colliada cun ulteriuras cundiziuns.

Versiun tenor la cifra I da la LF dals 16 da dec. 2016 (integraziun), en vigur dapi il

Integrà tras la cifra I da la LF dals 16 da dec. 2016 (integraziun), en vigur dapi il

Versiun tenor la cifra I da la LF dals 16 da dec. 2016 (integraziun), en vigur dapi il

Versiun tenor la cifra I da la LF dals 18 da zer. 2010 (admissiun facilitada da persunas

Integrà tras la cifra I da la LF dals 16 da dec. 2016 (integraziun), en vigur dapi il

Ella ha ina durada limitada e po vegnir prolungada.

Suenter in’activitad da gudogn nuninterrutta da⁵ onns exista in dretg da prolungar la permissiun da cunfinaris, sch’i n’èn avant maun nagins motivs da revocaziun tenor l’artitgel 62 alinea 1.

Sche persunas cun ina permissiun da dimora curta u cun ina permissiun da dimora vulan transferir lur lieu da domicil en in auter chantun, ston ellas dumandar l’emprim ina permissiun correspundenta dal nov chantun.

Persunas cun ina permissiun da dimora han il dretg da midar il chantun, sch’ellas n’èn betg dischoccupadas e sch’i n’èn avant maun nagins motivs da revocaziun tenor l’artitgel 62 alinea 1.

Persunas cun ina permissiun da domicil han il dretg da midar il chantun, sch’i n’èn avant maun nagins motivs da revocaziun tenor l’artitgel 63.

Per ina dimora temporara en in auter chantun na basegni betg ina permissiun.

Persunas cun ina permissiun da dimora curta ch’èn admessas per in’activitad da gudogn independenta u dependenta pon pratitgar l’activitad permessa en l’entira Svizra. Ina midada da plazza po vegnir permessa, sch’i èn avant maun motivs impurtants e sche las premissas tenor ils artitgels 22 e 23 èn ademplidas.

Persunas cun ina permissiun da dimora ch’èn admessas per in’activitad da gudogn independenta u dependenta pon pratitgar lur activitad en l’entira Svizra. Ellas pon midar la plazza senza ulteriuras permissiuns.

A persunas cun ina permissiun da dimora po vegnir concedì da midar ad in’activitad da gudogn independenta, sche las premissas tenor l’artitgel 19 litera a e b èn ademplidas.

Persunas cun ina permissiun da domicil pon pratitgar in’activitad da gudogn independenta u dependenta en l’entira Svizra.

Persunas cun ina permissiun da cunfinaris pon pratitgar lur activitad temporarmain ordaifer la zona da cunfin. Sch’ellas vulan transferir il center da l’activitad da gudogn en la zona da cunfin d’in auter chantun, ston ellas dumandar l’emprim ina permissiun dal nov chantun. Suenter in’activitad da gudogn nuninterrutta da⁵ onns exista in dretg da midar il chantun.

A persunas cun ina permissiun da cunfinaris po vegnir concedì da midar la plazza, sche las premissas tenor ils artitgels 21 e 22 èn ademplidas. Suenter in’activitad da gudogn nuninterrutta da⁵ onns exista in dretg da midar la plazza.

A persunas cun ina permissiun da cunfinaris po vegnir concedì da midar ad in’activitad da gudogn independenta, sche las premissas tenor l’artitgel 19 litera a e b èn ademplidas.

Las permissiuns tenor ils artitgels 32–35 e 37–39 vegnan concedidas dals chantuns. Resalvada resta la cumpetenza da la Confederaziun en il rom da mesiras da limitaziun (art. 20) sco er per divergiar da las premissas d’admissiun (art. 30) e da la procedura d’approvaziun (art. 99).

Sch’i n’exista nagin dretg da pratitgar in’activitad da gudogn, basegni ina decisiun preliminara da l’autoritad chantunala cumpetenta areguard il martgà da lavur per l’admissiun ad in’activitad da gudogn sco er per midar la plazza u per midar ad in’activitad da gudogn independenta.

Sch’in chantun fa ina dumonda per conceder ina permissiun da dimora curta u ina permissiun da dimora en il rom dals dumbers maximals da la Confederaziun, decretescha il SEM la decisiun preliminara areguard il martgà da lavur.

Ensemen cun la permissiun survegnan persunas estras per regla in document da legitimaziun correspundent.

Persunas admessas provisoricamain (art. 83) survegnan in document da legitimaziun che inditgescha lur posiziun giuridica.

Per motivs da controlla vegn emess il document da legitimaziun per persunas cun ina permissiun da domicil per ina durada da⁵ onns.

Il document da legitimaziun po vegnir munì cun in chip da datas. Quel cuntegna il maletg da la fatscha, las improntas dals dets dal possessur e las datas ch’èn cuntegnidas en las lingias legiblas d’ina maschina.47

Il Cussegl federal fixescha tge persunas che disponan d’in document da legitimaziun munì cun in chip e tge datas che ston esser arcunadas sin quel.48

Il SEM fixescha la furma ed il cuntegn dals documents da legitimaziun. El po surdar la producziun dals documents da legitimaziun per part u dal tuttafatg a terzas persunas.49

Versiun tenor l’art.² cifra I dal COF dals 18 da zer. 2010 (ulteriur svilup dal possess actual da Schengen ed introducziun da las datas biometricas en ils documents da legitimaziun da persunas estras), en vigur dapi ils 24 da schan. 2011 (AS 2011 175; BBl 2010 51).

Integrà tras l’art.² cifra I dal COF dals 18 da zer. 2010 (ulteriur svilup dal possess actual

Il chip da datas sto vegnir protegì cunter falsificaziuns e cunter la lectura nunautorisada. Il Cussegl federal fixescha las pretensiuns tecnicas.

Il Cussegl federal è autorisà da far contracts cun ils stadis ch’èn liads tras ina da las cunvegnas d’associaziun a la reglamentaziun da Schengen sco er cun auters stadis davart la lectura da las improntas dals dets ch’èn arcunadas sin il chip da datas, uschenavant ch’ils stadis correspundents disponan d’ina protecziun da datas ch’è equivalenta a quella da la Svizra.

Il post ch’è incumbensà cun la producziun dals documents da legitimaziun biometrics e las interpresas generalas involvidas ston cumprovar:

1. d’avair las enconuschientschas spezialisadas e las qualificaziuns necessarias;

2. da garantir ch’el ed ellas produceschian ils documents da legitimaziun en moda segira, en auta qualitad, a temp e confurm a las specificaziuns;

3. da garantir che la protecziun da datas vegnia observada; e

4. d’avair avunda meds finanzials.

Persunas cun dretgs economics, possessurs da quotas, commembers dal cussegl d’administraziun, d’in auter organ cumparegliabel u da la direcziun sco er autras persunas che han u che pudessan avair ina influenza decisiva sin l’interpresa u sin la producziun dals documents da legitimaziun da persunas estras, ston avair ina buna reputaziun. I pon vegnir fatgas controllas da segirezza en il senn da l’artitgel 6 da l’Ordinaziun dals 19 da december 200152 davart las controllas da segirezza da persunas.

Il SEM po dumandar da tut temp ils documents ch’èn necessaris per controllar las pretensiuns tenor ils alineas 1 e 2. Sch’il post da producziun fa part d’ina gruppa d’interpresas, valan questas pretensiuns per l’entira gruppa.

Las disposiziuns dals alineas 1–3 èn applitgablas per ils furniturs da servetschs e da rauba, sche las prestaziuns furnidas han ina impurtanza decisiva per la producziun dals documents d’identitad.

Il Cussegl federal fixescha las ulteriuras pretensiuns per il post da producziun, per las interpresas generalas sco er per ils furniturs da servetschs e da rauba.

Integrà tras l’art.² cifra I dal COF dals 18 da zer. 2010 (ulteriur svilup dal possess actual

[AS 2002 377, 2005 4571, 2006 4177 Art. 13 4705 Ziff. II 1, 2008 4943 Ziff. I 3 5747 Anhang Ziff. 2, 2009 6937 Anhang 4 Ziff. II². AS 2011 1031 Art. 31 Abs. 1]. Vesair issa: l’Ordinaziun dals⁴ da mars 2011 (SR 120.4).

Conjugals esters ed uffants nubils sut 18 onns da persunas svizras han il dretg da survegnir e da pudair prolungar la permissiun da dimora, sch’els abiteschan ensemen cun las persunas svizras.

Confamigliars esters da persunas svizras han il dretg da survegnir e da pudair prolungar la permissiun da dimora, sch’els èn en possess d’ina permissiun da dimora permanenta d’in stadi, cun il qual igl è vegnida fatga ina cunvegna davart la libra circulaziun. Sco confamigliars valan:

1. il conjugal e la parentella en lingia descendenta, sch’ils parents han main che 21 onns u sch’i vegn procurà per lur mantegniment;

2. l’atgna parentella e la parentella dal conjugal, sch’i vegn procurà per ses mantegniment.

Suenter ina dimora ordinaria e nuninterrutta da⁵ onns han ils conjugals il dretg da survegnir la permissiun da domicil, sch’ils criteris d’integraziun da l’artitgel 58a èn ademplids.53

Uffants sut 12 onns han il dretg da survegnir la permissiun da domicil.

Conjugals esters ed uffants nubils sut 18 onns da persunas cun ina permissiun da domicil han il dretg da survegnir e da pudair prolungar la permissiun da dimora,

2. igl è avant maun in’abitaziun che correspunda als basegns;

4. els san communitgar en la lingua naziunala discurrida al lieu da domicil; e

5. la persuna che vegn reunida na retira betg prestaziuns supplementaras annualas tenor la Lescha federala dals 6 d’october 2006⁵⁵ davart las prestaziuns supplementaras tar l’assicuranza per vegls, survivents ed invaliditad (LPS) u na pudess er betg retrair talas prestaziuns en consequenza da la reuniun da la famiglia.

Per la concessiun da la permissiun da dimora basta – empè da la premissa tenor l’alinea 1 litera d – l’annunzia ad ina purschida da promoziun linguistica.

Versiun tenor la cifra I da la LF dals 16 da dec. 2016 (integraziun), en vigur dapi il

La premissa tenor l’alinea 1 litera d na vegn betg applitgada per uffants nubils sut

onns.

La permissiun da dimora po vegnir concedida e prolungada sut la cundiziun ch’i d’integraziun spezial tenor ils criteris da l’artitgel 58a.

Suenter ina dimora ordinaria e nuninterrutta da⁵ onns han ils conjugals il dretg da survegnir la permissiun da domicil, sch’ils criteris d’integraziun da l’artitgel 58a èn ademplids.

Uffants sut 12 onns han il dretg da survegnir la permissiun da domicil.

A conjugals esters ed ad uffants nubils sut 18 onns da persunas cun ina permissiun da dimora po vegnir concedida e prolungada ina permissiun da dimora, sche:

2. igl è avant maun in’abitaziun che correspunda als basegns;

4. els san communitgar en la lingua naziunala discurrida al lieu da domicil; e

5. la persuna che vegn reunida na retira betg prestaziuns supplementaras annualas tenor la LPS⁵⁷ u na pudess er betg retrair talas prestaziuns en consequenza da la reuniun da la famiglia.

Per la concessiun da la permissiun da dimora basta – empè da la premissa tenor l’alinea 1 litera d – l’annunzia ad ina purschida da promoziun linguistica.

La premissa tenor l’alinea 1 litera d na vegn betg applitgada per uffants nubils sut

onns.

La permissiun da dimora po vegnir concedida e prolungada sut la cundiziun ch’i d’integraziun spezial tenor ils criteris da l’artitgel 58a.

Versiun tenor la cifra I da la LF dals 16 da dec. 2016 (integraziun), en vigur dapi il

Il dretg da la reuniun da la famiglia sto vegnir fatg valair entaifer⁵ onns. Per uffants sur 12 onns sto la reuniun avair lieu entaifer 12 mais.

Quests termins na valan betg per la reuniun da la famiglia tenor l’artitgel 42 alinea².

Ils termins cumenzan tar confamigliars da:

1. persunas svizras tenor l’artitgel 42 alinea 1 cun l’entrada en Svizra u cun la fundaziun da la famiglia;

2. persunas estras cun la concessiun da la permissiun da dimora u da domicil u cun la fundaziun da la famiglia.

Pli tard vegn permess ina reuniun da la famiglia mo, sch’i vegnan fatgs valair motivs famigliars impurtants. Sch’igl è necessari, vegnan uffants sur 14 onns tadlads en connex cun la reuniun da la famiglia.

Uffants confidads han il dretg da survegnir e da pudair prolungar ina permissiun da dimora, sche:

Integrà tras la cifra I da la LF dals 16 da dec. 2016 (integraziun), en vigur dapi il

Integrà tras la cifra I 1 da la LF dals¹⁵ da zer. 2012 davart mesiras cunter maridaglias

2. las premissas dal dretg civil per retschaiver uffants confidads cun l’intent d’als adoptar èn ademplidas; e

3. lur entrada en Svizra cun l’intent d’als adoptar è succedida legalmain.

Sche l’adopziun n’ha betg lieu, exista in dretg da prolungar la permissiun da dimora e 5 onns suenter l’entrada en Svizra in dretg da survegnir la permissiun da domicil.

Da la premissa tenor ils artitgels 43 alinea 1 litera d e 44 alinea 1 litera d poi vegnir divergià, sch’i èn avant maun motivs impurtants.

Sco motivs impurtants valan en spezial in impediment, ina malsogna u in’autra restricziun che engrevgescha considerablamain l’abilitad d’emprender ina lingua.

Suenter la schliaziun da la lètg u da la cuminanza da famiglia han il conjugal ed ils uffants il dretg da survegnir e da pudair prolungar la permissiun da dimora tenor ils artitgels 42 e 43, sche:

1. 63 la cuminanza conjugala ha existì almain³ onns ed ils criteris d’integraziun da l’artitgel 58a èn ademplids; u

2. in’ulteriura dimora en Svizra daventa necessaria pervia da motivs persunals impurtants.

Motivs persunals impurtants tenor l’alinea 1 litera b pon esser avant maun cunzunt, sch’il conjugal è daventà in’unfrenda da violenza en la lètg u sche la lètg n’è betg vegnida concludida da libra voluntad u sche la reintegraziun sociala en il stadi da derivanza para d’esser fitg periclitada.64

Il termin per conceder la permissiun da domicil sa drizza tenor l’artitgel 34.

Ils dretgs tenor l’artitgel 42 extinguan, sche:

Integrà tras la cifra I da la LF dals 16 da dec. 2016 (integraziun), en vigur dapi il

Versiun tenor la cifra I da la LF dals 16 da dec. 2016 (integraziun), en vigur dapi il

Versiun tenor la cifra I 1 da la LF dals¹⁵ da zer. 2012 davart mesiras cunter maridaglias

1. els vegnan fatgs valair en moda abusiva, cunzunt per guntgir prescripziuns da questa lescha e da sias disposiziuns executivas davart l’admissiun e davart la dimora;

2. i èn avant maun motivs da revocaziun tenor l’artitgel 63.

Ils dretgs tenor ils artitgels 43, 48 e 50 extinguan, sche:

1. els vegnan fatgs valair en moda abusiva, cunzunt per guntgir prescripziuns da questa lescha e da sias disposiziuns executivas davart l’admissiun e davart la dimora;

2. 65 i èn avant maun motivs da revocaziun tenor ils artitgels 62 u 63 alinea².

Ademplind lur incumbensas resguardan la Confederaziun, ils chantuns e las vischnancas ils basegns da l’integraziun e da la protecziun cunter discriminaziun.

Els stgaffeschan cundiziuns generalas favuraivlas per l’egualitad da las schanzas e per la participaziun da la populaziun estra a la vita publica. Els tiran a niz ils potenzials da la populaziun estra, resguardan la multifariadad e promovan l’atgna responsabladad.

Els promovan las persunas estras cunzunt tar l’acquist da cumpetenzas linguisticas e d’autras cumpetenzas fundamentalas, tar l’avanzament professiunal e tar la prevenziun da la sanadad; ultra da quai sustegnan els stentas che faciliteschan la chapientscha vicendaivla tranter la populaziun svizra ed estra e lur convivenza.

Las autoritads federalas, chantunalas e communalas, ils partenaris socials, las organisaziuns nunguvernamentalas e las organisaziuns da persunas estras collavuran tar la promoziun da l’integraziun.

Las autoritads chantunalas d’agid social annunzian a l’intermediaziun publica da lavur ils fugitivs renconuschids e las persunas admessas provisoricamain che n’han betg ina plazza.

Versiun tenor la cifra I da la LF dals 16 da dec. 2016 (integraziun), en vigur dapi il

Integrà tras la cifra I da la LF dals 16 da dec. 2016 (integraziun), en vigur dapi il

Versiun tenor la cifra III 1 da la LF dals 16 da dec. 2016 (integraziun), en vigur dapi il

Il Cussegl federal fixescha ils circuls da persunas che ston vegnir resguardads tar la promoziun da l’integraziun. L’emprim taidla el ils chantuns e las federaziuns communalas.

Tar la promoziun da l’integraziun vegnan resguardads ils basegns spezials da las dunnas, dals uffants e dals giuvenils.

Integrà tras la cifra I da la LF dals 16 da dec. 2016 (integraziun), en vigur dapi il

Versiun tenor la cifra I da la LF dals 16 da dec. 2016 (integraziun), en vigur dapi il

Integrà tras la cifra I da la LF dals 16 da dec. 2016 (integraziun), en vigur dapi il

Il Cussegl federal fixescha la politica d’integraziun en il champ da cumpetenza da la Confederaziun. El procura ch’ils servetschs federals prendian – ensemen cun las autoritads chantunalas cumpetentas – mesiras per la promoziun da l’integraziun e per la protecziun cunter discriminaziun.

Il SEM coordinescha las mesiras dals servetschs federals per la promoziun da l’integraziun e per la protecziun cunter discriminaziun, cunzunt en ils secturs da la segirezza sociala, da la furmaziun professiunala, da la furmaziun supplementara e dals fatgs da la sanadad. Ils servetschs federals consulteschan il SEM en cas d’activitads che pon avair consequenzas per l’integraziun.

Il SEM procura per il barat d’infurmaziuns e d’experientschas cun ils chantuns, cun las vischnancas e cun ulteriuras parts participadas.

Ils chantuns fixeschan la politica d’integraziun en lur champ da cumpetenza. Els procuran che las autoritads chantunalas prendian – ensemen cun las autoritads communalas cumpetentas – mesiras per la promoziun da l’integraziun e per la protecziun cunter discriminaziun. Els designeschan in post da contact per dumondas d’integraziun per il SEM e procuran per il barat d’infurmaziuns e d’experientschas cun las vischnancas.

Il SEM examinescha periodicamain l’integraziun da la populaziun estra en collavuraziun cun ils chantuns e procura per la garanzia da la qualitad en connex cun la promoziun da l’integraziun.

La Confederaziun, ils chantuns e las vischnancas infurmeschan e cusseglian las persunas estras davart las cundiziuns da viver e da lavurar en Svizra, cunzunt davart lur dretgs e davart lur obligaziuns.

Las autoritads cumpetentas infurmeschan las persunas estras davart las purschidas da la promoziun da l’integraziun.

Ils chantuns procuran per l’emprima infurmaziun da las persunas estras ch’èn arrivadas da nov en Svizra. La Confederaziun sustegna ils chantuns tar questa incumbensa.

La Confederaziun, ils chantuns e las vischnancas infurmeschan la populaziun davart la politica d’integraziun e davart la situaziun speziala da las persunas estras.

La Confederaziun, ils chantuns e las vischnancas pon surdar a terzas persunas las incumbensas tenor ils alineas 1–4.

Versiun tenor la cifra I da la LF dals 16 da dec. 2016 (integraziun), en vigur dapi il

Per l’integraziun conceda la Confederaziun contribuziuns finanzialas tenor ils alineas² e 3. Questas contribuziuns cumpletteschan las expensas dals chantuns a favur da l’integraziun.

Las contribuziuns per persunas admessas provisoricamain, per fugitivs renconuschids e per persunas cun basegn da protecziun che han ina permissiun da dimora, per ils quals la Confederaziun indemnisescha als chantuns ils custs da l’agid social tenor l’artitgel⁸⁷ da questa lescha e tenor ils artitgels 88 ed 89 LAsil⁷⁵, vegnan concedidas als chantuns tras pauschalas d’integraziun u tras la finanziaziun da programs chantunals d’integraziun. Ellas pon vegnir colliadas cun la cundiziun ch’i vegnian cuntanschidas finamiras sociopoliticas, ed ellas pon vegnir restrenschidas a tschertas gruppas.

Las ulteriuras contribuziuns vegnan concedidas per finanziar programs chantunals d’integraziun sco er programs e projects d’impurtanza naziunala che servan a promover l’integraziun da persunas estras, independentamain da lur status. La coordinaziun e la realisaziun d’activitads en il rom da programs e da projects po vegnir surdada a terzas persunas.

Il Cussegl federal fixescha l’autezza da las contribuziuns pajadas da la Confederaziun tenor ils alineas² e 3.

Il Cussegl federal designescha ils secturs da promoziun en enclegientscha cun ils chantuns e regla ils detagls da la procedura tenor ils alineas² e 3.

Giuditgond l’integraziun resguarda l’autoritad cumpetenta ils suandants criteris:

1. l’observaziun da la segirezza publica e da l’urden public;

2. l’observaziun da las valurs da la Constituziun federala;

3. las cumpetenzas linguisticas; e

4. la participaziun a la vita economica u a l’acquist da furmaziun.

Da la situaziun da persunas che n’adempleschan betg u che adempleschan mo cun grondas difficultads ils criteris d’integraziun da l’alinea 1 literas c e d pervia d’in impediment u d’ina malsogna u pervia d’autras circumstanzas persunalas relevantas, stoi vegnir tegnì quint adequatamain.

Versiun tenor la cifra I da la LF dals 16 da dec. 2016 (integraziun), en vigur dapi il

Integrà tras la cifra I da la LF dals 16 da dec. 2016 (integraziun), en vigur dapi il

Il Cussegl federal fixescha las cumpetenzas linguisticas che ston esser avant maun per pudair conceder e prolungar ina permissiun.

La cunvegna d’integraziun vegn concludida cun la persuna pertutgada e fixescha las finamiras, las mesiras ed ils termins d’ina promoziun da l’integraziun. Ella regla plinavant la finanziaziun.

La cunvegna d’integraziun po cuntegnair cunzunt finamiras concernent l’acquist da cumpetenzas linguisticas, l’integraziun en scola u areguard l’integraziun professiunala ed economica sco er l’acquist d’enconuschientschas davart las cundiziuns da viver, davart il sistem economic e davart l’urden giuridic en Svizra.

Sche las autoritads cumpetentas pretendan la conclusiun d’ina cunvegna d’integraziun, vegn concedida u prolungada la permissiun da dimora pir suenter che la cunvegna d’integraziun è concludida.

Las autoritads cumpetentas pon surdar recumandaziuns d’integraziun a persunas ch’èn suttamessas al champ d’applicaziun da l’artitgel² alineas² e 3 sco er da l’artitgel 42.

Il SEM po emetter documents da viadi per persunas estras senza documents da legitimaziun.

Il dretg da documents da viadi han persunas estras senza documents da legitimaziun che:

1. adempleschan la caracteristica da fugitiv tenor la Cunvegna dals 28 da fanadur 1951⁷⁸ davart la posiziun giuridica dals fugitivs;

2. èn renconuschidas da la Svizra sco persunas senza naziunalitad tenor la Cunvegna dals 28 da settember 1954⁷⁹ davart la posiziun giuridica da las persunas senza naziunalitad;

3. n’han nagins documents da legitimaziun ed han ina permissiun da domicil.

Expressiun tenor la cifra I da la LF dals 20 da zer. 2014 (violaziun da l’obligaziun da dapi il 1. d’oct. 2015 (AS 2015 3023; BBl 2013 2561). Questa midada è vegnida resguardada en l’entir decret.

Nagin dretg da documents da viadi n’han persunas che han cuntrafatg considerablamain u repetidamain a la segirezza publica ed a l’urden public en Svizra u a l’exteriur u che pericliteschan tals u che pericliteschan la segirezza interna u externa da la Svizra u ch’èn vegnidas sentenziadas cun vigur legala ad in’expulsiun tenor l’artitgel 66a u 66abis CP⁸⁰ u tenor l’artitgel 49a u 49abis LPM⁸¹.82

La registraziun da las datas biometricas e la transmissiun da las datas dal document al post ch’emetta il document pon vegnir delegadas cumplainamain u parzialmain a terzas persunas. L’artitgel 6a da la Lescha federala dals 22 da zercladur 2001⁸³ davart ils documents d’identitad vala tenor il senn.84

Ils documents da viadi per persunas estras pon vegnir munids cun in chip da datas. Quest chip da datas po cuntegnair in purtret digitalisà da la fatscha e las improntas dals dets da la persuna che posseda il document. Er las ulteriuras datas tenor l’artitgel 111 alinea² literas a, c ed e pon vegnir arcunadas sin il chip. L’artitgel 2a da la Lescha federala dals 22 da zercladur 2011 davart ils documents d’identitad vala tenor il senn.85

Il Cussegl federal fixescha tge tips da documents da viadi per persunas estras che han da vegnir munids cun in chip da datas e tge datas che duain vegnir arcunadas sin il chip.86 Chapitel 10 Fin da la dimora Partiziun 1 Agid per il return e per la reintegraziun

Cun porscher in agid per il return e per la reintegraziun po la Confederaziun sustegnair persunas estras che partan independentamain e confurm a l’obligaziun da la Svizra.

Versiun tenor la cifra 1 da l’agiunta da la LF dals 20 da mars 2015 (realisaziun da l’art. 121 al. 3–6 Cst. davart l’expulsiun da persunas estras criminalas), en vigur dapi il 1. d’oct. 2016 (AS 2016 2329; BBl 2013 5975).

Versiun tenor l’art.² cifra 2 dal COF dals 13 da zer. 2008 davart l’approvaziun e la

Integrà tras l’art.² cifra 2 dal COF dals 13 da zer. 2008 davart l’approvaziun e la

L’agid per il return e per la reintegraziun po vegnir dumandà:

1. da persunas che han bandunà il stadi d’origin u da derivanza pervia d’ina greva periclitaziun generala, cunzunt tras ina guerra u tras ina guerra civila, u pervia d’ina situaziun da violenza generala u che n’han betg pudì returnar en il stadi d’origin u da derivanza durant ina periclitaziun, sche lur dimora era reglada tenor questa lescha e sch’ellas eran obligadas da partir da la Svizra;

2. da persunas tenor l’artitgel 30 alinea 1 litera d ed e.

L’agid per il return e per la reintegraziun cumpiglia:

1. la cussegliaziun per il return tenor l’artitgel 93 alinea 1 litera a LAsil⁸⁷;

1. abis. l’access als projects en Svizra per mantegnair l’abilitad da returnar tenor l’artitgel 93 alinea 1 litera b LAsil;

2. la participaziun a projects en il stadi d’origin, en il stadi da derivanza u en in ulteriur stadi che faciliteschan il return e la reintegraziun tenor l’artitgel 93 alinea 1 litera c LAsil;

3. in sustegn finanzial en il cas singul per facilitar la reintegraziun u per in’assistenza medicinala en il stadi d’origin, en il stadi da derivanza u en in ulteriur stadi tenor l’artitgel 93 alinea 1 litera d LAsil.88 4 Il Cussegl federal regla las premissas e la procedura per il pajament e per il rendaquint da las contribuziuns.

Ina permissiun scada:

1. cun annunziar la partenza per l’exteriur;

2. cun survegnir ina permissiun en in auter chantun;

3. cur che la valaivladad da la permissiun scada;

4. cun l’expulsiun tenor l’artitgel 68;

Versiun tenor la cifra IV² da la LF dals 16 da dec. 2005, en vigur dapi il 1. da schan. 2008

Versiun tenor la cifra I da la LF dals 16 da dec. 2016 (regulaziun da l’immigraziun e

5. 90 cun l’expulsiun legalmain valaivla tenor l’artitgel 66a CP⁹¹ u tenor l’artitgel

6. 93 cun l’execuziun d’ina expulsiun tenor l’artitgel 66abis CP u tenor l’artitgel 2 Sche la persuna estra banduna la Svizra senza annunziar la partenza, scada la permissiun da dimora curta suenter³ mais, la permissiun da dimora e da domicil suenter 6 mais. Sin dumonda po la permissiun da domicil vegnir mantegnida durant 4 onns.

Il dretg da dimora da burgais dals stadis commembers da la UE e da la AECL cun ina permissiun da dimora curta scada 6 mais suenter che la relaziun da lavur è vegnida terminada nunvoluntarmain. Il dretg da dimora da burgais dals stadis commembers da la UE e da la AECL cun ina permissiun da dimora scada 6 mais suenter che la relaziun da lavur è vegnida terminada nunvoluntarmain, sche quella finescha avant la scadenza dals emprims 12 mais da la dimora.

Sche l’indemnisaziun da dischoccupaziun vegn pajada vinavant er suenter la scadenza dals 6 mais tenor l’alinea 1, scada il dretg da dimora cun la fin dal pajament da questa indemnisaziun.

A partir da la terminaziun da la relaziun da lavur fin a la scadenza dal dretg da dimora tenor ils alineas 1 e 2 n’exista nagin dretg d’agid social.

Sche la relaziun da lavur vegn terminada nunvoluntarmain suenter ils emprims

mais da la dimora, scada il dretg da dimora da burgais dals stadis commembers da la UE e da la AECL cun ina permissiun da dimora 6 mais suenter la terminaziun da la relaziun da lavur. Sche l’indemnisaziun da dischoccupaziun vegn pajada vinavant er suenter la scadenza dals 6 mais, scada il dretg da dimora 6 mais suenter la fin dal pajament da questa indemnisaziun.

Ils alineas 1–4 na valan betg, sche la relaziun da lavur vegn terminada pervia d’ina incapacitad da lavurar temporara en consequenza da malsogna, d’accident u d’invaliditad, sco er per persunas che pon sa referir ad in dretg da restar tenor la Cunvegna dals 21 da zercladur 1999⁹⁵ tranter la Confederaziun svizra e la Communitad europeica cun ses stadis commembers davart la libra circulaziun da persunas (CLC) u

Integrà tras la cifra 1 da l’agiunta da la LF dals 20 da mars 2015 (realisaziun da l’art. 121 al. 3–6 Cst. davart l’expulsiun da persunas estras criminalas) (AS 2016 2329; BBl 2013 5975). Versiun tenor la cifra IV³ da la LF dals 19 da zer. 2015 (midada dal dretg da sancziuns), en vigur dapi il 1. da schan. 2018 (AS 2016 1249; BBl 2012 4721).

Integrà tras la cifra 1 da l’agiunta da la LF dals 20 da mars 2015 (realisaziun da l’art. 121 al. 3–6 Cst. davart l’expulsiun da persunas estras criminalas), en vigur dapi il 1. d’oct. 2016 (AS 2016 2329; BBl 2013 5975).

Integrà tras la cifra I da la LF dals 16 da dec. 2016 (regulaziun da l’immigraziun e meglieraziuns da l’execuziun tar las cunvegnas davart la libra circulaziun da persunas), tenor la Convenziun dals⁴ da schaner 1960⁹⁶ davart la constituziun da l’Associaziun europeica da commerzi liber (AECL).

Cun excepziun da la permissiun da domicil po l’autoritad cumpetenta revocar permissiuns ed autras disposiziuns tenor questa lescha:

1. sche la persuna estra ubain ses represchentant ha fatg indicaziuns faussas u ha taschentà fatgs relevants en la procedura da permissiun;

2. sche la persuna estra è vegnida sentenziada ad in chasti da detenziun d’ina durada pli lunga u sch’ina mesira penala en il senn dals artitgels 59–61 u 64 CP⁹⁸ è vegnida ordinada cunter ella;

3. sche la persuna estra ha cuntrafatg considerablamain u repetidamain a la segirezza publica ed a l’urden public en Svizra u a l’exteriur u ha periclità tals u periclitescha la segirezza interna u externa;

4. sche la persuna estra n’observa betg ina cundiziun ch’è colliada cun la disposiziun;

5. sch’ina persuna, per la quala ella sto procurar, è dependenta da l’agid social; u

6. 99 sche la persuna estra ha empruvà en moda abusiva da cuntanscher cun rampigns il dretg da burgais svizzer u sch’il dretg da burgais svizzer è vegnì retratg ad ella sin basa d’ina disposiziun legalmain valaivla pronunziada en il rom d’ina annullaziun tenor l’artitgel 36 da la Lescha federala dals 20 da zercladur 2014100 davart il dretg da burgais svizzer;

7. 101 sche la persuna estra n’observa betg ina cunvegna d’integraziun senza motivs perstgisabels.

Ina revocaziun è inadmissibla, sch’ella vegn motivada mo cun il fatg ch’igl era vegnì commess in delict, per il qual ina dretgira penala ha gia pronunzià in chasti u ina mesira, ma ha desistì da pronunziar in’expulsiun.

La permissiun da domicil dastga vegnir revocada mo, sche:

Versiun tenor la cifra IV³ da la LF dals 19 da zer. 2015 (midada dal dretg da sancziuns),

Integrà tras la cifra II 1 da l’agiunta da la LF dals 20 da zer. 2014 davart il dretg da burgais, en vigur dapi il 1. da schan. 2018 (AS 2016 2561; BBl 2011 2825). 101 Integrà tras la cifra I da la LF dals 16 da dec. 2016 (integraziun), en vigur dapi il 1. da schan. 2019 (AS 2017 6521, 2018 3171; BBl 2013 2397, 2016 2821). Rectificaziun da la Cumissiun da redacziun da l’Assamblea federala dals¹⁰ d’avust 2018, publitgà ils

da sett. 2018 (AS 2018 3213).

1. 102 las premissas tenor l’artitgel 62 alinea 1 litera a u b èn ademplidas;

2. la persuna estra ha cuntrafatg grevamain a la segirezza publica ed a l’urden public en Svizra u a l’exteriur u ha periclità tals u ha periclità la segirezza interna u externa;

3. la persuna estra u ina persuna, per la quala ella sto procurar, è dependenta en moda durabla e considerabla da l’agid social;

4. 103 la persuna estra ha empruvà en moda abusiva da cuntanscher cun rampigns il dretg da burgais svizzer u il dretg da burgais svizzer è vegnì retratg ad ella sin basa d’ina disposiziun legalmain valaivla pronunziada en il rom d’ina annullaziun tenor l’artitgel 36 da la Lescha federala dals 20 da zercladur 2014104 davart il dretg da burgais svizzer;

5. 105 in’expulsiun è vegnida pronunziada cunter la persuna estra.

La permissiun da domicil po vegnir revocada e remplazzada tras ina permissiun da dimora, sch’ils criteris d’integraziun da l’artitgel 58a n’èn betg ademplids.106

Ina revocaziun è inadmissibla, sch’ella vegn motivada mo cun il fatg ch’igl era vegnì commess in delict, per il qual ina dretgira penala ha gia pronunzià in chasti u ina mesira, ma ha desistì da pronunziar in’expulsiun.107 Partiziun 3 Mesiras d’allontanament

Las autoritads cumpetentas decreteschan ina disposiziun da spedida ordinaria,

1. ina persuna estra na posseda betg ina permissiun necessaria;

2. ina persuna estra n’ademplescha betg u betg pli las premissas per entrar en Svizra (art. 5);

Sche las persunas estras che sa trategnan illegalmain en Svizra possedan in titel da dimora valaivel d’in auter stadi ch’è lià tras ina da las cunvegnas d’associaziun a la reglamentaziun da Schengen109 (stadi da Schengen), ston ellas vegnir ordinadas senza formalitads da sa render immediatamain en quest stadi. Sch’ellas na suondan betg questa ordinaziun, sto vegnir decretada ina disposiziun tenor l’alinea 1. Sch’ina partenza immediata da la Svizra è inditgada per motivs da la segirezza publica e da l’urden public u per motivs da la segirezza interna u externa, sto vegnir decretada ina disposiziun senza in’ordinaziun precedenta.

In recurs cunter disposiziuns tenor l’alinea 1 literas a e b sto vegnir inoltrà entaifer

dis da lavur suenter sia avertura. Il recurs n’ha betg in effect suspensiv. L’instanza da recurs decida entaifer¹⁰ dis, sche l’effect suspensiv duai tuttina vegnir concedì.

Per persunas estras minorennas senza accumpagnament designeschan las autoritads chantunalas cumpetentas immediatamain ina persuna da confidenza che defenda lur interess per la durada da la procedura da spedida.

Il Cussegl federal definescha la rolla, las cumpetenzas e las incumbensas da la persuna da confidenza tenor l’alinea⁴.110

Sch’in auter stadi ch’è lià tras ina da las cunvegnas d’associaziun a la reglamentaziun da Dublin (al. 4) è cumpetent – sin basa da las disposiziuns da l’Ordinaziun (UE) nr. 604/2013112 – da realisar ina procedura d’asil e da spedida (stadi da Dublin), decretescha il SEM ina disposiziun da spedida cunter ina persuna che sa trategna illegalmain en Svizra.113 109 Questas cunvegnas èn inditgadas en l’agiunta 1 cifra 1. 110 Integrà tras la cifra I 1 da l’agiunta dal COF dals 26 da sett. 2014 (surpigliada da 111 Integrà tras la cifra I da la LF dals 13 da zer. 2008 (cumplettaziuns en il rom da la (AS 2008 5407; BBl 2007 7937). Versiun tenor l’art.² cifra 1 dal COF dals 18 da zer. 2010 concernent la surpigliada da la Directiva da repatriament da la CE (Directiva 2008/115/CE), en vigur dapi il 1. da schan. 2011 (AS 2010 5925; BBl 2009 8881). 112 Ordinaziun (UE) nr. 604/2013 dal Parlament europeic e dal Cussegl dals 26 da zer. 2013 davart la fixaziun dals criteris e dals mecanissems per determinar il stadi commember ch’è cumpetent per examinar ina dumonda da protecziun internaziunala inoltrada en in dals stadis commembers tras in burgais d’in terz stadi u tras ina persuna senza naziunalitad (nova versiun); versiun tenor ABl. L 180 dals 29 da zer. 2013, p. 31. 113 Versiun tenor la cifra I 1 da l’agiunta dal COF dals 26 da sett. 2014 (surpigliada da

In recurs sto vegnir inoltrà entaifer⁵ dis da lavur suenter l’avertura da la disposiziun. Il recurs n’ha betg in effect suspensiv. Entaifer il termin da recurs po la persuna estra dumandar da conceder l’effect suspensiv. Il Tribunal administrativ federal decida davart ina tala dumonda entaifer⁵ dis da lavur suenter ch’ella è vegnida inoltrada. Sche l’effect suspensiv na vegn betg concedì entaifer quest termin, po la spedida vegnir exequida.

Cumpetent per exequir la spedida e, sche necessari, per garantir il pajament e la finanziaziun da l’agid social u da l’agid d’urgenza è il chantun da dimora da la persuna pertutgada.

Per persunas minorennas betg accumpagnadas è applitgabel l’artitgel 64 alinea⁴.114

Las cunvegnas d’associaziun a la reglamentaziun da Schengen èn inditgadas en l’agiunta 1 cifra 2.

Persunas estras vegnan spedidas senza formalitads, sche:

1. ellas vegnan – sin basa d’ina cunvegna da readmissiun – puspè recepidas da l’Austria, da la Belgia, da l’Estonia, da la Frantscha, da la Germania, da l’Italia, da la Lettonia, da la Lituania, dal Luxemburg, da la Norvegia, dals Pajais Bass, da la Pologna, da la Slovachia, da la Slovenia, da la Spagna, da la Svezia u da l’Ungaria;

2. 117 l’entrada è vegnida refusada precedentamain ad ellas tenor l’artitgel 14 dal Codex da cunfin tenor Schengen118.

Sche la persuna pertutgada pretenda quai immediatamain, vegn decretada ina disposiziun cun in formular da standard (art. 64b).

Cun la disposiziun da spedida sto vegnir fixà in termin da partenza adequat tranter

e 30 dis. In termin da partenza pli lung sto vegnir fixà u il termin da partenza vegn prolungà, sche circumstanzas spezialas sco la situaziun famigliara, problems da la sanadad u ina durada lunga da la dimora pretendan quai.

La spedida po vegnir exequida immediatamain u i po vegnir fixà in termin da partenza da pli pauc che 7 dis, sche:

1. la persuna pertutgada è in privel per la segirezza publica e per l’urden public ubain per la segirezza interna u externa;

2. indizis concrets laschan temair che la persuna pertutgada veglia mitschar da l’expulsiun;

3. ina dumonda da conceder ina permissiun è vegnida refusada sco evidentamain nunmotivada u sco abusiva;

4. la persuna pertutgada vegn – sin basa d’ina cunvegna da readmissiun – puspè recepida d’in stadi tenor l’artitgel 64c alinea 1 litera a;

5. 120 l’entrada tenor l’artitgel 14 dal Codex da cunfin da Schengen121 è vegnida refusada precedentamain a la persuna pertutgada (art. 64c al. 1 lit. b);

6. la persuna pertutgada vegn spedida or da la Svizra sin basa da las cunvegnas d’associaziun a la reglamentaziun da Dublin (art. 64a).

L’autoritad cumpetenta procura che la disposiziun da spedida vegnia – sin dumonda – translatada en scrit u a bucca en ina lingua che vegn chapida da la persuna pertutgada u ch’ins po far quint ch’ella vegnia chapida da la persuna pertutgada.

Sche la disposiziun da spedida vegn averta cun in formular da standard tenor l’artitgel 64b, na vegn ella betg translatada. A las persunas pertutgadas sto vegnir consegnà in fegl d’infurmaziun cun explicaziuns davart la disposiziun da spedida.

Sche l’entrada en Svizra vegn refusada tar la controlla da cunfin a la plazza aviatica, sto la persuna estra bandunar immediatamain la Svizra.

Il SEM decretescha entaifer 48 uras ina disposiziun motivada e contestabla cun il formular tenor l’agiunta V part B dal Codex da cunfin tenor Schengen125. In recurs sto vegnir inoltrà entaifer 48 uras suenter l’avertura da la disposiziun. Il recurs n’ha betg in effect suspensiv. L’instanza da recurs decida entaifer 72 uras davart il recurs.126

A persunas spedidas vegni permess da sa trategnair durant maximalmain¹⁵ dis en las zonas da transit internaziunalas da las plazzas aviaticas per preparar la cuntinuaziun da lur viadi, sch’i na vegn betg ordinà l’expulsiun (art. 69) u l’arrest d’expulsiun u l’arrest pervia d’insubordinaziun (art. 76–78). Resalvadas restan las disposiziuns davart l’admissiun provisorica (art. 83) e davart l’inoltraziun d’ina dumonda d’asil (art. 22 LAsil¹²⁷.128

Il SEM dispona – cun resalva da l’alinea 5 – scumonds d’entrar en Svizra envers persunas estras spedidas, sche:

1. la spedida vegn exequida immediatamain tenor l’artitgel 64d alinea² literas a–c;

2. ellas n’èn betg partidas entaifer il termin fixà.

El131 po disponer scumonds d’entrar en Svizra envers persunas estras che:

1. han cuntrafatg u pericliteschan la segirezza publica e l’urden public en Svizra u a l’exteriur;

2. han chaschunà custs d’agid social;

3. èn vegnidas prendidas en arrest preparatoric, en arrest d’expulsiun u en arrest pervia d’insubordinaziun (art. 75–78).

Il scumond d’entrar en Svizra vegn disponì per ina durada da maximalmain⁵ onns. El po vegnir disponì per ina perioda pli lunga, sche la persuna pertutgada è in privel gravant per la segirezza publica e per l’urden public.

Per mantegnair la segirezza interna u externa da la Svizra po l’Uffizi federal da polizia (fedpol) disponer in scumond d’entrar en Svizra envers persunas estras; el consultescha ordavant il Servetsch d’infurmaziun da la Confederaziun (SIC). Il fedpol po disponer scumonds d’entrar en Svizra per ina durada da dapli che⁵ onns ed en cas gravants per ina durada illimitada.

Per motivs umanitars u per auters motivs impurtants po l’autoritad disponenta desister excepziunalmain da decretar in scumond d’entrar en Svizra u abolir definitivamain u temporarmain in scumond d’entrar en Svizra. En quest connex ston vegnir considerads en spezial ils motivs che han chaschunà il scumond d’entrar en Svizra sco er la protecziun da la segirezza publica e da l’urden public ed il mantegniment da la segirezza interna u externa da la Svizra e vegnir cumparegliads cun ils interess privats da la persuna pertutgada.132

Per mantegnair la segirezza interna u externa da la Svizra po il fedpol disponer in’expulsiun visavi persunas estras: el consultescha ordavant il SIC.133

Cun l’expulsiun sto vegnir fixà in termin da partenza adequat.

L’expulsiun vegn colliada cun in scumond d’entrar en Svizra d’ina durada limitada u illimitada. L’autoritad che dispona po abolir temporarmain il scumond d’entrar en Svizra, sch’i èn avant maun motivs impurtants.

Sche la persuna pertutgada ha cuntrafatg considerablamain u repetidamain a la segirezza publica ed a l’urden public u ha periclità tals u ha periclità la segirezza interna u externa, po l’expulsiun vegnir exequida immediatamain.

L’autoritad chantunala cumpetenta expulsescha persunas estras, sche:

1. ellas laschan passar il termin ch’è vegnì fixà per lur partenza da la Svizra;

2. lur spedida u lur expulsiun po vegnir exequida immediatamain;

3. ellas sa chattan en arrest tenor ils artitgels 76 e 77 ed igl è avant maun ina decisiun d’expulsiun u da spedida cun vigur legala.

Sche persunas estras han la pussaivladad da bandunar la Svizra legalmain en plirs stadis, las po l’autoritad cumpetenta expulsar en il pajais da lur tscherna.

L’autoritad cumpetenta po suspender l’expulsiun per in tschert temp, sche circumstanzas spezialas sco problems da la sanadad da la persuna pertutgada u la mancanza da meds da transport pretendan quai. L’autoritad cumpetenta conferma a la persuna pertutgada en scrit la suspensiun da l’expulsiun.135

Avant ch’expulsar persunas estras minorennas betg accumpagnadas verifitgescha l’autoritad cumpetenta che quellas vegnian surdadas en il pajais da return ad in commember da la famiglia, ad in avugà ubain ad ina instituziun da recepziun che garantescha la protecziun da l’uffant.136

Durant ina procedura d’expulsiun u da spedida po l’autoritad chantunala cumpetenta laschar perquirir la persuna pertutgada sco er chaussas ch’ella porta cun sai, e quai per metter en segirezza documents da viadi e d’identitad. La perquisiziun dastga vegnir fatga mo d’ina persuna da la medema schlattaina.

Sche l’emprima instanza ha pronunzià ina decisiun, po l’autoritad giudiziala ordinar la perquisiziun d’ina abitaziun u d’auters locals, sch’igl exista in suspect che la persuna che sto vegnir spedida u expulsada sa zuppia là ubain ch’i vegnian zuppads là documents da viadi e d’identitad ch’èn necessaris per la procedura e per l’execuziun.137

Il SEM ed ils chantuns coopereschan a las acziuns internaziunalas da repatriament sin basa da l’Ordinaziun (UE) 2016/1624143.

Il DFGP po far cun l’agentura da l’Uniun europeica ch’è cumpetenta per survegliar ils cunfins exteriurs dal territori da Schengen cunvegnas davart l’engaschament dal persunal dal SEM e dals chantuns per las acziuns internaziunalas da repatriament sco er davart l’engaschament da terzas persunas per la surveglianza dals repatriaments.

Il DFGP fa cun ils chantuns ina cunvegna davart las modalitads da quests engaschaments.

Il Cussegl federal regla la procedura e las cumpetenzas per survegliar las expulsiuns e las acziuns internaziunalas da repatriament.

El po confidar a terzas persunas incumbensas en il rom da la surveglianza da las expulsiuns e da las acziuns internaziunalas da repatriament.

La persuna medicinala spezialisada che fa il tractament transmetta sin dumonda las datas medicinalas da las persunas cun ina decisiun da spedida u d’expulsiun cun vigur legala, ch’èn necessarias per giuditgar lur abilitad da vegnir transportadas, a las suandantas autoritads, uschenavant che quellas dovran las datas per ademplir lur incumbensas legalas:

1. autoritads chantunalas cumpetentas per la spedida u per l’expulsiun;

2. ils collavuraturs dal SEM ch’èn cumpetents per l’organisaziun centrala e per la coordinaziun da l’execuziun sfurzada da la spedida e da l’expulsiun;

3. persunas medicinalas spezialisadas che fan – per incumbensa dal SEM – la surveglianza medicinala tar l’execuziun da la spedida e da l’expulsiun il mument da la partenza da la Svizra.

Il Cussegl federal regla la conservaziun e la stizzada da las datas.

L’autoritad federala u chantunala cumpetenta po tegnair en fermanza persunas che n’han nagina permissiun da dimora curta, nagina permissiun da dimora u nagina permissiun da domicil:

1. per avrir ina disposiziun en connex cun lur status da dimora;

2. per constatar lur identitad u lur naziunalitad, uschenavant che lur cooperaziun persunala è necessaria per far quai.

La persuna dastga vegnir tegnida en fermanza mo per la durada da la cooperaziun u da l’interrogaziun necessaria sco er per il transport ch’è eventualmain necessari, maximalmain dentant³ dis.

Sch’ina persuna vegn tegnida en fermanza, sto ella:

1. vegnir infurmada davart il motiv da sia fermanza;

2. avair la pussaivladad d’entrar en contact cun las persunas che la surveglian, sch’ella basegna agid.

Sche la fermanza dura probablamain dapli che 24 uras, sto la persuna pertutgada survegnir avant la pussaivladad da liquidar u da laschar liquidar chaussas persunalas urgentas.

Sin dumonda sto l’autoritad giudiziala cumpetenta controllar posteriuramain la legitimitad da la fermanza.

La durada da la fermanza na vegn betg messa a quint a la durada d’in eventual arrest d’expulsiun, d’in eventual arrest preparatoric u d’in eventual arrest pervia d’insubordinaziun.

L’autoritad chantunala cumpetenta po far la cundiziun ad ina persuna estra da betg bandunar in territori ch’è vegnì assegnà ad ella u da betg entrar en in tschert territori,

1. ella n’ha nagina permissiun da dimora curta, nagina permissiun da dimora u nagina permissiun da domicil ed ella disturba u periclitescha la segirezza publica e l’urden public; questa mesira serva cunzunt a cumbatter il commerzi illegal cun narcotics; u

2. 147 ina decisiun da spedida u d’expulsiun cun vigur legala è avant maun ed indizis concrets laschan temair che la persuna pertutgada na vegnia betg a partir da la Svizra entaifer il termin fixà ubain ella n’ha betg observà il termin ch’è vegnì fixà per ella per partir da la Svizra;

3. 148 l’expulsiun è vegnida suspendida (art. 69 al. 3).

Questas mesiras vegnan ordinadas da l’autoritad da quel chantun ch’è responsabel per exequir la spedida u l’expulsiun. Per persunas che sa trategnan en centers d’accoglientscha e da procedura149 ubain en centers spezials tenor l’artitgel 26 alinea 1bis LAsil¹⁵⁰, è responsabel il chantun, nua che quest center sa chatta. Il scumond d’entrar en in tschert territori po vegnir decretà er da l’autoritad da quel chantun, en il qual quest territori sa chatta.151

Cunter l’ordinaziun da questas mesiras po vegnir fatg recurs tar in’autoritad chantunala giudiziala. Il recurs n’ha betg in effect suspensiv.

Per garantir l’execuziun d’ina procedura da spedida u ina procedura penala, en la quala smanatscha in’expulsiun tenor l’artitgel 66a u 66abis CP¹⁵² u tenor l’artitgel 49a u 49abis LPM¹⁵³, po l’autoritad chantunala cumpetenta arrestar ina persuna estra che n’ha nagina permissiun da dimora curta, nagina permissiun da dimora u nagina permissiun da domicil, e quai durant la preparaziun da la decisiun davart sia permissiun da dimora durant maximalmain 6 mais, sch’ella:154

1. 155 refusa d’inditgar sia identitad en la procedura d’asil, en la procedura da spedida u en la procedura penala, en la quala smanatscha in’expulsiun tenor l’artitgel 66a u 66abis CP u tenor l’artitgel 49a u 49abis LPM, inoltrescha pliras dumondas d’asil sut differentas identitads, na dat repetidamain betg suatientscha ad ina citaziun, e quai senza motivs suffizients, u n’observa betg autras ordinaziuns da las autoritads en la procedura d’asil;

2. banduna in territori ch’è vegnì assegnà ad ella u entra en in territori ch’è scumandà per ella tenor l’artitgel 74;

3. entra en il territori da la Svizra malgrà in scumond d’entrar en Svizra e na po betg vegnir spedida immediatamain;

4. inoltrescha ina dumonda d’asil suenter che tala è vegnida refusada pervia d’ina revocaziun ch’è entrada en vigur legala (art. 62 e 63) u perquai che la permissiun n’è betg vegnida prolungada, perquai ch’ella aveva violà la segirezza publica e l’urden public u periclità la segirezza interna u externa;

da sett. 2014 (AS 2015 2047; BBl 2014 2087). 154 Versiun tenor la cifra 1 da l’agiunta da la LF dals 20 da mars 2015 (realisaziun da 155 Versiun tenor la cifra 1 da l’agiunta da la LF dals 20 da mars 2015 (realisaziun da

5. inoltrescha ina dumonda d’asil suenter ch’ella è vegnida expulsada (art. 68);

6. sa trategna illegalmain en Svizra, inoltrescha ina dumonda d’asil ed intenziunescha uschia evidentamain d’evitar l’execuziun smanatschanta d’ina spedida u d’ina expulsiun; ina tala intenziun po vegnir supponida, sch’igl è stà pussaivel e raschunaivel d’inoltrar pli baud la dumonda d’asil e sche la dumonda vegn inoltrada en in stretg connex da temp cun in’arrestaziun, cun ina procedura penala, cun l’execuziun d’in chasti u cun il decret d’ina disposiziun da spedida;

7. smanatscha seriusamain autras persunas u periclitescha considerablamain lur corp e lur vita e vegn persequitada penalmain pervia da quai u è vegnida sentenziada pervia da quai;

8. è vegnida sentenziada pervia d’in crim.

L’autoritad cumpetenta decida senza retard davart il dretg da dimora da la persuna arrestada.

Sch’ina decisiun da spedida u d’expulsiun d’emprima instanza tenor questa lescha ubain in’expulsiun d’emprima instanza tenor l’artitgel 66a u 66abis CP¹⁵⁷ u tenor l’artitgel 49a u 49abis LPM¹⁵⁸ è vegnida averta, po l’autoritad cumpetenta prender las suandantas mesiras per garantir l’execuziun:159

1. laschar la persuna pertutgada vinavant en arrest, sch’ella sa chatta gia en arrest sin basa da l’artitgel⁷⁵;

2. arrestar la persuna pertutgada, sche: 1.160 i èn avant maun motivs tenor l’artitgel⁷⁵ alinea 1 literas a, b, c, f, g u h, 2.161 … 156 Integrà tras l’art.² cifra I dal COF dals 18 da zer. 2010 concernent la surpigliada BBl 2009 8881). Abolì tras la cifra I 1 da l’agiunta dal COF dals 26 da sett. 2014 dumonda da protecziun internaziunala), cun effect dapi il 1. da fan. 2015 (AS 2015 1841;

En ils cas da Dublin sa drizza l’ordinaziun da l’arrest tenor l’artitgel 76a.164

L’arrest tenor l’alinea 1 litera b cifra 5 dastga durar maximalmain 30 dis.165

Ils dis d’arrest ston vegnir mess a quint a la durada maximala tenor l’artitgel⁷⁹.166

Las mesiras ch’èn necessarias per exequir la spedida, l’expulsiun tenor questa lescha u l’expulsiun tenor l’artitgel 66a u 66abis CP u tenor l’artitgel 49a u 49abis LPM ston vegnir prendidas immediatamain.167 162 Versiun tenor la cifra I 1 da l’agiunta dal COF dals 26 da sett. 2014 (surpigliada da 163 Integrà tras l’art.² cifra I dal COF dals 18 da zer. 2010 concernent la surpigliada BBl 2009 8881). Abolì tras la cifra I 1 da l’agiunta dal COF dals 26 da sett. 2014 dumonda da protecziun internaziunala), cun effect dapi il 1. da fan. 2015 (AS 2015 1841; 164 Integrà tras la cifra I 1 da l’agiunta dal COF dals 26 da sett. 2014 (surpigliada da 165 Versiun tenor la cifra I 1 da l’agiunta dal COF dals 26 da sett. 2014 (surpigliada da 166 Versiun tenor la cifra I 1 da l’agiunta dal COF dals 26 da sett. 2014 (surpigliada da 167 Versiun tenor la cifra 1 da l’agiunta da la LF dals 20 da mars 2015 (realisaziun da

Per garantir la spedida da la persuna estra pertutgada en il stadi da Dublin ch’è cumpetent per la procedura d’asil, po l’autoritad cumpetenta arrestar questa persuna, sche las suandantas cundiziuns èn ademplidas en il cas singul:

1. indizis concrets laschan temair che la persuna veglia mitschar da l’execuziun da la spedida;

2. l’arrest è proporziunal; e

3. mesiras main rigurusas na pon betg vegnir applitgadas en moda efficazia (art. 28 al. 2 da l’Ordinaziun [UE] nr. 604/2013169).

Ils suandants indizis concrets laschan temair che la persuna pertutgada veglia mitschar da l’execuziun da la spedida:

1. en la procedura d’asil u da spedida n’observa la persuna pertutgada betg las ordinaziuns da las autoritads, en spezial tras quai ch’ella refusa da revelar sia identitad, ed ella n’ademplescha uschia betg sia obligaziun da cooperar tenor l’artitgel³ alinea 1 litera a LAsil¹⁷⁰ u na dat repetidamain e senza motivs suffizients betg suatientscha ad ina citaziun;

2. ses cumportament en Svizra u a l’exteriur lascha concluder ch’ella s’opponia ad ordinaziuns uffizialas;

3. ella inoltrescha pliras dumondas d’asil sut differentas identitads;

4. ella banduna in territori ch’è vegnì assegnà ad ella u entra en in territori ch’è scumandà per ella tenor l’artitgel 74;

5. malgrà in scumond d’entrar en Svizra entra ella en il territori da la Svizra e na po betg vegnir spedida immediatamain;

6. ella sa trategna illegalmain en Svizra, inoltrescha ina dumonda d’asil ed intenziunescha uschia evidentamain d’evitar l’execuziun smanatschanta d’ina spedida;

7. ella smanatscha seriusamain autras persunas u periclitescha considerablamain lur corp e lur vita e vegn persequitada penalmain pervia da quai u è vegnida sentenziada pervia da quai;

8. ella è vegnida sentenziada pervia d’in crim;

9. envers l’autoritad cumpetenta neghescha ella ch’ella posseda u ha possedì in titel da dimora respectivamain in visum en in stadi da Dublin u ch’ella ha inoltrà là ina dumonda d’asil.

A partir da l’ordinaziun da l’arrest po la persuna pertutgada vegnir laschada vinavant en arrest u vegnir prendida en arrest per ina durada da maximalmain:

1. 7 emnas durant la preparaziun da la decisiun davart la cumpetenza per la dumonda d’asil; latiers tutgan l’inoltraziun da la dumonda a l’auter stadi da Dublin da surpigliar la persuna, il temp da spetga fin a la resposta u fin a l’acceptaziun taciturna da la dumonda sco er la redacziun da la decisiun e la communicaziun da tala;

2. 5 emnas durant ina procedura tenor l’artitgel⁵ da l’Ordinaziun (CE) nr. 1560/2003171;

3. 6 emnas per garantir l’execuziun tranter la communicaziun da la decisiun da spedida u d’expulsiun respectivamain suenter la terminaziun da l’effect suspensiv d’in eventual med legal inoltrà cunter la decisiun da spedida u d’expulsiun pronunziada da l’emprima instanza e tranter il transferiment da la persuna pertutgada al stadi da Dublin cumpetent.

Sch’ina persuna refusa d’entrar en in med da transport en vista a la realisaziun dal transferiment en il stadi da Dublin cumpetent u sch’ella impedescha en autra moda e maniera il transferiment tras ses cumportament persunal, po ella vegnir prendida en arrest per garantir il transferiment, uschenavant ch’i n’è betg pli pussaivel d’ordinar l’arrest tenor l’alinea³ litera c ed ina mesira main rigurusa è invana. L’arrest dastga durar mo uschè ditg, fin ch’in nov transferiment è pussaivel, maximalmain dentant

emnas. Cun il consentiment da l’autoritad giudiziala po l’arrest vegnir prolungà, sche la persuna pertutgada n’è vinavant betg pronta da midar ses cumportament. Quest arrest dura maximalmain³ mais.

Ils dis d’arrest ston vegnir mess a quint a la durada maximala tenor l’artitgel⁷⁹.

Per garantir l’execuziun da la spedida u da l’expulsiun po l’autoritad chantunala cumpetenta arrestar ina persuna, sche:

1. ina decisiun executabla è avant maun;

2. questa persuna n’ha betg bandunà la Svizra entaifer il termin fixà; e

3. ella ha stuì procurar ils documents da viadi per questa persuna.

L’arrest dastga durar maximalmain 60 dis.

Las mesiras ch’èn necessarias per exequir la spedida u l’expulsiun ston vegnir prendidas immediatamain.

Sch’ina persuna estra n’ha betg ademplì sia obligaziun da partir da la Svizra entaifer il termin ch’è vegnì fixà per ella e sche la spedida legalmain valaivla, l’expulsiun legalmain valaivla tenor questa lescha u l’expulsiun legalmain valaivla tenor l’artitgel 66a u 66abis CP¹⁷² u tenor l’artitgel 49a u 49abis LPM¹⁷³ na po betg vegnir exequida pervia da ses cumportament persunal, po ella vegnir arrestada per garantir ch’ella adempleschia l’obligaziun da partir da la Svizra, premess che l’ordinaziun da l’arrest d’expulsiun na saja betg admessa e ch’ina autra mesira main severa n’haja nagin success.174

L’arrest po vegnir ordinà per 1 mais. Cun il consentiment da l’autoritad chantunala giudiziala po el vegnir prolungà per mintgamai² mais, sche la persuna pertutgada n’è vinavant betg pronta da midar ses cumportament e da partir da la Svizra. L’artitgel⁷⁹ resta resalvà.175

L’arrest e sia prolungaziun vegnan ordinads da l’autoritad da quel chantun ch’è responsabel per l’execuziun da la spedida u da l’expulsiun. Sch’ina persuna pertutgada è gia en arrest sin basa da l’artitgel⁷⁵, 76 u 77, po ella vegnir laschada vinavant en arrest, sche las premissas da l’alinea 1 èn ademplidas.176

L’emprima ordinaziun da l’arrest sto vegnir controllada d’ina autoritad giudiziala il pli tard suenter⁹⁶ uras, e quai sin basa d’ina tractativa a bucca. Sin dumonda da la persuna arrestada sto la prolungaziun da l’arrest vegnir controllada da l’autoritad giudiziala entaifer 8 dis da lavur, e quai sin basa d’ina tractativa a bucca. La cumpetenza da controlla sa drizza tenor l’artitgel⁸⁰ alineas² e 4.

Las cundiziuns d’arrest sa drizzan tenor l’artitgel⁸¹.

L’arrest vegn terminà, sche:

1. ina partenza da la Svizra n’è betg pussaivla en moda independenta e confurm a l’obligaziun, schebain che la persuna pertutgada ha ademplì las obligaziuns da cooperar cun las autoritads;

2. la partenza da la Svizra ha lieu confurm a las instrucziuns;

3. l’arrest d’expulsiun vegn ordinà;

4. ina dumonda da vegnir relaschà da l’arrest vegn ademplida.

L’arrest preparatoric e l’arrest d’expulsiun tenor ils artitgels 75–77 sco er l’arrest pervia d’insubordinaziun tenor l’artitgel⁷⁸ na dastgan betg surpassar ensemen la durada maximala d’arrest da 24 mais.

La durada maximala da l’arrest po vegnir prolungada cun il consentiment da l’autoritad giudiziala chantunala per ina tscherta durada, dentant maximalmain per

mais, per persunas minorennas tranter¹⁵ e 18 onns per maximalmain 6 mais,

1. la persuna pertutgada na cooperescha betg cun l’autoritad cumpetenta;

2. la transmissiun dals documents ch’èn necessaris per la partenza da la Svizra tras in stadi che n’è betg in stadi da Schengen sa retardescha.

L’arrest vegn ordinà da las autoritads da quel chantun ch’è responsabel per l’execuziun da la spedida u da l’expulsiun. Per persunas che sa trategnan en centers d’accoglientscha e da procedura ubain en centers spezials tenor l’artitgel 26 alinea 1bis LAsil¹⁷⁸, è responsabel per l’ordinaziun da l’arrest preparatoric (art. 75) il chantun, nua ch’il center sa chatta. En ils cas tenor l’artitgel 76 alinea 1 litera b cifra 5 vegn l’arrest ordinà dal SEM.179

La legitimitad e la commensurabladad da l’arrest ston vegnir controlladas d’ina autoritad giudiziala il pli tard suenter⁹⁶ uras, e quai sin basa d’ina tractativa a bucca. Sche l’arrest d’expulsiun è vegnì ordinà tenor l’artitgel 77, vegn la procedura per controllar l’arrest fatga en scrit.180

En cas d’in arrest tenor l’artitgel 76 alinea 1 litera b cifra 5 sa drizzan la procedura per controllar la legitimitad e la commensurabladad da l’arrest sco er la cumpetenza respectiva tenor ils artitgels 105, 108, 109 e 111 LAsil.181 177 Versiun tenor l’art.² cifra 1 dal COF dals 18 da zer. 2010 concernent la surpigliada 179 Versiun tenor la cifra II da la LF dals 28 da sett. 2012 (midadas urgentas da la Lescha d’asil), en vigur dals 29 da sett. 2012 fin ils 28 da sett. 2015 (AS 2012 5359; BBl 2010 4455, 2011 7325) e prolungà fin ils 28 da sett. 2019 tras la cifra II da la LF dals 26 da sett. 2014 (AS 2015 2047; BBl 2014 2087). 180 Versiun tenor l’art.² cifra 1 dal COF dals 18 da zer. 2010 concernent la surpigliada 181 Integrà tras l’art.² cifra I dal COF dals 18 da zer. 2010 concernent la surpigliada BBl 2009 8881). Versiun tenor la cifra I 1 da l’agiunta dal COF dals 26 da sett. 2014 dumonda da protecziun internaziunala), en vigur dapi il 1. da fan. 2015 (AS 2015 1841;

L’autoritad giudiziala po renunziar ad ina tractativa a bucca, sche l’expulsiun vegn previsiblamain a succeder entaifer 8 dis suenter l’ordinaziun da l’arrest e sche la persuna pertutgada ha declerà en scrit ch’ella saja d’accord cun quai. Sche l’expulsiun na po betg vegnir fatga entaifer quest termin, sto ina tractativa a bucca vegnir prendida suenter il pli tard 12 dis suenter l’ordinaziun da l’arrest.

Tar la controlla d’ina decisiun davart l’ordinaziun, davart la cuntinuaziun e davart l’aboliziun da l’arrest resguarda l’autoritad giudiziala er las relaziuns famigliaras da la persuna arrestada e las circumstanzas da l’execuziun da l’arrest. Igl è exclus d’ordinar in arrest preparatoric, in arrest d’expulsiun u in arrest pervia d’insubordinaziun envers uffants e giuvenils che n’han betg anc cumplenì¹⁵ onns.182

1 mais suenter che l’arrest è vegnì controllà po la persuna arrestada inoltrar ina dumonda da vegnir relaschada da l’arrest. Davart la dumonda sto l’autoritad giudiziala decider entaifer 8 dis da lavur sin basa d’ina tractativa a bucca. Ina nova dumonda da vegnir relaschà da l’arrest po vegnir fatga suenter 1 mais en cas da l’arrest tenor l’artitgel⁷⁵ u suenter² mais en cas da l’arrest tenor l’artitgel 76.

L’arrest vegn terminà, sche:

1. il motiv d’arrest scada u i sa mussa che la spedida u l’expulsiun n’è betg exequibla per motivs giuridics u effectivs;

2. ina dumonda da vegnir relaschà da l’arrest vegn ademplida;

3. la persuna arrestada cumenza in chasti u ina mesira da detenziun.

Per ordinar l’arrest tenor l’artitgel 76a è cumpetent:

1. en cas da persunas che sa trategnan durant la procedura da Dublin en in center d’accoglientscha e da procedura u en in center spezial tenor l’artitgel

2. en cas da persunas ch’èn vegnidas attribuidas ad in chantun u che sa trategnan en in chantun senza avair inoltrà ina dumonda d’asil (art. 64a): il chantun correspundent.

Sche l’arrest è vegnì ordinà dal SEM, sa drizzan la procedura per controllar la legitimitad e la commensurabladad da l’arrest sco er la cumpetenza correspundenta tenor ils artitgels 105, 108, 109 e 111 LAsil.

Sche l’arrest è vegnì ordinà dal chantun, vegnan – sin dumonda da la persuna arrestada – la legitimitad e la commensurabladad da l’arrest controlladas d’ina autoritad giudiziala en ina procedura en scrit. Questa controlla po vegnir dumandada da tut temp.

La persuna arrestada po inoltrar da tut temp ina dumonda da vegnir relaschada da l’arrest. Davart la dumonda sto l’autoritad giudiziala decider entaifer 8 dis da lavur en ina procedura en scrit.

L’ordinaziun da l’arrest envers uffants e giuvenils sut¹⁵ onns è exclusa.

En cas d’ina ordinaziun d’arrest envers requirents d’asil minorens betg accumpagnads vegn infurmada ordavant la persuna da confidenza tenor l’artitgel 64a alinea

da questa lescha u tenor l’artitgel 17 alinea 3 LAsil.

L’arrest vegn terminà, sche:

1. il motiv d’arrest scada u i sa mussa che la spedida u che l’expulsiun n’è betg exequibla per motivs giuridics u effectivs;

2. ina dumonda da vegnir relaschà da l’arrest vegn ademplida; u

3. la persuna arrestada cumenza in chasti u ina mesira da detenziun.

Tar la controlla d’ina decisiun davart l’ordinaziun, davart la cuntinuaziun e davart l’aboliziun da l’arrest resguarda l’autoritad giudiziala er las relaziuns famigliaras da la persuna arrestada e las circumstanzas da l’execuziun da l’arrest.

Ils chantuns procuran ch’ina persuna che vegn designada da la persuna estra arrestada e che sa chatta en Svizra vegnia infurmada. La persuna arrestada po avair contact a bucca u en scrit cun sia represchentanza legala sco er cun confamigliars e cun autoritads consularas.

L’arrest sto vegnir exequì en localitads adattadas. Il regruppament cun persunas en l’arrest d’inquisiziun u en l’execuziun d’in chasti sto sche pussaivel vegnir evità e dastga vegnir ordinà sin il pli transitoricamain e per superar stretgas en il sectur da l’arrest administrativ.186

Concepind l’arrest stoi vegnir tegnì quint dals basegns da persunas che basegnan protecziun, da persunas minorennas betg accumpagnadas e da famiglias cun uffants minorens.187 185 Versiun tenor l’art.² cifra 1 dal COF dals 18 da zer. 2010 concernent la surpigliada 186 Versiun tenor la cifra 1 da l’agiunta da la LF dals 14 da dec. 2012, en vigur dapi il 187 Versiun tenor la cifra I 1 da l’agiunta dal COF dals 26 da sett. 2014 (surpigliada da

Plinavant sa drizzan las cundiziuns d’arrest:

1. en cas da repatriaments en in terz stadi: tenor ils artitgels 16 alinea³ e 17 da la Directiva 2008/115/CE188;

2. en cas da transferiments da Dublin: tenor l’artitgel 28 alinea⁴ da l’Ordinaziun (UE) nr. 604/2013189.190

La Confederaziun po finanziar dal tuttafatg u per part la construcziun e l’endrizzament da praschuns chantunalas d’ina tscherta grondezza che servan unicamain a l’execuziun da l’arrest preparatoric, da l’arrest d’expulsiun e da l’arrest pervia d’insubordinaziun sco er a la fermanza da curta durada. Per la calculaziun da las contribuziuns e per la procedura valan tenor il senn la². e la 6. secziun da la Lescha federala dals⁵ d’october 1984192 davart las prestaziuns da la Confederaziun per l’execuziun da chastis e da mesiras.

La Confederaziun sa participescha cun ina pauschala per di vi dals custs da gestiun dals chantuns per exequir l’arrest preparatoric, l’arrest d’expulsiun e l’arrest pervia d’insubordinaziun sco er la fermanza da curta durada. La pauschala vegn pajada per:

1. requirents d’asil;

2. fugitivs sco er autras persunas estras, da las qualas l’arrestaziun stat en connex cun l’aboliziun d’ina admissiun provisorica;

3. persunas estras, da las qualas l’arrestaziun è vegnida ordinada en connex cun ina disposiziun da spedida dal SEM;

4. fugitivs che vegnan expulsads tenor l’artitgel 65 LAsil¹⁹³.

Sche l’execuziun da la spedida u da l’expulsiun n’è betg pussaivla, betg admessa u betg raschunaivla, dispona il SEM l’admissiun provisorica.

da dec. 2008, p.⁹⁸. 189 Guardar annotaziun da l’art. 64a al. 1. 190 Integrà tras la cifra I 1 da l’agiunta dal COF dals 26 da sett. 2014 (surpigliada da 191 Versiun tenor la cifra 1 da l’agiunta da la LF dals 14 da dec. 2012, en vigur dapi il

L’execuziun n’è betg pussaivla, sche la persuna estra na po ni returnar ni vegnir manada en il stadi d’origin, en il stadi da derivanza u en in ulteriur stadi.

L’execuziun n’è betg admessa, sche la persuna estra na po betg cuntinuar il viadi en il stadi d’origin, en il stadi da derivanza u en in ulteriur stadi pervia d’obligaziuns internaziunalas da la Svizra.

L’execuziun po esser nunraschunaivla per ina persuna estra, sch’ella è periclitada concretamain tras situaziuns da guerra, da guerra civila, da violenza generala e tras situaziuns medicinalas d’urgenza en il stadi d’origin u da derivanza.

Il Cussegl federal designescha stadis d’origin u da derivanza u territoris da quests stadis, en ils quals in return è pussaivel. Sche persunas estras spedidas u expulsadas derivan d’in da quests stadis u d’in stadi commember da la UE u da la AECL, èsi per regla pussaivel d’exequir la spedida u l’expulsiun.194

Il Cussegl federal controllescha periodicamain il conclus tenor l’alinea⁵.195

L’admissiun provisorica po vegnir dumandada da las autoritads chantunalas.

L’admissiun provisorica tenor ils alineas² e 4 na vegn betg disponida, sche la persuna estra spedida u expulsada:

1. 196 è vegnida sentenziada en Svizra u a l’exteriur ad in chasti da detenziun d’ina durada pli lunga u igl è vegnida ordinada ina mesira penala en il senn dals artitgels 59–61 u 64 CP¹⁹⁷ cunter ella;

2. ha cuntrafatg considerablamain u repetidamain a la segirezza publica ed a l’urden public en Svizra u a l’exteriur u ha periclità tals u ha periclità la segirezza interna u externa; u

3. ha chaschunà cun ses agen cumportament che l’execuziun da la spedida u da l’expulsiun n’è betg pussaivla.

Fugitivs, tar ils quals èn avant maun motivs d’exclusiun d’asil tenor ils artitgels 53 e 54 LAsil¹⁹⁸, vegnan admess provisoricamain.

L’admissiun provisorica na vegn betg disponida u scada, sch’ina expulsiun tenor l’artitgel 66a u 66abis CP u tenor l’artitgel 49a u 49abis LPM¹⁹⁹ è entrada en vigur.200 194 Versiun tenor la cifra 1 da l’agiunta da la LF dals 14 da dec. 2012, en vigur dapi il 1. da favr. 2014 (AS 2013 4375 5357; BBl 2010 4455, 2011 7325). Guardar er las 195 Integrà tras la cifra 1 da l’agiunta da la LF dals 14 da dec. 2012, en vigur dapi il 1. da favr. 2014 (AS 2013 4375 5357; BBl 2010 4455, 2011 7325). Guardar er las 196 Versiun tenor la cifra 1 da l’agiunta da la LF dals 20 da mars 2015 (realisaziun da 200 Integrà tras la cifra 1 da l’agiunta da la LF dals 20 da mars 2015 (realisaziun da

Las autoritads chantunalas pon concluder cunvegnas d’integraziun cun persunas admessas provisoricamain, sch’igl è avant maun in basegn d’integraziun spezial tenor ils criteris da l’artitgel 58a.201

Il SEM examinescha periodicamain, sche las premissas per l’admissiun provisorica èn anc dadas.

El abolescha l’admissiun provisorica ed ordinescha l’execuziun da la spedida u da l’expulsiun, sche las premissas n’èn betg pli dadas.

Sin dumonda da las autoritads chantunalas u dal fedpol u dal SIC po il SEM abolir l’admissiun provisorica, perquai che l’execuziun n’è betg raschunaivla u betg pussaivla (art.⁸³ al. 2 e 4), ed ordinar l’execuziun da la spedida, sche motivs tenor l’artitgel⁸³ alinea 7 èn dads.202

L’admissiun provisorica scada, sche la persuna estra parta definitivamain da la Svizra, sch’ella sa trategna passa² mais senza permissiun a l’exteriur u sch’ella survegn ina permissiun da dimora.203

Dumondas per conceder ina permissiun da dimora che vegnan inoltradas da persunas estras ch’èn admessas provisoricamain e che sa trategnan dapi passa⁵ onns en Svizra vegnan examinadas pli detagliadamain, e quai considerond l’integraziun, las relaziuns famigliaras e la raschunaivladad d’in return en il stadi da derivanza.

Il document da legitimaziun per persunas ch’èn admessas provisoricamain (art. 41 al. 2) vegn emess dal chantun da dimora per maximalmain 12 mais per la controlla e vegn prolungà cun resalva da l’artitgel 84.

Per reparter las persunas ch’èn admessas provisoricamain è applitgabel l’artitgel 27 LAsil²⁰⁴ tenor il senn.

Las persunas ch’èn admessas provisoricamain ston inoltrar la dumonda da midar il chantun tar il SEM. Cun resalva da l’alinea⁴ decida quel definitivamain davart la midada dal chantun suenter avair tadlà ils chantuns pertutgads.

La decisiun davart la midada dal chantun po vegnir contestada mo cun la motivaziun ch’ella violeschia il princip da l’unitad da la famiglia.

Las persunas ch’èn admessas provisoricamain pon tscherner libramain lur lieu da domicil en il territori dal chantun d’enfin ussa u dal chantun assegnà. Las autoritads chantunalas pon attribuir in lieu da domicil u in alloschi entaifer il chantun a las persunas admessas provisoricamain che n’èn betg vegnidas renconuschidas sco fugitivs e che retiran agid social.205

…206

Per conjugals e per uffants nubils sut 18 onns da persunas ch’èn admessas provisoricamain e da fugitivs ch’èn admess provisoricamain dastga la reuniun avair lieu il pli baud³ onns suenter l’ordinaziun da l’admissiun provisorica e vegnir inclus en quella, sche:

2. igl è avant maun in’abitaziun che correspunda als basegns; e

3. la famiglia n’è betg dependenta da l’agid social;

4. 207 els san communitgar en la lingua naziunala discurrida al lieu da domicil; e

5. 208 la persuna che vegn reunida na retira betg prestaziuns supplementaras annualas tenor la LPS²⁰⁹ u na pudess er betg retrair talas prestaziuns en consequenza da la reuniun da la famiglia.

Per la concessiun da l’admissiun provisorica basta – empè da la premissa tenor l’alinea 7 litera d – l’annunzia ad ina purschida da promoziun linguistica.210

La premissa tenor l’alinea 7 litera d na vegn betg applitgada per uffants nubils sut 18 onns. Da questa premissa poi ultra da quai vegnir divergià, sch’i èn avant maun motivs impurtants tenor l’artitgel 49a alinea².211

Sche la controlla da la reuniun tenor l’alinea 7 porta indizis ch’igl existia in motiv da nunvalaivladad tenor l’artitgel 105 cifra 5 u 6 CCS²¹², annunzia il SEM quai a l’autoritad cumpetenta tenor l’artitgel 106 CCS. La dumonda per la reuniun vegn sistida, fin che questa autoritad ha prendì ina decisiun. Sche l’autoritad porta plant, vegn la dumonda sistida fin ch’ina sentenzia cun vigur legala è avant maun.213 205 Integrà la segunda frasa tras la cifra 1 da l’agiunta da la LF dals 14 da dec. 2012, en vigur dapi il 1. da favr. 2014 (AS 2013 4375 5357; BBl 2010 4455, 2011 7325). 206 Abolì tras la cifra I da la LF dals 16 da dec. 2016 (integraziun), cun effect dapi il 207 Integrà tras la cifra I da la LF dals 16 da dec. 2016 (integraziun), en vigur dapi il 208 Integrà tras la cifra I da la LF dals 16 da dec. 2016 (integraziun), en vigur dapi il 210 Integrà tras la cifra I da la LF dals 16 da dec. 2016 (integraziun), en vigur dapi il 211 Integrà tras la cifra I da la LF dals 16 da dec. 2016 (integraziun), en vigur dapi il 213 Integrà tras la cifra I 1 da la LF dals¹⁵ da zer. 2012 davart mesiras cunter maridaglias

Persunas admessas provisoricamain pon pratitgar en l’entira Svizra in’activitad da gudogn, sche las cundiziuns da salari e da lavur usitadas al lieu, en la professiun ed en la branscha vegnan observadas (art. 22).

Il patrun ston annunziar ordavant a l’autoritad cumpetenta per il lieu da lavur, designada dal chantun, il cumenzament e la finiziun da l’activitad da gudogn sco er ina midada da plazza. L’annunzia sto cuntegnair cunzunt las suandantas indicaziuns:

1. l’identitad ed il salari da la persuna cun activitad da gudogn;

2. l’activitad exequida;

3. il lieu da lavur.

Il patrun sto agiuntar a l’annunzia ina decleraziun ch’el enconuschia las cundiziuns da salari e da lavur usitadas al lieu, en la professiun ed en la branscha e ch’el s’obligheschia d’observar quellas.

Als organs da controlla ch’èn responsabels per examinar che las cundiziuns da salari e da lavur vegnian observadas, transmetta l’autoritad tenor l’alinea² immediatamain ina copia da l’annunzia.

Il Cussegl federal designescha ils organs da controlla responsabels.

El regla la procedura d’annunzia.

Ils chantuns reglan la fixaziun ed il pajament da l’agid social e da l’agid d’urgenza per persunas ch’èn admessas provisoricamain. Ils artitgels 80a–84 LAsil²¹⁵ davart ils requirents d’asil èn applitgabels. Spezialmain persunas admessas provisoricamain ston sche pussaivel vegnir sustegnidas cun prestaziuns realas. La tariffa per il sustegn è pli bassa che la tariffa per la populaziun indigena. Per fugitivs ch’èn admess provisoricamain e per fugitivs cun in’expulsiun legalmain valaivla tenor l’artitgel 66a u 66abis CP²¹⁶ u tenor l’artitgel 49a u 49abis LPM²¹⁷ valan – areguard il standard da l’agid social – las medemas disposiziuns sco per fugitivs che han survegnì asil da la Svizra.218

Areguard l’assicuranza obligatorica da persunas malsaunas per persunas ch’èn admessas provisoricamain èn applitgablas las disposiziuns correspundentas davart ils requirents d’asil tenor la LAsil e tenor la Lescha federala dals 18 da mars 1994219 davart l’assicuranza da malsauns.

La Confederaziun indemnisescha ils chantuns per:

1. 220 mintga persuna admessa provisoricamain cun ina pauschala tenor l’artitgel 88 alineas 1 e 2 e tenor l’artitgel 89 LAsil²²¹;

2. 222 mintga fugitiv ch’è admess provisoricamain e mintga persuna senza naziunalitad tenor l’artitgel 31 alinea² cun ina pauschala tenor l’artitgel 88 alinea 3 e tenor l’artitgel 89 LAsil;

3. 223 persunas, da las qualas l’admissiun provisorica è vegnida abolida cun vigur legala, cun la pauschala tenor l’artitgel 88 alinea 4 LAsil, sche quella n’è betg gia vegnida pajada pli baud;

4. 224 mintga persuna senza naziunalitad tenor l’artitgel 31 alinea 1 cun ina pauschala tenor ils artitgels 88 alinea³ ed 89 LAsil.

La surpigliada dals custs da partenza ed il pajament d’in agid per il return sa drizzan tenor ils artitgels⁹² e 93 LAsil.

Las pauschalas tenor l’alinea 1 literas a e b vegnan pajadas durant maximalmain

onns suenter l’entrada en Svizra.225

La pauschala tenor l’alinea 1 litera d vegn pajada durant maximalmain⁵ onns suenter la renconuschientscha da l’apatridia.226

Persunas ch’èn admessas provisoricamain èn suttamessas a la taxa speziala sin valurs da facultad tenor l’artitgel 86 LAsil²²⁸. Las disposiziuns dal⁵. chapitel². secziun e dal¹⁰. chapitel da la LAsil sco er l’artitgel 112a LAsil èn applitgabels.

L’obligaziun da pajar la taxa speziala vala durant maximalmain¹⁰ onns suenter l’entrada en Svizra.

Avant che la persuna estra entra en plazza sto il patrun sa persvader che la persuna estra haja il dretg da pratitgar in’activitad da gudogn en Svizra, e quai cun prender invista dal document da legitimaziun u cun dumandar las autoritads cumpetentas.

Tgi che fa diever d’in servetsch transcunfinal sto sa persvader che la persuna estra che furnescha il servetsch haja il dretg da pratitgar in’activitad da gudogn en Svizra, e quai cun prender invista dal document da legitimaziun u cun dumandar las autoritads cumpetentas.

Las interpresas d’aviaziun ston prender tut las mesiras che pon vegnir pretendidas dad ellas, per ch’ellas transportian mo persunas che possedan ils documents da viadi, ils visums ed ils titels da dimora ch’èn necessaris per entrar en il territori da Schengen u per passar tras las zonas da transit internaziunalas da las plazzas aviaticas.

Il Cussegl federal regla la dimensiun da l’obligaziun da diligenza.

Sin dumonda da las autoritads federalas u chantunalas cumpetentas ston las interpresas d’aviaziun assister immediatamain quels passagiers, als quals l’entrada en il territori da Schengen è vegnida refusada.233

L’obligaziun d’assistenza cumpiglia:

1. il transport immediat da la persuna pertutgada da la Svizra en il stadi da derivanza, en il stadi che ha emess ils documents da viadi u en in auter stadi, en il qual sia admissiun è garantida;

2. la surpigliada dals custs betg cuvrids per l’accumpagnament necessari sco er ils custs usitads da vita e d’assistenza fin a la partenza da la Svizra u fin a l’entrada en Svizra.

Sch’ina interpresa d’aviaziun na po betg cumprovar ch’ella haja ademplì sia obligaziun da diligenza, sto ella surpigliar supplementarmain:234

1. ils custs da vita e d’assistenza che n’èn betg cuvrids e ch’èn vegnids purtads da las autoritads federalas u chantunalas, e quai fin ad ina dimora da 6 mais, inclusiv ils custs per l’arrest tenor il dretg da persunas estras;

2. ils custs per l’accumpagnament;

3. ils custs d’expulsiun.

L’alinea³ na vegn betg applitgà, sch’igl è vegnì permess a la persuna transportada d’entrar en Svizra tenor l’artitgel 22 LAsil²³⁵. Il Cussegl federal po prevair ulteriuras excepziuns, cunzunt per situaziuns excepziunalas sco guerra u catastrofas da la natira.236

Il Cussegl federal po fixar ina pauschala sin basa dals custs probabels.

I pon vegnir pretendidas garanzias.

Las interpresas d’aviaziun collavuran cun las autoritads federalas e chantunalas cumpetentas. Las modalitads da la collavuraziun ston vegnir regladas en la permissiun da manaschi u en ina cunvegna tranter il SEM e l’interpresa.

En la permissiun da manaschi u en la cunvegna poi ultra da quai vegnir fixà en spezial il suandant:

1. mesiras spezialas che l’interpresa d’aviaziun prenda per observar l’obligaziun da diligenza tenor l’artitgel⁹²;

2. l’introducziun da pauschalas empè dals custs da vita e d’assistenza tenor l’artitgel 93.

Sch’i vegnan fixadas mesiras spezialas tenor l’alinea² litera a, po la permissiun da manaschi u la cunvegna prevair ch’ina eventuala summa che l’interpresa d’aviaziun stuess pajar tenor l’artitgel 122a alinea 1, vegnia reducida per maximalmain la mesadad.

da zer. 1985 tranter las regenzas dals stadis da l’Uniun economica Benelux, da la Republica Federala Tudestga e da la Republica Franzosa concernent l’eliminaziun successiva da las controllas als cunfins cuminaivels, ABl. L 239 dals 22 da sett. 2000, p. 19.

Cun far diever da lur bainappreziar resguardan las autoritads cumpetentas ils interess publics e las relaziuns persunalas sco er l’integraziun da las persunas estras.241

Sch’ina mesira è giustifitgada, ma betg adequata a las circumstanzas, po la persuna pertutgada vegnir admonida, e quai cun smanatschar questa mesira.

Las autoritads ch’èn incaricadas d’exequir questa lescha sa sustegnan ina l’autra tar l’adempliment da lur incumbensas. Ellas sa furneschan las infurmaziuns necessarias e sa dattan – sin dumonda – invista da las actas uffizialas.

Autras autoritads federalas, chantunalas e communalas èn – sin dumonda – obligadas da communitgar las datas e las infurmaziuns ch’èn necessarias per exequir questa lescha.

Il Cussegl federal determinescha tge datas che ston vegnir communitgadas a las autoritads tenor l’alinea 1 en connex cun:

1. l’avertura d’inquisiziuns penalas;

2. sentenzias da dretg civil e penal;

3. midadas concernent il stadi civil sco er ina refusa da maridar;

4. retrair agid social;

4. dbis. 243 retrair indemnisaziuns da dischoccupaziun;

IlSEM è cumpetent per tut las incumbensas che n’èn betg resalvadas expressivamain ad autras autoritads federalas u a las autoritads chantunalas.

Il Cussegl federal regla l’entrada en Svizra e la partenza da la Svizra, l’admissiun sco er la dimora da persunas che – tenor l’artitgel² alinea² da la Lescha dals 22 da zercladur 2007251 davart il stadi ospitant – profitan da privilegis, d’immunitads e da facilitaziuns.252

Ils chantuns designeschan las autoritads ch’èn cumpetentas per las incumbensas che als èn vegnidas attribuidas.

En enclegientscha cun il SEM po il DFAE autorisar terzas persunas d’ademplir las suandantas incumbensas en il rom da la procedura da visums:

1. fixar termins en vista a la concessiun d’in visum;

2. prender en consegna documents (formular per dumandar in visum, passaport, mussaments);

3. incassar taxas;

4. registrar las datas biometricas en il rom dal sistem d’infurmaziun central per ils visums;

5. respedir il passaport al possessur a la fin da la procedura.

IlDFAE ed il SEM procuran che las prescripziuns davart la protecziun e la segirezza da las datas vegnian observadas da las terzas persunas incumbensadas.

Il Cussegl federal determinescha sut tge cundiziuns che terzas persunas pon vegnir incaricadas cun las incumbensas tenor l’alinea 1.

Il Cussegl federal promova partenadis da migraziun bilaterals e multilaterals cun auters stadis. El po far cunvegnas per rinforzar la collavuraziun en il sectur da la migraziun sco er per reducir la migraziun illegala e sias consequenzas negativas.

Il Cussegl federal po far cunvegnas cun stadis esters u cun organisaziuns internaziunalas davart:257

1. l’obligaziun da visum e l’execuziun da la controlla da cunfin;

2. la readmissiun ed il transit da persunas che sa trategnan senza autorisaziun en Svizra;

3. il transit da persunas che vegnan accumpagnadas da la polizia en il rom da cunvegnas da readmissiun e da transit inclusiv la posiziun giuridica da persunas che accumpognan las parts contrahentas;

4. il termin per conceder la permissiun da domicil;

5. la scolaziun professiunala e la furmaziun supplementara professiunala;

6. la recrutaziun da lavurants;

7. ils servetschs transcunfinals;

8. la posiziun giuridica da persunas tenor ils artitgels⁹⁸ alinea².

En cas da cunvegnas da readmissiun e da transit po el – en il rom da sias cumpetenzas – conceder u refusar prestaziuns ed avantatgs. En quest connex resguarda el las obligaziuns internaziunalas sco er la totalitad da las relaziuns da la Svizra cun il stadi pertutgà.258

Ils departaments cumpetents pon far cunvegnas cun autoritads estras u cun organisaziuns internaziunalas davart l’execuziun tecnica da cunvegnas tenor l’alinea².259 256 Integrà tras la cifra I da la LF dals 13 da zer. 2008 (cumplettaziuns en il rom da la 257 Versiun tenor la cifra I da la LF dals 13 da zer. 2008 (cumplettaziuns en il rom da la 258 Versiun tenor la cifra I da la LF dals 13 da zer. 2008 (cumplettaziuns en il rom da la 259 Versiun tenor la cifra I da la LF dals 13 da zer. 2008 (cumplettaziuns en il rom da la

Fin ch’i vegn concludida ina cunvegna da readmissiun en il senn da l’alinea² litera b po il DFGP concluder cunvegnas cun las autoritads estras cumpetentas, e quai en enclegientscha cun il DFAE; en questas cunvegnas vegnan regladas las dumondas organisatoricas che stattan en connex cun il return da persunas estras en lur pajais d’origin sco er cun l’agid per il return e cun la reintegraziun.260

Per cumbatter la migraziun illegala pon vegnir engaschads cussegliaders da documents.

Ils cussegliaders da documents sustegnan en spezial las autoritads ch’èn cumpetentas per la controlla da cunfin, las interpresas d’aviatica e las represchentanzas a l’exteriur a controllar ils documents. Els cusseglian mo e n’han naginas funcziuns suveranas.

Il Cussegl federal po far cunvegnas cun stadis esters davart l’engaschament da cussegliaders da documents.

Il Cussegl federal nominescha ina cumissiun consultativa che sa cumpona da persunas estras e da persunas svizras.

La cumissiun sa fatschenta cun dumondas socialas, economicas, culturalas, politicas, demograficas e giuridicas che resultan da l’entrada e da la dimora en Svizra sco er dal return da tut las persunas estras, inclusiv da las persunas dal sectur d’asil.

Ella collavura cun las autoritads federalas, chantunalas e communalas cumpetentas sco er cun las organisaziuns nunguvernamentalas che lavuran en il sectur da la migraziun; latiers tutgan en spezial las cumissiuns chantunalas e communalas da persunas estras ch’èn activas en il sectur da l’integraziun. Ella sa participescha al barat d’opiniuns e d’experientschas sin plaun internaziunal.

La cumissiun po vegnir tadlada davart las dumondas da princip che concernan la promoziun da l’integraziun. Ella è autorisada da dumandar il SEM contribuziuns finanzialas per realisar projects d’integraziun d’impurtanza naziunala.

Il Cussegl federal po attribuir ulteriuras incumbensas a la cumissiun.

Per constatar e per segirar l’identitad d’ina persuna estra pon las autoritads cumpetentas ordinar da registrar datas biometricas en connex cun la controlla da las premissas per entrar en Svizra sco er en connex cun proceduras tenor il dretg da persunas estras.

Sch’i dat indizis ch’ina persuna estra che pretenda dad esser minorenna haja gia cuntanschì la maiorennitad, pon las autoritads cumpetentas laschar far in’expertisa per determinar la vegliadetgna.266

Il Cussegl federal fixescha, tge datas biometricas tenor l’alinea 1 che vegnan registradas, ed el regla l’access.267

L’autoritad cumpetenta po arcunar e tegnair en salv las datas biometricas ch’èn necessarias per emetter documents da legitimaziun da persunas estras.

Las datas biometricas ch’èn necessarias per emetter in document da legitimaziun vegnan eruidas da nov mintga⁵ onns. Il Cussegl federal po fixar periodas pli curtas per eruir questas datas, sche quai è necessari pervia dal svilup dals tratgs da la fatscha da la persuna correspundenta.

Las autoritads chantunalas da migraziun pon duvrar las datas arcunadas e tegnidas en salv per renovar in document da legitimaziun.

Las suandantas autoritads han il dretg da leger las datas ch’èn arcunadas sin il chip per controllar l’identitad dal possessur d’in document da legitimaziun u per controllar l’autenticitad da quest document:

1. il corp da guardias da cunfin;

2. las autoritads da polizia chantunalas e communalas;

3. las autoritads da migraziun chantunalas e communalas.

Il Cussegl federal po autorisar las interpresas d’aviatica, ils gestiunaris da plazzas aviaticas sco er auters posts che ston verifitgar l’identitad d’ina persuna, da leger las improntas dals dets ch’èn registradas sin il chip da datas.

L’arrivada da passagiers a la plazza aviatica po vegnir survegliada cun meds tecnics d’identificaziun. Las autoritads ch’èn cumpetentas per la controlla da cunfin (art. 7 e 9) utiliseschan las datas che vegnan registradas en quest connex:270

1. per constatar l’interpresa d’aviaziun ed il lieu da partenza da l’aviun tar persunas estras che n’adempleschan betg las premissas per entrar en Svizra;

2. per far ina cumparegliaziun cun las datas ch’èn registradas en ils sistems d’investigaziun, e quai tar tut las persunas che entran en Svizra.

Las autoritads cumpetentas communitgeschan al SIC, sch’ellas constateschan tras questa surveglianza ina periclitaziun concreta da la segirezza interna u externa. Cun la communicaziun pon ellas trametter vinavant las datas correspundentas.271

Las datas registradas ston vegnir stgassadas entaifer 30 dis. Sche las datas vegnan utilisadas per ina procedura penala pendenta, per ina procedura d’asil pendenta u per ina procedura pendenta tenor il dretg da persunas estras, po il Cussegl federal prevair che tschertas datas vegnian conservadas pli ditg.

Als chantuns, en ils quals sa chattan plazzas aviaticas internaziunalas, po la Confederaziun pajar contribuziuns als custs da la surveglianza tenor l’alinea 1.

Il Cussegl federal regla las specificaziuns, a las qualas in sistem per identifitgar la fatscha sto satisfar, sco er ils detagls da la procedura da surveglianza e la communicaziun d’infurmaziuns al SIC.272

Las autoritads ch’èn cumpetentas per la controlla da cunfin a las plazzas aviaticas pon applitgar ina procedura da controlla da cunfin automatisada. Quella gida a simplifitgar la controlla da las persunas pertutgadas tar lur entrada en il territori da Schengen e tar lur partenza dal territori da Schengen.

A la procedura da controlla da cunfin automatisada pon sa participar mo persunas che:

1. han la naziunalitad svizra; u

2. 274 pon sa referir a la CLC²⁷⁵ u a la Convenziun AECL²⁷⁶.

La participaziun pretenda in passaport biometric u ina carta da participaziun, sin la quala èn arcunadas las datas biometricas. Per emetter ina carta da participaziun, pon las autoritads ch’èn cumpetentas per la controlla da cunfin registrar datas biometricas.

En cas d’in passadi dal cunfin pon las datas ch’èn cuntegnidas en il passaport biometric u sin la charta da participaziun vegnir cumparegliadas cun il sistem informatisà da retschertga da la polizia (RIPOL) e cun il sistem d’infurmaziun da Schengen (SIS).

Las autoritads ch’èn cumpetentas per la controlla da cunfin mainan in sistem d’infurmaziun. Quel serva ad elavurar las datas persunalas da quellas persunas che basegnan ina carta da participaziun per la procedura da controlla da cunfin automatisada. Il sistem d’infurmaziun na cuntegna naginas datas biometricas. Las persunas pertutgadas ston vegnir infurmadas ordavant davart l’intent da l’elavuraziun da las datas e davart las categorias dals retschaviders da las datas.

Il Cussegl federal regla la procedura da registraziun, las premissas per la participaziun a la procedura da controlla da cunfin automatisada, l’organisaziun e la gestiun dal sistem d’infurmaziun sco er il catalog da las datas da persunas che duain vegnir elavuradas en il sistem d’infurmaziun.

Il SEM maina in sistem d’infurmaziun intern davart las entradas refusadas tenor l’artitgel 65 (sistem INAD). Il sistem INAD serva a realisar las sancziuns en cas da violaziun da l’obligaziun da diligenza tenor l’artitgel 122a sco er a far statisticas.

Il sistem cuntegna las suandantas datas da persunas, a las qualas l’entrada en il territori da Schengen è vegnida refusada:

1. il num, il prenum, la schlattaina, la data da naschientscha e la naziunalitad;

2. indicaziuns davart il sgol;

3. indicaziuns davart il motiv, per il qual l’entrada è vegnida refusada;

4. indicaziuns davart la procedura pervia da violaziun da l’obligaziun da diligenza tenor l’artitgel 122a en connex cun la persuna pertutgada.

Las datas registradas en il sistem vegnan anonimisadas suenter² onns.

Per meglierar las controllas da cunfin e per cumbatter en moda efficazia cunter da transit internaziunalas da las plazzas aviaticas po il SEM obligar las interpresas d’aviaziun d’annunziar – per tscherts sgols – ad el u a l’autoritad ch’è cumpetenta per la controlla da cunfin las datas persunalas dals passagiers sco er las datas davart il sgol. Las datas ston vegnir transmessas immediatamain suenter la partenza da l’aviun.

L’ordinaziun da l’obligaziun d’annunzia sto cuntegnair:

1. las plazzas aviaticas u ils stadis da partenza da l’aviun;

2. las categorias da datas tenor l’alinea³;

3. ils detagls tecnics davart la transmissiun da las datas.

L’obligaziun d’annunzia vala per las suandantas categorias da datas:

1. las persunalias dals passagiers (num, prenum, schlattaina, data da naschientscha, naziunalitad);

2. il numer, il stadi emittent, il gener e la data da scadenza dal document da viadi ch’ils passagiers portan cun sai;

3. il numer, il stadi emittent, il gener e la data da scadenza dal visum u dal titel da dimora ch’ils passagiers portan cun sai, premess che l’interpresa d’aviaziun disponia da questas datas;

Las interpresas d’aviaziun infurmeschan las persunas pertutgadas tenor l’artitgel 18a da la Lescha federala dals 19 da zercladur 1992279 davart la protecziun da datas.

Ordinaziuns u aboliziuns da l’obligaziun d’annunzia vegnan decretadas en furma d’ina disposiziun generala e vegnan publitgadas en il Fegl uffizial federal. Recurs cunter talas disposiziuns n’han betg in effect suspensiv.

Las interpresas d’aviaziun dastgan conservar las datas tenor l’alinea³ unicamain per motivs da cumprova. Ellas ston stizzar questas datas:

1. sch’igl è cler ch’il SEM n’avra nagina procedura pervia da violaziun da l’obligaziun d’annunzia, il pli tard dentant² onns suenter la data dal sgol;

2. il di suenter che la disposiziun decretada sin basa da l’artitgel 122b è entrada en vigur.

Per meglierar las controllas da cunfin e per cumbatter en moda efficazia cunter da transit internaziunalas da las plazzas aviaticas maina il SEM in sistem d’infurmaziun davart ils passagiers (sistem API). Il sistem API cuntegna las datas tenor l’artitgel 104 alinea³ sco er ils resultats da las cumparegliaziuns tenor l’alinea⁴.

Per controllar, sche las interpresas d’aviaziun adempleschan lur obligaziun d’annunzia, e per far valair las sancziuns tenor l’artitgel 122b dastga il SEM consultar en il sistem API las datas tenor l’artitgel 104 alinea³ cun agid d’ina procedura d’invista.

Per meglierar las controllas da cunfin e per cumbatter en moda efficazia cunter da transit internaziunalas da las plazzas aviaticas dastgan las autoritads responsablas per las controllas da persunas als cunfins exteriurs dal territori da Schengen consultar las datas tenor l’artitgel 104 alinea³ sco er ils resultats da las cumparegliaziuns tenor l’alinea⁴ cun agid d’ina procedura d’invista.

Las datas tenor l’artitgel 104 alinea³ literas a e b vegnan cumparegliadas automaticamain e sistematicamain cun las datas dal RIPOL, dal SIS, dal sistem d’infurmaziun central davart la migraziun (SIMIC) sco er da la banca da datas dad Interpol per documents engulads e pers (ASF-SLTD).

Suenter l’arrivada dal sgol respectiv dastgan las datas tenor l’artitgel 104 alinea 3 sco er ils resultats da las cumparegliaziuns tenor l’alinea⁴ vegnir duvrads mo per exequir ina procedura dal dretg penal, dal dretg d’asil u dal dretg da persunas estras. Las datas ston vegnir stizzadas:

1. sch’igl è cler ch’i na vegn betg exequida ina tala procedura, il pli tard dentant² onns suenter la data dal sgol respectiv;

2. il di suenter che la disposiziun en ina tala procedura è entrada en vigur.

En furma anonimisada dastgan las datas vegnir conservadas pli ditg ch’ils termins da l’alinea⁵, sch’ellas servan ad intents statistics.

Per realisar la controlla da cunfin, per cumbatter cunter la migraziun illegala e per exequir spedidas ston las interpresas d’aviaziun metter a disposiziun a las autoritads ch’èn cumpetentas per la controlla da cunfin – sin dumonda – las glistas da passagiers.

Las glistas da passagiers ston cuntegnair las suandantas datas:

1. il num, il prenum, l’adressa, la data da naschientscha, la naziunalitad ed il numer dal passaport dals passagiers;

2. la plazza aviatica da partenza da l’aviun, las plazzas aviaticas da transit e la plazza aviatica da destinaziun;

3. il biro da viadi, sur il qual il sgol è vegnì reservà.

L’obligaziun da metter a disposiziun las glistas da passagiers finescha 6 mais suenter la data dal sgol.

Las autoritads responsablas per la controlla da cunfin stizzan las datas entaifer

uras suenter ch’ellas han survegnì las datas.

Per ademplir lur incumbensas, cunzunt per cumbatter acts chastiabels tenor questa lescha, pon il SEM e las autoritads chantunalas cumpetentas communitgar datas da persunas estras a las autoritads estras che han incumbensas correspundentas, sche questas autoritads garanteschan ina protecziun da datas ch’è equivalenta a la protecziun da datas svizra.

Las suandantas datas da persunas pon vegnir communitgadas:

Per realisar las cunvegnas da readmissiun e da transit ch’èn menziunadas en l’artitgel 100 pon il SEM e las autoritads chantunalas cumpetentas communitgar las datas da persunas necessarias er a stadis che n’han betg ina protecziun da datas ch’è equivalenta a la protecziun da datas svizra.

Per readmetter ses agens burgais pon vegnir communitgadas las suandantas datas ad in auter stadi contrahent:

En vista al transit da persunas d’ulteriurs stadis pon vegnir communitgadas las suandantas datas a l’auter stadi contrahent:

1. las datas tenor l’alinea²;

2. indicaziuns davart ils lieus da dimora e davart ils itineraris;

3. indicaziuns davart la regulaziun da la dimora e davart visums concedids.

La cunvegna da readmissiun u da transit sto menziunar l’intent da l’utilisaziun da las datas, eventualas mesiras da segirezza sco er las autoritads cumpetentas.

Il sistem d’infurmaziun central per ils visums (C-VIS) cuntegna las datas davart ils visums da tut ils stadis, en ils quals è en vigur l’Ordinaziun (CE) nr. 767/2008285.

Las suandantas autoritads han il dretg da consultar online las datas dal C-VIS:

Las autoritads suandantas han il dretg, tenor la decisiun 2008/633/JI289 per impedir, scuvrir ed investigar delicts terroristics ed auters grevs delicts, da pretender tschertas datas or dal C-VIS tenor l’alinea⁴ tar l’autoritad centrala:

1. il fedpol;

2. il Servetsch d’infurmaziun da la Confederaziun;

3. la Procura publica federala;

4. las autoritads penalas e polizialas chantunalas e las autoritads polizialas da las citads Turitg, Winterthur, Losanna, Chiasso e Lugano.

L’autoritad centrala è en il senn da l’artitgel³ alinea³ da la decisiun 2008/633/JI la centrala dal fedpol.

Il SEM maina in sistem naziunal da visums. Il sistem serva a registrar las dumondas da visums ed ad emetter ils visums concedids da la Svizra. El cuntegna en spezial las datas che vegnan transmessas sur l’interfatscha naziunala (N-VIS) al C-VIS.

Il sistem naziunal da visums cuntegna las suandantas categorias da datas:

1. las datas alfanumericas davart las persunas che dumondan visums sco er davart ils visums dumandads, concedids, refusads, annullads, revocads u prolungads;

2. las fotografias e las improntas dals dets da las persunas che dumondan visums;

3. las colliaziuns tranter tschertas dumondas da visums da las persunas che dumondan visums;

4. 291 las datas dal RIPOL sco er dal ASF-SLTD, a las qualas las autoritads da visums han access;

5. 292 las datas dal SIS, a las qualas las autoritads da visums han access, uschenavant ch’ina publicaziun tenor il chapitel⁴ da l’Ordinaziun (CE) nr. 1987/2006293 ha gì lieu e che las premissas tenor l’artitgel 32 alinea 1 da tala ordinaziun da la CE èn ademplidas.

Il sistem naziunal da visums cuntegna ultra da quai in subsistem electronic cun ils dossiers da las persunas che han dumandà visums.294

Il SEM, las represchentanzas svizras a l’exteriur e las missiuns, las autoritads chantunalas da migraziun cumpetentas per visums e las autoritads communalas, a las qualas ils chantuns han delegà questas cumpetenzas, il Secretariat da stadi e la Direcziun politica dal DFAE sco er il Corp da guardias da cunfin ed ils posts da cunfin da las autoritads chantunalas da polizia, che concedan ils visums excepziunals, pon endatar, midar u stizzar datas en il sistem d’infurmaziun per ademplir las incumbensas necessarias en il rom da la procedura da visums.295 Las datas che vegnan transmessas al C-VIS ston els endatar ed elavurar a norma da l’Ordinaziun (CE) nr. 767/2008296.

d’avust 2008, p. 60.

Il SEM maina in sistem d’infurmaziun per emetter documents da viadi svizzers e permissiuns da return per persunas estras (ISR).306

Il ISR cuntegna las suandantas datas:

1. 307 il num, il prenum, la schlattaina, la data da naschientscha, il lieu da naschientscha, la naziunalitad, l’adressa, la grondezza, ina fotografia da la fatscha, las improntas dals dets, il num ed il prenum dals geniturs, il num dals geniturs avant che maridar, la suttascripziun, il numer dal dossier ed il numer persunal;

2. indicaziuns davart la dumonda, sco l’entrada da la dumonda e la decisiun davart la dumonda;

3. indicaziuns davart il document da viadi, sco la data d’emissiun e la valaivladad;

4. las suttascripziuns ed ils nums dals represchentants legals tar documents da viadi per persunas minorennas u avugadadas;

5. il num d’allianza, il num en in urden religius ubain il num d’artist sco er indicaziuns davart caracteristicas spezialas, sco impediments, protesas u implantats, sche la persuna che fa la dumonda pretenda ch’il document da viadi duaja cuntegnair questas indicaziuns;

6. indicaziuns davart ils documents da viadi pers.

Per controllar, sche la persuna che fa la dumonda vegn tschertgada pervia d’in crim u d’in delict, vegn fatga automaticamain ina dumonda en il sistem informatisà da retschertga da la polizia RIPOL.308 305 Versiun tenor la cifra I 1 da l’Ordinaziun da l’Assamblea federala dals 20 da dec. 2006 davart l’adattaziun da decrets a las disposiziuns da la LF davart il Tribunal federal e da la LF davart il Tribunal administrativ federal, en vigur dapi il 1. da schan. 2008 (AS 2006 5599; BBl 2006 7759). 306 Versiun tenor l’art.² cifra 2 dal COF dals 13 da zer. 2008 davart l’approvaziun e la 307 Versiun tenor l’art.² cifra 2 dal COF dals 13 da zer. 2008 davart l’approvaziun e la realisaziun dal barat da notas tranter la Svizra e la UE concernent ils passaports ed ils 308 Versiun tenor la cifra 2 da l’agiunta 1 da la LF dals 13 da zer. 2008 davart ils sistems d’infurmaziun da polizia da la Confederaziun, en vigur dapi ils⁵ da dec. 2008 (AS 2008 4989; BBl 2006 5061).

Las datas ch’èn vegnidas registradas sin basa da l’alinea² vegnan elavuradas da collavuraturs dal SEM che han l’incumbensa d’emetter documents da viadi svizzers e permissiuns da return.309

Tras ina procedura d’invista po il SEM porscher a las suandantas autoritads u als suandants posts in access a las datas ch’èn vegnidas registradas sin basa da l’alinea², sche quels basegnan questas datas per ademplir lur incumbensas:310

1. al post che ha l’incumbensa d’emetter ils documents da viadi;

2. als posts da cunfin da las autoritads chantunalas da polizia ed al corp da guardias da cunfin per far la controlla da persunas;

3. als posts da polizia che vegnan designads dals chantuns per sclerir l’identitad e per retschaiver annunzias da documents da viadi pers;

4. 311 a las autoritads u als posts che vegnan designads dals chantuns per prender encunter dumondas d’emetter documents da viadi;

5. 312 a las autoritads u als posts che vegnan designads dals chantuns per registrar il maletg da la fatscha e las improntas dals dets.

Il Cussegl federal decretescha las disposiziuns executivas.

Il SEM è l’autoritad centrala per consultaziuns en connex cun dumondas da visum tenor las cunvegnas d’associaziun a la reglamentaziun da Schengen.

En questa funcziun po el communitgar e consultar cun agid da proceduras automatisadas spezialmain datas da las suandantas categorias:

1. la represchentanza diplomatica u consulara, tar la quala la dumonda da visum è vegnida inoltrada;

2. l’identitad da la persuna pertutgada (num, prenum, data da naschientscha, lieu da naschientscha, naziunalitad, domicil, professiun, patrun) sco er – sche quai è necessari – l’identitad da ses confamigliars;

3. indicaziuns davart ils documents d’identitad;

4. indicaziuns davart ils lieus da dimora e davart ils itineraris.

Cun lur partenarias dals stadis ch’èn liads tras ina da las cunvegnas d’associaziun a la reglamentaziun da Schengen pon las represchentanzas svizras a l’exteriur barattar las datas ch’èn necessarias per la collavuraziun consulara al lieu, cunzunt infurmaziuns davart l’utilisaziun da documents falsifitgads u sfalsifitgads e davart organisaziuns da cuntrabanda da persunas sco er datas da las categorias menziunadas en l’alinea².

Il Cussegl federal po adattar las categorias da datas da persunas ch’èn menziunadas en l’alinea² als svilups ils pli novs dal possess actual da Schengen. Per quest intent consultescha el l’incumbensada federala u l’incumbensà federal per la protecziun da datas.

En il rom da l’obligaziun da diligenza tenor l’artitgel⁹² e da l’obligaziun d’assistenza tenor l’artitgel 93 pon las autoritads ch’èn incumbensadas cun la controlla da cunfin e las interpresas da transport barattar las datas da persunas necessarias.

Per quest intent pon ellas communitgar e consultar spezialmain las datas da persunas tenor l’artitgel 111b alinea² litera b–d.

Ils artitgels 111a, 111d e 111f valan tenor il senn.314

Ad ulteriurs stadis dastgan vegnir communitgadas datas da persunas mo, sche quests stadis garanteschan in nivel da protecziun da datas adequat.

Sch’in ulteriur stadi na garantescha betg in nivel da protecziun da datas adequat, al pon vegnir communitgadas datas da persunas en il cas singul, sche:

Ultra dals cas numnads en l’alinea² pon datas da persunas er vegnir communitgadas, sche garanzias suffizientas permettan en il cas singul che la persuna pertutgada saja protegida adequatamain.

Il Cussegl federal fixescha la dimensiun da las garanzias che ston vegnir prestadas e las modalitads per prestar questas garanzias.

Las datas che derivan da la banca da datas Eurodac na dastgan vegnir transmessas sut naginas circumstanzas:

1. ad in stadi che n’è betg lià tras ina da las cunvegnas d’associaziun a la reglamentaziun da Dublin;

2. ad organisaziuns internaziunalas;

3. a posts privats.315

Ils posts da cunfin e las autoritads da polizia dals chantuns e da las vischnancas prendan immediatamain las improntas da tut ils dets da persunas estras ch’èn pli veglias che 14 onns, sche la persuna pertutgada:

1. entra illegalmain en Svizra or d’in stadi ch’è n’è betg lià tras ina da las cunvegnas d’associaziun a la reglamentaziun da Dublin;

2. na vegn betg refusada ubain vegn tegnida en fermanza u prendida en arrest en vista ad in’expulsiun durant tut il temp tranter sia tschiffada e la spedida.

Ultra da las improntas dals dets vegnan registradas las suandantas datas:

1. il lieu e la data da la tschiffada en Svizra;

2. la schlattaina da la persuna tschiffada;

3. la data, cur che las improntas dals dets èn vegnidas prendidas;

4. il numer distinctiv svizzer da las improntas dals dets;

5. la data, cur che las datas èn vegnidas transmessas a l’unitad centrala;

6. il pled-clav da l’utilisader.

Las datas registradas tenor ils alineas 1 e 2 vegnan transmessas a l’unitad centrala entaifer 72 uras suenter la tschiffada da la persuna pertutgada. Sche la persuna pertutgada vegn prendida en arrest per pli ditg che 72 uras, ston las datas vegnir transmessas avant che la persuna pertutgada vegn laschada liber.

Sch’ils dets da la persuna pertutgada na permettan betg da prender las improntas, ston las improntas vegnir transmessas a l’unitad centrala entaifer 48 uras, suenter ch’igl è puspè pussaivel da prender improntas irreproschablas. Sch’i n’è betg pussaivel da prender las improntas dals dets pervia dal stadi da sanadad da la persuna pertutgada u pervia da mesiras da la sanadad publica, ston questas improntas vegnir transmessas a l’unitad centrala entaifer 48 uras suenter ch’il motiv d’impediment è crudà davent.

Sche problems tecnics gravants impedeschan la transmissiun da las datas, vegn concedì in termin supplementar da 48 uras per prender las mesiras necessarias, per ch’il sistem funcziunia puspè senza problems.

Ils posts da cunfin e las autoritads da persunas estras e da polizia dals chantuns e da las vischnancas pon prender las improntas da tut ils dets da persunas estras ch’èn pli veglias che 14 onns e che sa trategnan illegalmain en Svizra per controllar, sch’ellas han gia inoltrà ina dumonda d’asil en in auter stadi ch’è lià tras ina da las cunvegnas d’associaziun a la reglamentaziun da Dublin.

Las datas ch’èn vegnidas registradas tenor ils alineas 1, 2 e 6 vegnan transmessas al SEM per las trametter vinavant a l’unitad centrala.

Las datas transmessas tenor ils alineas 1 e 2 vegnan arcunadas da l’unitad centrala en la banca da datas Eurodac e destruidas automaticamain 18 mais suenter che las improntas dals dets èn vegnidas prendidas. Il SEM dumonda immediatamain l’unitad centrala da destruir pli baud questas datas, uschespert ch’el survegn enconuschientscha dal fatg che la persuna estra:

1. ha survegnì ina permissiun da dimora en Svizra;

2. ha bandunà il territori suveran dals stadis ch’èn liads tras ina da las cunvegnas d’associaziun a la reglamentaziun da Dublin;

3. ha survegnì la naziunalitad d’in stadi ch’è lià tras ina da las cunvegnas d’associaziun a la reglamentaziun da Dublin.

Per las proceduras tenor ils alineas 1–8 èn applitgabels ils artitgels 102b, 102c e Chapitel 15 Protecziun giuridica

La procedura da las autoritads federalas sa drizza tenor las disposiziuns generalas da l’organisaziun giudiziala.

Las disposiziuns davart la sistida dals termins na vegnan betg applitgadas en las proceduras tenor l’artitgel 65 e tenor l’artitgel 76 alinea 1 litera b cifra 5.

Cun in chasti da detenziun fin 1 onn u cun in chasti pecuniar vegn chastià, tgi che:

La persuna estra vegn chastiada cun il medem chasti, sch’ella entra u fa preparaziuns per entrar en il territori naziunal d’in auter stadi suenter la partenza da la Svizra u da las zonas da transit internaziunalas da las plazzas aviaticas, e quai violond las disposiziuns d’entrada che valan en l’auter stadi.325

Il chasti è ina multa, sche l’autur dal delict ha agì per negligientscha.

Da la persecuziun penala, da la consegna a la dretgira u dal chasti po vegnir renunzià en cas da persunas estras ch’èn entradas illegalmain en Svizra u ch’èn partidas illegalmain da la Svizra, sch’ellas vegnan expulsadas immediatamain.

Cun in chasti da detenziun fin 1 onn u cun in chasti pecuniar vegn chastià, tgi che:

1. facilitescha – en Svizra u a l’exteriur – ad ina persuna estra l’entrada, la partenza u la dimora illegala en Svizra u sa participescha a talas preparaziuns;

1. abis. 326facilitescha – or da la Svizra – ad ina persuna estra l’entrada, il passadi u la partenza ubain la dimora illegala en in stadi da Schengen u sa participescha a talas preparaziuns;

2. procura per persunas estras in’activitad da gudogn en Svizra, e quai senza avair la permissiun necessaria;

3. 327 facilitescha ad ina persuna estra l’entrada en il territori naziunal d’in auter stadi u sa participescha a talas preparaziuns suenter che la persuna estra è partida da la Svizra u da las zonas da transit internaziunalas da las plazzas aviaticas, e quai violond las disposiziuns d’entrada che valan en l’auter stadi.

En cas levs po vegnir pronunziada er mo ina multa.

Il chastì è in chasti da detenziun fin⁵ onns u in chasti pecuniar e cun il chasti da detenziun sto vegnir collià in chasti pecuniar, sche l’autur dal delict:

1. agescha cun l’intenziun d’enritgir illegalmain sasez u in’autra persuna; u

2. agescha per in’associaziun u per ina gruppa ch’è s’unida cun l’intent da commetter cuntinuadamain quests acts.

Tgi che occupescha sco patrun intenziunadamain persunas estras che n’han betg il dretg da pratitgar in’activitad da gudogn en Svizra u tgi che fa diever d’in servetsch transcunfinal en Svizra, per il qual il furnitur dal servetsch n’ha betg ina permissiun, vegn chastià cun in chasti da detenziun fin 1 onn u cun in chasti pecuniar. En cas grevs è il chastì in chasti da detenziun fin³ onns u in chasti pecuniar. Cun il chasti da detenziun sto vegnir collià in chasti pecuniar.

Tgi ch’è vegnì sentenzià cun vigur legala e commetta entaifer⁵ onns danovamain acts chastiabels tenor l’alinea 1, vegn chastià cun in chasti da detenziun fin³ onns u cun in chasti pecuniar. Cun il chasti da detenziun sto vegnir collià in chasti pecuniar.

Sch’il malfatg vegn commess per negligientscha, importa la multa fin 20 000 francs.328

Tgi che violescha intenziunadamain l’obligaziun d’annunziar plazzas libras (art. 21a al. 3) u l’obligaziun da far in discurs da preschentaziun u in’examinaziun da la qualificaziun (art. 21a al. 4), vegn chastià cun ina multa fin 40 000 francs.

Sche l’act vegn commess per negligientscha, importa la multa fin 20 000 francs.

Tgi che engiona las autoritads ch’èn incumbensadas d’exequir questa lescha cun far faussas indicaziun u cun taschentar fatgs relevants e chaschuna tras quai ch’ina permissiun vegn concedida ad el u ad autras persunas ubain cuntanscha ch’ina permissiun na vegn betg retratga, vegn chastià cun in chasti da detenziun fin³ onns u cun in chasti pecuniar.

Tgi che marida ina persuna estra u intermediescha, promova u pussibilitescha ch’ina tala lètg vegn serrada, e quai cun l’intenziun da guntgir las prescripziuns davart l’admissiun e la dimora da persunas estras, vegn chastià cun in chasti da detenziun fin³ onns u cun in chasti pecuniar.

Il chastì è in chasti da detenziun fin⁵ onns u in chasti pecuniar e cun il chasti da detenziun sto vegnir collià in chasti pecuniar, sche l’autur dal delict:

1. agescha cun l’intenziun d’enritgir illegalmain sasez u in’autra persuna; u

2. agescha per in’associaziun u per ina gruppa ch’è s’unida cun l’intent da commetter cuntinuadamain quests acts.

Tgi che n’observa betg l’assegnaziun d’in lieu da dimora u il scumond d’entrar en in tschert territori (art. 74), vegn chastià cun in chasti da detenziun fin³ onns u cun in chasti pecuniar.

Da la persecuziun penala, da la consegna a la dretgira u dal chasti po vegnir renunzià, sche la persuna pertutgada:

1. po vegnir expulsada immediatamain;

2. sa chatta en arrest preparatoric u en arrest d’expulsiun.

Cun ina multa vegn chastià, tgi che – intenziunadamain u per negligientscha:

1. violescha las obligaziuns d’annunziar l’arrivada u la partenza (art. 10–16);

2. mida la plazza u mida d’ina activitad da gudogn dependenta ad in’activitad da gudogn independenta, e quai senza la permissiun necessaria (art. 38);

3. transferescha ses lieu da domicil en in auter chantun senza la permissiun necessaria (art. 37);

4. n’observa betg cundiziuns ch’èn colliadas cun la permissiun (art. 32, 33 e 35);

5. n’ademplescha betg l’obligaziun da cooperar tar la procuraziun dals documents da legitimaziun (art. 90 lit. c);

6. 330 violescha l’obligaziun d’annunzia tenor l’artitgel 85a alinea² u n’observa betg las cundiziuns da l’annunzia (art. 85a al. 2 e 3);

7. 331 s’oppona a la controlla tras in organ da controlla tenor l’artitgel 85a alinea 4 u impedescha tala.

En cas da cuntravenziuns cunter las disposiziuns executivas da questa lescha po il Cussegl federal prevair multas fin 5000 francs.

La persecuziun ed il giudicament da las cuntravenziuns tenor ils artitgels 115 fin 120d èn chaussa dals chantuns. Sch’ina cuntravenziun è vegnida commessa en plirs chantuns, è quel chantun cumpetent per la persecuziun che la cumenza sco emprim.

…335 Partiziun 2 Sancziuns administrativas336

Tenor las directivas dal SEM pon las autoritads ed ils uffizis cumpetents confiscar documents da viadi e d’identitad falsifitgads e sfalsifitgads sco er documents da viadi e d’identitad autentics u metter en segirezza tals per als surdar a las persunas autorisadas, sch’i dat indizis concrets che quests documents vegnian duvrads en moda abusiva.

La confiscaziun u la surdada tenor l’alinea 1 è er pussaivla, sch’i dat indizis concrets che documents da viadi e d’identitad autentics èn destinads a persunas che sa trategnan illegalmain en Svizra.

Sco documents d’identitad en il senn da l’alinea 1 valan documents d’identitad ed ulteriurs documents che furneschan indicaziuns davart l’identitad d’ina persuna estra.

Sch’in patrun ha cuntrafatg repetidamain a las prescripziuns da questa lescha, po l’autoritad cumpetenta refusar u permetter mo parzialmain sias dumondas per l’admissiun da lavurants esters che n’han nagin dretg da survegnir ina permissiun.

L’autoritad cumpetenta po er smanatschar la sancziun.

Il patrun che ha engaschà u che vuleva engaschar lavurants esters che n’avevan betg il dretg da pratitgar in’activitad da gudogn surpiglia ils custs betg cuvrids che resultan a la communitad tras il mantegniment, tras accidents, tras malsognas e tras il return da las persunas respectivas.

Ina interpresa d’aviaziun che violescha sia obligaziun da diligenza tenor l’artitgel

alinea 1 sto pajar 4000 francs per passagier che na posseda betg ils documents da viadi, ils visums ed ils titels da dimora necessaris. En cas grevs sto ella pajar 16 000 francs per passagier. En cas levs poi vegnir desistì d’avrir ina procedura.

Ina violaziun da l’obligaziun da diligenza vegn supponida, sche l’interpresa d’aviaziun transporta persunas che na possedan betg ils documents da viadi, ils visums ed ils titels da dimora ch’èn necessaris per entrar en il territori da Schengen u per passar tras las zonas da transit internaziunalas da las plazzas aviaticas e sche l’entrada vegn refusada a questas persunas.

Ina violaziun da l’obligaziun da diligenza n’è betg avant maun, sche:

1. l’interpresa d’aviaziun cumprova che: 1. la falsificaziun u la sfalsificaziun d’in document da viadi, d’in visum u d’in titel da dimora n’era betg evidentamain visibla, 2. i n’era betg evidentamain visibel ch’in document da viadi, in visum u in titel da dimora n’appartegneva betg al passagier, 3. i n’era betg senz’auter pussaivel d’eruir ils dis da dimora admissibels u las entradas admissiblas sin basa dal bul sin il document da viadi, 4. ella ha prendì tut las mesiras organisatoricas necessarias che pon vegnir pretendidas dad ella per evitar ch’ella transportia persunas che na possedan betg ils documents da viadi, ils visums ed ils titels da dimora ch’èn necessaris per entrar en il territori da Schengen u per passar tras las zonas da transit internaziunalas da las plazzas aviaticas;

2. l’interpresa d’aviaziun po render vardaivel ch’ella era vegnida sfurzada da transportar ina persuna.

Il Cussegl federal po prevair excepziuns dal pajament da la summa tenor l’alinea 1, cunzunt en situaziuns da guerra u en cas da catastrofas da la natira.

Ina interpresa d’aviaziun sto pajar 4000 francs per mintga sgol, per il qual ella violescha l’obligaziun d’annunzia. En cas grevs sto ella pajar 12 000 francs per sgol. En cas levs poi vegnir desistì d’avrir ina procedura.

Ina violaziun da l’obligaziun d’annunzia vegn supponida, sche l’interpresa d’aviaziun na transmetta betg a temp las datas tenor l’artitgel 104 alinea³ u sche questas datas èn incumplettas u faussas.

Ina violaziun da l’obligaziun d’annunzia n’è betg avant maun, sche l’interpresa d’aviaziun cumprova che:

1. la transmissiun n’è betg stada pussaivla en il cas singul per motivs tecnics, dals quals ella n’è betg la culpa; u

2. ella ha prendì tut las mesiras organisatoricas ch’èn necessarias u che pon vegnir pretendidas, per impedir ina violaziun da l’obligaziun d’annunzia.

Ils artitgels 122a e 122b valan independentamain dal fatg, sche l’obligaziun da diligenza u d’annunzia è vegnida violada en Svizra u a l’exteriur.

Cumpetent per sancziunar las cuntravenziuns tenor ils artitgels 122a e 122b è il SEM.

La procedura sa drizza tenor la Lescha federala dals 20 da december 1968342 davart la procedura administrativa. Ella sto vegnir averta:

1. en cas d’ina violaziun da l’obligaziun da diligenza: il pli tard² onns suenter che l’entrada respectiva è vegnida refusada;

2. en cas d’ina violaziun da l’obligaziun d’annunzia: il pli tard² onns suenter il di che las datas avessan stuì vegnir transmessas.

Per disposiziuns e per acts uffizials tenor questa lescha pon vegnir incassadas taxas. Expensas en daner blut en connex cun proceduras tenor questa lescha pon vegnir messas a quint separadamain.

Il Cussegl federal fixescha las taxas da la Confederaziun sco er las limitas maximalas per las taxas chantunalas.

Pretensiuns finanzialas che sa basan sin questa lescha pon vegnir fatgas valair senza formalitads. La persuna pertutgada po pretender ch’i vegnia decretada ina disposiziun.

Il Cussegl federal surveglia l’execuziun da questa lescha.

Ils chantuns decreteschan las disposiziuns necessarias per exequir questa lescha.

Per dumondas ch’èn vegnidas inoltradas avant che questa lescha è entrada en vigur resta applitgabel il dretg vertent.

La procedura sa drizza tenor il nov dretg.

Ils termins tenor l’artitgel 47 alinea 1 cumenzan cur che questa lescha entra en vigur, sche l’entrada en Svizra ha gì lieu u sche la famiglia è vegnida fundada avant questa data.

Per cuntravenziuns ch’èn vegnidas commessas avant che questa lescha è entrada en vigur vegnan applitgadas sias disposiziuns penalas, sche quellas èn pli favuraivlas per l’autur dal delict.

L’artitgel 107 vala mo per las cunvegnas da readmissiun e da transit ch’èn vegnidas fatgas suenter il 1. da mars 1999.

Cur che la Lescha federala dals 20 da zercladur 2003343 davart il sistem d’infurmaziun per il sectur da las persunas estras e da l’asil entra en vigur, vegnan abolids ils artitgels 108 e 109.

Sch’i resulta in motiv per in rendaquint intermediar u final tenor l’artitgel 87 LAsil en la versiun dals 26 da zercladur 1998346, e quai avant l’entrada en vigur da la midada dals 16 da december 2005 da la LAsil, vegnan fatgs il rendaquint intermediar u final e la saldaziun dal conto tenor il dretg vertent.

Il Cussegl federal regla la procedura da rendaquint sco er la dimensiun e la durada da la taxa speziala e da la sequestraziun da las valurs da facultad per persunas ch’èn admessas provisoricamain e che han gì in’activitad da gudogn avant l’entrada en vigur da la midada dals 16 da december 2005 da la LAsil e per las qualas i n’è betg resultà in motiv per in quint final tenor l’alinea 1 il mument da la midada dals 16 da december 2005 da la LAsil.

Per proceduras tenor ils artitgels 85–87 LAsil en la versiun dals 26 da zercladur 1998 ch’èn pendentas il mument che la midada dals 16 da december 2005 da la LAsil entra en vigur vegn applitgà – cun resalva dals alineas 1 e 2 da questas disposiziuns transitoricas – il nov dretg.

Per persunas ch’èn admessas provisoricamain il mument da l’entrada en vigur da la midada dals 16 da december 2005 da la LAsil sco er da questa lescha vala, cun resalva dals alineas 5–7, il nov dretg. Sch’ina admissiun provisorica è vegnida ordinada sin basa da l’artitgel 44 alinea 3 LAsil, resta quella en vigur.

Per persunas ch’èn admessas provisoricamain il mument da l’entrada en vigur da la midada dals 16 da december 2005 da la LAsil paja la Confederaziun als chantuns las pauschalas tenor ils artitgels 88 alineas 1 e 2 ed 89 LAsil per la durada da l’admissiun provisorica, e quai maximalmain durant 7 onns dapi l’entrada en Svizra. Per persunas ch’èn admessas provisoricamain il mument da l’entrada en vigur da la midada dals 16 da december 2005 da la LAsil paja la Confederaziun als chantuns supplementarmain ina contribuziun unica che duai facilitar en spezial l’integraziun professiunala. Il Cussegl federal fixescha l’autezza da questa contribuziun.

Per proceduras tenor l’artitgel 20 alinea 1 litera b da la Lescha federala davart la dimora ed il domicil dals esters (LDDE) en la versiun dals 19 da december 2003347, ch’èn pendentas il mument che la midada dals 16 da december 2005 da la LAsil entra en vigur, vala il dretg vertent.

Sche l’admissiun provisorica è vegnida abolida cun vigur legala avant che la midada dals 16 da december 2005 da la LAsil è entrada en vigur, paja la Confederaziun als chantuns ina pauschala unica da 15 000 francs, sche questas persunas n’han anc betg bandunà la Svizra.

Questa lescha è suttamessa al referendum facultativ.

Il Cussegl federal fixescha l’entrada en vigur.

Per las proceduras ch’èn pendentas il mument da l’entrada en vigur da la midada dals 14 da december 2012 da questa lescha vala il dretg nov cun excepziun da l’alinea².

Per las proceduras ch’èn pendentas il mument da l’entrada en vigur da la midada dals 14 da december 2012 da questa lescha n’è l’artitgel⁸³ alineas⁵ e 5bis da questa lescha betg applitgabel.

Ils gestiunaris da plazzas aviaticas èn responsabels per metter a disposiziun ils alloschis sin las plazzas aviaticas tenor l’artitgel 95a entaifer² onns suenter l’entrada en vigur da la midada dals 14 da december 2012 da questa lescha.