Lescha d’asil
(LAsil)

Il SEM decida davart la concessiun u davart la refusa da l’asil sco er davart la spedida or da la Svizra.¹⁴

Ultra dals stadis da la UE/AECL designescha il Cussegl federal:¹⁵

1. sco stadis d’origin u da derivanza segirs: stadis, en ils quals i n’exista – tenor sias constataziuns – nagin privel da vegnir persequità;

2. sco terzs stadis segirs: stadis, en ils quals igl ha – tenor sias constataziuns – ina protecziun effectiva cunter in’expulsiun en il senn da l’artitgel 5 alinea 1.

El controllescha periodicamain ils conclus tenor l’alinea 2.

Avant mintga midada previsa, dentant almain ina giada per onn suttametta el a las cumissiuns cumpetentas da las Chombras federalas la glista tenor l’alinea 2 litera a per la consultaziun.¹⁶

Tgi che dumonda asil sto cumprovar u almain far valair vardaivlamain ses status da fugitiv.

Il status da fugitiv è fatg valair vardaivlamain, sche l’autoritad è da l’avis che quel saja fitg probablamain avant maun.

Betg vardaivels n’èn en spezial arguments ch’èn motivads nunsuffizientamain u ch’èn cuntradictorics en puncts essenzials, che na correspundan betg als fatgs u che sa basan decisivamain sin meds da cumprova fauss u sfalsifitgads.

Ils requirents d’asil èn obligads da cooperar per constatar ils fatgs. En spezial ston els:

1. inditgar lur identitad;

2. ¹⁷consegnar ils documents da viadi e d’identitad;

3. inditgar tar l’audiziun, pertge ch’els dumondan asil;

4. designar ed inoltrar immediatamain tut ils eventuals meds da cumprova u, uschenavant che quai para raschunaivel, sa stentar da procurar quels entaifer in termin adequat;

5. ¹⁸collavurar tar la registraziun da las datas biometricas;

6. ¹⁹sa suttametter ad ina controlla medicinala ordinada dal SEM (art. 26a);

7. ²⁰surdar temporarmain al SEM lur purtaders electronics da datas, sch’i n’è betg pussaivel da constatar lur identitad, lur naziunalitad u lur itinerari sin basa dals documents d’identitad u en autra moda; l’elavuraziun da las datas persunalas che resortan da purtaders electronics da datas sa drizza tenor l’artitgel 8a.

Dals requirents d’asil poi vegnir pretendì ch’els fetschian translatar documents en linguas estras en ina lingua uffiziala.

Ils requirents d’asil che sa trategnan en Svizra èn obligads da star a disposiziun a las autoritads federalas e chantunalas per la durada da la procedura. Els ston communitgar immediatamain lur adressa e mintga midada a l’autoritad dal chantun u da la vischnanca ch’è cumpetenta tenor il dretg chantunal (autoritad chantunala).

Persunas che violeschan senza motiv plausibel lur obligaziun da cooperar u che na stattan durant passa 20 dis betg a disposiziun a las autoritads d’asil, renunzian ad ina cuntinuaziun da la procedura. Il medem vala per persunas che na stattan durant passa 5 dis e senza motiv plausibel betg a disposiziun a las autoritads d’asil en in center da la Confederaziun. Las dumondas vegnan stritgadas nunformalmain. Ina nova dumonda po vegnir deponida il pli baud suenter 3 onns. Resalvada resta l’observaziun da la Convenziun dals 28 da fanadur 1951²¹ davart il statut dals fugitivs.²²

...²³

Per sclerir l’identitad, la naziunalitad u l’itinerari d’in requirent d’asil po il SEM elavurar, durant la procedura d’asil, datas persunalas da quest requirent d’asil, inclusiv datas persunalas spezialmain sensiblas tenor l’artitgel 5 litera c da la Lescha federala dals 25 da settember 2020²⁵ davart la protecziun da datas (LPD), che resortan da purtaders electronics da datas, da la «cloud» u da «servetschs da cloud».

Datas persunalas da terzas persunas dastgan vegnir elavuradas mo, sche l’elavuraziun da las datas persunalas dal requirent d’asil na basta betg per cuntanscher las finamiras tenor l’alinea 1.

Purtaders electronics da datas èn en spezial:

1. telefonins, smartphones e smartwatches, cartas SIM;

2. computers, laptops, notebooks, tablets;

3. meds d’arcunaziun, sco clavettas USB, cartas SD, DVDs e CD-ROMs.

Per mintga cas singul analisescha il SEM ordavant la necessitad e la commensurabladad da la procedura tenor quest artitgel.

Fin a l’evaluaziun pon las datas persunalas vegnir arcunadas temporarmain sin in server segir dal Departament federal da giustia e polizia (DFGP).

Cura ch’il requirent d’asil vegn supplitgà da surdar al SEM ses purtaders electronics da datas en il senn da l’artitgel 8 alinea 1 litera g, vegn el infurmà davart la procedura previsa, en spezial davart l’intent, l’andament, il gener da las datas evaluadas, la metoda d’evaluaziun, la metoda d’arcunaziun e la stizzada da las datas.

L’evaluaziun ha da princip lieu durant la fasa preparatorica (art. 26). Las datas vegnan evaluadas tras collavuraturs dal SEM en preschientscha dal requirent d’asil, nun che tal desistia u refusia dad esser preschent a l’evaluaziun. L’evaluaziun vegn protocollada. Ella vegn realisada sin fundament da las datas arcunadas temporarmain tenor l’alinea 5 e, sche necessari, sin basa da la controlla dal purtader electronic da datas.

Suenter l’evaluaziun vegnan stizzadas las datas persunalas arcunadas temporarmain tenor l’alinea 5. Tut las datas persunalas vegnan stizzadas automaticamain il pli tard 1 onn suenter l’arcunaziun temporara.

Tut las datas persunalas evaluadas ston vegnir messas en il dossier d’asil. Il requirent d’asil po s’exprimer davart l’evaluaziun.

Il Cussegl federal fixescha, tge datas tenor l’alinea 1 che vegnan eruidas, ed el regla l’access sco er ils detagls da l’evaluaziun da las datas persunalas.

L’autoritad cumpetenta dastga perquirir ils requirents d’asil ch’èn collocads en in center da la Confederaziun²⁶ ubain en in alloschi privat u collectiv sco er las chaussas ch’els mainan cun sai per eruir documents da viadi e d’identitad sco er objects privlus, drogas e valurs da facultad da derivanza betg clera.²⁷

Ils requirents d’asil dastgan vegnir perquirids mo da persunas da la medema schlattaina.

Il SEM²⁸ metta tar las actas ils documents da viadi e d’identitad dals requirents d’asil.²⁹

Las autoritads ed ils uffizis mettan en segirezza per mauns dal SEM ils documents da viadi e d’identitad u auters documents, sche quels pon furnir indizis davart l’identitad d’ina persuna che ha inoltrà ina dumonda d’asil en Svizra. Per fugitivs renconuschids vala l’alinea 5.³⁰

Sche l’autoritad u l’uffizi che metta en segirezza ils documents tenor l’alinea 2 examinescha, sche quests documents èn autentics, sto il resultat da questa examinaziun vegnir communitgà al SEM.

Documents fauss e sfalsifitgads sco er documents autentics ch’èn vegnids duvrads en moda abusiva pon vegnir confiscads u vegnir mess en segirezza per mauns da la persuna autorisada tras il SEM u tras l’instanza da recurs.

Passaports u documents d’identitad ch’èn vegnids emess per fugitivs renconuschids en Svizra da lur stadi d’origin, ston vegnir mess en segirezza per mauns dal SEM.³¹

Sch’ina procedura da cumprova vegn realisada per eruir ils fatgs, na pon ils requirents d’asil betg prender posiziun ordavant davart l’ordinaziun da questa procedura.

Ina disposiziun u ina communicaziun als requirents d’asil u a lur mandataris a l’ultima adressa ch’è enconuschenta a las autoritads survegn vigur legala suenter la scadenza dal termin da retratga ordinari da 7 dis, er sche las persunas pertutgadas survegnan enconuschientscha da tala pir pli tard pervia d’ina cunvegna speziala cun la Posta svizra u sche la spediziun returna al speditur, perquai ch’ella è nunconsegnabla.

Sch’il requirent d’asil vegn represchentà tras plirs mandataris e sche quels na designeschan betg in’adressa da consegna cuminaivla, communitgescha l’autoritad sias disposiziuns u trametta sias communicaziuns al mandatari ch’il requirent d’asil ha designà sco emprim.

En cas adattads pon disposiziuns vegnir communitgadas a bucca e motivadas en moda summarica. La communicaziun a bucca e la motivaziun ston vegnir protocolladas. Il requirent d’asil u ses mandatari survegn in extract dal protocol.

En ils centers da la Confederaziun vegnan communitgadas las disposiziuns e consegnadas las communicaziuns cun surdar quellas persunalmain. Sch’il requirent d’asil è svanì, sa drizzan la communicaziun e la consegna tenor l’artitgel 12.

En cas ch’ina represchentanza legala è vegnida attribuida al requirent d’asil, vegnan communitgadas las disposiziuns e consegnadas las communicaziuns al furnitur da prestaziuns ch’è incaricà cun la represchentanza legala. Quest furnitur da prestaziuns infurmescha il medem di la represchentanza legala attribuida davart la communicaziun u davart la consegna.

En cas da requirents d’asil senza represchentanza legala attribuida vegnan communitgadas las disposiziuns e consegnadas las communicaziuns al requirent d’asil. In mandatari designà dal requirent d’asil vegn infurmà immediatamain davart la communicaziun u davart la consegna.

La communicaziun a bucca e la motivaziun summarica sa drizzan tenor l’artitgel 12 alinea 3.

A las persunas che dumondan asil al cunfin u al post da controlla d’ina plazza aviatica svizra (art. 21–23) pon las autoritads cumpetentas er communitgar disposiziuns suttascrittas cun trametter quellas per telefax. Las persunas respectivas ston confermar en scrit che la disposiziun saja vegnida consegnada; cas cuntrari documentescha l’autoritad cumpetenta la consegna. L’artitgel 11 alinea 3 LFPA³⁵ n’è betg applitgabel. Il mandatari vegn infurmà davart la communicaziun.

Per la procedura sin la plazza aviatica vala l’artitgel 12a tenor il senn.

En auters cas urgents po il SEM autorisar in’autoritad chantunala, ina missiun diplomatica svizra u in post consular a l’exteriur (represchentaziun svizra) da communitgar disposiziuns suttascrittas che vegnan tramessas per telefax.

Dal mument che la dumonda d’asil è vegnida inoltrada fin a la partenza da la Svizra en consequenza d’ina spedida ordinada cun vigur legala, suenter la retratga da la dumonda d’asil u fin a l’ordinaziun d’ina mesira substitutiva, en cas che l’execuziun n’è betg pussaivla, na po in requirent d’asil betg introducir ina procedura per survegnir ina permissiun da dimora tenor il dretg d’esters, nun ch’igl existia in dretg da survegnir ina tala.

Cun il consentiment dal SEM po il chantun conceder ina permissiun da dimora ad ina persuna ch’è vegnida attribuida ad el tenor questa lescha, sche:³⁷

1. la persuna pertutgada sa trategna en Svizra almain 5 onns dapi l’inoltraziun da la dumonda d’asil;

2. il lieu da dimora da la persuna pertutgada è adina stà enconuschent a las autoritads;

3. igl è avant maun in grev cas da direzza persunal sin basa da l’integraziun progredida; e

4. ³⁸i n’èn avant maun nagins motivs da revocaziun tenor l’artitgel 62 alinea 1 da la Lescha federala dals 16 da december 2005³⁹ davart las persunas estras e l’integraziun (LEI)⁴⁰.

Sch’il chantun vul far diever da questa pussaivladad, communitgescha el quai immediatamain al SEM.

La persuna pertutgada ha in status da partida mo en la procedura d’approvaziun dal SEM.

Proceduras pendentas concernent la concessiun d’ina permissiun da dimora daventan obsoletas tras l’inoltraziun d’ina dumonda d’asil.

Permissiuns da dimora concedidas restan valaivlas e pon vegnir prolungadas tenor las disposiziuns dal dretg d’esters.

Per ademplir las incumbensas surdadas ad els tras questa lescha, oravant tut per l’audiziun, per la preparaziun da las decisiuns e per l’execuziun da la spedida, pon ils chantuns crear posts interchantunals.

Dumondas a las autoritads federalas pon vegnir inoltradas en mintga lingua uffiziala. Il Cussegl federal po prevair ch’ils requirents d’asil che vegnan represchentads d’in mandatari, inoltreschian lur dumondas en centers da la Confederaziun en la lingua uffiziala dal chantun, nua ch’il center sa chatta.⁴¹

Las disposiziuns u las disposiziuns intermediaras dal SEM vegnan communitgadas en la lingua uffiziala dal domicil dal requirent d’asil.⁴²

Il SEM po divergiar da l’alinea 2, sche:

1. il requirent d’asil u ses represchentant legal discurra in’autra lingua uffiziala;

2. quai è, resguardond las dumondas entradas e la situaziun dal persunal, necessari per liquidar las dumondas en moda effizienta ed entaifer ils termins;

3. il requirent d’asil vegn attribuì d’in center da la Confederaziun ad in chantun cun in’autra lingua uffiziala.⁴³

La disposiziun da la Lescha federala dals 20 da december 1968⁴⁴ davart la procedura administrativa concernent la sistida dals termins n’è betg applitgabla per la procedura d’asil.

Il Cussegl federal decretescha disposiziuns cumplementaras davart la procedura d’asil, en spezial per tegnair quint da la situaziun speziala da las dunnas e dals minorens en la procedura.

Las dumondas d’asil da minorens betg accumpagnads vegnan tractadas cun prioritad.⁴⁵

Per la durada da la procedura vegnan defendids ils interess da requirents d’asil minorens betg accumpagnads:

1. en il center da la Confederaziun e sin la plazza aviatica: tras la represchentanza legala attribuida, e quai sco persuna da confidenza; ella procura per la coordinaziun cun las autoritads chantunalas cumpetentas;

2. suenter l’attribuziun ad in chantun: tras la persuna da confidenza designada immediatamain da las autoritads chantunalas cumpetentas.⁴⁶

Sch’i dat indizis ch’in requirent d’asil che pretenda dad esser minoren haja gia cuntanschì la maiorennitad, po il SEM laschar far in’expertisa per determinar la vegliadetgna.⁴⁷

...⁴⁸

Sch’igl è vegnì ordinà d’exequir la spedida, trametta il SEM, ensemen cun la communicaziun da la decisiun tenor ils artitgels 23 alinea 1, 31a u 111c, er las actas da procedura al requirent d’asil u a la persuna che quel ha autorisà.⁴⁹

Il Cussegl federal definescha la rolla, las cumpetenzas e las incumbensas da la persuna da confidenza.⁵⁰

Il SEM po metter a quint a terzas parts taxas ed expensas per prestaziuns da servetsch ch’èn vegnidas furnidas ad ellas.

Mintga decleraziun, cun la quala ina persuna dat da chapir ch’ella dumonda la Svizra da la proteger cunter persecuziun, vala sco dumonda d’asil.

La dumonda d’asil sto vegnir inoltrada al post da controlla d’ina plazza aviatica svizra u, tar l’entrada en Svizra, ad in post da cunfin avert u en in center da la Confederaziun. Resalvà resta l’artitgel 24a alinea 3.

Ina dumonda po vegnir inoltrada mo da quella persuna che sa chatta al cunfin svizzer u sin il territori da la Svizra.

Persunas che dumondan asil al cunfin ubain en il territori damanaivel dal cunfin suenter ina fermanza en cas d’ina entrada illegala ubain en Svizra, vegnan surdadas da las autoritads cumpetentas ad in center da la Confederaziun. Resalvà resta l’artitgel 24a alinea 3.⁵⁶

Il SEM examinescha sch’el è cumpetent per realisar la procedura d’asil resguardond las disposiziuns da las cunvegnas d’associaziun a la reglamentaziun da Dublin.

Las cunvegnas d’associaziun a la reglamentaziun da Dublin èn inditgadas en l’agiunta 1.

Tar persunas che dumondan asil sin ina plazza aviatica svizra registrescha l’autoritad cumpetenta las persunalias e fa artgas cun las improntas dals dets e fotografias. Ella po registrar ulteriuras datas biometricas ed interrogar ils requirents d’asil en moda summarica davart lur itinerari e davart ils motivs, per ils quals els han bandunà lur pajais.⁵⁸

Il SEM examinescha sch’el è cumpetent per realisar la procedura d’asil resguardond las disposiziuns da las cunvegnas d’associaziun a la reglamentaziun da Dublin.⁵⁹

El permetta d’entrar en Svizra, sche la Svizra è cumpetenta per realisar la procedura d’asil sin basa da l’Ordinaziun (UE) nr. 604/2013⁶⁰ e sch’ils requirents d’asil:⁶¹

1. paran dad esser periclitads per in motiv tenor l’artitgel 3 alinea 1 u dad esser smanatschads da tractament inuman en in pajais, dal qual els èn arrivads directamain en Svizra;

2. pon far valair vardaivlamain ch’il pajais, dal qual els arrivan directamain, als sfurzass – violond il scumond d’expulsiun – da returnar en in pajais, nua ch’els paran periclitads.⁶²

Sche las mesiras tenor l’alinea 1 e l’examinaziun tenor l’alinea 1^bis na permettan betg da constatar immediatamain, sche las premissas per ina permissiun d’entrar en Svizra tenor l’artitgel 1^ter èn dadas, vegn l’entrada en Svizra refusada per entant.⁶³

Per evitar cas da direzza po il Cussegl federal fixar, en tge ulteriurs cas che l’entrada en Svizra vegn permessa.⁶⁴

Il medem mument sco quai ch’el refusa als requirents d’asils d’entrar en Svizra, als attribuescha il SEM in lieu da dimora e procura per in alloschi adequat. El surpiglia ils custs per la collocaziun. Ils gestiunaris da plazzas aviaticas èn responsabels per metter a disposiziun in alloschi favuraivel.⁶⁵

A requirents d’asil ch’inoltreschan ina dumonda d’asil sin ina plazza aviatica svizra conceda la Confederaziun cussegliaziun e represchentanza legala gratuita tenor ils artitgels 102f–102k.⁶⁶

La disposiziun davart la refusa d’entrar en Svizra e l’attribuziun d’in lieu da dimora sco er l’indicaziun dals meds legals èn da communitgar al requirent d’asil entaifer 2 dis suenter l’inoltraziun da la dumonda. Avant la disposiziun al vegn concedida l’attenziun giuridica.⁶⁷

Il requirent d’asil po vegnir retegnì durant maximalmain 60 dis sin la plazza aviatica u excepziunalmain en in auter lieu adattà. Suenter ina decisiun da spedida cun vigur legala po il requirent d’asil vegnir retegnì vinavant en ina praschun d’expulsiun.

Silsuenter po il SEM attribuir il requirent d’asil ad in chantun u ad in center da la Confederaziun. En ils auters cas sa drizza l’ulteriura procedura sin la plazza aviatica tenor ils artitgels 23, 29, 36 e 37.⁶⁸

Sch’il SEM refusa l’entrada en Svizra, po el ubain betg entrar sin la dumonda d’asil ubain refusar quella.⁷⁰

La decisiun sto vegnir communitgada entaifer 20 dis suenter l’inoltraziun da la dumonda. Sche la procedura dura pli ditg, attribuescha il SEM il requirent d’asil ad in chantun u ad in center da la Confederaziun.⁷¹

La Confederaziun creescha centers che vegnan manads dal SEM. En quest connex tegna el quint dals princip da l’adequatezza e da la rentabilitad.

Creond ils centers involva la Confederaziun a temp ils chantuns e las vischnancas.

Requirents d’asil vegnan collocads en in center da la Confederaziun a partir da l’inoltraziun da la dumonda d’asil:

1. en la procedura accelerada fin a la concessiun d’asil, fin a l’ordinaziun d’ina admissiun provisorica u fin a la partenza da la Svizra;

2. en la procedura da Dublin fin a la partenza da la Svizra;

3. en la procedura extendida fin a l’attribuziun ad in chantun.

La dimora en in center da la Confederaziun dura maximalmain 140 dis. Suenter la scadenza da la durada maximala vegn il requirent d’asil attribuì ad in chantun.

La durada maximala po vegnir prolungada adequatamain, sche quai permetta da terminar svelt la procedura d’asil ubain d’exequir la spedida. Il Cussegl federal fixescha ils detagls davart la prolungaziun da la durada maximala da la dimora en ils centers da la Confederaziun.

In’attribuziun ad in chantun po avair lieu er avant la scadenza da la durada maximala da la dimora en ils centers da la Confederaziun, en spezial sch’il dumber da dumondas d’asil crescha svelt e considerablamain. La repartiziun e l’attribuziun sa drizzan tenor l’artitgel 27.

Requirents d’asil che pericliteschan considerablamain l’urden e la segirezza publica u che disturban cun lur cumportament considerablamain la gestiun e la segirezza dals centers da la Confederaziun, vegnan collocads en centers spezials che vegnan creads e manads dal SEM u da las autoritads chantunalas. Cun la collocaziun en in center spezial sto vegnir ordinada in’assegnaziun d’in lieu da dimora u in scumond d’entrar en in tschert territori tenor l’artitgel 74 alinea 1^bis LEI⁷⁵; la procedura sa drizza tenor l’artitgel 74 alineas 2 e 3 LEI.

En ils centers spezials pon requirents d’asil, ch’èn vegnids attribuids ad in chantun, vegnir collocads sut las medemas premissas. La Confederaziun ed ils chantuns sa participeschan proporziunalmain als custs dals centers en la dimensiun da lur utilisaziun.

En ils centers spezials pon vegnir realisadas las medemas proceduras sco en ils centers da la Confederaziun tenor l’artitgel 24; exceptada da quai è l’inoltraziun d’ina dumonda d’asil.

Dumondas d’asil da persunas en ils centers spezials vegnan tractadas cun prioritad ed eventualas decisiuns da spedida vegnan exequidas cun prioritad.

Il SEM po surdar a terzas parts incumbensas per garantir il manaschi dals centers da la Confederaziun. Las terzas parts incumbensadas suttastattan a la medema obligaziun da discreziun sco il persunal da la Confederaziun.

Il DFGP decretescha disposiziuns per garantir ina procedura speditiva ed in manaschi ordinà en ils centers da la Confederaziun.⁷⁷

Uschenavant che las structuras da collocaziun existentas na bastan betg, dastgan edifizis e stabiliments militars da la Confederaziun vegnir duvrads senza permissiuns chantunalas u communalas e senza procedura d’approvaziun dals plans per collocar requirents d’asil e per realisar proceduras d’asil durant maximalmain 3 onns, sche la midada da l’intent na pretenda naginas mesiras architectonicas considerablas e sch’i na ston vegnir fatgas naginas midadas essenzialas concernent l’occupaziun da l’edifizi u dal stabiliment.

Naginas mesiras architectonicas considerablas en il senn da l’alinea 1 n’èn en spezial:

1. lavurs da mantegniment ordinarias vi d’edifizis e vi da stabiliments;

2. midadas architectonicas minimalas;

3. equipaments d’impurtanza secundara sco indrizs sanitars u attatgs d’aua e d’electricitad;

4. construcziuns moviblas.

Ina reutilisaziun dals medems edifizis u stabiliments tenor l’alinea 1 è pussaivla pir suenter ina interrupziun da 2 onns, nun ch’il chantun e la vischnanca da staziunament sajan d’accord da desister d’ina interrupziun; resalvadas restan situaziuns excepziunalas tenor l’artitgel 55.

Suenter ina consultaziun annunzia la Confederaziun al chantun ed a la vischnanca da staziunament la midada da l’utilisaziun il pli tard 60 dis avant che prender en funcziun l’alloschi.

Ils requirents d’asil pon vegnir collocads en centers manads d’in chantun u d’ina vischnanca, sch’i n’èn betg disponiblas avunda plazzas da collocaziun en ils centers da la Confederaziun tenor l’artitgel 24. Per la collocaziun en in center communal dovri il consentiment dal chantun da staziunament.

Il chantun da staziunament u la vischnanca da staziunament:

1. garantescha ch’ils requirents d’asil vegnian collocads, assistids ed occupads en moda adequata;

2. paja l’agid social u l’agid d’urgenza;

3. procura per l’assistenza medicinala sco er per l’instrucziun da scola fundamentala dals uffants;

4. prenda las mesiras da segirezza necessarias per garantir in manaschi ordinà.

Il chantun da staziunament u la vischnanca da staziunament po transferir las incumbensas tenor l’alinea 2 parzialmain u cumplainamain a terzas parts.

Per il pajament da l’agid social e da l’agid d’urgenza vala il dretg chantunal.

Sin basa d’ina cunvegna paja la Confederaziun al chantun da staziunament u a la vischnanca da staziunament contribuziuns federalas per indemnisar ils custs d’administraziun, ils custs da persunal sco er ils ulteriurs custs che resultan cun ademplir las incumbensas tenor l’alinea 2. L’indemnisaziun vegn fixada en moda pauschala. Excepziunalmain pon las contribuziuns vegnir fixadas tenor las expensas, en spezial per indemnisar custs unics.

Las ulteriuras disposiziuns davart ils centers da la Confederaziun valan tenor il senn er per ils centers chantunals e communals. En ils centers tenor l’alinea 1 pon vegnir realisadas las medemas proceduras sco en ils centers da la Confederaziun tenor l’artitgel 24.

La Confederaziun ed ils chantuns prendan mesiras per pudair reagir a temp sin fluctuaziuns dal dumber da dumondas d’asil cun las resursas necessarias, en spezial en il sectur da la collocaziun, dal persunal e da la finanziaziun, u cun ulteriuras mesiras.

Suenter l’inoltraziun da la dumonda d’asil cumenza la fasa preparatorica. Quella dura maximalmain 10 dis en la procedura da Dublin e maximalmain 21 dis en las ulteriuras proceduras.

Durant la fasa preparatorica registrescha il SEM las persunalias e fa per regla artgas cun las improntas dals dets e fotografias. El po registrar ulteriuras datas biometricas, far expertisas per determinar la vegliadetgna (art. 17 al. 3^bis), controllar ils meds da cumprova sco er ils documents da viadi e d’identitad e far scleriments specifics concernent la derivanza e l’identitad.

Il SEM renda attent ils requirents d’asil a lur dretgs ed a lur obligaziuns en la procedura d’asil. El po interrogar ils requirents d’asil davart lur identitad, davart lur itinerari ed en moda summarica davart ils motivs, per ils quals els han bandunà lur pajais. En quest connex po il SEM interrogar ils requirents d’asil davart in’eventuala cuntrabanda professiunala cun migrants. Ensemen cun il requirent d’asil sclerescha el, sche sia dumonda d’asil è motivada suffizientamain. Sche quai na fiss betg il cas e sch’il requirent d’asil retira sia dumonda, vegn quella stritgada nunformalmain, ed i vegn organisà il return.

La cumparegliaziun da las datas tenor l’artitgel 102a^bis alineas 2–3, la verificaziun da las improntas dals dets tenor l’artitgel 102a^ter alinea 1 sco er la dumonda d’admissiun u da readmissiun al stadi cumpetent lià tras ina da las cunvegnas d’associaziun a la reglamentaziun da Dublin han per regla lieu durant la fasa preparatorica.

Il SEM po surdar a terzas parts incumbensas tenor l’alinea 2. Las terzas parts incumbensadas suttastattan a la medema obligaziun da discreziun sco il persunal da la Confederaziun.

Immediatamain suenter l’inoltraziun da la dumonda d’asil, ma il pli tard tar l’audiziun davart ils motivs d’asil tenor l’artitgel 36 alinea 2 u tar la concessiun da l’attenziun giuridica tenor l’artitgel 36 alinea 1 ston ils requirents d’asil far valair ils problems da la sanadad ch’èn relevants per la procedura d’asil e da spedida e ch’els enconuschevan gia il mument da l’inoltraziun da la dumonda d’asil.

Per far valair ils problems da la sanadad tenor l’alinea 1 designescha il SEM la persuna spezialisada cumpetenta per l’examinaziun medicinala. L’artitgel 82a vala tenor il senn. Il SEM po surdar las incumbensas medicinalas necessarias a terzas parts.

Problems da la sanadad che vegnan fatgs valair pli tard u constatads d’ina autra persuna medicala spezialisada pon vegnir resguardads en la procedura d’asil e da spedida, sch’els vegnan cumprovads. Excepziunalmain basti da far valair ils problems da la sanadad, sch’i èn avant maun motivs perstgisabels per il retard u sch’ina cumprova na po betg vegnir furnida en il cas singul per motivs medicinals. Il SEM po consultar in medi da confidenza.

La procedura en vista ad ina decisiun tenor l’artitgel 31a alinea 1 litera b cumenza cun l’inoltraziun da la dumonda ad in stadi da Dublin concernent l’admissiun u la readmissiun dal requirent d’asil. Ella dura fin al transferiment en il stadi da Dublin cumpetent u fin a sia interrupziun ed a la decisiun davart la realisaziun d’ina procedura accelerada u d’ina procedura extendida.

Cura che la fasa preparatorica è terminada, suonda immediatamain la procedura accelerada cun l’audiziun davart ils motivs d’asil u cun la concessiun da l’attenziun giuridica tenor l’artitgel 36. Il Cussegl federal fixescha ils singuls pass da la procedura.

Sche l’audiziun davart ils motivs d’asil mussa ch’ina decisiun en il rom da la procedura accelerada n’è betg pussaivla, en spezial perquai ch’i dovra ulteriurs scleriments, vegn la dumonda d’asil tractada en la procedura extendida ed il requirent d’asil vegn attribuì ad in chantun tenor l’artitgel 27.

Ils chantuns tschertgan in’enclegientscha davart la repartiziun dals requirents d’asil.

Cun reparter ils requirents d’asil vegnan resguardadas adequatamain las prestaziuns spezialas furnidas dals chantuns, nua ch’i sa chattan centers da la Confederaziun u plazzas aviaticas.⁸⁹

Sch’ils chantuns na chattan betg in’enclegientscha, fixescha il Cussegl federal ils criteris da repartiziun en in’ordinaziun suenter avair tadlà lur opiniun.

Il SEM attribuescha ils requirents d’asil als chantuns (chantuns d’attribuziun).⁹⁰ Quai fa el cun tegnair quint dals interess degns da vegnir protegids dals chantuns e dals requirents d’asil. La decisiun d’attribuziun po vegnir contestada mo cun la motivaziun ch’ella violeschia il princip da l’unitad da la famiglia.

Betg attribuidas ad in chantun na vegnan persunas, a las qualas è vegnida ordinada l’execuziun da la spedida e da las qualas la decisiun d’asil ha survegnì forza legala en in center da la Confederaziun u da las qualas la dumonda d’asil è vegnida stritgada en in center da la Confederaziun.⁹¹

Il SEM u las autoritads chantunalas pon attribuir in lieu da dimora als requirents d’asil.

Els pon attribuir in alloschi als requirents d’asil, en spezial als collocar en moda collectiva. Ils chantuns garanteschan in manaschi ordinari; per quest intent pon els decretar disposiziuns e prender mesiras.⁹²

Il SEM taidla ils motivs d’asil dals requirents d’asil; l’audiziun ha lieu en ils centers da la Confederaziun.

En cas da basegn consultescha el in interpret.

Sin agens custs pon ils requirents d’asil sa laschar accumpagnar supplementarmain d’ina persuna e d’in interpret da lur tscherna che n’èn sezs betg requirents d’asil.

L’audiziun vegn protocollada. Il protocol vegn suttascrit da las persunas participadas.

Avant e durant il mandat po il SEM laschar examinar la confidenza da las interpretas e dals interprets sco er da las translaturas e dals translaturs.

La confidenza vegn examinada tras ils posts spezialisads ch’èn incaricads per realisar controllas da segirezza tenor l’artitgel 31 alinea 2 da la Lescha dals 18 da december 2020⁹⁵ davart la segirezza da las infurmaziuns (LSIn). Per la procedura vegnan applitgadas analogamain las disposiziuns da la LSIn davart la controlla da segirezza da basa.

Sche las interpretas ed ils interprets sco er las translaturas ed ils translaturs vegnan suttamess a medem temp ad ina controlla da segirezza da persunas tenor la LSIn, vegnan cumbinadas las duas proceduras.

Il SEM surpiglia ils custs da las examinaziuns da la confidenza.

Il Cussegl federal po far cunvegnas cun terzs stadis e cun organisaziuns internaziunalas davart la collavuraziun per eruir ils fatgs. En spezial po el far cunvegnas davart il barat vicendaivel d’infurmaziuns per sclerir ils motivs, per ils quals in requirent d’asil ha bandunà ses stadi d’origin u da derivanza, sco er per sclerir ses itinerari e sia dimora en in terz stadi.

En enclegientscha cun ils chantuns po il DFGP fixar ch’ils emploiads da las autoritads chantunalas preparian decisiuns per mauns dal SEM sut la direcziun dal SEM.

Il SEM n’entra per regla betg sin dumondas d’asil, sch’ils requirents d’asil:

1. pon turnar en in terz stadi segir tenor l’artitgel 6a alinea 2 litera b, nua ch’els èn sa trategnids avant;

2. pon sa render en in terz stadi ch’è cumpetent per la realisaziun da la procedura d’asil e da spedida sin basa d’in contract internaziunal;

3. pon turnar en in terz stadi, nua ch’els èn sa trategnids avant;

4. pon ir vinavant en in terz stadi, per il qual els han in visum ed en il qual els pon dumandar protecziun;

5. pon ir vinavant en in terz stadi, nua ch’ils proxims parents vivan u nua ch’i vivan persunas, cun las qualas els han stretgas relaziuns;

6. ¹⁰⁰pon vegnir spedids en lur stadi d’origin u da derivanza tenor l’artitgel 31b.

L’alinea 1 literas c–e n’è betg applitgabel, sch’i dat indizis ch’il terz stadi na porschia en il cas singul betg ina protecziun effectiva cunter in’expulsiun tenor l’artitgel 5 alinea 1.

Il SEM n’entra per regla betg sin dumondas che n’adempleschan betg las premissas da l’artitgel 18. Quai vala en spezial, sche la dumonda d’asil vegn inoltrada exclusivamain per motivs economics u medicinals.

En ils ulteriurs cas refusa il SEM la dumonda d’asil, sch’il status da fugitiv n’è betg vegnì cumprovà u vegnì fatg valair vardaivlamain u sch’igl è avant maun in motiv d’exclusiun d’asil tenor ils artitgels 53 e 54.¹⁰¹

In requirent d’asil, cunter il qual ina decisiun d’asil negativa ed ina decisiun da spedida cun vigur legala èn vegnidas pronunziadas en in stadi ch’è lià tras ina da las cunvegnas d’associaziun a la reglamentaziun da Dublin (stadi da Dublin), po vegnir spedì directamain en ses stadi d’origin u da derivanza tenor las premissas da la Directiva 2001/40/CE¹⁰³, sche:

1. il stadi da Dublin cumpetent n’exequescha durant in temp pli lung naginas spedidas en il stadi d’origin u da derivanza dal requirent d’asil; e

2. la spedida da la Svizra po previsiblamain vegnir exequida svelt.

Il SEM sa procura – tar las autoritads cumpetentas dal stadi da Dublin respectiv – las infurmaziuns ch’èn necessarias per exequir la spedida e fa las cunvegnas necessarias.

En cas che la Svizra è cumpetenta per examinar ina dumonda d’asil sin fundament da l’Ordinaziun (UE) nr. 604/2013¹⁰⁶, vegn la procedura d’asil reaverta, e quai er, sche la dumonda d’asil era vegnida stritgada avant.

En cas da decisiuns da betg entrar en chaussa tenor l’artitgel 31a alinea 1 vegn concedida l’attenziun giuridica al requirent d’asil. Il medem vala, sch’il requirent d’asil:

1. engiona las autoritads davart sia identitad e sche quest engion è segir sin basa dals resultats da l’examinaziun dal servetsch d’identificaziun u d’auters meds da cumprova;

2. basa sia dumonda decisivamain sin meds da cumprova fauss u sfalsifitgads;

3. violescha en autra moda grevamain e culpaivlamain sia obligaziun da cooperar.

En ils ulteriurs cas ha lieu in’audiziun tenor l’artitgel 29.

Decisiuns en proceduras da Dublin (art. 26b) ston vegnir communitgadas entaifer 3 dis da lavur suenter ch’il stadi da Dublin respectiv ha approvà la dumonda da transferiment tenor ils artitgels 21 e 23 da l’Ordinaziun (UE) nr. 604/2013¹⁰⁹.

Decisiuns en la procedura accelerada (art. 26c) ston vegnir communitgadas entaifer 8 dis da lavur suenter che la fasa preparatorica è terminada.

Sch’i èn avant maun motivs plausibels e sch’igl è previsibel che la decisiun po vegnir prendida en il center da la Confederaziun, pon ils termins tenor ils alineas 1 e 2 vegnir surpassads per intgins dis.

Decisiuns en la procedura extendida (art. 26d) ston vegnir prendidas entaifer 2 mais suenter che la fasa preparatorica è terminada.

En ils ulteriurs cas èn las decisiuns da betg entrar en chaussa da prender entaifer 5 dis da lavur e las decisiuns entaifer 10 dis da lavur suenter l’inoltraziun da la dumonda.

Il SEM decida en moda prioritara ed immediatamain, sch’il requirent d’asil è en arrest d’extradiziun sin basa d’ina dumonda dal stadi ch’el ha bandunà per tschertgar protecziun en Svizra. Quai vala er, sch’ina expulsiun tenor l’artitgel 66a u 66a^bis dal Cudesch penal (CP)¹¹⁰, tenor l’artitgel 49a u 49a^bis da la Lescha penala militara dals 13 da zercladur 1927¹¹¹ (LPM) u tenor l’artitgel 68 LEI¹¹² è vegnida pronunziada envers el.¹¹³

Decisiuns da betg entrar en chaussa ston vegnir motivadas en moda summarica.

En ina strategia fixescha il SEM, tge dumondas d’asil che vegnan tractadas cun prioritad. Quai fa el resguardond ils termins legals da tractament, la situaziun en ils stadis da derivanza, la dumonda, sche las dumondas èn evidentamain motivadas u nunmotivadas, sco er il cumportament dals requirents d’asil.

Sche l’interrogaziun en in center da la Confederaziun u sche l’audiziun mussa che requirents d’asil tutgan tar ina gruppa da persunas cun basegn da protecziun tenor l’artitgel 66, survegnan els protecziun provisorica.

Sche l’audiziun mussa ch’ils requirents d’asil na pon ni cumprovar ni far valair vardaivlamain lur status da fugitiv e sche nagins motivs na s’opponan a lur spedida or da la Svizra, vegn la dumonda refusada senza ulteriurs scleriments.

La decisiun sto vegnir motivada almain en moda summarica.¹¹⁸

Sch’ina dumonda d’extradiziun en il senn da la Lescha federala dals 20 da mars 1981¹²¹ davart l’assistenza giudiziala internaziunala è pendenta cunter il requirent d’asil, consultescha il SEM las actas da la procedura d’extradiziun per decider davart la dumonda d’asil.

Tgi che ha fatg ina dumonda d’asil en Svizra, dastga sa trategnair en Svizra fin a la fin da la procedura.

Durant la dimora en ils centers da la Confederaziun na dastgan ils requirents d’asil exercitar nagina activitad da gudogn.¹²³

Las ulteriuras premissas per l’admissiun ad in’activitad da gudogn sa drizzan tenor la LEI¹²⁴.¹²⁵

Sche la procedura d’asil è vegnida refusada cun vigur legala, scroda la permissiun d’exercitar in’activitad da gudogn suenter la scadenza dal termin da partenza fixà, er sch’ina procedura extraordinaria da meds legals è vegnida introducida e sche l’execuziun da la spedida è vegnida suspendida. Sch’il SEM prolunghescha il termin da partenza en il rom da la procedura ordinaria, po vinavant vegnir permessa in’activitad da gudogn. Durant ina procedura tenor l’artitgel 111c na vegnan permessas naginas activitads da gudogn.¹²⁶

En enclegientscha cun il Departament d’economia, furmaziun e retschertga po il DFGP autorisar ils chantuns da prolungar las permissiuns d’exercitar in’activitad da gudogn per tschertas categorias da persunas sur la scadenza dal termin da partenza ora, sche circumstanzas spezialas giustifitgeschan quai. Quai vala tenor il senn er per proceduras d’asil tenor l’artitgel 111c.¹²⁷

Il Cussegl federal po decretar in scumond da lavur limità per tschertas gruppas da requirents d’asil.¹²⁸

Requirents d’asil che han il dretg d’exercitar in’activitad da gudogn tenor las disposiziuns da la polizia d’esters u che prendan part da programs d’occupaziun n’èn betg suttamess al scumond da lavur.¹²⁹

Sch’il SEM refusa la dumonda d’asil u n’entra betg sin la dumonda, dispona el per regla la spedida or da la Svizra ed ordinescha l’execuziun; el resguarda dentant il princip da l’unitad da la famiglia. Dal rest vegnan applitgads ils artitgels 83 ed 84 LEI¹³² per ordinar l’execuziun da la spedida.

La disposiziun da spedida cuntegna:

1. ¹³⁵cun resalva da contracts internaziunals, en spezial da las cunvegnas d’associaziun a la reglamentaziun da Dublin¹³⁶, l’obligaziun dal requirent d’asil da bandunar la Svizra ed il territori da Schengen sco er l’obligaziun da cuntinuar cun ses viadi fin en il stadi da derivanza u en in ulteriur stadi che sa chatta ordaifer il territori da Schengen e che recepescha la persuna;

2. ¹³⁷cun resalva da contracts internaziunals, en spezial da las cunvegnas d’associaziun a la reglamentaziun da Dublin, il termin, fin il qual la persuna sto avair bandunà la Svizra ed il territori da Schengen; sch’i vegn ordinada in’admissiun provisorica, vegn il termin da partenza fixà pir, cura che questa mesira vegn abolida;

3. ¹³⁸la smanatscha da meds da sforz;

4. eventualmain la designaziun dals stadis, nua ch’il requirent d’asil na dastga betg vegnir tramess enavos;

5. eventualmain l’ordinaziun d’ina mesira substitutiva empè da l’execuziun;

6. la designaziun dal chantun ch’è cumpetent per exequir la spedida u la mesira substitutiva.

Cun la disposiziun da spedida sto vegnir fixà in termin da partenza adequat tranter 7 e 30 dis. En cas da decisiuns prendidas en la procedura accelerada importa il termin da partenza 7 dis. En la procedura extendida importa il termin tranter 7 e 30 dis.¹³⁹

Sche circumstanzas spezialas, sco la situaziun famigliara, problems da la sanadad u ina lunga durada da la dimora, pretendan quai, vegn fixà in termin da partenza pli lung u vegn prolungà il termin da partenza.¹⁴⁰

La spedida po vegnir exequida immediatamain u i po vegnir fixà in termin da partenza da main che 7 dis, sche la persuna pertutgada vegn spedida sin basa da las cunvegnas d’associaziun a la reglamentaziun da Dublin.¹⁴¹

Al requirent d’asil sto vegnir surdà in fegl d’infurmaziun cun explicaziuns davart la disposiziun da spedida.¹⁴²

Las datas da burgais da terzs stadis, cunter ils quals è vegnida decretada ina decisiun da return en il senn da la Directiva 2008/115/CE¹⁴⁴ tenor ils artitgels 44 e 45 da questa lescha, vegnan inscrittas en il sistem d’infurmaziun da Schengen (SIS) tras il SEM.

Spedidas da fugitivs vegnan inscrittas en il SIS tras l’autoritad cumpetenta che ha decretà la decisiun da spedida u d’expulsiun tenor ils artitgels 64 u 68 LEI¹⁴⁵.

Ils artitgels 68b–68e LEI èn applitgabels tenor il senn.

Il chantun d’attribuziun è obligà d’exequir la disposiziun da spedida.¹⁴⁶

Durant ch’in requirent d’asil sa trategna en in center da la Confederaziun, è cumpetent il chantun da staziunament per exequir la spedida. Per persunas tenor l’artitgel 27 alinea 4 resta il chantun da staziunament cumpetent per exequir la spedida er suenter lur dimora en in center da la Confederaziun. Sin fundament da circumstanzas spezialas po il Cussegl federal prevair ch’in auter chantun vegnia designà sco cumpetent empè dal chantun da staziunament.¹⁴⁷

En cas d’ina dumonda multipla tenor l’artitgel 111c resta il chantun ch’era vegnì designà sco cumpetent en il rom da l’anteriura procedura d’asil e da spedida, vinavant cumpetent per exequir la spedida e per pajar l’agid d’urgenza.¹⁴⁸

Sch’i sa mussa che l’execuziun n’è per motivs tecnics betg pussaivla, propona il chantun al SEM d’ordinar in’admissiun provisorica.¹⁴⁹

Il SEM surveglia l’execuziun e fa – ensemen cun ils chantuns – in monitoring da las execuziuns da las spedidas.¹⁵⁰

Suenter ch’ina decisiun da spedida exequibla è avant maun, èn las persunas pertutgadas obligadas da cooperar a la procuraziun da documents da viadi valaivels.

Sche l’identitad da la persuna pertutgada n’è betg clera e sch’i n’è betg pussaivel da procurar en autra moda documents da viadi valaivels cun stentas raschunaivlas, po il SEM obligar la persuna pertutgada d’al surdar ils purtaders electronics da datas, suenter che la decisiun è entrada en vigur.

L’evaluaziun da las datas persunalas sco er la procedura sa drizzan confurm al senn tenor l’artitgel 8a. Las datas persunalas ch’èn necessarias per exequir la spedida pon vegnir transmessas a las autoritads dal chantun cumpetent.

Sche requirents d’asil spedids fugian da l’execuziun cun tegnair secret lur lieu da dimora, po il chantun cumpetent u il SEM als laschar tschertgar tras la polizia.

Sche requirents d’asil spedids na sa chattan betg en il chantun che sto exequir la spedida, survegn el – sin dumonda – agid uffizial dal chantun da dimora. Quest agid uffizial cumpiglia en spezial la surdada da la persuna pertutgada al chantun cumpetent u l’execuziun directa da la spedida.

Asil vegn concedì a persunas che han il status da fugitiv, sch’i n’èn avant maun nagins motivs d’exclusiun.

A fugitivs ch’èn vegnids recepids en in auter stadi poi vegnir concedì asil, sch’els sa trategnan dapi almain 2 onns confurm a l’urden e senza interrupziun en Svizra.

Conjugals da fugitivs e lur uffants minorens vegnan renconuschids sco fugitivs e survegnan asil, sche naginas circumstanzas spezialas na s’opponan a quai.¹⁵²

Sche la procedura d’asil porta indizis ch’igl existia in motiv da nunvalaivladad tenor l’artitgel 105 cifra 5 u 105a dal Cudesch civil svizzer (CCS)¹⁵³, annunzia il SEM quai a l’autoritad cumpetenta tenor l’artitgel 106 CCS.¹⁵⁴ La procedura vegn sistida, fin che questa autoritad ha prendì ina decisiun. Sche l’autoritad porta plant, vegn la procedura sistida fin ch’ina sentenzia cun vigur legala è avant maun. Sch’il conjugal dal fugitiv è a l’exteriur, vegn infurmada l’autoritad cumpetenta e vegn sistida la procedura suenter sia entrada en Svizra.^{155 156}

...¹⁵⁷

Uffants naschids en Svizra da fugitivs vegnan er renconuschids sco fugitivs, sche naginas circumstanzas spezialas na s’opponan a quai.¹⁵⁸

Sche las persunas cun dretg d’asil tenor l’alinea 1 èn vegnidas separadas tras la fugia e sch’ellas sa chattan a l’exteriur, sto lur entrada en Svizra vegnir permessa sin dumonda.¹⁵⁹

...¹⁶⁰

...¹⁶¹

...¹⁶²

A fugitivs na vegn betg concedì asil, sche:

1. els n’èn betg degns da survegnir asil pervia d’acts condemnabels;

2. han violà u pericliteschan la segirezza interna u externa da la Svizra; u

3. igl è vegnida pronunziada envers els in’expulsiun tenor l’artitgel 66a u 66a^bis CP¹⁶⁴ u tenor l’artitgel 49a u 49a^bis LPM¹⁶⁵.

A fugitivs na vegn betg concedì asil, sch’els èn pir daventads fugitivs en il senn da l’artitgel 3 tras la partenza or da lur stadi d’origin u da derivanza u pervia da lur cumportament suenter la partenza.

En temps da tensiuns internaziunalas augmentadas, en cas da conflicts armads, en ils quals la Svizra n’è betg involvida, u en cas d’in chatsch extraordinari da requirents d’asil en temps da pasch conceda la Svizra asil als fugitivs, uschè ditg che las circumstanzas permettan da far quai.

Il Cussegl federal prenda la mesiras necessarias. En divergenza da la lescha po el restrenscher las premissas per conceder asil ed il status giuridic dals fugitivs e fixar disposiziuns da procedura particularas. El infurmescha immediatamain l’Assamblea federala en chaussa.

Sche l’alloschament permanent da fugitivs surpassa las pussaivladads da la Svizra, poi er mo vegnir concedì provisoricamain asil, fin che las persunas admessas pon ir vinavant.

Sch’i sa mussa ch’in dumber considerabel da fugitivs vegn a vegnir en Svizra, tschertga il Cussegl federal ina collavuraziun internaziunala svelta ed efficazia en vista a lur repartiziun.

A gruppas da fugitivs pli grondas vegni concedì asil sin basa d’ina decisiun dal Cussegl federal. Tar gruppas da fugitivs pli pitschnas decida il DFGP.

Il SEM fixescha, tgi che fa part d’ina tala gruppa.

Per la repartiziun dals fugitivs sin ils chantuns vala l’artitgel 27.

En il rom d’ina emprima integraziun po la Confederaziun attribuir in alloschi provisoric a gruppas da fugitivs e las collocar en spezial en in center d’emprima integraziun.

Il status giuridic dals fugitivs en Svizra sa drizza tenor il dretg che vala per persunas estras, uschenavant ch’i n’èn betg applitgablas disposiziuns spezialas, en spezial quellas da questa lescha e da la Convenziun dals 28 da fanadur 1951¹⁶⁶ davart il statut dals fugitivs.

Persunas, a las qualas la Svizra ha concedì asil u las qualas adempleschan il status da fugitiv, valan envers tut las autoritads federalas e chantunalas sco fugitivs en il senn da questa lescha sco er da la Convenziun dals 28 da fanadur 1951¹⁶⁸ davart il statut dals fugitivs.

Persunas che han survegnì asil han il dretg d’ina permissiun da dimora en il chantun, nua ch’ellas sa trategnan legalmain.

La concessiun da la permissiun da domicil sa drizza tenor l’artitgel 34 LEI¹⁷⁰.¹⁷¹

Persunas, a las qualas la Svizra ha concedì asil u las qualas ella ha recepì provisoricamain sco fugitivs, sco er fugitivs cun in’expulsiun legalmain valaivla tenor l’artitgel 66a u 66a^bis CP¹⁷³, tenor l’artitgel 49a u 49a^bis LPM¹⁷⁴ u tenor l’artitgel 68 LEI¹⁷⁵ pon exercitar en l’entira Svizra in’activitad da gudogn. En cas d’ina activitad da gudogn dependenta ston vegnir observadas las cundiziuns da salari e da lavur usitadas al lieu, en la professiun ed en la branscha (art. 22 LEI).¹⁷⁶

Il patrun sto annunziar ordavant a l’autoritad cumpetenta per il lieu da lavur, designada dal chantun, il cumenzament e la finiziun da l’activitad da gudogn dependenta sco er ina midada da plazza. En cas d’ina activitad da gudogn independenta sto la persuna pertutgada annunziar quai. La procedura d’annunzia sa drizza tenor l’artitgel 85a alineas 2–6 LEI.¹⁷⁷

L’alinea 2 n’è betg applitgabel per fugitivs renconuschids che han ina permissiun da domicil.

Persunas, a las qualas la Svizra ha concedì asil, vegnan admessas als examens federals per las professiuns medicalas; il Departament federal da l’intern fixescha las premissas.

Il SEM revochescha l’asil u il status da fugitiv:

1. sche la persuna estra ha survegnì asil u il status da fugitiv tras indicaziuns faussas u cun zuppentar fatgs impurtants;

2. per motivs tenor l’artitgel 1 litera C cifras 1–6 da la Convenziun dals 28 da fanadur 1951¹⁷⁸ davart il statut dals fugitivs.

El revochescha il status da fugitiv, sch’il fugitiv viagescha en ses stadi d’origin u da derivanza. La revocaziun na vegn betg pronunziada, sche la persuna estra fa valair vardaivlamain ch’ella è vegnida sfurzada da sa render en il stadi d’origin u da derivanza.¹⁷⁹

Il SEM revochescha l’asil, sche fugitivs:

1. han violà u pericliteschan la segirezza interna u externa da la Svizra u han commess acts chastiabels spezialmain condemnabels;

2. han cuntrafatg ad in scumond da viagiar tenor l’artitgel 59c alinea 1 segunda frasa LEI¹⁸⁰.¹⁸¹

La revocaziun da l’asil u dal status da fugitiv vala envers tut las autoritads federalas e chantunalas.

La revocaziun da l’asil u dal status da fugitiv na s’extenda betg sin il conjugal e sin ils uffants.¹⁸²

L’asil en Svizra scada, sche:

1. ¹⁸³fugitivs èn sa trategnids durant dapli che 1 onn a l’exteriur;

2. fugitivs han survegnì asil en in auter pajais u la permissiun da star là permanentamain;

3. ils fugitivs desistan da l’asil;

4. ¹⁸⁴la spedida u l’expulsiun è vegnida exequida;

5. in’expulsiun tenor l’artitgel 66a u 66a^bis CP¹⁸⁶ u tenor l’artitgel 49a u 49a^bis LPM¹⁸⁷ è entrada en vigur.

Il SEM po prolungar il termin tenor l’alinea 1 litera a, sche circumstanzas spezialas èn avant maun.

Il status da fugitiv e l’asil scadan, sche la persuna estra acquista la naziunalitad svizra tenor l’artitgel 1 part C cifra 3 da la Convenziun dals 28 da fanadur 1951¹⁸⁸ davart il statut dals fugitivs.¹⁸⁹

La spedida u l’expulsiun da fugitivs sa drizza tenor l’artitgel 64 LEI¹⁹¹ en cumbinaziun cun l’artitgel 63 alinea 1 litera b e cun l’artitgel 68 LEI. L’artitgel 5 resta resalvà.

Il Cussegl federal decida, sche e tenor tge criteris che gruppas da persunas cun basegn da protecziun tenor l’artitgel 4 survegnan protecziun provisorica.

L’emprim consultescha el represchentants dals chantuns, da las ovras d’agid ed eventualmain d’autras organisaziuns nunguvernamentalas sco er l’Autcumissariat da las Naziuns Unidas per ils fugitivs.

La concessiun da protecziun provisorica sco er mesiras e prestaziuns d’agid en il stadi d’origin u da derivanza u en la regiun da derivanza da las persunas cun basegn da protecziun duain sa cumplettar uschè bain sco pussaivel.

La Confederaziun collavura cun il stadi d’origin u da derivanza, cun auters stadis d’admissiun e cun organisaziuns internaziunalas per crear las premissas per in return segir.

Il SEM designescha pli detagliadamain la gruppa da persunas cun basegn da protecziun e decida, a tgi che la Svizra conceda protecziun provisorica. El resguarda en quest connex il princip da l’unitad da la famiglia.

La decisiun davart la concessiun da protecziun provisorica po vegnir contestada mo cun la motivaziun ch’ella violeschia il princip da l’unitad da la famiglia.

...¹⁹²

Per dumondas da persunas cun basegn da protecziun al cunfin u en Svizra èn applitgabels tenor il senn ils artitgels 18 e 19 sco er 21–23.¹⁹³

Sch’i n’è betg avant maun ina persecuziun evidenta en il senn da l’artitgel 3, fixescha il SEM, suenter l’interrogaziun en il center da la Confederaziun tenor l’artitgel 26, tgi che fa part d’ina gruppa da persunas cun basegn da protecziun ed a tgi che la Svizra conceda protecziun provisorica. La concessiun da protecziun provisorica n’è betg contestabla.

Sch’ina persuna survegn protecziun provisorica, vegn sistida la procedura davart in’eventuala dumonda da vegnir renconuschì sco fugitiv.

Sch’il SEM ha l’intenziun da refusar la protecziun provisorica, cuntinuescha el immediatamain cun la procedura per la renconuschientscha sco fugitiv u cun la procedura da spedida.

Persunas cun basegn da protecziun che han fatg la dumonda da vegnir renconuschidas sco fugitivs pon pretender il pli baud 5 onns suenter la decisiun da sistida tenor l’artitgel 69 alinea 3 che la procedura per la renconuschientscha sco fugitiv vegnia reaverta. Sche questa procedura vegn reaverta, vegn abolida la protecziun provisorica.

Als conjugals da persunas cun basegn da protecziun ed a lur uffants minorens vegn concedida protecziun provisorica, sche:¹⁹⁴

1. els dumondan cuminaivlamain protecziun ed i n’existan nagins motivs d’exclusiun tenor l’artitgel 73;

2. la famiglia è vegnida separada tras eveniments tenor l’artitgel 4, vul sa reunir en Svizra e naginas circumstanzas spezialas na s’opponan a quai.

Sche la procedura per la concessiun da protecziun provisorica porta indizis ch’igl existia in motiv da nunvalaivladad tenor l’artitgel 105 cifra 5 u 105a CCS¹⁹⁵, annunzia il SEM quai a l’autoritad cumpetenta tenor l’artitgel 106 CCS.¹⁹⁶ La dumonda da reuniun vegn sistida, fin che questa autoritad ha prendì ina decisiun. Sche l’autoritad porta plant, vegn la dumonda sistida, fin ch’ina sentenzia cun vigur legala è avant maun. Sch’il conjugal da la persuna cun basegn da protecziun è a l’exteriur, vegn l’autoritad cumpetenta infurmada e vegn la procedura sistida, suenter ch’el è entrà en Svizra.^{197 198}

Als uffants naschids en Svizra da persunas cun basegn da protecziun vegn medemamain concedida protecziun provisorica.

Sche las persunas cun dretg da protecziun sa chattan a l’exteriur, ston ellas survegnir la permissiun d’entrar en Svizra.

Il Cussegl federal regla per auters cas las premissas per ina reuniun da la famiglia en Svizra.

Per las proceduras tenor ils artitgels 68, 69 e 71 èn dal rest applitgablas tenor il senn las disposiziuns da la 1., 2a. e 3. secziun dal 2. chapitel. Per las proceduras tenor ils artitgels 69 e 71 èn applitgablas tenor il senn las disposiziuns dal 8. chapitel.

Nagina protecziun provisorica na vegn concedida, sche la persuna cun basegn da protecziun:

1. ha ademplì in causal tenor l’artitgel 53;

2. ha violà la segirezza publica e l’urden public u ha periclità tals en moda gravanta; u

3. è vegnida imponida cun in’expulsiun legalmain valaivla tenor l’artitgel 66a u 66a^bis CP²⁰¹ u tenor l’artitgel 49a u 49a^bis LPM²⁰².

Las persunas cun basegn da protecziun sa trategnan en il chantun, al qual ellas èn vegnidas attribuidas.

Sch’il Cussegl federal n’ha anc betg abolì la protecziun provisorica suenter 5 onns, survegnan las persunas cun basegn da protecziun ina permissiun da dimora da quest chantun; questa permissiun vala fin che la protecziun provisorica vegn abolida.

Diesch onns suenter la concessiun da la protecziun provisorica po il chantun dar ina permissiun da domicil a questas persunas.

Durant ils emprims 3 mais suenter l’entrada en Svizra na dastgan las persunas cun basegn da protecziun betg exercitar in’activitad da gudogn. Suenter sa drizzan las premissas per l’admissiun ad in’activitad da gudogn tenor la LEI²⁰³.²⁰⁴

Il Cussegl federal po decretar cundiziuns pli favuraivlas per exercitar in’activitad da gudogn.

Permissiuns d’exercitar in’activitad da gudogn gia concedidas restan valaivlas.

Persunas cun basegn da protecziun che han il dretg d’exercitar in’activitad da gudogn tenor las disposiziuns da la polizia d’esters u che prendan part da programs d’occupaziun n’èn betg suttamessas al scumond da lavur.²⁰⁵

Suenter avair consultà represchentants dals chantuns, da las ovras d’agid ed eventualmain d’autras organisaziuns nunguvernamentalas, l’Autcumissariat da las Naziuns Unidas per ils fugitivs sco er organisaziuns internaziunalas fixescha il Cussegl federal la data che la protecziun provisorica per tschertas gruppas da persunas cun basegn da protecziun vegn abolida; el prenda quest conclus en furma d’ina disposiziun generala.

Il SEM conceda l’attenziun giuridica a las persunas pertutgadas dal conclus tenor l’alinea 1.

Sche l’attenziun giuridica porta indizis per ina persecuziun, ha lieu in’audiziun tenor l’artitgel 29.²⁰⁶

Sche las persunas pertutgadas na prendan nagina posiziun cura ch’ellas survegnan l’attenziun giuridica, dispona il SEM la spedida. Per exequir la spedida valan ils artitgels 10 alinea 4 e 46–48 da questa lescha sco er l’artitgel 71 LEI²⁰⁷ tenor il senn.²⁰⁸

Per ils alineas 2–4 èn applitgablas tenor il senn las disposiziuns da la 1a. secziun dal 8. chapitel.²⁰⁹

La Confederaziun sustegna stentas internaziunalas per l’organisaziun dal return.

Il SEM po revocar la protecziun provisorica, sche:

1. quella è vegnida cuntanschida tras indicaziuns faussas u cun zuppentar fatgs impurtants;

2. la persuna cun basegn da protecziun ha violà u periclitescha la segirezza interna u externa da la Svizra u ha commess acts condemnabels;

3. la persuna cun basegn da protecziun è, dapi la concessiun da la protecziun provisorica, sa trategnida repetidamain u per pli ditg en il stadi d’origin u da derivanza;

4. la persuna cun basegn da protecziun ha in dretg da dimora ordinari en in terz stadi, en il qual ella po returnar.

La protecziun provisorica na vegn betg revocada, sche la persuna cun basegn da protecziun sa renda en ses stadi d’origin u da derivanza cun il consentiment da las autoritads cumpetentas.

La revocaziun da la protecziun provisorica na s’extenda betg sin il conjugal e sin ils uffants, nun ch’i sa mussia che quels na basegnan nagina protecziun.²¹⁰

Sche la protecziun provisorica duai vegnir revocada, ha per regla lieu in’audiziun tenor l’artitgel 29. Las disposiziuns da la 1a. secziun dal 8. chapitel èn applitgablas tenor il senn.²¹¹

La protecziun provisorica scada, sche la persuna cun basegn da protecziun:

1. ha transferì il center da sias relaziuns da viver a l’exteriur;

2. ha desistì da la protecziun provisorica;

3. ha survegnì ina permissiun da domicil sin basa da la LEI²¹³; u

4. ²¹⁴è vegnida imponida cun in’expulsiun legalmain valaivla tenor l’artitgel 66a u 66a^bis CP²¹⁵, tenor l’artitgel 49a u 49a^bis LPM²¹⁶ u tenor l’artitgel 68 LEI²¹⁷.

Las disposiziuns dal 3. e 4. chapitel davart ils conjugals valan tenor il senn per il partenadi registrà da pèrs da la medema schlattaina.

La Confederaziun garantescha l’agid social u l’agid d’urgenza per persunas che sa trategnan en Svizra sin basa da questa lescha e ch’èn collocadas en in center da la Confederaziun u en in center d’emprima integraziun per gruppas da fugitivs. En collavuraziun cun il chantun da staziunament procura ella per il provediment da la sanadad e per l’instrucziun da scola fundamentala. Ella po transferir questas incumbensas parzialmain u cumplainamain a terzas parts. Ils artitgels 81–83a valan tenor il senn.

Sin basa d’in contract indemnisescha il SEM a las terzas parts incumbensadas ils custs d’administraziun, ils custs da persunal sco er ils ulteriurs custs che resultan cun ademplir las incumbensas tenor l’alinea 1. L’indemnisaziun vegn fixada en moda pauschala. Excepziunalmain pon las contribuziuns vegnir fixadas tenor las expensas, en spezial per indemnisar custs unics.

Il SEM po fixar cun il chantun da staziunament che quel fetschia in’assicuranza obligatorica da malsauns. Il SEM indemnisescha cun ina pauschala ils custs per las premias da la cassa da malsauns, per la resalva persunala e per la franschisa.

Il chantun da staziunament organisescha l’instrucziun da scola fundamentala per requirents d’asil ch’èn obligads d’ir a scola e che sa trategnan en in center da la Confederaziun. Tenor basegn ha l’instrucziun lieu en quests centers. La Confederaziun po pajar contribuziuns per realisar l’instrucziun da scola fundamentala. L’indemnisaziun vegn fixada en moda pauschala. Excepziunalmain pon las contribuziuns vegnir fixadas tenor las expensas, en spezial per indemnisar custs unics.

Ils chantuns d’attribuziun garanteschan l’agid social u l’agid d’urgenza per persunas che sa trategnan en Svizra sin basa da questa lescha. Per persunas che n’èn betg vegnidas attribuidas ad in chantun, vegn concedì l’agid d’urgenza da quel chantun ch’è vegnì designà sco cumpetent per exequir la spedida. Ils chantuns pon transferir l’adempliment da questas incumbensas parzialmain u cumplainamain a terzas parts.

Persunas che sa trategnan en Svizra sin basa da questa lescha e che na pon betg finanziar lur vita cun agens meds survegnan las prestaziuns d’agid social necessarias, sch’i na dat betg ina terza part che sto finanziar quella sin basa d’ina obligaziun legala u contractuala, respectivamain l’agid d’urgenza, sch’ellas dumondan tal.

Per il pajament da prestaziuns d’agid social e d’agid d’urgenza vala il dretg chantunal. Persunas cun ina decisiun da spedida cun vigur legala, per las qualas è vegnì fixà in termin da partenza, vegnan exclusas da l’agid social.²²⁵

Per la durada d’ina procedura extraordinaria da meds legals u d’ina procedura d’asil tenor l’artitgel 111c survegnan las persunas tenor l’alinea 1 ed ils requirents d’asil agid d’urgenza sin dumonda. Quai vala er, sche l’execuziun da la spedida è vegnida suspendida.²²⁶

Durant in moratori general areguard las decisiuns e las execuziuns pon ils chantuns pajar l’agid social per persunas tenor ils alineas 1 e 2, sch’il DFGP prevesa quai. L’indemnisaziun sa drizza tenor l’artitgel 88 alinea 2.²²⁷

Requirents d’asil e persunas cun basegn da protecziun senza permissiun da dimora ston sche pussaivel vegnir sustegnids en furma da prestaziuns realas. La tariffa per il sustegn è pli bassa che la tariffa per la populaziun indigena.²²⁸

Tar la collocaziun da requirents d’asil minorens betg accumpagnads, da famiglias cun uffants e da persunas che basegnan assistenza stoi sche pussaivel vegnir tegnì quint da lur basegns spezials.²²⁹

L’agid d’urgenza sto sche pussaivel vegnir prestà en furma da prestaziuns realas en ils lieus designads dals chantuns u da la Confederaziun. La tariffa per il sustegn è pli bassa che la tariffa per l’agid social che vegn concedì als requirents d’asil ed a las persunas cun basegn da protecziun senza permissiun da dimora.²³⁰

Ins sto tegnair quint da la situaziun speziala da fugitivs e da persunas cun basegn da protecziun che han il dretg d’ina permissiun da dimora; oravant tut duai vegnir facilitada l’integraziun professiunala, sociala e culturala.

L’assicuranza da malsauns per requirents d’asil e per persunas cun basegn da protecziun senza permissiun da dimora sto vegnir concepida tenor la Lescha federala dals 18 da mars 1994²³² davart l’assicuranza da malsauns (LAMal) cun resalva da las suandantas disposiziuns.

Per requirents d’asil e per persunas cun basegn da protecziun senza permissiun da dimora pon ils chantuns restrenscher la tscherna da l’assicuranza e designar ina u pliras assicuranzas che porschan ina furma d’assicuranza speziala tenor l’artitgel 41 alinea 4 LAMal.

Per requirents d’asil e per persunas cun basegn da protecziun senza permissiun da dimora pon els restrenscher la tscherna dals furniturs da prestaziuns tenor ils artitgels 36–40 LAMal. Els pon far quai avant che designar in’assicuranza en il senn da l’alinea 2.

Els pon designar ina u pliras assicuranzas che porschan in’assicuranza cun ina tscherna restrenschida dals furniturs da prestaziuns en il senn da l’artitgel 41 alinea 4 LAMal mo per requirents d’asil e per persunas cun basegn da protecziun senza permissiun da dimora.

Il Cussegl federal regla ils detagls da la restricziun da la tscherna dals furniturs da prestaziuns.

Ils chantuns e las assicuranzas pon fixar in’aboliziun da la participaziun als custs tenor l’artitgel 64 alinea 2 LAMal.

Uschè ditg che requirents d’asil e persunas cun basegn da protecziun senza permissiun da dimora retiran cumplainamain u parzialmain agid social, è sistì lur dretg da survegnir ina reducziun da las premias tenor l’artitgel 65 LAMal. Els survegnan puspè quest dretg cura ch’els vegnan renconuschids sco fugitivs, han – sco persunas cun basegn da protecziun – in dretg da survegnir ina permissiun da dimora u na retiran pli nagin agid social.

Las prestaziuns d’agid social u las prestaziuns reducidas tenor l’artitgel 82 alinea 3 ston vegnir refusadas, reducidas u retratgas cumplainamain u parzialmain, sche la persuna favurisada:²³⁴

1. ha survegnì u ha empruvà da survegnir quellas faschond indicaziuns faussas u incumplettas;

2. refusa d’infurmar il post cumpetent davart sias relaziuns economicas u na l’autorisescha betg da dumandar infurmaziuns;

3. n’annunzia betg midadas decisivas da sias relaziuns;

4. tralascha evidentamain da meglierar sia situaziun, particularmain sch’ella n’accepta betg ina lavur u in alloschi pretendibel attribuì ad ella;

5. schlia – senza enclegientscha cun il post cumpetent – ina relaziun da lavur u da locaziun u chaschuna sia schliaziun e pegiurescha uschia sia situaziun;

6. dovra las prestaziuns d’agid social en moda abusiva;

7. n’observa betg las ordinaziuns dal post cumpetent, malgrà la smanatscha ch’ella vegnia privada da las prestaziuns d’agid social;

8. ²³⁵periclitescha la segirezza publica e l’urden public;

9. ²³⁶vegn persequitada penalmain u è vegnida sentenziada;

10. ²³⁷violescha culpaivlamain e grevamain sia obligaziun da cooperar, refusond en spezial da tradir sia identitad;

11. ²³⁸na respecta betg las ordinaziuns dals collavuraturs da la procedura u da las instituziuns da collocaziun e periclitescha uschia l’urden e la segirezza.

Per fugitivs vala l’alinea 1 mo cun la resalva ch’il tractament egual cun la populaziun indigena saja garantì.²³⁹

Prestaziuns d’agid social retratgas senza dretg ston vegnir restituidas cumplainamain. L’import che sto vegnir restituì po numnadamain vegnir deducì da prestaziuns d’agid social futuras. Il chantun fa valair il dretg da restituziun. L’artitgel 85 alinea 3 è applitgabel.²⁴⁰

La persuna pertutgada ha da cooperar a l’execuziun d’ina spedida cun vigur legala ch’è admissibla, raschunaivla e pussaivla, sco er tar l’eruida da las premissas da l’agid d’urgenza.

Supplements per uffants per uffants che vivan a l’exteriur da requirents d’asil vegnan tegnids enavos durant la procedura d’asil. Els vegnan pajads ora, sch’il requirent d’asil vegn renconuschì sco fugitiv u vegn admess provisoricamain tenor l’artitgel 83 alineas 3 e 4 LEI²⁴³.

Uschenavant che quai è pretendibel, ston ils custs da l’agid social, ils custs da l’agid d’urgenza, ils custs per la partenza da la Svizra ed ils custs d’execuziun sco er ils custs per la procedura da meds legals vegnir restituids.

La Confederaziun fa valair ses dretg da restituziun tras ina taxa speziala sin valurs da facultad (art. 86).

Il dretg da restituziun da la Confederaziun surannescha 3 onns suenter che l’autoritad cumpetenta ha prendì enconuschientscha da tal, ma en mintga cas 10 onns suenter il cumenzament da quest dretg.²⁴⁵ Sin pretensiuns da restituziun na vegn incassà nagin tschains.

Il dretg da restituziun dals chantuns sa drizza tenor il dretg chantunal.

A la taxa speziala èn suttamess requirents d’asil, persunas cun basegn da protecziun senza permissiun da dimora e persunas cun ina decisiun da spedida cun vigur legala, sch’els disponan da valurs da facultad. La taxa speziala serva a cuvrir ils custs totals tenor l’artitgel 85 alinea 1 che vegnan chaschunads da tut questas persunas e da lur confamigliars che vegnan sustegnids dad ellas.

La taxa speziala vegn prelevada da las valurs da facultad.

Las autoritads cumpetentas pon incassar la taxa speziala mo, sche las persunas respectivas:

1. na pon betg cumprovar che las valurs da facultad derivian da las entradas da gudogn u da cumpensaziun dal gudogn u da prestaziuns publicas d’agid social;

2. na pon betg cumprovar la derivanza da las valurs da facultad; u

3. pon bain cumprovar la derivanza da las valurs da facultad, ma talas surpassan in import fixà dal Cussegl federal.

L’obligaziun da pajar la taxa speziala vala durant maximalmain 10 onns suenter l’inoltraziun da la dumonda d’asil u da la dumonda da survegnir protecziun provisorica.

Il Cussegl federal fixescha l’autezza da la taxa speziala e la durada da l’obligaziun da pajar la taxa.

Requirents d’asil, persunas cun basegn da protecziun senza permissiun da dimora e persunas cun ina decisiun da spedida cun vigur legala ston declerar lur valurs da facultad che na derivan betg da lur activitad da gudogn.

Sin dumonda vegnan restituidas cumplainamain las valurs da facultad sequestradas, sche la persuna respectiva parta controlladamain da la Svizra entaifer 7 mais dapi l’inoltraziun da la dumonda d’asil u da la dumonda da survegnir protecziun provisorica. La dumonda sto vegnir inoltrada avant la partenza da la Svizra.

Edifizis e stabiliments che servan a la Confederaziun per collocar requirents d’asil u per realisar proceduras d’asil dovran in’approvaziun dals plans dal DFGP (autoritad d’approvaziun), sch’els:

1. vegnan construids da nov;

2. vegnan midads u vegnan duvrads per quest intent d’utilisaziun nov.

Cun l’approvaziun dals plans vegnan concedidas tut las permissiuns ch’èn necessarias tenor il dretg federal.

Permissiuns chantunalas e plans chantunals n’èn betg necessaris. Il dretg chantunal sto vegnir resguardà en il rom da la procedura d’approvaziun dals plans e da la consideraziun dals interess.

L’approvaziun dals plans da projects che han consequenzas considerablas per il spazi e per l’ambient premetta da princip ch’i saja avant maun in plan secturial tenor la Lescha federala dals 22 da zercladur 1979²⁷⁹ davart la planisaziun dal territori.

L’acquist da bains immobigliars per edifizis e stabiliments per collocar requirents d’asil u per realisar proceduras d’asil sco er la constituziun da dretgs reals sin tals bains immobigliars è chaussa dal DFGP. El è autorisà da far l’expropriaziun, sche necessari.

La procedura d’approvaziun dals plans sa drizza tenor questa lescha.²⁸⁰

Sche expropriaziuns èn necessarias, vegnan ultra da quai applitgadas las prescripziuns da la Lescha federala dals 20 da zercladur 1930²⁸¹ davart l’expropriaziun (LExpr).²⁸²

La dumonda d’approvaziun dals plans sto vegnir inoltrada cun ils documents necessaris a l’autoritad d’approvaziun. Quella examinescha, sch’ils documents èn cumplets, e pretenda eventualmain cumplettaziuns.

Avant l’exposiziun publica da la dumonda sto il petent mussar las midadas, ch’ils edifizis e stabiliments planisads chaschunan en il terren, cun las stajar; en cas d’edifizis sto el metter profils.

Objecziuns cunter las stajaziuns u cunter la profilaziun ston vegnir fatgas immediatamain tar l’autoritad d’approvaziun, en mintga cas dentant avant ch’il termin d’exposiziun è passà.

L’autoritad d’approvaziun transmetta la dumonda als chantuns pertutgads ed a las vischnancas pertutgadas per laschar prender posiziun. L’entira procedura d’audiziun dura 3 mais. En cas motivads po quest termin vegnir prolungà excepziunalmain.

La dumonda sto vegnir publitgada en ils organs uffizials da publicaziun dals chantuns pertutgads e da las vischnancas pertutgadas sco er en il Fegl uffizial federal ed exponida publicamain durant 30 dis.

...²⁸³

Tgi ch’è partida tenor las prescripziuns da la LFPA²⁸⁵, po far protesta tar l’autoritad d’approvaziun durant il termin d’exposiziun.²⁸⁶ Tgi che na fa betg protesta, è exclus da l’ulteriura procedura.

Tgi ch’è partida tenor las prescripziuns da la LExpr²⁸⁷, po far valair durant il termin d’exposiziun tut las dumondas tenor l’artitgel 33 LExpr.²⁸⁸

Las vischnancas pertutgadas mantegnan lur interess cun far protesta.

La procedura da rectificaziun tar l’administraziun federala sa drizza tenor l’artitgel 62b da la Lescha dals 21 da mars 1997²⁸⁹ davart l’organisaziun da la regenza e da l’administraziun.

Cun l’approvaziun dals plans decida l’autoritad d’approvaziun il medem mument er davart las protestas tenor il dretg d’expropriaziun.

L’approvaziun dals plans extingua, sche l’execuziun dal project da construcziun n’è betg vegnida cumenzada 5 onns suenter che l’approvaziun è vegnida concedida cun vigur legala.

Per motivs impurtants po l’autoritad d’approvaziun prolungar la validitad da l’approvaziun dals plans per maximalmain 3 onns. Ina prolungaziun è exclusa, sche las relaziuns giuridicas ed effectivas decisivas èn sa midadas en moda essenziala dapi che l’approvaziun dals plans è vegnida concedida cun vigur legala.

La procedura d’approvaziun dals plans simplifitgada vegn applitgada tar:

1. projects che sa restrenschan ad in territori limità e che concernan paucas persunas pertutgadas, cleramain identifitgablas;

2. edifizis e stabiliments, dals quals la midada architectonica u la midada d’utilisaziun na mida betg essenzialmain l’aspect exteriur, na pertutga nagins interess da terzas persunas degns da vegnir protegids ed ha mo in effect marginal per il spazi e per l’ambient;

3. edifizis e stabiliments che vegnan puspè allontanads il pli tard suenter 3 onns.

Plans da detagl che sa basan sin in project gia approvà, vegnan approvads en la procedura simplifitgada.

L’autoritad d’approvaziun po ordinar la stajaziun. La dumonda na vegn betg publitgada e na vegn betg exponida publicamain. L’autoritad d’approvaziun suttametta il project a las persunas pertutgadas, sch’ellas n’han betg dà ordavant en scrit lur consentiment; lur termin da protesta importa 30 dis. L’autoritad d’approvaziun po dumandar ina posiziun dals chantuns e da las vischnancas. Per quai fixescha ella in termin adequat.

Dal rest valan las disposiziuns davart la procedura ordinaria. En cas da dubi vegn exequida quella.

Cura che la procedura d’approvaziun dals plans è terminada, vegn fatga, sche necessari, la procedura da reconciliaziun e da stimaziun davant la Cumissiun federala da stimaziun (Cumissiun da stimaziun) tenor las disposiziuns da la LExpr²⁹¹.²⁹²

...²⁹³

Sa basond sin ina decisiun executabla davart l’approvaziun dals plans po il president da la Cumissiun da stimaziun permetter l’enviament anticipà en il possess. En quest connex vegni presumà ch’i resultian dischavantatgs essenzials a l’expropriant, sche l’enviament anticipà en il possess n’ha betg lieu. Dal rest vala l’artitgel 76 LExpr.

Per la procedura da meds legals valan las disposiziuns generalas da la giurisdicziun federala.

Il dretg da far recurs han er ils chantuns pertutgads e las vischnancas pertutgadas.

Il SEM, las autoritads da recurs sco er las organisaziuns privatas incaricadas cun incumbensas che sa basan sin questa lescha, pon elavurar u laschar elavurar datas persunalas d’in requirent d’asil u d’ina persuna cun basegn da protecziun e da ses confamigliars, en spezial er datas persunalas spezialmain sensiblas tenor l’artitgel 5 litera c LPD²⁹⁶, uschenavant ch’els dovran questas datas per ademplir lur incumbensas legalas.²⁹⁷

Las datas ch’èn necessarias per cumbatter la lavur illegala dastgan vegnir communitgadas da las autoritads tenor l’alinea 1 sin fundament dals artitgels 11 e 12 da la Lescha federala dals 17 da zercladur 2005²⁹⁸ davart la lavur illegala.²⁹⁹

Datas persunalas da requirents d’asil, da fugitivs renconuschids e da persunas cun basegn da protecziun na dastgan betg vegnir communitgadas al stadi d’origin u da derivanza, sche quai periclitass la persuna pertutgada u ses confamigliars. Davart ina dumonda d’asil na dastgan vegnir fatgas naginas indicaziuns.³⁰⁰

L’autoritad ch’è cumpetenta per organisar la partenza po contactar il stadi d’origin u da derivanza, sch’i sa tracta d’organisar ils documents da viadi ch’èn necessaris per exequir la disposiziun da spedida, en cas che l’existenza dal status da fugitiv è vegnida snegada en emprima instanza.³⁰¹

Per exequir ina spedida en il stadi d’origin u da derivanza po l’autoritad ch’è cumpetenta per organisar la partenza communitgar las suandantas datas a l’autoritad estra:

1. persunalias (num, prenum, pseudonims, data da naschientscha, lieu da naschientscha, schlattaina, naziunalitad, ultima adressa en il stadi d’origin u da derivanza) da la persuna pertutgada e, sche quai è necessari per sia identificaziun, dals confamigliars;

2. indicaziuns davart il passaport da viadi u auters documents d’identificaziun;

3. improntas dals dets, fotografias ed eventualmain ulteriuras datas biometricas;

4. ulteriuras datas da documents che servan ad identifitgar ina persuna;

5. indicaziuns davart il stadi da sanadad, sche quai è en l’interess da la persuna pertutgada;

6. las datas ch’èn necessarias per garantir l’entrada en il stadi da destinaziun sco er la segirezza da las persunas accumpagnantas;

7. indicaziuns davart proceduras penalas, sche quai è necessari en il cas concret per reglar la readmissiun e per mantegnair la segirezza publica e l’urden public en il stadi d’origin e sche la persuna pertutgada na vegn betg periclitada tras quai; l’artitgel 2 da la Lescha federala dals 20 da mars 1981³⁰² davart l’assistenza giudiziala vala tenor il senn.³⁰³

Per exequir questa lescha dastgan il SEM e las autoritads da recurs communitgar datas persunalas a las autoritads da l’exteriur ed a las organisaziuns internaziunalas che han incumbensas correspundentas, sche las premissas tenor l’artitgel 16 LPD³⁰⁴ èn ademplidas.³⁰⁵

Las suandantas datas persunalas dastgan vegnir communitgadas:

1. persunalias (num, prenum, pseudonims, data da naschientscha, lieu da naschientscha, schlattaina, naziunalitad, ultima adressa en il stadi d’origin u da derivanza) da la persuna pertutgada e, sche quai è necessari per sia identificaziun, dals confamigliars;

2. indicaziuns davart il passaport da viadi u auters documents d’identificaziun;

3. improntas dals dets, fotografias ed eventualmain ulteriuras datas biometricas;

4. ulteriuras datas da documents che servan ad identifitgar ina persuna;

5. indicaziuns davart il stadi da sanadad, sche quai è en l’interess da la persuna pertutgada;

6. las datas ch’èn necessarias per garantir l’entrada en il stadi da destinaziun sco er la segirezza da las persunas accumpagnantas;

7. indicaziuns davart lieus da dimora ed itineraris;

8. indicaziuns davart permissiuns da star en il pajais e davart visums concedids;

9. indicaziuns davart ina dumonda d’asil (lieu e data da l’inoltraziun, stadi da la procedura, indicaziuns summaricas davart il cuntegn d’ina decisiun prendida).³⁰⁶

Il SEM u il Tribunal administrativ federal transferescha a las autoritads ch’èn cumpetentas per la persecuziun penala infurmaziuns e meds da cumprova davart requirents d’asil che vegnan suspectads fermamain d’avair commess in crim cunter il dretg internaziunal, oravant tut in crim cunter la pasch, in crim da guerra, in crim cunter l’umanitad, in genocid u acts da tortura.

Per constatar l’identitad da requirents d’asil e da persunas cun basegn da protecziun pon las autoritads cumpetentas elavurar lur datas biometricas.

Il SEM po incumbensar terzas parts cun l’elavuraziun da datas biometricas. El controllescha che las terzas parts incumbensadas observian las prescripziuns davart la protecziun da las datas e davart la segirezza da l’informatica.³⁰⁹

Il Cussegl federal fixescha, tge datas biometricas che vegnan registradas, e regla l’access.

Da requirents d’asil e da persunas cun basegn da protecziun vegnan prendidas las improntas da tut ils dets e fatgas fotografias. Il Cussegl federal po prevair excepziuns per minorens sut 14 onns.³¹⁰

Las improntas dals dets e las fotografias vegnan arcunadas senza las persunalias correspundentas en ina banca da datas che vegn manada da l’Uffizi federal da polizia e dal SEM.³¹¹

Novas improntas dals dets vegnan cumparegliadas cun la collecziun d’improntas dals dets da l’Uffizi federal da polizia.³¹²

Sche l’Uffizi federal da polizia constatescha ina congruenza cun improntas dals dets ch’èn gia avant maun, communitgescha el quest fatg al SEM sco er a las autoritads chantunalas da polizia pertutgadas ed al Corp da guardias da cunfin ensemen cun las persunalias da la persuna pertutgada (num, prenum, pseudonims, data da naschientscha, schlattaina, numer da referenza, numer da persuna, naziunalitad, numer da controlla dal process e chantun, al qual ella è vegnida attribuida). Da las registraziuns da la polizia vegnan ultra da quai communitgads en furma da code la data, il lieu ed il motiv, per il qual ins ha prendì improntas dals dets.³¹³

Il SEM dovra questas indicaziuns per:

1. controllar l’identitad da la persuna pertutgada;

2. controllar, sche la persuna pertutgada ha gia dumandà ina giada per asil;

3. controllar, sche datas èn avant maun che conferman u cuntradin las decleraziuns da la persuna pertutgada;

4. controllar, sche datas èn avant maun che mettan en dumonda la dignitad da la persuna pertutgada da survegnir asil;

5. faciliteschan l’agid uffizial a las autoritads polizialas.

Las datas persunalas ch’èn vegnidas communitgadas tenor l’alinea 4, dastgan vegnir communitgadas a l’exteriur mo cun il consentiment da la persuna ch’è responsabla per l’elavuraziun da datas. L’artitgel 16 alinea 1 LPD³¹⁴ vala tenor il senn.³¹⁵

Las datas vegnan stizzadas:

1. sche l’asil vegn concedì;

2. il pli tard 10 onns suenter che la dumonda d’asil è vegnida refusada cun vigur legala, suenter ch’ella è vegnida retratga u annullada ubain suenter ina decisiun da betg entrar en chaussa;

3. ³¹⁶tar persunas cun basegn da protecziun il pli tard 10 onns suenter l’aboliziun da la protecziun provisorica.

Il SEM maina in sistem d’infurmaziun per ils centers da la Confederaziun e per ils alloschis sin las plazzas aviaticas (MIDES).

MIDES serva:

1. ³¹⁹ad elavurar datas persunalas da requirents d’asil e da persunas cun basegn da protecziun, inclusiv datas persunalas spezialmain sensiblas tenor l’artitgel 5 litera c LPD³²⁰; e

2. a controllar las fatschentas, a realisar la procedura d’asil sco er a planisar ed ad organisar la collocaziun.

MIDES cuntegna las suandantas datas persunalas:

1. datas davart l’identitad da las persunas registradas, particularmain il num, il prenum, la schlattaina, la data ed il lieu da naschientscha, la naziunalitad, l’etnia, la religiun, il stadi civil, l’adressa ed ils nums dals geniturs;

2. ³²¹ils protocols da las interrogaziuns summaricas fatgas en ils centers da la Confederaziun e sin las plazzas aviaticas tenor ils artitgels 22 alinea 1 e 26 alinea 3;

3. datas biometricas;

4. indicaziuns davart la collocaziun;

5. il stadi da la procedura;

6. ³²²la remartga «cas medicinal» en vista a la repartiziun dals requirents d’asil sin ils chantuns.

Las datas persunalas tenor l’alinea 3 literas a, c, e ed f vegnan surpigliadas en il SIMIC.³²³

Ils requirents d’asil e las persunas cun basegn da protecziun ston vegnir infurmads particularmain davart l’intent da l’elavuraziun da las datas e davart las categorias dals retschaviders da las datas.

Access ha MIDES han, uschenavant che quai è necessari per ademplir lur incumbensas:

1. ils collavuraturs dal SEM;

2. las autoritads tenor l’artitgel 22 alinea 1;

3. terzas parts incumbensadas tenor l’artitgel 99c;

4. ³²⁴ils collavuraturs dals centers chantunals u communalas tenor l’artitgel 24d, ch’èn responsabels per la collocaziun e per l’assistenza dals requirents d’asil.

Il SEM po autorisar terzas parts ch’èn incumbensadas cun la procuraziun da datas biometricas, cun il mantegniment da la segirezza u cun l’administraziun e l’assistenza en ils centers da la Confederaziun ed en ils alloschis sin las plazzas aviaticas d’elavurar en MIDES datas persunalas tenor l’artitgel 99a alinea 3 literas a, c e d.

Il SEM garantescha che las terzas parts incumbensadas observian las prescripziuns applitgablas davart la protecziun da las datas e davart la segirezza da l’informatica.

Il SEM è responsabel per la segirezza da MIDES e per la legalitad da l’elavuraziun da las datas persunalas.

Il Cussegl federal regla:

1. l’organisaziun e la gestiun da MIDES;

2. il catalog da las datas persunalas che vegnan elavuradas;

3. ils dretgs d’access;

4. las mesiras da protecziun tecnicas ed organisatoricas cunter in’elavuraziun nunautorisada;

5. quant ditg che las datas vegnan tegnidas en salv;

6. l’archivaziun e la destrucziun da las datas, cura ch’il termin da las tegnair en salv è scadì.

Las autoritads da recurs mainan in sistem d’infurmaziun per registrar ils recurs ch’èn vegnids inoltrads ad ellas, per manar ina controlla da las fatschentas e per far statisticas.

Il sistem d’infurmaziun po cuntegnair datas persunalas spezialmain sensiblas, uschenavant che quai è necessari per ademplir l’incumbensa legala.³²⁸

Datas faussas ston vegnir curregidas d’uffizi. Sche las datas faussas pon vegnir attribuidas al fatg ch’ina persuna ha violà l’obligaziun da cooperar, pon ils custs da la correctura vegnir mess a quint a questa persuna.³²⁹

En collavuraziun cun il Tribunal administrativ federal maina il SEM in sistem d’infurmaziun e da documentaziun automatisà. En quel vegnan arcunads en differentas bancas da datas infurmaziuns e documentaziuns che sa refereschan a la chaussa e che appartegnan al champ d’incumbensas dal SEM e dal Tribunal administrativ federal. Sche quai è necessari, pon er vegnir arcunadas datas persunalas ch’èn cuntegnidas en ils texts, particularmain persunalias, sco er datas persunalas spezialmain sensiblas.^{331 332}

A bancas da datas che cuntegnan datas persunalas spezialmain sensiblas, han access mo ils collavuraturs dal SEM e dal Tribunal administrativ federal.³³³

Bancas da datas che cuntegnan oravant tut infurmaziuns che sa refereschan a la chaussa e che derivan da funtaunas publicas pon – sin dumonda – vegnir rendidas accessiblas ad utilisaders externs cun agid d’ina procedura d’invista.

Il SEM regla ils detagls, particularmain l’access al sistem e la protecziun da las datas persunalas ch’èn registradas en tal.

Per controllar l’indemnisaziun finanziala als chantuns transferescha l’Uffizi federal da statistica periodicamain al SEM, en furma anonimisada ed agregada, datas davart persunas dal sectur d’asil che retiran prestaziuns da l’agid social public.

En il rom da l’applicaziun da las cunvegnas d’associaziun a la reglamentaziun da Dublin³³⁶ è il SEM cumpetent per il traffic cun l’unitad centrala dal sistem Eurodac.

Entaifer 72 uras suenter l’inoltraziun da la dumonda transmetta el las suandantas datas a l’unitad centrala:

1. il lieu e la data da l’inoltraziun da la dumonda en Svizra;

2. la schlattaina dal requirent;

3. las improntas dals dets prendidas tenor l’artitgel 99 alinea 1;

4. la data, cura che las improntas dals dets èn vegnidas prendidas;

5. il numer distinctiv svizzer da las improntas dals dets;

6. la data, cura che las datas èn vegnidas transmessas a l’unitad centrala;

7. il pled-clav da l’utilisadra u da l’utilisader.³³⁷

Sch’ils dets da la persuna pertutgada na permettan betg da prender las improntas, ston las improntas vegnir transmessas a l’unitad centrala entaifer 48 uras, suenter ch’igl è puspè pussaivel da prender improntas irreproschablas. Sch’i n’è betg pussaivel da prender las improntas dals dets pervia dal stadi da sanadad da la persuna pertutgada u pervia da mesiras da la sanadad publica, ston questas improntas vegnir transmessas a l’unitad centrala entaifer 48 uras suenter ch’il motiv d’impediment è crudà davent.³³⁸

Sche problems tecnics gravants impedeschan la transmissiun da las datas, vegn concedì in termin supplementar da 48 uras per prender las mesiras necessarias, per ch’il sistem funcziunia puspè senza problems.³³⁹

Il SEM transferescha las suandantas datas a l’unitad centrala:

1. en cas d’ina admissiun d’ina persuna tenor l’Ordinaziun (UE) nr. 604/2013³⁴⁰: la data da l’arrivada en Svizra;

2. en cas d’ina readmissiun d’ina persuna tenor l’Ordinaziun (UE) nr. 604/2013: la data da l’arrivada en Svizra;

3. sch’igl è cumprovà ch’in requirent, dal qual la dumonda sto vegnir tractada da la Svizra tenor l’Ordinaziun (UE) nr. 604/2013, ha bandunà per almain 3 mais il territori dals stadis ch’èn liads tras ina da las cunvegnas d’associaziun a la reglamentaziun da Dublin: la data da la partenza;

4. suenter che la spedida è vegnida exequida cun success: la data ch’il requirent è vegnì expulsà respectivamain è partì dal territori dals stadis ch’èn liads tras ina da las cunvegnas d’associaziun a la reglamentaziun da Dublin;

5. sche la Svizra daventa sin basa da la clausula da suveranitad da l’Ordinaziun (UE) nr. 604/2013 voluntarmain il stadi da Dublin ch’è cumpetent per tractar ina dumonda d’asil: la data da questa decisiun.³⁴¹

Las datas transmessas vegnan arcunadas en la banca da datas Eurodac e cumparegliadas automaticamain cun las datas ch’èn gia arcunadas en questa banca da datas. Il resultat da questa cumparegliaziun vegn communitgà al SEM.³⁴²

Las datas vegnan destruidas automaticamain da l’unitad centrala 10 onns suenter che las improntas dals dets èn vegnidas prendidas. Sch’ina persuna, da la quala èn vegnidas transferidas da la Svizra datas a la banca da datas Eurodac, survegn avant la scadenza da quest termin la naziunalitad d’in stadi ch’è lià tras ina da las cunvegnas d’associaziun a la reglamentaziun da Dublin, dumonda il SEM l’unitad centrala da destruir anticipadamain questas datas, uschespert ch’el ha enconuschientscha da quest fatg.

In spezialist verifitgescha las improntas dals dets, sche la consultaziun d’Eurodac ha purtà in resultat positiv.

Il SEM fixescha, tge qualificaziuns ch’il spezialist d’improntas da dets sto avair.

La communicaziun da datas persunalas a las autoritads cumpetentas da stadis ch’èn liads tras ina da las cunvegnas d’associaziun a la reglamentaziun da Dublin ha il medem status sco la communicaziun da datas persunalas tranter organs federals.

Ad ulteriurs stadis dastgan datas da persunas vegnir communitgadas mo, sch’els garanteschan in nivel da protecziun da datas adequat tenor l’artitgel 16 alinea 1 LPD³⁴⁴.³⁴⁵

Sch’in ulteriur stadi na garantescha betg in nivel da protecziun da datas adequat, al pon vegnir communitgadas datas da persunas en ils suandants cas:

1. la persuna pertutgada ha dà ses consentiment tenor l’artitgel 6 alinea 6 ed eventualmain alinea 7 LPD;

2. la communicaziun è necessaria per proteger la vita u l’integritad corporala da la persuna pertutgada ed i n’è betg pussaivel da survegnir ses consentiment entaifer in termin adequat;

3. la communicaziun è necessaria per proteger interess publics predominants u per constatar, exequir u far valair dretgs davant dretgira u davant in’autra autoritad estra cumpetenta.³⁴⁶

Ultra dals cas numnads en l’alinea 2 pon datas persunalas er vegnir communitgadas, sche garanzias suffizientas permettan en il cas singul che la persuna pertutgada saja protegida adequatamain.

Il Cussegl federal fixescha la dimensiun da las garanzias che ston vegnir prestadas e las modalitads per prestar questas garanzias.

Las datas che derivan da la banca da datas Eurodac na dastgan vegnir transmessas sut naginas circumstanzas:

1. ad in stadi che n’è betg lià tras ina da las cunvegnas d’associaziun a la reglamentaziun da Dublin;

2. ad organisaziuns internaziunalas;

3. a posts privats.³⁴⁷

Las autoritads chantunalas per la protecziun da datas e l’Incumbensà federal per la protecziun da datas e per la transparenza (IFPDT) collavuran en il rom da lur cumpetenzas respectivas.

Il IFPDT surveglia l’elavuraziun da datas persunalas en il rom da la collavuraziun da Dublin. El coordinescha l’activitad da surveglianza cun las autoritads chantunalas per la protecziun da datas.

Per ademplir sias incumbensas collavura el cun l’Incumbensà europeic per la protecziun da datas; per tal è el l’autoritad naziunala da surveglianza.

Il dretg da survegnir infurmaziuns sa drizza tenor las disposiziuns davart la protecziun da datas da la Confederaziun u dals chantuns.³⁴⁹ …³⁵⁰

Per proteger rauba e persunas, en spezial ils requirents d’asil, ils collavuraturs dal SEM ed ils collavuraturs responsabels per l’assistenza e per la segirezza, cunter periclitaziuns, po il SEM applitgar apparats ed installaziuns da videosurveglianza sco er far registraziuns visualas e sonoras entaifer ed ordaifer ils edifizis ch’el administrescha en il rom da la procedura d’asil.

Las registraziuns visualas e sonoras vegnan conservadas durant 4 mais e lura destruidas automaticamain, nun ch’ellas vegnian duvradas per ina procedura penala u per ina retschertga administrativa manada dal SEM.

Las registraziuns dastgan vegnir surdadas mo ad autoritads da persecuziun penala.

En cas d’ina retschertga administrativa u penala pon ils responsabels per la segirezza dal SEM sco er lur superiurs prender invista da las registraziuns.

Il Cussegl federal regla las modalitads da la videosurveglianza. En spezial fixescha el, tge edifizis e parts d’edifizis che dastgan vegnir suttamess ad ina videosurveglianza, ed el regla co che las registraziuns vegnan conservadas, protegidas cunter abus e surdadas a las autoritads da persecuziun penala.

Requirents d’asil, dals qualas la dumonda vegn tractada en in center da la Confederaziun, han il dretg d’ina cussegliaziun e d’ina represchentanza legala gratuita.

Il SEM incumbensescha in u plirs furniturs da prestaziuns d’ademplir las incumbensas tenor l’alinea 1.

Durant la dimora en in center da la Confederaziun han ils requirents d’asil access a la cussegliaziun davart la procedura d’asil.

La cussegliaziun cuntegna particularmain l’infurmaziun dals requirents d’asil davart ils dretgs e davart las obligaziuns en la procedura d’asil.

La cussegliaziun cuntegna er l’infurmaziun davart la procedura da recurs tenor l’artitgel 111 da l’Ordinaziun (UE) 2019/1896³⁵⁴.³⁵⁵

A mintga requirent d’asil vegn attribuida ina represchentanza legala a partir dal cumenzament da la fasa preparatorica e per l’ulteriura procedura d’asil, nun ch’il requirent d’asil renunzieschia explicitamain ad ina tala.

La represchentanza legala attribuida infurmescha il requirent d’asil uschè svelt sco pussaivel davart sias schanzas en la procedura d’asil.

La represchentanza legala dura fin a l’entrada en vigur da la decisiun en la procedura accelerada ed en la proceduras da Dublin ubain fin a la decisiun da realisar ina procedura extendida. L’artitgel 102l resta resalvà.

La represchentanza legala finescha cun l’infurmaziun dal represchentant legal attribuì al requirent d’asil ch’el na saja betg pront da far recurs, perquai che tal n’haja probablamain nagin success. Questa infurmaziun vegn dada uschè svelt sco pussaivel suenter la communicaziun da la decisiun d’asil negativa.

Las incumbensas da la represchentanza legala sa drizzan tenor l’artitgel 102k.

Il furnitur da prestaziuns tenor l’artitgel 102f alinea 2 è en spezial responsabel per garantir, per organisar e per exequir la cussegliaziun e la represchentanza legala en ils centers da la Confederaziun. El procura per la qualitad da la cussegliaziun e da la represchentanza legala.

Il furnitur da prestaziuns nominescha las persunas incaricadas cun la cussegliaziun e cun la represchentanza legala. El attribuescha als requirents d’asil las persunas ch’èn incaricadas cun la represchentanza legala.

Admessas a la cussegliaziun èn persunas che s’occupan da professiun cun la cussegliaziun da requirents d’asil.

Admess a la represchentanza legala èn advocats. Admessas èn er persunas cun in diplom universitar en giurisprudenza che sa fatschentan da professiun cun la cussegliaziun e cun la represchentanza da requirents d’asil.

Tranter il furnitur da prestaziuns ed il SEM datti regularmain in barat d’infurmaziuns, particularmain per coordinar las incumbensas e per garantir la qualitad.

Il SEM communitgescha al furnitur da prestaziuns ils termins per l’emprima interrogaziun en la fasa preparatorica, per l’audiziun davart ils motivs d’asil sco er per ulteriurs pass da la procedura, nua ch’igl è necessari che la represchentanza legala coopereschia. Il furnitur da prestaziuns communitgescha immediatamain ils termins correspundents a la represchentanza legala.

Sch’ils termins èn vegnids communitgads ad ura, han las acziuns dal SEM vigur legala er senza che la represchentanza legala saja preschenta u coopereschia. Resalvads restan impediments a curta vista per motivs gravants perstgisabels.

Sch’ina represchentanza legala n’inoltrescha betg ina posiziun tar il sboz d’ina decisiun d’asil negativa u sch’ella inoltrescha ina tala posiziun memia tard, schebain ch’il furnitur da prestaziuns l’ha tramess ad ura quest sboz, vala quai sco renunzia da prender posiziun.

La Confederaziun paja al furnitur da prestaziuns a norma d’ina cunvegna e sin basa da soluziuns favuraivlas ina indemnisaziun per ademplir particularmain las suandantas incumbensas:

1. infurmaziun e cussegliaziun dals requirents d’asil;

2. participaziun da la represchentanza legala a l’emprima interrogaziun en la fasa preparatorica ed a l’audiziun davart ils motivs d’asil;

3. posiziun tar il sboz d’ina decisiun d’asil negativa en la procedura accelerada;

4. realisaziun da la represchentanza legala en la procedura da recurs, en spezial la redacziun d’ina acta da recurs;

5. defensiun dals interess da requirents d’asil minorens betg accumpagnads sco persuna da confidenza en ils centers da la Confederaziun e sin la plazza aviatica;

6. en cas d’ina midada a la procedura extendida: infurmaziun dal post da cussegliaziun per dumondas da dretg tras la represchentanza legala attribuida davart il stadi actual da la procedura u la cuntinuaziun da la represchentanza legala attribuida tar pass da la procedura ch’èn relevants per la decisiun tenor l’artitgel 102l;

7. ³⁵⁶cussegliaziun e sustegn per inoltrar in recurs tenor l’artitgel 111 da l’Ordinaziun (UE) 2019/1896³⁵⁷.

Cuntegnids en l’indemnisaziun èn ina contribuziun als custs d’administraziun e da persunal dal furnitur da prestaziuns, en spezial per l’organisaziun da la cussegliaziun e da la represchentanza legala sco er ina contribuziun ad ina translaziun independenta. L’indemnisaziun vegn fixada en moda pauschala. Excepziunalmain pon las contribuziuns vegnir fixadas tenor las expensas, en spezial per indemnisar custs unics.

Suenter ch’els èn vegnids attribuids al chantun, pon ils requirents d’asil – en cas da pass ch’èn relevants per la decisiun en la procedura d’emprima instanza, en spezial sch’igl ha lieu in’audiziun supplementara davart ils motivs d’asil – sa drizzar gratuitamain ad in post da cussegliaziun per dumondas da dretg u a la represchentanza legala attribuida.

Suenter ch’els èn vegnids attribuids al chantun, pon ils requirents d’asil sa drizzar gratuitamain ad in post da cussegliaziun per dumondas da dretg u a la represchentanza legala attribuida per la cussegliaziun e per il sustegn tenor l’artitgel 102k alinea 1 litera g, nun ch’els hajan gia survegnì questa cussegliaziun e quest sustegn en in center da la Confederaziun.³⁵⁹

A norma d’ina cunvegna e sin basa da soluziuns favuraivlas paja la Confederaziun al post da cussegliaziun per dumondas da dretg ina indemnisaziun per ademplir l’incumbensa tenor ils alineas 1 ed 1^bis.³⁶⁰ L’indemnisaziun vegn fixada en moda pauschala. Excepziunalmain pon las contribuziuns vegnir fixadas tenor las expensas, en spezial per indemnisar custs unics.

Il Cussegl federal fixescha las premissas ch’èn necessarias per vegnir admess sco post da cussegliaziun per dumondas da dretg e determinescha ils pass da la procedura ch’èn relevants per la decisiun tenor l’alinea 1.

Sin dumonda dal requirent d’asil, ch’è vegnì dispensà da pajar ils custs da procedura, nominescha il Tribunal administrativ federal in assistent giuridic uffizial exclusivamain per recurs cunter:

1. decisiuns da betg entrar en chaussa sco er decisiuns d’asil e da spedida negativas tenor ils artitgels 31a e 44 en il rom da la procedura extendida;

2. decisiuns davart la revocaziun e la scadenza da l’asil tenor ils artitgels 63 e 64;

3. l’aboliziun da l’admissiun provisorica per persunas dal sectur d’asil tenor l’artitgel 84 alineas 2 e 3 LEI³⁶²;

4. decisiuns en il rom da la concessiun da protecziun provisorica tenor il 4. chapitel.

Exceptads èn recurs tenor l’alinea 1, sch’els vegnan fatgs en il rom da proceduras da reponderaziun e da revisiun sco er da dumondas multiplas. Per tals recurs e per ils ulteriurs recurs vala, cun excepziun da l’alinea 1, l’artitgel 65 alinea 2 LFPA³⁶³.

A l’assistenza giudiziala uffiziala en cas da recurs fatgs sin basa da questa lescha èn admessas er persunas cun in diplom universitar en giurisprudenza che sa fatschentan da professiun cun la cussegliaziun e cun la represchentanza da requirents d’asil.

Ils alineas 1–3 valan er per persunas, da las qualas la dumonda è vegnida decidida en la procedura accelerada e las qualas renunzian ad ina represchentanza legala tenor l’artitgel 102h. Il medem vala, sche la represchentanza legala attribuida renunzia en la procedura accelerada d’inoltrar in recurs (art. 102h al. 4).

Ils chantuns prevesan almain ina instanza da recurs, tar la quala i po vegnir recurrì cunter disposiziuns che las autoritads chantunalas prendan sin basa da questa lescha e da sias disposiziuns executivas.

Recurs cunter decisiuns chantunalas d’ultima instanza sa drizzan tenor las disposiziuns generalas da la giurisdicziun federala, uschenavant che questa lescha na dispona betg autramain.

Cunter disposiziuns dal SEM poi vegnir recurrì a norma da la Lescha federala dals 17 da zercladur 2005³⁶⁷ davart il Tribunal administrativ federal.

Cun il recurs pon vegnir contestads:

1. la violaziun dal dretg federal, inclusiv l’abus ed il surpassament da l’appreziar;

2. la constataziun faussa ed incumpletta dals fatgs giuridicamain relevants;

3. ³⁶⁹...

Ils artitgels 27 alinea 3 e 68 alinea 2 restan resalvads.

Disposiziuns intermediaras che vegnan prendidas en applicaziun dals artitgels 10 alineas 1–3 e 18–48 da questa lescha sco er da l’artitgel 71 LEI³⁷⁰ pon mo vegnir contestadas cun recurs cunter la disposiziun finala. Il recurs cunter disposiziuns tenor l’artitgel 27 alinea 3 resta resalvà.³⁷¹

Contestablas en moda independenta èn ultra da quai, sch’ellas pon chaschunar in dischavantatg irreparabel:

1. mesiras preventivas;

2. disposiziuns, cun las qualas la procedura vegn sistida, cun excepziun da disposiziuns tenor l’artitgel 69 alinea 3.

...³⁷²

Il recurs cunter ina decisiun da betg entrar sin ina dumonda d’in requirent d’asil, che po partir en in stadi ch’è – sin basa d’in contract internaziunal – cumpetent per exequir la procedura d’asil e da spedida, n’ha nagin effect suspensiv.

Entaifer il termin da recurs po il requirent d’asil pretender la concessiun da l’effect suspensiv.

Il Tribunal administrativ federal decida entaifer 5 dis suenter che la dumonda tenor l’alinea 2 è vegnida inoltrada. Sche l’effect suspensiv na vegn betg concedì entaifer 5 dis, po la spedida vegnir exequida.

En la procedura accelerada sto il recurs cunter ina decisiun tenor l’artitgel 31a alinea 4 vegnir inoltrà entaifer 7 dis da lavur, cunter disposiziuns intermediaras entaifer 5 dis dapi la communicaziun da la disposiziun.

En la procedura extendida sto il recurs cunter ina decisiun tenor l’artitgel 31a alinea 4 vegnir inoltrà entaifer 30 dis, cunter disposiziuns intermediaras entaifer 10 dis dapi la communicaziun da la disposiziun.

Il recurs cunter decisiuns da betg entrar en chaussa sco er cunter decisiuns tenor l’artitgel 23 alinea 1 e tenor l’artitgel 40 en cumbinaziun cun l’artitgel 6a alinea 2 litera a sto vegnir inoltrà entaifer 5 dis da lavur dapi la communicaziun da la disposiziun.

Cunter la refusa da l’entrada en Svizra tenor l’artitgel 22 alinea 2 poi vegnir fatg recurs fin al mument ch’ina disposiziun tenor l’artitgel 23 alinea 1 vegn communitgada.

L’examinaziun da la legalitad e da la commensurabladad da l’attribuziun d’in lieu da dimora sin la plazza aviatica u en in auter lieu adattà tenor l’artitgel 22 alineas 3 e 4 po vegnir dumandada da tut temp tras in recurs.

En ils auters cas importa il termin da recurs 30 dis dapi la communicaziun da la disposiziun.

Las scrittiras giuridicas che vegnan transferidas per telefax valan sco inoltradas legalmain, sch’ellas arrivan entaifer il termin tar il Tribunal administrativ federal e sch’ellas vegnan confermadas tras l’inoltraziun posteriura da l’original suttascrit tenor las reglas confurm a l’artitgel 52 alineas 2 e 3 LFPA³⁷⁵.

Sch’ina dumonda d’extradiziun en il senn da la Lescha federala dals 20 da mars 1981³⁷⁷ davart l’assistenza giudiziala internaziunala è pendenta cunter il requirent d’asil, consulteschan las instanzas da recurs las actas da la procedura d’extradiziun per prender la decisiun da recurs en il sectur d’asil.

En la procedura accelerada decida il Tribunal administrativ federal entaifer 20 dis davart recurs cunter decisiuns tenor l’artitgel 31a alinea 4.

En la procedura extendida decida il Tribunal administrativ federal entaifer 30 dis davart recurs cunter decisiuns tenor l’artitgel 31a alinea 4.

En cas da recurs cunter decisiuns da betg entrar en chaussa sco er cunter disposiziuns tenor l’artitgel 23 alinea 1 e tenor l’artitgel 40 en cumbinaziun cun l’artitgel 6a alinea 2 litera a decida el entaifer 5 dis da lavur.

Ils termins tenor ils alineas 1 e 3 pon vegnir surpassads per in pèr dis, sch’i èn avant maun motivs plausibels.

Il Tribunal administrativ federal decida immediatamain sin basa da las actas davart recurs cunter decisiuns tenor l’artitgel 22 alineas 2–3 e 4.

En ils ulteriurs cas decida il Tribunal administrativ federal entaifer 20 dis davart ils recurs.

El decida en moda prioritara ed immediatamain, sch’il requirent d’asil è en arrest d’extradiziun sin basa d’ina dumonda dal stadi ch’el ha bandunà per tschertgar protecziun en Svizra. Quai vala er, sch’ina expulsiun tenor l’artitgel 66a u 66a^bis CP³⁷⁹, tenor l’artitgel 49a u 49a^bis LPM³⁸⁰ u tenor l’artitgel 68 LEI³⁸¹ è vegnida pronunziada envers il requirent d’asil.³⁸²

Tranter il DFGP ed il Tribunal administrativ federal ha lieu in barat d’infurmaziuns regular davart la priorisaziun e davart ils andaments administrativs da las proceduras d’emprima e da segunda instanza.

Il Tribunal administrativ federal fixescha ina strategia da tractar ils recurs; en quest connex resguarda el:

1. la strategia dal SEM da tractar las dumondas tenor l’artitgel 37b;

2. ils termins legals per far recurs e per tractar quests recurs.

Il termin supplementar per curreger in recurs importa 7 dis; el importa 3 dis en cas da recurs cunter decisiuns da betg entrar en chaussa e cunter decisiuns tenor l’artitgel 23 alinea 1, tenor l’artitgel 40 en cumbinaziun cun l’artitgel 6a alinea 2 litera a sco er cunter disposiziuns tenor l’artitgel 111b.³⁸⁵

Il termin per procurar cumprovas dura 7 dis, sche la cumprova sto vegnir organisada en Svizra, e 30 dis, sche la cumprova sto vegnir organisada a l’exteriur. Expertisas ston vegnir furnidas entaifer 30 dis.

Il termin tenor l’alinea 2 po vegnir prolungà, sche la persuna recurrenta respectivamain ses represchentant è impedì d’agir entaifer quest termin, particularmain pervia da malsogna u accident.³⁸⁶

Ils termins da procedura importan maximalmain 2 dis da lavur en cas da proceduras concernent la refusa da l’entrada en Svizra e concernent l’attribuziun d’in lieu da dimora sin la plazza aviatica tenor l’artitgel 22 alineas 2–3 e 4.³⁸⁷

Ils derschaders decidan en ils suandants cas sco derschaders singuls:

1. annullaziun da recurs ch’èn daventads obsolets;

2. decisiun da betg entrar en recurs che n’èn evidentamain betg admess;

3. decisiun davart la refusa provisorica d’entrar en Svizra sin la plazza aviatica e davart l’attribuziun d’in lieu da dimora sin la plazza aviatica;

4. ³⁹⁰...

5. cun il consentiment d’in segund derschader: recurs evidentamain giustifitgads u betg giustifitgads.

Il Tribunal administrativ federal po renunziar da realisar la correspundenza.³⁹²

Decisiuns da recurs tenor l’artitgel 111 vegnan motivadas mo summaricamain.

En proceduras da recurs cunter decisiuns d’asil tenor l’artitgel 31a da questa lescha, ch’èn vegnidas prendidas en la procedura accelerada u en la procedura da Dublin, po il Tribunal administrativ federal realisar mesiras d’instrucziun tenor l’artitgel 39 alinea 2 da la Lescha federala dals 17 da zercladur 2005³⁹⁴ davart il Tribunal administrativ federal en ils centers da la Confederaziun, sche quai permetta da prender pli svelt ina decisiun davart il recurs.

La sentenzia po vegnir communitgada a bucca. La communicaziun a bucca e la motivaziun summarica ston vegnir protocolladas.

Entaifer 5 dis suenter la communicaziun a bucca da la sentenzia pon las partidas pretender in exemplar cumplet da la sentenzia. L’executabilitad na vegn betg suspendida tras quai.

En la procedura da recurs cunter decisiuns d’asil tenor l’artitgel 31a, ch’èn vegnidas prendidas en la procedura accelerada u en la procedura da Dublin, na vegn consegnada nagina indemnisaziun da las partidas. Sch’il requirent d’asil ha renunzià ad ina represchentanza legala tenor l’artitgel 102h u sche la represchentanza legala attribuida ha renunzià da far recurs (art. 102h al. 4), valan las disposiziuns generalas davart la giurisdicziun federala.

La dumonda da reponderaziun sto vegnir inoltrada al SEM en scrit e cun motivaziun entaifer 30 dis dapi ch’il motiv da reponderaziun è vegnì scuvrì. I na dat nagina fasa preparatorica.³⁹⁸

Decisiuns da betg entrar en chaussa èn per regla da prender entaifer 5 dis da lavur suenter l’inoltraziun d’ina dumonda da reponderaziun. En ils ulteriurs cas èn las decisiuns per regla da prender entaifer 10 dis da lavur suenter l’inoltraziun da la dumonda.

L’inoltraziun d’ina dumonda da reponderaziun na suspenda betg l’execuziun. Sin dumonda po l’autoritad cumpetenta per il tractament conceder l’effect suspensiv, sch’il requirent è exponì ad ina periclitaziun concreta en il stadi da derivanza u d’origin.

Dumondas da reponderaziun nunmotivadas u inoltradas repetidamain cun la medema motivaziun vegnan stritgadas nunformalmain.

Dumondas d’asil che vegnan inoltradas entaifer 5 onns suenter l’entrada en vigur da la decisiun d’asil e da spedida ston vegnir inoltradas en scrit e cun motivaziun. I na dat nagina fasa preparatorica. Ils motivs da betg entrar en chaussa tenor l’artitgel 31a alineas 1–3 èn applitgabels.⁴⁰⁰

Dumondas multiplas nunmotivadas u inoltradas repetidamain cun la medema motivaziun vegnan stritgadas nunformalmain.

Il SEM incassescha ina taxa sch’el refusa ina dumonda da reponderaziun u ina dumonda multipla u sch’el n’entra betg en chaussa. Sch’ina dumonda vegn approvada per part, vegn la taxa reducida. I na vegnan concedidas naginas indemnisaziuns.

Suenter l’inoltraziun da la dumonda da reponderaziun u da la dumonda multipla deliberescha il SEM sin dumonda il requirent da pajar ils custs da procedura, sch’el è basegnus e sche sias dumondas na paran betg a priori invanas.

Il SEM po pretender dal requirent in pajament anticipà da la taxa en l’autezza dals custs da procedura presumptivs. Per far quest pajament fixescha el in termin adequat, smanatschond ch’el n’entria uschiglio betg en chaussa. D’in pajament anticipà da la taxa vegni renunzià:

1. sche las premissas tenor l’alinea 2 èn dadas; u

2. en la procedura cun minorens betg accumpagnads, sche la dumonda da reponderaziun u la dumonda multipla na para betg a priori invana.

Il Cussegl federal regla la fixaziun da la taxa e l’autezza dal pajament anticipà da la taxa.

Per la durada d’ina procedura da meds legals na cumenza la surannaziun da pretensiuns finanzialas da la Confederaziun envers ils retschaviders da subvenziuns u d’agid social betg u vegn suspendida, sch’ella ha gia cumenzà.

Cun in chasti pecuniar fin a 180 taxas per di vegn chastià, uschenavant ch’i n’è betg avant maun in crim u in delict smanatschà cun in chasti pli aut tenor il CP⁴¹²:⁴¹³

1. tgi che survegn – tras indicaziuns faussas u incumplettas u en autra moda – per sasez u per in auter in avantatg pecuniar sin basa da questa lescha, dal qual el n’ha nagin dretg;

2. ⁴¹⁴tgi che fugia dal tuttafatg u per part da l’obligaziun da pajar la taxa speziala tenor l’artitgel 86 tras indicaziuns faussas u incumplettas u en autra moda;

3. ⁴¹⁵...

4. ⁴¹⁶tgi che ha, cun l’intenziun d’enritgir sasez, gidà auters a commetter in malfatg en il senn da l’artitgel 116 litera c, en spezial cun planisar u cun organisar il malfatg.

Cun multa vegn chastià, premess ch’i na saja betg avant maun in causal tenor l’artitgel 115, tgi che:

1. violescha l’obligaziun da dar infurmaziuns, dond sapientivamain infurmaziuns faussas ubain refusond da dar infurmaziuns;

2. s’oppona ad ina controlla ch’è ordinada dal post cumpetent u impedescha ina tala en autra moda;

3. ⁴¹⁷exercitescha, sco requirent d’asil, activitads politicas publicas en Svizra mo cun l’intenziun da stgaffir motivs subjectivs resultads suenter la fugia en il senn da l’artitgel 54;

4. ⁴¹⁸tgi che ha gidà auters a commetter in malfatg en il senn da la litera c, en spezial cun planisar u cun organisar il malfatg.

Tgi ch’elavura datas persunalas ch’èn arcunadas en Eurodac per in auter intent che quel da constatar, tge stadi ch’è cumpetent per l’examinaziun da la dumonda d’asil inoltrada d’in burgais d’in terz stadi en in stadi dal champ d’applicaziun da las cunvegnas d’associaziun a la reglamentaziun da Dublin, vegn chastià cun multa.

La persecuziun penala è chaussa dals chantuns.