Lexipedia

0.107

Convenziun davart ils dretgs da l’uffant Concludida a New York ils 20 da november 1989 Approvada da l’Assamblea federala ils 13 da december 1996 Document da ratificaziun deposità da la Svizra ils 24 da favrer 1997 Entrada en vigur per la Svizra ils 26 da mars 1997

Rumantsch è ina lingua naziunala, ma ina lingua parzialmain uffiziala da la Confederaziun, numnadamain en la correspundenza cun persunas da lingua rumantscha. La translaziun d’in decret federal serva a l’infurmaziun, n’ha dentant nagina validitad legala.

Translaziun

(Versiun dals 27 da favrer 2023)

Preambel

Ils stadis participants da questa Convenziun,

considerond che la renconuschientscha da la dignitad inerenta a tut ils commembers da la societad umana tant sco l’egualitad ed il caracter inalienabel da lur dretgs èn tenor ils princips proclamads en la Charta da las Naziuns Unidas 1 il fundament da la libertad, da la giustia e da la pasch sin il mund,

sa regurdond ch’ils pievels da las Naziuns Unidas han confermà en la Charta lur confidenza en ils dretgs fundamentals tant sco en la dignitad ed en la valur da l’uman e ch’els han decidì da promover il progress social e da crear meglras cundiziuns da viver en ina libertad pli gronda,

renconuschend che las Naziuns Unidas han proclamà ed èn sa cunvegnidas en la Decleraziun universala dals dretgs umans ed en ils Patgs internaziunals concernent ils dretgs umans che mintga uman possia far diever da tut ils dretgs e da tut las libertads menziunadas en quels, e quai senza la minima differenziaziun, saja quai tenor razza, tenor colur da la pel, tenor schlattaina, tenor lingua, tenor religiun, tenor opiniun politica u tenor in’autra opiniun, tenor derivanza naziunala u sociala, tenor facultad, tenor naschientscha u tenor in auter status,

renviond al fatg che las Naziuns Unidas han proclamà en la Decleraziun universala dals dretgs umans ch’ils uffants hajan in dretg spezial d’assistenza e da sustegn,

en la persvasiun che la famiglia sco unitad fundamentala da la societad e sco ambient natiral per la creschientscha e per il bainstar da tut ses commembers, en spezial dals uffants, stoppia retschaiver la protecziun e l’assistenza ch’ella dovra per pudair ademplir cumplainamain sias incumbensas en la societad,

renconuschend che l’uffant duess crescher si – per pudair sviluppar cumplainamain ed armonicamain sia persunalitad – en in ambient famigliar, circumdà da fortuna, da charezza e da chapientscha,

considerond ch’igl è impurtant da preparar cumplainamain l’uffant ad ina vita individuala en la societad e da l’educar en il spiert dals ideals proclamads en la Charta da las Naziuns Unidas ed en spezial en in spiert da pasch, da dignitad, da toleranza, da libertad, d’egualitad e da solidaritad,

sa regurdond che la necessitad da dar a l’uffant ina protecziun speziala è vegnida exprimida en la Decleraziun da Genevra da l’onn 1924 davart ils dretgs da l’uffant ed en la Decleraziun dals dretgs da l’uffant ch’è vegnida acceptada da l’Assamblea generala ils 20 da november 1959 ed en la Decleraziun universala dals dretgs umans e renconuschida en il Patg internaziunal davart ils dretgs civils e politics 2 (en spezial en ils artitgels 23 e 24), en il Patg internaziunal davart ils dretgs economics, socials e culturals 3 (en spezial en l’artitgel 10) sco er en ils statuts ed en ils documents relevants da las organisaziuns spezialisadas e d’autras organisaziuns internaziunalas che s’occupan dal bainstar da l’uffant,

sa regurdond da la formulaziun en la Decleraziun dals dretgs da l’uffant che «l’uffant basegna pervia da sia madirezza corporala e spiertala mancanta ina protecziun speziala ed in’assistenza particulara, surtut ina protecziun giuridica adequata avant e suenter la naschientscha»,

renviond a las disposiziuns da la Decleraziun davart ils princips socials e giuridics per la protecziun e per il bainstar dals uffants, cun in resguard spezial dal plazzament en ina famiglia da tgira e da l’adopziun sin plaun naziunal ed internaziunal, a las Reglas da las Naziuns Unidas davart las normas minimalas per la giurisdicziun per giuvenils (Reglas da Beijing) e da la Decleraziun davart la protecziun da las dunnas e dals uffants en situaziuns d’urgenza ed en conflicts armads,

renconuschend ch’i dat en tut ils pajais dal mund uffants che vivan en relaziuns particularmain difficilas e ch’igl è necessari da dar a quests uffants in’attenziun speziala,

tegnend duidamain quint da l’impurtanza da las tradiziuns e da las valurs culturalas da mintga pievel per la protecziun e per il svilup armonic da l’uffant,

renconuschend l’impurtanza da la collavuraziun internaziunala per meglierar las cundiziuns da viver dals uffants en tut ils pajais, en spezial en ils pajais da svilup,

han concludì il suandant:

Emprima part

Art. 1

En il senn da questa Convenziun è in uffant mintga uman che n’ha betg anc cumplenì il deschdotgavel onn da vita, nun che la maiorennitad cumenzia pli baud tenor il dretg che po vegnir applitgà per l’uffant.

Art. 2

Ils stadis participants da questa Convenziun respectan ils dretgs fixads en ella e garanteschan a mintga uffant ch’è suttamess a lur giurisdicziun, senza la minima discriminaziun, independentamain da la razza, da la colur da la pel, da la schlattaina, da la lingua, da la religiun, da l’opiniun politica u d’ina autra opiniun, da la derivanza naziunala, etnica u sociala, da la facultad, d’in impediment, da la naschientscha u d’in auter status da l’uffant, da ses geniturs u da ses avugà.

Ils stadis participants prendan tut las mesiras adattadas per garantir che l’uffant vegnia protegì da tut las furmas da discriminaziun u da puniziun motivadas dal status, da las activitads, da las opiniuns exprimidas e da las ideologias da ses geniturs, da ses avugà u da ses confamigliars.

Art. 3

En tut las decisiuns che concernan ils uffants, ch’ellas vegnian prendidas d’instituziuns publicas u privatas da l’assistenza sociala, da dretgiras, d’autoritads administrativas ubain d’organs legislativs, è il bainstar da l’uffant ina preoccupaziun primordiala.

Ils stadis participants s’obligheschan da garantir a l’uffant – resguardond ils dretgs e las obligaziuns da ses geniturs, da ses avugà u d’autras persunas ch’èn responsablas per el tenor lescha – la protecziun e l’assistenza necessarias per ses bainstar; per quest intent prendan els tut las mesiras legislativas ed administrativas adattadas.

Ils stadis participants garanteschan che las instituziuns, ils servetschs e las instituziuns per l’assistenza e la protecziun da l’uffant correspundian a las normas fixadas da las autoritads cumpetentas, surtut en il sectur da la segirezza e da la sanadad sco er areguard il dumber e la cumpetenza da ses persunal ed areguard ina controlla suffizienta.

Art. 4

Ils stadis participants prendan tut las mesiras legislativas ed administrativas e tut las ulteriuras mesiras ch’èn necessarias per realisar ils dretgs renconuschids en questa Convenziun. Areguard ils dretgs economics, socials e culturals prendan els questas mesiras investind tut lur meds disponibels e, sche necessari, er en il rom da la collavuraziun internaziunala.

Art. 5

Ils stadis participants respectan las incumbensas, ils dretgs e las obligaziuns dals geniturs ed eventualmain, tant sco previs tenor l’usit local, dals commembers da l’ulteriura famiglia u da la cuminanza, da l’avugà u d’autras persunas ch’èn responsablas per l’uffant tenor lescha, da dar a l’uffant correspundentamain a ses svilup l’orientaziun ed ils cussegls ch’èn adattads per exequir ils dretgs che questa Convenziun al statuescha.

Art. 6

Ils stadis participants renconuschan che mintga uffant ha in dretg inerent da viver.

Ils stadis participants garanteschan uschè bain sco pussaivel il surviver ed il svilup da l’uffant.

Art. 7

L’uffant sto vegnir inscrit en in register immediatamain suenter sia naschientscha ed ha a partir da sia naschientscha il dretg d’in num, il dretg da pudair acquistar ina naziunalitad e sche pussaivel il dretg d’enconuscher e da vegnir educà da ses geniturs.

Ils stadis participants garanteschan da realisar quests dretgs en correspundenza cun lur dretg naziunal e cun las obligaziuns ch’els ston observar a basa da las convenziuns internaziunalas respectivas en quest sectur, en spezial per il cas che l’uffant n’avess uschiglio nagina naziunalitad.

Art. 8

Ils stadis participants s’obligheschan da respectar il dretg da l’uffant, da preservar senza intervenziuns illegalas sia identitad inclusiv sia naziunalitad, ses num e sias relaziuns famigliaras renconuschidas tenor lescha.

Sch’in uffant vegn privà illegalmain da tscherts u da tut ils elements constitutivs da sia identitad, al concedan ils stadis participants in’assistenza ed ina protecziun adequata cun la finamira da restituir sia identitad uschè svelt sco pussaivel.

Art. 9

Ils stadis participants garanteschan ch’in uffant na vegnia betg separà da ses geniturs cunter lur veglia, nun che las autoritads cumpetentas fixeschian en ina decisiun verifitgabla giudizialmain, tenor las leschas e las proceduras applitgablas, che questa separaziun saja necessaria per il bain da l’uffant. Ina tala decisiun po daventar necessaria en singuls cas, per exempel sche l’uffant vegn maltractà u tralaschà dals geniturs, u – sch’ina decisiun sto vegnir prendida davart il lieu da dimora da l’uffant en cas ch’ils geniturs vivan separadamain.

En proceduras tenor l’alinea 1 ston tut las parts pertutgadas survegnir la pussaivladad da sa participar a la procedura e d’exprimer lur opiniun persunala.

Ils stadis participants respectan il dretg da l’uffant ch’è separà d’in u da tuts dus geniturs da mantegnair regularmain ina relaziun persunala e contacts directs cun tuts dus geniturs, nun che quai pericliteschia il bainstar da l’uffant.

Sche la separaziun è la consequenza d’ina mesira prendida d’in stadi participant, sco per exempel in’arrestaziun, in empraschunament, in’exiliaziun u in’expulsiun ubain la mort d’in u da tuts dus geniturs u da l’uffant (inclusiv in mortori, independentamain dal motiv, durant in’arrestaziun), dat il stadi participant, sin dumonda, als geniturs, a l’uffant u eventualmain ad in auter confamigliar las infurmaziuns essenzialas davart la dimora dal confamigliar absent u dals confamigliars absents, nun che quai saja da dischavantatg per l’uffant. Ils stadis participants garanteschan plinavant che l’inoltraziun d’ina tala dumonda n’haja naginas consequenzas negativas per il pertutgà u per ils pertutgads.

Art. 10

En accord cun l’obligaziun dals stadis participants tenor l’artitgel 9 alinea 1 vegnan las dumondas d’entrar en in stadi participant u da sortir d’in tal, che vegnan fatgas d’in uffant e da ses geniturs cun l’intent da reunir la famiglia, tractadas dal stadi participant cun bainvulientscha, en maniera umana ed accelerada. Ils stadis participants garanteschan plinavant che l’inoltraziun d’ina tala dumonda n’haja naginas consequenzas negativas per las persunas che inoltreschan questa dumonda e per lur confamigliars.

In uffant cun geniturs che vivan en differents stadis, ha il dretg da mantegnair regularmain ina relaziun persunala e contacts directs cun tuts dus geniturs, nun ch’i dettia circumstanzas spezialas. Perquai respectan ils stadis participants en accord cun lur obligaziun tenor l’artitgel 9 alinea 1 il dretg da l’uffant e da ses geniturs da sortir da mintga pajais, inclusiv da lur agen, e d’entrar puspè en lur agen pajais. Il dretg da sortir d’in pajais è suttamess sulettamain a las restricziuns ch’èn previsas tenor lescha, ch’èn necessarias per proteger la segirezza naziunala, l’urden public, la sanadad publica, la morala publica u ils dretgs e las libertads d’auters e ch’èn cumpatiblas cun ils auters dretgs statuids da questa Convenziun.

Art. 11

Ils stadis participants prendan mesiras per cumbatter cunter il transferiment illegal d’uffants a l’exteriur e cunter l’impediment illegal da lur return.

Perquai promovan ils stadis participants la conclusiun da convenziuns bilateralas u multilateralas ubain la participaziun a convenziuns existentas.

Art. 12

Ils stadis participants garanteschan a l’uffant ch’è capabel da furmar in’atgna opiniun il dretg d’exprimer libramain questa opiniun en tut las dumondas ch’al pertutgan, ed els resguardan l’opiniun da l’uffant en maniera adequata e tegnend quint da sia vegliadetgna e da sia madirezza.

Perquai sto surtut l’uffant survegnir la pussaivladad da s’exprimer en tut las proceduras giudizialas u administrativas ch’al pertutgan, saja quai en moda directa, tras in represchentant u tras in post adattà, tenor las prescripziuns da procedura da la legislaziun naziunala.

Art. 13

L’uffant ha il dretg d’exprimer libramain sia opiniun; quest dretg includa la libertad da sa procurar, da retschaiver e da dar vinavant, independentamain dals cunfins dal pajais, infurmaziuns ed ideas da mintga gener en maniera orala, scritta u stampada, en furma d’ovras d’art u cun auters meds tschernids da l’uffant.

L’execuziun da quest dretg po vegnir suttamessa a tschertas restricziuns previsas en la lescha, ch’èn necessarias:

  1. per observar ils dretgs u la reputaziun d’auters; u
  2. per proteger la segirezza naziunala, l’urden public, la sanadad publica u la morala publica.

Art. 14

Ils stadis participants respectan il dretg da l’uffant a la libertad da patratg, da conscienza e da religiun.

Ils stadis participants respectan il dretgs e las obligaziuns dals geniturs ed eventualmain da l’avugà da guidar l’uffant en l’execuziun da quest dretg en ina maniera che tegna quint da ses svilup.

La libertad da manifestar sia religiun u sia ideologia dastga vegnir suttamessa mo a las restricziuns previsas tenor lescha ch’èn necessarias per proteger la segirezza publica, l’urden public, la sanadad publica u la morala publica ubain las libertads ed ils dretgs fundamentals d’auters.

Art. 15

Ils stadis participants renconuschan il dretg da l’uffant da s’associar en moda libra cun auters e da sa radunar en moda paschaivla.

L’execuziun da quest dretg na dastga vegnir suttamessa a naginas autras restricziuns che quellas previsas tenor lescha e necessarias en ina societad democratica per garantir la segirezza naziunala u publica, l’urden public, la protecziun da la sanadad publica u da la morala publica ubain per proteger ils dretgs e las libertads d’auters.

Art. 16

Nagin uffant na dastga vegnir expost ni ad intervenziuns arbitrarias u illegalas en sia vita privata, en sia famiglia, en ses domicil u en sia correspundenza, ni a violaziuns da sia onur e da sia reputaziun.

L’uffant ha il dretg da protecziun giuridica cunter talas intervenziuns u violaziuns.

Art. 17

Ils stadis participants renconuschan l’impurtanza e la funcziun dals meds da massa e garanteschan che l’uffant haja access ad infurmaziuns ed a material che derivan d’ina varietad da funtaunas naziunalas ed internaziunalas, surtut ad infurmaziuns che promovan ses bainstar social, psichic e moral tant sco sia sanadad corporala e spiertala. Perquai fan ils stadis participants il suandant:

  1. els encuraschan ils meds da massa da derasar infurmaziuns e material che han in niz social e cultural per l’uffant e che correspundan al spiert da l’artitgel 29;
  2. els promovan la collavuraziun internaziunala per la producziun, il barat e la derasaziun da questas infurmaziuns e da quest material che derivan d’ina varietad da funtaunas culturalas naziunalas ed internaziunalas;
  3. els promovan la producziun e la derasaziun da cudeschs d’uffants;
  4. els encuraschan ils meds da massa da tegnair spezialmain quint dals basegns linguistics d’in uffant ch’appartegna ad ina minoritad u ad in pievel autocton;
  5. els promovan l’elavuraziun da directivas adattadas per proteger l’uffant cunter infurmaziuns e material che fan donn a ses bainstar, resguardond en quest connex ils artitgels 13 e 18.

Art. 18

Ils stadis participants sa stentan tenor meglier savair e pudair da garantir la renconuschientscha dal princip che tuts dus geniturs èn responsabels cuminaivlamain per l’educaziun e per il svilup da l’uffant. Per l’educaziun e per il svilup da l’uffant èn responsabels en emprima lingia ils geniturs u eventualmain l’avugà. En quest connex è il bainstar da l’uffant lur finamira principala.

Per garantir e per promover ils dretgs fixads en questa Convenziun sustegnan ils stadis participants ils geniturs e l’avugà adequatamain per ch’els possian ademplir lur incumbensa d’educar l’uffant ed els procuran per l’installaziun d’instituziuns, da structuras e da servetschs per l’assistenza a l’uffant.

Ils stadis participants prendan tut las mesiras adattadas per garantir che uffants da geniturs che lavuran hajan il dretg da duvrar ils servetschs e las instituziuns da la tgira d’uffants che vegnan en dumonda per els.

Art. 19

Ils stadis participants prendan tut las mesiras legislativas, administrativas, socialas ed educativas adattadas per proteger l’uffant cunter mintga furma da violenza, da donnegiament u da maltractament corporal u spiertal, cunter abandun u negligientscha, cunter maltractament u explotaziun, inclusiv abus sexual, entant ch’el stat en la tgira dals geniturs u d’in genitur, d’in avugà u d’in auter represchentant legal u d’ina autra persuna che tgira l’uffant.

Questas mesiras da protecziun duain cuntegnair tenor las circumstanzas er proceduras efficazias per installar programs socials che concedan il sustegn necessari a l’uffant ed a quels ch’al tgiran e che prevesan autras furmas da prevenziun, tant sco mesiras per l’identificaziun, per la denunzia, per il renviament, per l’investigaziun, per il tractament e per l’assistenza posteriura en ils cas da maltractament descrits en l’alinea 1 d’uffants, ed eventualmain perfin per l’intervenziun da las dretgiras.

Art. 20

In uffant che vegn separà per in tschert temp u per adina da ses conturns famigliars u al qual ina dimora en quests conturns na po betg vegnir permessa en l’agen interess, ha il dretg d’ina protecziun speziala e da l’assistenza dal stadi.

Ils stadis participants garanteschan tenor la norma da lur dretg naziunal autras furmas d’assistenza per in tal uffant.

Sco ulteriura furma d’assistenza vegn tranter auter en dumonda il plazzament en ina famiglia da tgira, la kafala tenor il dretg islamic, l’adopziun u, sche necessari, la collocaziun en ina instituziun per la tgira d’uffants. Tar la tscherna tranter questas soluziuns ston vegnir resguardadas duidamain la cuntinuitad giavischada en l’educaziun da l’uffant sco er la derivanza etnica, religiusa, culturala e linguistica da l’uffant.

Art. 21

Ils stadis participants che renconuschan u permettan il sistem da l’adopziun garanteschan ch’il bainstar da l’uffant haja l’emprima prioritad en cas d’ina adopziun, ed els:

  1. garanteschan che l’adopziun d’in uffant vegnia permessa mo da las autoritads cumpetentas che decidan, tenor las leschas e las proceduras applitgablas ed a basa da tut las infurmaziuns fidadas accessiblas, che l’adopziun saja admessa considerond la situaziun da l’uffant puncto geniturs, parents ed avugads, e che las persunas pertutgadas hajan consentì a l’adopziun, sche necessari, enconuschend ils fatgs e suenter ina cussegliaziun eventualmain necessaria;
  2. renconuschan che l’adopziun internaziunala po vegnir resguardada sco ina furma d’assistenza, sche l’uffant na po betg vegnir collocà en ses pajais d’origin en ina famiglia da tgira u d’adopziun u sch’el na po betg vegnir tgirà là en ina maniera adequata;
  3. garanteschan tar adopziuns internaziunalas che l’uffant possia profitar da las prescripziuns da protecziun e da las normas che valan per adopziuns naziunalas;
  4. prendan tut las mesiras adattadas per garantir ch’i na resultian tar adopziuns internaziunalas nagins profits finanzials inadmissibels per las persunas pertutgadas;
  5. promovan las finamiras da quest artitgel eventualmain cun stipular convenziuns bilateralas u multilateralas e sa stentan da garantir en quest connex che l’uffant vegnia collocà en in auter pajais da las autoritads cumpetentas u dals posts cumpetents.

Art. 22

Ils stadis participants prendan las mesiras adattadas per garantir ch’in uffant, che dumonda la posiziun giuridica d’in fugitiv u che vegn resguardà sco fugitiv tenor las reglas e las proceduras applitgablas dal dretg internaziunal u naziunal, survegnia ina protecziun adequata ed agid umanitar per defender ils dretgs fixads en questa Convenziun u en autras cunvegnas internaziunalas davart ils dretgs umans e davart dumondas umanitaras, da las qualas ils stadis menziunads fan part, e quai independentamain, sch’el vegn accumpagnà da ses geniturs u d’ina autra persuna u betg.

Perquai collavuran ils stadis participants en ina maniera ch’als para adequata per tut las stentas che las Naziuns Unidas ed autras organisaziuns internaziunalas u nunguvernamentalas cumpetentas che collavuran cun las Naziuns Unidas interprendan per proteger in tal uffant, per al gidar e per chattar ils geniturs u auters confamigliars d’in uffant fugitiv cun la finamira da survegnir las infurmaziuns necessarias per ina reuniun da la famiglia. Sch’ils geniturs u auters confamigliars na pon betg vegnir chattads, sto l’uffant survegnir tenor ils princips da questa Convenziun la medema protecziun sco mintga auter uffant separà per in motiv u l’auter per in tschert temp u per adina da ses conturns famigliars.

Art. 23

Ils stadis participants renconuschan ch’in uffant che ha in impediment spiertal u corporal duai pudair manar ina vita accumplida ed en dignitad umana sut cundiziuns che observan la dignitad da l’uffant, che promovan sia independenza e che faciliteschan sia participaziun activa a la vita da la communitad.

Ils stadis participants renconuschan il dretg da l’uffant impedì d’avair in’assistenza speziala e s’engaschan per quest dretg e garanteschan che l’uffant impedì e las persunas ch’èn responsablas per sia assistenza survegnian – sin dumonda ed en il rom dals meds finanzials disponibels – il sustegn che tegna quint dal stadi da l’uffant sco er da las circumstanzas da vita dals geniturs u d’autras persunas che tgiran l’uffant.

Renconuschend ils basegns spezials d’in uffant impedì duai il sustegn, concedì tenor l’alinea 2, vegnir prestà gratuitamain tant sco pussaivel e resguardond ils meds finanzials dals geniturs e d’autras persunas che tgiran l’uffant. Plinavant duai il sustegn vegnir concepì uschia ch’igl è garantì che l’educaziun, la scolaziun, ils servetschs da sanadad, ils servetschs da reabilitaziun, la preparaziun per la vita professiunala e las pussaivladads da recreaziun stettian propi a disposiziun a l’uffant impedì en ina moda e maniera che serva a l’integraziun sociala uschè cumpletta sco pussaivel ed al svilup da l’uffant, inclusiv il svilup cultural e spiertal.

En il spiert da la collavuraziun internaziunala promovan ils stadis participants il barat d’infurmaziuns utilas dal sectur da la prevenziun da la sanadad e dal tractament medicinal, psicologic e funcziunal d’uffants impedids, inclusiv la derasaziun d’infurmaziuns davart metodas da reabilitaziun, d’educaziun e da furmaziun professiunala e l’access a talas infurmaziuns, per pussibilitar als stadis participants da meglierar lur capacitads e lur enconuschientschas spezialisadas e da rimnar ulteriuras experientschas en quests secturs. En quest reguard ston vegnir observads spezialmain ils basegns dals pajais da svilup.

Art. 24

Ils stadis participants renconuschan il dretg da l’uffant da giudair il meglier stadi da sanadad pussaivel sco er da profitar da las instituziuns che tractan malsognas e che restabileschan la sanadad. Ils stadis participants sa stentan da garantir che nagin uffant na vegnia privà dal dretg d’access a tals servetschs da sanadad.

Ils stadis participants sa stentan da garantir che quest dretg vegnia realisà cumplainamain e prendan en spezial mesiras adattadas per:

  1. reducir la mortalitad da poppins e d’uffants;
  2. garantir che tut ils uffants survegnian l’agid medical necessari e la tgira necessaria mettend in accent spezial sin il svilup d’in provediment sanitar da basa;
  3. cumbatter malsognas sco er la sutalimentaziun e l’alimentaziun sbagliada er en il rom dal provediment sanitar da basa, tranter auter cun duvrar tecnicas facilmain disponiblas e cun metter a disposiziun avunda victualias integralas ed aua da baiver netta, resguardond en quest connex ils privels ed ils ristgs da la polluziun da l’ambient;
  4. garantir ina tgira da la sanadad adequata per las mammas avant e suenter la pagliola;
  5. garantir ch’i vegnian intermediadas a tut las parts da la societad, en spezial als geniturs ed als uffants, enconuschientschas da basa davart la sanadad e davart il nutriment da l’uffant, davart ils avantatgs da tezzar, davart l’igiena e davart il tegnair net l’ambient sco er davart la prevenziun d’accidents, e procurar ch’els survegnian access a la scolaziun respectiva e ch’els vegnian sustegnids en l’applicaziun da questas enconuschientschas da basa;
  6. sviluppar la prevenziun da la sanadad, la cussegliaziun dals geniturs sco er il scleriment ed ils servetschs en il sectur da la planisaziun da famiglia.

Ils stadis participants prendan tut las mesiras efficazias ed adattadas per supprimer tut las praticas tradiziunalas ch’èn nuschaivlas per la sanadad dals uffants.

Ils stadis participants s’obligheschan da sustegnair e da promover la collavuraziun internaziunala per cuntanscher pass per pass la realisaziun cumplaina dal dretg che vegn renconuschì en quest artitgel. En quest reguard ston vegnir observads spezialmain ils basegns dals pajais da svilup.

Art. 25

Ils stadis participants renconuschan ch’in uffant ch’è vegnì collocà da las autoritads cumpetentas cun l’intent da tgirar, da proteger u da tractar ina malsogna corporala u spiertala, ha il dretg ch’il tractament concedì e tut las autras circumstanzas relevantas per sia collocaziun vegnian controllads regularmain.

Art. 26

Ils stadis participants renconuschan che mintga uffant ha il dretg da prestaziuns da la segirezza sociala, inclusiv da l’assicuranza sociala, e prendan las mesiras necessarias per garantir che quest dretg vegnia realisà cumplainamain en concordanza cun il dretg naziunal.

Las prestaziuns duain eventualmain vegnir concedidas resguardond las relaziuns economicas e las ulteriuras circumstanzas da l’uffant e da las persunas ch’èn obligadas da procurar per ses mantegniment sco er auters puntgs da vista ch’èn decisivs per dumandar prestaziuns, saja quai tras l’uffant u en num da l’uffant.

Art. 27

Ils stadis participants renconuschan che mintga uffant ha il dretg d’in standard da viver permettend ses svilup corporal, spiertal, psichic, moral e social.

En emprima lingia èsi l’incumbensa dals geniturs u d’autras persunas responsablas per l’uffant da garantir – en il rom da lur abilitads e da lur pussaivladads finanzialas – las cundiziuns da viver necessarias per il svilup da l’uffant.

Ils stadis participants prendan las mesiras adattadas tenor lur relaziuns naziunalas ed en il rom da lur meds finanzials per gidar ils geniturs ed autras persunas responsablas per l’uffant a realisar quest dretg e prevesan – en cas da necessitad – programs d’agid e da sustegn material, surtut en vista al nutriment, a la vestgadira ed a l’abitaziun.

Ils stadis participants prendan tut las mesiras adattadas per garantir ch’ils dretgs da mantegniment da l’uffant envers ils geniturs u envers autras persunas che han la responsabladad finanziala per l’uffant vegnian fatgs valair tant entaifer il stadi participant sco er a l’exteriur. En spezial promovan ils stadis participants la participaziun a cunvegnas internaziunalas u la conclusiun da talas cunvegnas sco er autras regulaziuns adattadas, sche la persuna che ha la responsabladad finanziala per l’uffant viva en in auter stadi che l’uffant.

Art. 28

Ils stadis participants renconuschan il dretg da furmaziun da l’uffant, e per promover la realisaziun da quest dretg a basa da l’egualitad da las schanzas fan els en spezial il suandant:

  1. els rendan obligatorica e gratuita la scola primara per tuts;
  2. els promovan il svilup da differentas furmas da scolas secundaras, tant generalas sco er professiunalas, las mettan a disposiziun e las rendan accessiblas a tut ils uffants e prendan mesiras adattadas per che questas purschidas sajan gratuitas e per ch’i vegnia mess a disposiziun in sustegn finanzial en cas da necessitad;
  3. els pussibiliteschan a tut ils uffants, cun tut ils meds adattads, l’access a las scolas autas tenor lur abilitads;
  4. els rendan disponibla ed accessibla a tut ils uffants la cussegliaziun da furmaziun e da professiun;
  5. els prendan mesiras che promovan la frequentaziun regulara da la scola e che reduceschan la quota d’uffants che sortan anticipadamain da la scola.

Ils stadis participants prendan tut las mesiras adattadas per garantir che la disciplina en scola vegnia mantegnida en ina moda e maniera che correspunda a la dignitad umana da l’uffant e che stat en correspundenza cun questa Convenziun.

Ils stadis participants promovan la collavuraziun internaziunala en il sectur da la furmaziun, surtut per gidar ad eliminar la mancanza da savida e l’analfabetissem sin il mund e per facilitar l’access ad enconuschientschas scientificas ed tecnicas tant sco a metodas d’instrucziun modernas. En quest reguard ston vegnir observads spezialmain ils basegns dals pajais da svilup.

Art. 29

Ils stadis participants s’accordan che la furmaziun da l’uffant ha las suandantas finamiras:

  1. l’uffant duai pudair sviluppar cumplainamain sia persunalitad, ses talent e sias abilitads spiertalas e corporalas;
  2. intermediar a l’uffant il respect dals dretgs umans, da las libertads fundamentalas e dals princips francads en la Charta da las Naziuns Unidas;
  3. intermediar a l’uffant il respect per ses geniturs, per sia identitad culturala, per sia lingua e per sias valurs culturalas, per las valurs naziunalas dal pajais, en il qual el viva, ed eventualmain dal pajais, dal qual el deriva, sco er per autras culturas che l’atgna;
  4. preparar l’uffant ad esser conscient da la responsabladad da la vita en ina societad libra en il spiert da chapientscha, da pasch, da toleranza, d’egualitad da las schlattainas e d’amicizia tranter ils pievels e las gruppas etnicas, naziunalas e religiusas sco er per la populaziun autoctona;
  5. intermediar a l’uffant il respect da l’ambient natiral.

Quest artitgel e l’artitgel 28 na dastgan betg vegnir interpretads uschia ch’els restrenschan la libertad da persunas natiralas e giuridicas da fundar e da manar instituziuns da furmaziun, sch’ils princips fixads en l’alinea 1 vegnan observads e sche la furmaziun che vegn intermediada en talas instituziuns correspunda a las normas minimalas ch’èn eventualmain vegnidas fixadas dal stadi.

Art. 30

En stadis cun minoritads etnicas, religiusas u linguisticas ubain cun ina populaziun autoctona, na dastga in uffant ch’appartegna ad ina tala minoritad u la populaziun autoctona betg vegnir privà dal dretg da tgirar sia atgna cultura, da confessar e da pratitgar sia atgna religiun u da duvrar sia atgna lingua en cuminanza cun autras persunas da sia gruppa.

Art. 31

Ils stadis participants renconuschan il dretg da l’uffant sin calma e sin temp liber, da pudair sa deditgar al gieu ed ad ina recreaziun activa che correspunda a sia vegliadetgna sco er da sa participar libramain a la vita culturala ed artistica.

Ils stadis participants resguardan e promovan il dretg da l’uffant da sa participar cumplainamain a la vita culturala ed artistica e promovan la disponibladad da pussaivladads adattadas ed egualas per l’activitad culturala ed artistica sco er per la recreaziun activa e per las activitads da temp liber.

Art. 32

Ils stadis participants renconuschan che l’uffant ha il dretg da vegnir protegì cunter l’explotaziun economica e da betg vegnir sfurzà ad ina lavur che pudess esser privlusa, che pudess impedir sia educaziun u che pudess far donn a sia sanadad u a ses svilup corporal, spiertal, psichic, moral u social.

Ils stadis participants prendan mesiras legislativas, administrativas, socialas ed educativas per garantir la realisaziun da quest artitgel. Per quest intent e resguardond las disposiziuns respectivas d’autras convenziuns internaziunalas fan ils stadis participants en spezial il suandant:

  1. els fixeschan ina u pliras vegliadetgnas minimalas per l’admissiun a la lavur;
  2. els prevesan ina regulaziun adequata dal temp da lavur e da las cundiziuns da lavur;
  3. els prevesan chastis commensurads u autras sancziuns per exequir quest artitgel en moda efficazia.

Art. 33

Ils stadis participants prendan tut las mesiras adattadas, inclusiv mesiras legislativas, administrativas, socialas ed educativas, per proteger l’uffant cunter il diever illegal da substanzas enivrantas e da substanzas psicotropas en il senn da las convenziuns internaziunalas respectivas e d’impedir che uffants vegnian duvrads per la producziun illegala u per il traffic illegal da questas substanzas.

Art. 34

Ils stadis participants s’obligheschan da proteger l’uffant cunter tut las furmas d’explotaziun sexuala e d’abus sexual. Per quest intent prendan ils stadis participants en spezial tut las mesiras naziunalas, bilateralas e multilateralas adattadas per impedir che uffants:

  1. vegnian surmanads u sfurzads da sa participar ad activitads sexualas illegalas;
  2. vegnian explotads per la prostituziun u per autras praticas sexualas illegalas;
  3. vegnian explotads per preschentaziuns pornograficas e per material pornografic.

Art. 35

Ils stadis participants prendan tut las mesiras naziunalas, bilateralas e multilateralas adattadas per impedir il rapiment e la vendita d’uffants sco er il commerzi cun uffants per tuts intents ed en tuttas furmas.

Art. 36

Ils stadis participants protegian l’uffant cunter tut las ulteriuras furmas d’explotaziun che restrenschan il bainstar da l’uffant en ina furma u l’autra.

Art. 37

Ils stadis participants garanteschan:

  1. che nagin uffant na vegnia suttamess a la tortura u ad in auter tractament u chasti crudaivel, inuman u umiliant. Per delicts ch’èn vegnids commess da persunas pli giuvnas che deschdotg onns na dastga vegnir decretà ni la paina da mort ni in empraschunament per vita duranta e ch’excluda ina relaschada anticipada;
  2. che nagin uffant na vegnia empraschunà illegalmain ed arbitrarmain. Fermanzas, arrestaziuns u empraschunaments dastgan vegnir applitgads tar in uffant tenor la lescha mo sco ultim med e mo per il temp il pli curt pussaivel;
  3. che mintga uffant empraschunà vegnia tractà en moda umana e cun respect envers la dignitad inerenta a l’uman e resguardond ils basegns da persunas da sia vegliadetgna. En spezial sto mintga uffant empraschunà vegnir separà da persunas creschidas, nun ch’in auter proceder vegnia resguardà sco cunvegnent per il bainstar da l’uffant, e mintga uffant ha il dretg da restar en contact cun sia famiglia tras correspundenza u tras visitas, nun ch’i sajan avant maun circumstanzas spezialas;
  4. che mintga uffant empraschunà haja il dretg d’in access direct ad in’assistenza giuridica u ad in’autra assistenza adattada ed il dretg da contestar la legalitad da l’empraschunament tar ina dretgira u tar in’autra autoritad cumpetenta, independenta ed imparziala, sco er il dretg ch’i vegnia prendida uschè svelt sco pussaivel ina decisiun en ina tala procedura.

Art. 38

Ils stadis participants s’obligheschan d’observar e da far observar las reglas dal dretg umanitar internaziunal che pertutgan l’uffant e ch’èn applitgablas en il stadi respectiv en cas da conflicts armads.

Ils stadis participants prendan tut las mesiras pussaivlas per garantir che persunas pli giuvnas che quindesch onns na sa participeschian betg directamain ad ostilitads.

Ils stadis participants s’abstegnan da clamar en lur forzas armadas persunas pli giuvnas che quindesch onns. Sche persunas pli veglias che quindesch onns, ma pli giuvnas che deschdotg onns vegnan clamadas en las forzas armadas, sa stentan ils stadis participants da convocar en emprima lingia ils pli vegls.

Tenor lur obligaziuns definidas dal dretg umanitar internaziunal da proteger la populaziun civila en conflicts armads prendan ils stadis participants tut las mesiras pussaivlas per garantir ch’ils uffants pertutgads d’in conflict armà vegnian protegids e tgirads.

Art. 39

Ils stadis participants prendan tut las mesiras adattadas per promover la reconvalescenza fisica e psichica e la reintegraziun sociala d’in uffant ch’è daventà la victima d’ina furma da negligientscha, d’explotaziun u da maltractament, da tortura u d’ina autra furma da tractament u da chasti crudaivel, inuman u umiliant ubain d’in conflict armà. La reconvalescenza e la reintegraziun ston avair lieu en conturns ch’èn favuraivels per la sanadad, per il respect da sasez e per la dignitad da l’uffant.

Art. 40

Ils stadis participants renconuschan che mintga uffant che vegn suspectà, inculpà u chattà culpaivel d’avair violà il dretg penal, ha il dretg da vegnir tractà en ina moda e maniera che promova il sentiment da l’uffant per l’atgna dignitad e per l’atgna valur, che rinforza ses respect envers ils dretgs umans ed envers las libertads fundamentalas dals auters e che resguarda sia vegliadetgna sco er la necessitad da promover sia reintegraziun sociala e da surpigliar ina rolla constructiva en la societad.

Per quest intent e resguardond las disposiziuns respectivas da las convenziuns internaziunalas garanteschan ils stadis participants en spezial:

  1. che nagin uffant na vegnia suspectà, inculpà u chattà culpaivel d’avair violà il dretg penal cun acziuns u cun omissiuns che n’èn betg stadas scumandadas tenor il dretg naziunal u tenor il dretg internaziunal il mument ch’ellas èn vegnidas commessas;
  2. che mintga uffant che vegn suspectà u inculpà d’avair violà il dretg penal haja il dretg da las suandantas garanzias minimalas:i)da valair sco innocent fin che la culpa è cumprovada en moda legala,ii)da vegnir infurmà immediatamain e directamain davart las inculpaziuns ch’èn vegnidas fatgas cunter el, eventualmain tras ses geniturs u tras ses avugà, e da survegnir in’assistenza giuridica u in’autra assistenza adattada per preparar e per effectuar sia defensiun,iii)da laschar decider sia chaussa immediatamain d’ina autoritad cumpetenta u d’ina dretgira cumpetenta, independenta ed imparziala, en ina procedura gista tenor la lescha, e quai en preschientscha d’ina assistenza giuridica u d’ina autra assistenza adattada ed en preschientscha da ses geniturs u da ses avugà, sche quai na vegn betg considerà sco nuschaivel per ses bainstar surtut pervia da sia vegliadetgna u pervia da sia situaziun,iv)da betg vegnir sfurzà d’agir sco perditga e d’admetter sia culpa sco er d’interrogar u da laschar interrogar las perditgas d’accusaziun e d’obtegnair la cumpariziun e l’interrogaziun da las perditgas da distgargia sut las medemas cundiziuns,v)da laschar controllar, en cas ch’el vegn chattà culpaivel d’avair violà il dretg penal, la decisiun e tut las mesiras ch’èn vegnidas decretadas tenor la lescha tras in’autoritad cumpetenta surordinada u tras ina dretgira superiura cumpetenta independenta ed imparziala,vi)da pretender la consultaziun gratuita d’in interpret, sche l’uffant n’enclegia betg u na discurra betg la lingua dal process,vii)che sia vita privata vegnia respectada cumplainamain en tut las parts da la procedura.

Ils stadis participants sa stentan da promover l’elavuraziun da leschas e la creaziun da proceduras, d’autoritads e d’instituziuns che valan spezialmain u èn spezialmain cumpetentas per uffants che vegnan suspectads, inculpads u chattads culpaivels d’avair violà il dretg penal, ed els fan en spezial il suandant:

  1. els fixeschan ina vegliadetgna minimala che l’uffant sto avair cuntanschì per vegnir resguardà sco penalmain maioren;
  2. els prendan, en in rom adequat e giavischà, mesiras per reglar il cas senza procedura giudiziala, resguardond en quest connex senza restricziuns ils dretgs umans e las garanzias giuridicas.

Per garantir ch’ils uffants vegnian tractads en ina moda e maniera favuraivla per lur bainstar e che correspunda a lur circumstanzas ed a lur delict, sto star a disposiziun in grond dumber da mesiras sco ordinaziuns davart l’assistenza, davart l’instrucziun e davart la surveglianza, cussegliaziun, liberaziun provisorica, recepziun en ina famiglia da tgira, programs da furmaziun e da furmaziun professiunala ed autras alternativas da l’educaziun en in institut.

Art. 41

Questa Convenziun n’excluda betg disposiziuns ch’èn adattadas anc meglier per realisar ils dretgs da l’uffant e ch’èn cuntegnidas:

  1. en il dretg d’in stadi participant; u
  2. en il dretg internaziunal che vala per quest stadi.

Segunda part

Art. 42

Ils stadis participants s’obligheschan d’intermediar activamain ils princips e las disposiziuns da questa Convenziun, tras mesiras adattadas ed efficazias, tant a las persunas creschidas sco er als uffants.

Art. 43

Per controllar ils progress ch’ils stadis participants han fatg en l’execuziun da las obligaziuns ch’els han surpiglià ratifitgond questa Convenziun, vegn instituì in Comité per ils dretgs da l’uffant che ha las incumbensas definidas qua sutvart.

Il Comité sa cumpona da deschdotg expertas ed experts che han ina gronda reputaziun morala e cumpetenzas renconuschidas en il sectur che vegn reglà da questa Convenziun. Ils commembers dal Comité vegnan tschernids dals stadis participants or dal ravugl da lur populaziun burgaisa e sa participeschan en agen num; la tscherna ha lieu tegnend quint d’ina repartiziun geografica duaivla e dals sistems giuridics principals. 4

Ils commembers dal Comité vegnan elegids tras scrutini secret or d’ina glista da persunas ch’èn vegnidas nominadas dals stadis participants. Mintga stadi participant po nominar ina burgaisa u in burgais.

L’elecziun dal Comité ha lieu per l’emprima giada il pli tard sis mais suenter l’entrada en vigur da questa Convenziun e silsuenter mintga dus onns. Il pli tard quatter mais avant mintga elecziun envida il secretari general da las Naziuns Unidas en scrit ils stadis participants d’inoltrar lur propostas entaifer dus mais. Il secretari general fa lura ina glista alfabetica da tut las persunas proponidas, inditgond ils stadis participants che las han proponì, e trametta questa glista als stadis participants.

Las elecziuns han lieu en radunanzas dals stadis participants, convocadas dal secretari general a la sedia da las Naziuns Unidas. En questas radunanzas – ch’èn ablas da decider, sche dus terzs dals stadis participants èn preschents – vegnan elegids en il Comité quels candidats che survegnan las pli bleras vuschs e la maioritad absoluta da las vuschs dals represchentants dals stadis participants ch’èn preschents e che voteschan.

Ils commembers dal Comité vegnan elegids per quatter onns. Els èn reelegibels, sch’els vegnan puspè nominads. La perioda d’uffizi da tschintg commembers elegids a chaschun da l’emprima elecziun scada suenter dus onns; immediatamain suenter l’emprima elecziun tira il parsura da la radunanza la sort per eruir ils nums da quests tschintg commembers.

Sch’in commember dal Comité mora u sa retira u declera ch’el na possia per auters motivs betg pli ademplir las incumbensas dal Comité, nominescha il stadi participant che ha proponì il commember in auter expert or dal ravugl da ses burgais per occupar il post vacant fin a la scadenza da la perioda d’uffizi, cun resalva dal consentiment dal Comité.

Il Comité fixescha sez ses urden da gestiun.

Il Comité elegia sia suprastanza per dus onns.

Las radunanzas dal Comité han per regla lieu a la sedia da las Naziuns Unidas u en in auter lieu adattà fixà dal Comité. Il Comité sa raduna per regla ina giada per onn. La durada da las radunanzas dal Comité vegn fixada ed adattada sche necessari a chaschun d’ina radunanza dals stadis participants cun il consentiment da l’Assamblea generala.

Il secretari general da las Naziuns Unidas metta a disposiziun al Comité il persunal e las installaziuns che quel dovra per ademplir en moda efficazia sias incumbensas a basa da questa Convenziun.

Ils commembers dal Comité instituì tenor questa Convenziun survegnan – cun il consentiment da l’Assamblea generala – indemnisaziuns or dals meds finanzials da las Naziuns Unidas sut las cundiziuns e tenor las modalitads che vegnan decididas da l’Assamblea generala.

Art. 44

Ils stadis participants s’obligheschan da suttametter al Comité, sur il secretari general da las Naziuns Unidas, rapports davart las mesiras ch’els han prendì per realisar ils dretgs renconuschids en questa Convenziun e davart ils progress ch’els han fatg en quest connex, e quai:

  1. entaifer dus onns suenter l’entrada en vigur da questa Convenziun per il stadi participant respectiv;
  2. silsuenter mintga tschintg onns.

Ils rapports fatgs tenor quest artitgel duain inditgar eventualas circumstanzas e difficultads ch’impedeschan ils stadis participants d’ademplir cumplainamain las obligaziuns previsas en questa Convenziun. Ils rapports ston er cuntegnair infurmaziuns suffizientas che dattan al Comité in maletg cumplessiv davart l’applicaziun da la Convenziun en il pajais respectiv.

In stadi participant che ha suttamess al Comité in emprim rapport cumplessiv na sto en ses rapports posteriurs tenor l’alinea 1 litera b betg repeter las indicaziuns generalas communitgadas pli baud.

Il Comité po dumandar ils stadis participants da far ulteriuras indicaziuns davart l’applicaziun da la Convenziun.

Il Comité suttametta mintga dus onns a l’Assamblea generala, sur il Cussegl economic e social, in rapport davart sias activitads.

Ils stadis participants procuran per ina vasta derasaziun da lur rapports en l’agen pajais.

Art. 45

Per promover in’applicaziun effectiva da questa Convenziun e per sustegnair la collavuraziun internaziunala en il sectur da questa Convenziun:

  1. han las organisaziuns spezialisadas, l’Ovra d’agid per uffants da las Naziuns Unidas ed autras organisaziuns da las Naziuns Unidas il dretg d’esser represchentadas tar l’examinaziun da l’applicaziun da quellas disposiziuns da la Convenziun che pertutgan lur champ d’incumbensas. Il Comité po – sch’el è da l’avis che quai saja inditgà – envidar las organisaziuns spezialisadas, l’Ovra d’agid per uffants da las Naziuns Unidas ed auters posts cumpetents da dar cussegls spezialisads davart l’applicaziun da la Convenziun en secturs che pertutgan lur champ d’incumbensas. Il Comité po envidar las organisaziuns spezialisadas, l’Ovra d’agid per uffants da las Naziuns Unidas ed auters organs da las Naziuns Unidas d’al suttametter rapports davart l’applicaziun da la Convenziun en secturs che pertutgan lur champ d’activitads;
  2. trametta il Comité – sch’el è da l’avis che quai saja inditgà – a las organisaziuns spezialisadas, a l’Ovra d’agid per uffants da las Naziuns Unidas ed ad auters posts cumpetents ils rapports dals stadis participants che cuntegnan ina dumonda da cussegliaziun tecnica u da sustegn tecnic u ina indicaziun davart in basegn en quest reguard; eventualas remartgas e propostas dal Comité davart questas dumondas u indicaziuns vegnan agiuntadas;
  3. po il Comité recumandar a l’Assamblea generala da supplitgar il secretari general da far retschertgas per mauns dal Comité davart dumondas en connex cun ils dretgs da l’uffant;
  4. po il Comité suttametter propostas e recumandaziuns generalas a basa da las indicaziuns ch’el ha survegnì tenor ils artitgels 44 e 45. Questas propostas e recumandaziuns generalas vegnan tramessas als stadis participants pertutgads e suttamess a l’Assamblea generala ensemen cun eventualas remartgas dals stadis participants.

Terza part

Art. 46

Questa Convenziun po vegnir suttascritta da tut ils stadis.

Art. 47

Questa Convenziun sto vegnir ratifitgada. Ils documents da ratificaziun vegnan deponids tar il secretari general da las Naziuns Unidas.

Art. 48

A questa Convenziun pon sa participar tut ils stadis. Ils documents da participaziun vegnan deponids tar il secretari general da las Naziuns Unidas.

Art. 49

Questa Convenziun entra en vigur il trentavel di suenter ch’il ventgavel document da ratificaziun u da participaziun è vegnì deponì tar il secretari general da las Naziuns Unidas.

Per mintga stadi che ratifitgescha u sa participescha a questa Convenziun suenter ch’il ventgavel document da ratificaziun u da participaziun è vegnì deponì, entra la Convenziun en vigur il trentavel di suenter ch’el ha deponì ses agen document da ratificaziun u da participaziun.

Art. 50

Mintga stadi participant po proponer ina midada ed inoltrar quella al secretari general da las Naziuns Unidas. Il secretari general trametta alura la proposta da midada als stadis participants e supplitgescha quels d’al communitgar, sch’els beneventan ina conferenza dals stadis participants per discutar e per votar davart la proposta. Sche almain in terz dals stadis participants beneventa ina tala conferenza entaifer quatter mais suenter la data da la transmissiun, convochescha il secretari general la conferenza sut il patrunadi da las Naziuns Unidas. Mintga midada che vegn acceptada da la maioritad dals stadis participants ch’èn preschents a la conferenza e che voteschan, vegn suttamessa a l’approvaziun da l’Assamblea generala.

Ina midada acceptada tenor l’alinea 1 entra en vigur, suenter ch’ella è vegnida approvada da l’Assamblea generala da las Naziuns Unidas ed acceptada d’ina maioritad da dus terzs dals stadis participants.

Sch’ina midada entra en vigur, è ella lianta per ils stadis participants che l’han acceptada, entant ch’i valan per ils auters stadis participants vinavant las disposiziuns da questa Convenziun e tut las midadas ch’els han acceptà anteriuramain.

Art. 51

Il secretari general da las Naziuns Unidas prenda encunter e trametta alura a tut ils stadis il text da resalvas ch’in stadi fa davart la ratificaziun u davart la participaziun.

Resalvas che n’èn betg cumpatiblas cun la finamira e cun l’intent da questa Convenziun n’èn betg permessas.

Las resalvas pon vegnir revocadas da tut temp tras ina notificaziun respectiva drizzada al secretari general da las Naziuns Unidas, il qual infurmescha lura tut ils stadis en chaussa. La notificaziun s’effectuescha il di ch’ella entra tar il secretari general.

Art. 52

In stadi participant po desdir questa Convenziun, drizzond ina notificaziun en scrit al secretari general da las Naziuns Unidas. La desditga s’effectuescha in onn suenter che la notificaziun è entrada tar il secretari general.

Art. 53

Il secretari general da las Naziuns Unidas vegn designà sco depositari da questa Convenziun.

Art. 54

L’original da questa Convenziun, da la quala il text arab, chinais, englais, franzos, russ e spagnol è egualmain liant, vegn deponì tar il secretari general da las Naziuns Unidas.

Per confermar quai han ils plenipotenziaris sutsegnads, ch’èn autorisads duidamain da lur regenzas da far quai, suttascrit questa Convenziun.

Concludida a New York ils 20 da november 1989.

(I suondan las suttascripziuns)

0.107

Champ d’applicaziun ils 27 da favrer 20235

Stadis participants

Ratificaziun

Participaziun (P)

Decleraziun da successiun (S)

Entrada en vigur

Afganistan*

28 da mars

1994

27 d’avrigl

1994

Africa dal Sid

16 da zercladur

1995

16 da fanadur

1995

Albania

27 da favrer

1992

28 da mars

1992

Algeria*

16 d’avrigl

1993

16 da matg

1993

Andorra*

2 da schaner

1996

1. da favrer

1996

Angola

5 da december

1990

4 da schaner

1991

Antigua e Barbuda

5 d’october

1993

4 da november

1993

Arabia Saudita*

26 da schaner

1996 P

25 da favrer

1996

Argentina*

4 da december

1990

3 da schaner

1991

Armenia

23 da zercladur

1993 P

23 da fanadur

1993

Aserbaidschan

13 d’avust

1992 P

12 da settember

1992

Australia*

17 da december

1990

16 da schaner

1991

Austria**

6 d’avust

1992

5 da settember

1992

Bahamas*

20 da favrer

1991

22 da mars

1991

Bahrain

13 da favrer

1992 P

14 da mars

1992

Bangladesch*

3 d’avust

1990

2 da settember

1990

Barbados

9 d’october

1990

8 da november

1990

Belarus

1. d’october

1990

31 d’october

1990

Belgia* **

16 da december

1991

15 da schaner

1992

Belize

2 da matg

1990

2 da settember

1990

Benin

3 d’avust

1990

2 da settember

1990

Bolivia

26 da zercladur

1990

2 da settember

1990

Bosnia ed Erzegovina

1. da settember

1993 S

6 da mars

1992

Botsuana

14 da mars

1995 P

13 d’avrigl

1995

Brasilia

24 da settember

1990

24 d’october

1990

Brunei*

27 da december

1995 P

26 da schaner

1996

Bulgaria**

3 da zercladur

1991

3 da fanadur

1991

Burkina Faso

31 d’avust

1990

30 da settember

1990

Burundi

19 d’october

1990

18 da november

1990

Butan

1. d’avust

1990

2 da settember

1990

Cambodscha

15 d’october

1992 P

14 da november

1992

Camerun

11 da schaner

1993

10 da favrer

1993

Canada*

13 da december

1991

12 da schaner

1992

Cap Verd

4 da zercladur

1992 P

4 da fanadur

1992

Chile

13 d’avust

1990

12 da settember

1990

China*

2 da mars

1992

1. d’avrigl

1992

  1. Hongkong a
  1. 7 da settember
  1. 1994
  1. 7 da settember
  1. 1994
  1. Macao
  1. 19 d’october
  1. 1999
  1. 20 da december
  1. 1999

Cipra

7 da favrer

1991

9 da mars

1991

Columbia*

28 da schaner

1991

27 da favrer

1991

Comoras

22 da zercladur

1993

22 da fanadur

1993

Congo (Brazzaville)

14 d’october

1993 P

13 da november

1993

Congo (Kinshasa)

27 da settember

1990

27 d’october

1990

Corea (dal Nord)

21 da settember

1990

21 d’october

1990

Corea (dal Sid)*

20 da november

1991

20 da december

1991

Costa d’Ivur

4 da favrer

1991

6 da mars

1991

Costa Rica

21 d’avust

1990

20 da settember

1990

Croazia

12 d’october

1992 S

8 d’october

1991

Cuba*

21 d’avust

1991

20 da settember

1991

Danemarc* **

19 da fanadur

1991

18 d’avust

1991

Dominica

13 da mars

1991

12 d’avrigl

1991

Dschibuti*

6 da december

1990

5 da schaner

1991

Ecuador

23 da mars

1990

2 da settember

1990

Egipta

6 da fanadur

1990

2 da settember

1990

El Salvador

10 da fanadur

1990

2 da settember

1990

Emirats Arabs Unids*

3 da schaner

1997 P

2 da favrer

1997

Eritrea

3 d’avust

1994

2 da settember

1994

Estonia

21 d’october

1991 P

20 da november

1991

Eswatini*

7 da settember

1995

7 d’october

1995

Etiopia

14 da matg

1991 P

13 da zercladur

1991

Fidschi

13 d’avust

1993

12 da settember

1993

Filippinas

21 d’avust

1990

20 da settember

1990

Finlanda**

20 da zercladur

1991

20 da fanadur

1991

Frantscha* **

7 d’avust

1990

6 da settember

1990

Gabun

9 da favrer

1994

11 da mars

1994

Gambia

8 d’avust

1990

7 da settember

1990

Georgia

2 da zercladur

1994 P

2 da fanadur

1994

Germania* **

6 da mars

1992

5 d’avrigl

1992

Ghana

5 da favrer

1990

2 da settember

1990

Giamaica

14 da matg

1991

13 da zercladur

1991

Giapun*

22 d’avrigl

1994

22 da matg

1994

Grenada

5 da november

1990

5 da december

1990

Grezia

11 da matg

1993

10 da zercladur

1993

Guatemala

6 da zercladur

1990

2 da settember

1990

Guinea

13 da fanadur

1990 P

2 da settember

1990

Guinea Equatoriala

15 da zercladur

1992 P

15 da fanadur

1992

Guinea-Bissau

20 d’avust

1990

19 da settember

1990

Guyana

14 da schaner

1991

13 da favrer

1991

Haiti

8 da zercladur

1995

8 da fanadur

1995

Honduras

10 d’avust

1990

9 da settember

1990

India*

11 da december

1992 P

10 da schaner

1993

Indonesia

5 da settember

1990

5 d’october

1990

Inslas Marshall

4 d’october

1993

3 da november

1993

Inslas Salomon

10 d’avrigl

1995 P

10 da matg

1995

Irac*

15 da zercladur

1994 P

15 da fanadur

1994

Iran*

13 da fanadur

1994

12 d’avust

1994

Irlanda**

28 da settember

1992

28 d’october

1992

Islanda*

28 d’october

1992

27 da november

1992

Israel

3 d’october

1991

2 da november

1991

Italia**

5 da settember

1991

5 d’october

1991

Jemen

1. da matg

1991

31 da matg

1991

Jordania*

24 da matg

1991

23 da zercladur

1991

Kasachstan

12 d’avust

1994

11 da settember

1994

Katar*

3 d’avrigl

1995

3 da matg

1995

Kenia

30 da fanadur

1990

2 da settember

1990

Kirghistan

7 d’october

1994 P

6 da november

1994

Kiribati*

11 da december

1995 P

10 da schaner

1996

Kuwait*

21 d’october

1991

20 da november

1991

Laos

8 da matg

1991 P

7 da zercladur

1991

Lesotho

10 da mars

1992

9 d’avrigl

1992

Lettonia**

14 d’avrigl

1992 P

14 da matg

1992

Libanon

14 da matg

1991

13 da zercladur

1991

Liberia

4 da zercladur

1993

4 da fanadur

1993

Libia

15 d’avrigl

1993 P

15 da matg

1993

Liechtenstein*

22 da december

1995

21 da schaner

1996

Lituania

31 da schaner

1992 P

1. da mars

1992

Luxemburg*

7 da mars

1994

6 d’avrigl

1994

Macedonia dal Nord

2 da december

1993 S

17 da settember

1991

Madagascar

19 da mars

1991

18 d’avrigl

1991

Malaisia*

17 da favrer

1995 P

19 da mars

1995

Malawi

2 da schaner

1991 P

1. da favrer

1991

Maledivas*

11 da favrer

1991

13 da mars

1991

Mali*

20 da settember

1990

20 d’october

1990

Malta

30 da settember

1990

30 d’october

1990

Maroc*

21 da zercladur

1993

21 da fanadur

1993

Mauretania

16 da matg

1991

15 da zercladur

1991

Mauritius

26 da fanadur

1990 P

2 da settember

1990

Mexico

21 da settember

1990

21 d’october

1990

Micronesia

5 da matg

1993 P

4 da zercladur

1993

Moldavia**

26 da schaner

1993 P

25 da favrer

1993

Monaco*

21 da zercladur

1993 P

21 da fanadur

1993

Mongolia

5 da fanadur

1990

2 da settember

1990

Montenegro

23 d’october

2006 S

3 da zercladur

2006

Mosambic

26 d’avrigl

1994

26 da matg

1994

Myanmar

15 da fanadur

1991 P

14 d’avust

1991

Namibia

30 da settember

1990

30 d’october

1990

Nauru

27 da fanadur

1994 P

26 d’avust

1994

Nepal

14 da settember

1990

14 d’october

1990

Nicaragua

5 d’october

1990

4 da november

1990

Niger

30 da settember

1990

30 d’october

1990

Nigeria

19 d’avrigl

1991

19 da matg

1991

Norvegia**

8 da schaner

1991

7 da favrer

1991

Nova Zelanda*

6 d’avrigl

1993

6 da matg

1993

Inslas Cook*

6 da zercladur

1997 P

6 da fanadur

1997

Niue

20 da december

1995 P

19 da schaner

1996

Oman*

9 da december

1996 P

8 da schaner

1997

Pajais Bass* **

6 da favrer

1995

8 da mars

1995

Aruba*

  1. 18 da december
  1. 2000
  1. 18 da december
  1. 2000

Curaçao*

  1. 17 da december
  1. 1997
  1. 17 da december
  1. 1997

Sint Maarten*

  1. 17 da december
  1. 1997
  1. 17 da december
  1. 1997

Territoris caribics (Bonaire,
Sint Eustatius e Saba)*

  1. 17 da december
  1. 1997
  1. 17 da december
  1. 1997

Pakistan

12 da november

1990

12 da december

1990

Palau

4 d’avust

1995 P

3 da settember

1995

Palestina

2 d’avrigl

2014 P

2 da matg

2014

Panama

12 da december

1990

11 da schaner

1991

Papua Nova Guinea

2 da mars

1993

1. d’avrigl

1993

Paraguai

25 da settember

1990

25 d’october

1990

Peru

4 da settember

1990

4 d’october

1990

Pologna* **

7 da zercladur

1991

7 da fanadur

1991

Portugal* **

21 da settember

1990

21 d’october

1990

Reginavel Unì* **

16 da december

1991

15 da schaner

1992

Alderney

4 da november

2020

4 da november

2020

Anguilla*

  1. 7 da settember
  1. 1994
  1. 7 da settember
  1. 1994

Bermudas*

  1. 7 da settember
  1. 1994
  1. 7 da settember
  1. 1994

Guernsey

4 da november

2020

4 da november

2020

Insla Man*

  1. 7 da settember
  1. 1994
  1. 7 da settember
  1. 1994

Inslas Cayman*

  1. 7 da settember
  1. 1994
  1. 7 da settember
  1. 1994

Inslas Falkland*

  1. 7 da settember
  1. 1994
  1. 7 da settember
  1. 1994

Inslas Pitcairn (Ducie, Oeno,
Henderson e Pitcairn)*

  1. 7 da settember
  1. 1994
  1. 7 da settember
  1. 1994

Inslas Turcs e Caicos*

  1. 7 da settember
  1. 1994
  1. 7 da settember
  1. 1994

Inslas Virginas Britannicas*

  1. 7 da settember
  1. 1994
  1. 7 da settember
  1. 1994

Jersey

  1. 29 d’avrigl
  1. 2014
  1. 29 d’avrigl
  1. 2014

Montserrat*

  1. 7 da settember
  1. 1994
  1. 7 da settember
  1. 1994

Sontg’Elena e territoris
dependents (Ascension
e Tristan da Cunha)*

  1. 7 da settember
  1. 1994
  1. 7 da settember
  1. 1994

Republica Centralafricana

23 d’avrigl

1992

23 da matg

1992

Republica Dominicana

11 da zercladur

1991

11 da fanadur

1991

Republica Tscheca* **

22 da favrer

1993 S

1. da schaner

1993

Ruanda

24 da schaner

1991

23 da favrer

1991

Rumenia**

28 da settember

1990

28 d’october

1990

Russia

16 d’avust

1990

15 da settember

1990

Sambia

6 da december

1991

5 da schaner

1992

Samoa*

29 da november

1994

29 da december

1994

São Tomé e Príncipe

14 da matg

1991 P

13 da zercladur

1991

Senegal

31 da fanadur

1990

2 da settember

1990

Serbia

12 da mars

2001 S

27 d’avrigl

1992

Seychellas

7 da settember

1990 P

7 d’october

1990

Sierra Leone

18 da zercladur

1990

2 da settember

1990

Simbabwe

11 da settember

1990

11 d’october

1990

Singapur*

5 d’october

1995 P

4 da november

1995

Siria*

15 da fanadur

1993

14 d’avust

1993

Slovachia* **

28 da matg

1993 S

1. da schaner

1993

Slovenia*

6 da fanadur

1992 S

25 da zercladur

1991

Somalia*

1. d’october

2015

31 d’october

2015

Son Cristof e Nevis

24 da fanadur

1990

2 da settember

1990

Son Marin

25 da november

1991 P

25 da december

1991

Son Vincenz e las Grenadinas

26 d’october

1993

25 da november

1993

Sontga Lucia

16 da zercladur

1993

16 da fanadur

1993

Sontga Sedia*

20 d’avrigl

1990

2 da settember

1990

Spagna*

6 da december

1990

5 da schaner

1991

Sri Lanka

12 da fanadur

1991

11 d’avust

1991

Sudan

3 d’avust

1990

2 da settember

1990

Sudan dal Sid

23 da schaner

2015 P

22 da favrer

2015

Surinam

1. da mars

1993

31 da mars

1993

Svezia**

29 da zercladur

1990

2 da settember

1990

Svizra* **

24 da favrer

1997

26 da mars

1997

Tadschikistan

26 d’october

1993 P

25 da november

1993

Tailanda*

27 da mars

1992 P

26 d’avrigl

1992

Tansania

10 da zercladur

1991

10 da fanadur

1991

Timor-Leste

16 d’avrigl

2003 P

16 da matg

2003

Tirchia*

4 d’avrigl

1995

4 da matg

1995

Togo

1. d’avust

1990

2 da settember

1990

Tonga

6 da november

1995 P

6 da december

1995

Trinidad e Tobago

5 da december

1991

4 da schaner

1992

Tschad

2 d’october

1990

1. da november

1990

Tunesia*

30 da schaner

1992

29 da favrer

1992

Turkmenistan

20 da settember

1993 P

20 d’october

1993

Tuvalu

22 da settember

1995 P

22 d’october

1995

Ucraina

28 d’avust

1991

27 da settember

1991

Uganda

17 d’avust

1990

16 da settember

1990

Ungaria**

7 d’october

1991

6 da november

1991

Uruguai*

20 da november

1990

20 da december

1990

Usbekistan

29 da zercladur

1994 P

29 da fanadur

1994

Vanuatu

7 da fanadur

1993

6 d’avust

1993

Venezuela*

13 da settember

1990

13 d’october

1990

Vietnam

28 da favrer

1990

2 da settember

1990

  1. Resalvas e decleraziuns.
  1. Objecziuns.
  2. Las resalvas, las decleraziuns e las objecziuns na vegnan betg publitgadas en la AS, cun excepziun da las resalvas e las decleraziuns da la Svizra. Ils texts franzos ed englais pon vegnir consultads sin la pagina d’internet da las Naziuns Unidas (http://treaties.un.org/) u vegnir retratgs tar la Direcziun da dretg internaziunal public, Secziun Contracts internaziunals, 3003 Berna.
  1. Fin ils 30 da zercladur 1997 è la Convenziun stada applitgabla a Hongkong sin basa d’ina decleraziun d’extensiun da la Gronda Britannia. Dapi il 1. da fanadur 1997 è Hongkong ina regiun administrativa speziala (RAS) da la Republica Populara da la China. Sin basa da la decleraziun chinaisa-britannica dals 19 da december 1984 restan quellas convenziuns, ch’eran applitgablas a Hongkong avant la restituziun a la Republica Populara da la China, applitgablas er en la RAS.

0.107

Resalvas e decleraziuns

Svizra 6

La Svizra renda explicitamain attent a l’obligaziun da mintga stadi d’applitgar las normas dal dretg internaziunal umanitar e dal dretg naziunal, tant enavant che quels garanteschan a l’uffant ina meglra protecziun ed assistenza en conflicts armads.

Artitgel 5 7

Artitgel 7 8

Artitgel 10 alinea 1

Resalvada resta la legislaziun svizra che na permetta betg a tut las categorias da persunas estras da reunir la famiglia.

Artitgel 37 litera c

La separaziun da giuvenils e da persunas creschidas tar empraschunaments na vegn betg garantida senza excepziuns.

Artitgel 40

Resalvada resta la procedura penala svizra per giuvenils che na garantescha ni in dretg nuncundiziunà ad in assistent ni la separaziun organisatorica e persunala tranter las autoritads d’inquisiziun e las autoritads da giudicament.

9

10

0.107

Champ d’applicaziun da la midada dals 4 da zercladur 201411

Stadis participants

Ratificaziun

Decleraziun da successiun (S)

Entrada en vigur

Africa dal Sid

5 d’avust

1997

18 da november

2002

Algeria

21 da schaner

1998

18 da november

2002

Andorra

17 da schaner

1997

18 da november

2002

Arabia Saudita

30 da zercladur

1997

18 da november

2002

Argentina

2 da mars

1999

18 da november

2002

Austria

1. da favrer

2002

18 da november

2002

Bahamas

23 d’october

2001

18 da november

2002

Bahrain

13 da zercladur

2000

18 da november

2002

Bangladesch

23 d’avrigl

1997

18 da november

2002

Belarus

23 da settember

2003

23 da settember

2003

Belgia

29 da zercladur

2004

29 da zercladur

2004

Belize

15 da december

2000

18 da november

2002

Bolivia

15 da mars

1999

18 da november

2002

Botsuana

6 da mars

2002

18 da november

2002

Brasilia

26 da favrer

1998

18 da november

2002

Brunei

28 da zercladur

2000

18 da november

2002

Bulgaria

25 da zercladur

1999

18 da november

2002

Burkina Faso

26 da fanadur

1999

18 da november

2002

Butan

17 da mars

1999

18 da november

2002

Cambodscha

12 d’avust

1997

18 da november

2002

Camerun

5 d’october

2001

18 da november

2002

Canada

17 da settember

1997

18 da november

2002

Chile

19 d’avust

1997

18 da november

2002

China

10 da fanadur

2002

18 da november

2002

Cipra

20 da settember

2001

18 da november

2002

Columbia

31 da schaner

1997

18 da november

2002

Congo (Brazzaville)

28 da favrer

2000

18 da november

2002

Corea (dal Nord)

23 da favrer

2000

18 da november

2002

Corea (dal Sid)

3 da favrer

1999

18 da november

2002

Costa d’Ivur

25 da settember

2001

18 da november

2002

Costa Rica

12 da favrer

1997

18 da november

2002

Croazia

26 da matg

1998

18 da november

2002

Cuba

23 d’october

1996

18 da november

2002

Danemarc

10 da settember

1996

18 da november

2002

Dominica

5 da fanadur

2001

18 da november

2002

Dschibuti

21 da settember

2001

18 da november

2002

Ecuador

25 da favrer

1998

18 da november

2002

Egipta

28 da december

1998

18 da november

2002

Emirats Arabs Unids

11 da november

1997

18 da november

2002

Estonia

6 da december

2000

18 da november

2002

Eswatini

17 da schaner

2002

18 da november

2002

Etiopia

15 d’avrigl

1998

18 da november

2002

Fidschi

20 d’avust

1997

18 da november

2002

Filippinas

14 da schaner

1998

18 da november

2002

Finlanda

3 da schaner

1997

18 da november

2002

Frantscha

20 da zercladur

1997

18 da november

2002

Georgia

11 d’avrigl

2000

18 da november

2002

Germania

25 da zercladur

1997

18 da november

2002

Ghana

3 da favrer

2011

3 da favrer

2011

Giamaica

6 d’avrigl

1998

18 da november

2002

Giapun

12 da zercladur

2003

12 da zercladur

2003

Grenada

20 da matg

1999

18 da november

2002

Grezia

23 da settember

1997

18 da november

2002

Guatemala

26 da december

2002

26 da december

2002

Guinea

14 da matg

1999

18 da november

2002

Guyana

15 da settember

1998

18 da november

2002

Haiti

20 da december

2000

18 da november

2002

Indonesia

17 da december

1998

18 da november

2002

Irac

31 da december

2001

18 da november

2002

Iran

13 da november

2001

18 da november

2002

Irlanda

18 da november

2002

18 da november

2002

Islanda

14 da schaner

2000

18 da november

2002

Israel

27 da december

1999

18 da november

2002

Italia

14 da settember

1999

18 da november

2002

Jemen

3 d’avrigl

1997

18 da november

2002

Jordania

24 da settember

2002

18 da november

2002

Katar

5 da matg

1999

18 da november

2002

Kenia

12 da favrer

2003

12 da favrer

2003

Kirghistan

31 da matg

2000

18 da november

2002

Kiribati

9 da settember

2002

18 da november

2002

Kuwait

9 da matg

2003

9 da matg

2003

Laos

22 da settember

1997

18 da november

2002

Lesotho

12 da november

2001

18 da november

2002

Libanon

14 da fanadur

2000

18 da november

2002

Liberia

16 da settember

2005

16 da settember

2005

Liechtenstein

21 da schaner

2000

18 da november

2002

Lituania

27 da mars

2002

18 da november

2002

Luxemburg

11 da fanadur

2000

18 da november

2002

Macedonia dal Nord

16 d’october

1996

18 da november

2002

Malaisia

19 d’avust

2002

18 da november

2002

Maledivas

2 da november

1998

18 da november

2002

Mali

4 da mars

1999

18 da november

2002

Malta

1. da matg

1997

18 da november

2002

Maroc

27 da schaner

1997

18 da november

2002

Mauretania

20 d’avust

1999

18 da november

2002

Mauritius

25 d’avust

1999

18 da november

2002

Mexico

22 da settember

1997

18 da november

2002

Moldavia

30 da schaner

1998

18 da november

2002

Monaco

26 da matg

1999

18 da november

2002

Mongolia

19 da december

1997

18 da november

2002

Montenegro

23 d’october

2006 S

3 da zercladur

2006

Mosambic

4 da mars

1999

18 da november

2002

Myanmar

9 da zercladur

2000

18 da november

2002

Namibia

11 da december

2001

18 da november

2002

Nicaragua

23 da schaner

2003

23 da schaner

2003

Niger

24 d’october

2001

18 da november

2002

Norvegia

24 da favrer

2000

18 da november

2002

Nova Zelanda a

16 da zercladur

2000

18 da november

2002

Oman

16 d’october

2002

18 da november

2002

Pajais Bass

4 da december

1996

18 da november

2002

Aruba

18 da december

2000

18 da november

2002

Curaçao

4 da december

1996

18 da november

2002

Sint Maarten

4 da december

1996

18 da november

2002

Territoris caribics (Bonaire,
Sint Eustatius e Saba)

4 da december

1996

18 da november

2002

Pakistan

19 da schaner

2000

18 da november

2002

Palau

26 d’avrigl

2002

18 da november

2002

Panama

5 da november

1996

18 da november

2002

Paraguai

12 da december

2003

12 da december

2003

Peru

26 da schaner

2000

18 da november

2002

Pologna

2 da settember

1999

18 da november

2002

Portugal

29 da zercladur

1998

18 da november

2002

Reginavel Unì

17 da fanadur

1997

18 da november

2002

Republica Tscheca

23 da matg

2000

18 da november

2002

Ruanda

19 da settember

2001

18 da november

2002

Rumenia

3 d’october

2002

18 da november

2002

Russia

1. da matg

1998

18 da november

2002

Sambia

9 d’avust

2000

18 da november

2002

Samoa

22 da mars

2002

18 da november

2002

Senegal

5 da november

2003

5 da november

2003

Serbia

4 d’october

2001

18 da november

2002

Sierra Leone

27 da november

2001

18 da november

2002

Simbabwe

27 d’avust

2002

18 da november

2002

Singapur

29 da mars

2000

18 da november

2002

Siria

16 da zercladur

2000

18 da november

2002

Slovachia

29 da fanadur

1999

18 da november

2002

Son Marin

10 d’october

2000

18 da november

2002

Sontga Sedia

15 d’avust

1996

18 da november

2002

Spagna

13 da schaner

1998

18 da november

2002

Sri Lanka

29 da favrer

2000

18 da november

2002

Sudan

9 d’avrigl

2001

18 da november

2002

Surinam

23 da matg

2002

18 da november

2002

Svezia

17 d’october

1996

18 da november

2002

Svizra

2 da december

1997

18 da november

2002

Tailanda

30 d’avrigl

1998

18 da november

2002

Tirchia

9 da december

1999

18 da november

2002

Togo

19 da zercladur

1996

18 da november

2002

Trinidad e Tobago

1. da november

1996

18 da november

2002

Tschad

16 da matg

2002

18 da november

2002

Tunesia

29 da mars

2001

18 da november

2002

Ucraina

3 da fanadur

2003

Uganda

27 da zercladur

1997

18 da november

2002

Uruguai

17 da favrer

1999

18 da november

2002

Usbekistan

25 d’avrigl

1997

18 da november

2002

Venezuela

2 da november

1998

18 da november

2002

Vietnam

11 da schaner

2000

18 da november

2002

  1. La midada na vala betg per Tokelau.