Lexipedia

442.1 LPCu

Lescha federala davart la promoziun da la cultura (Lescha per promover la cultura, LPCu) dals 11 da december 2009 (versiun dal 1. da schaner 2026)

Rumantsch è ina lingua naziunala, ma ina lingua parzialmain uffiziala da la Confederaziun, numnadamain en la correspundenza cun persunas da lingua rumantscha. La translaziun d’in decret federal serva a l’infurmaziun, n’ha dentant nagina validitad legala.

L’Assamblea federala da la Confederaziun svizra,

sa basond sin ils artitgels 67 a alineas 1 e 3, 69 alinea 2 e 70 alinea 3 da la Constituziun federala 1 , 2
suenter avair gì invista da las missivas dal Cussegl federal dals 8 da zercladur 2007 tar la Lescha per promover la cultura 3 e tar la Lescha davart la fundaziun Pro Helvetia 4 ,

concluda:

1. chapitel Disposiziuns generalas

Art. 1 Object

Questa lescha regla:

  1. la promoziun da la cultura da la Confederaziun en ils suandants secturs:1.5conservaziun dal patrimoni cultural material ed immaterial,2.lavur artistica e culturala inclusiv la promoziun da la generaziun giuvna,3.intermediaziun da l’art e da la cultura,4.barat tranter las cuminanzas culturalas e linguisticas da la Svizra,5.barat cultural cun l’exteriur;
  2. l’organisaziun da la fundaziun Pro Helvetia.

Art. 2 Champ d’applicaziun

La promoziun da la cultura da la Confederaziun resta resalvada tenor las suandantas leschas spezialas:

  1. Lescha davart la Biblioteca naziunala dals 18 da december 19926;
  2. Lescha davart ils museums e las collecziuns dals 12 da zercladur 20097;
  3. Lescha federala dals 6 d’october 19958 davart agids finanzials per mantegnair e promover la lingua e cultura rumantscha e taliana;
  4. Lescha da films dals 14 da december 20019;
  5. Lescha federala dals 20 da zercladur 200310 davart il transferiment da bains culturals;
  6. Lescha federala dal 1. da fanadur 196611 davart la protecziun da la natira e da la patria;
  7. 12 Lescha dals 21 da mars 201413 davart las scolas svizras a l’exteriur.

Da questa resalva èn exceptadas las disposiziuns davart la finanziaziun tenor l’artitgel 27 da questa lescha.

Art. 3 Finamiras

La promoziun da la cultura da la Confederaziun ha la finamira da:

  1. rinforzar la coesiun e la diversitad culturala da la Svizra;
  2. promover ina purschida culturala variada e d’auta qualitad;
  3. crear cundiziuns generalas favuraivlas per las persunas che lavuran en il champ cultural sco er per las instituziuns e per las organisaziuns culturalas;
  4. pussibilitar e facilitar a la populaziun l’access a la cultura;
  5. render enconuschenta la lavur culturala svizra a l’exteriur.

Art. 4 Subsidiaritad

En ses champ da cumpetenza cumplettescha la Confederaziun las activitads da la politica culturala dals chantuns, da las citads e da las vischnancas.

Art. 5 Coordinaziun e collavuraziun

Cun fixar las prioritads da sia politica culturala resguarda la Confederaziun la politica culturala dals chantuns, da las citads e da las vischnancas e collavura cun els sche necessari.

Ella po collavurar cun auters acturs publics e privats da la promoziun da la cultura sco er sa participar a corporaziuns da dretg privat.

2. chapitel Promoziun da la cultura

1. part Premissas generalas

Art. 6 Interess naziunal

Cun resalva da l’artitgel 12 sustegna la Confederaziun mo projects, instituziuns ed organisaziuns ch’èn d’in interess naziunal. 14

In interess naziunal exista spezialmain, sche:

  1. in bain cultural è d’impurtanza essenziala per la Svizra u per ina cuminanza linguistica u culturala da la Svizra;
  2. in project ha consequenzas surregiunalas e pertutga particularmain pliras regiuns linguisticas;
  3. in artist talentà extraordinariamain ha la pussaivladad da far ina carriera naziunala u internaziunala;
  4. in’organisaziun gida essenzialmain a colliar artists u laics activs en il champ cultural che derivan da differentas regiuns linguisticas u da differentas parts dal pajais;
  5. in project gida essenzialmain ad innovar la lavur artistica u da l’intermediaziun da la cultura;
  6. in’occurrenza culturala è unica ed ha in’attracziun naziunala u internaziunala;
  7. in project promova essenzialmain il barat cultural naziunal u internaziunal.

Art. 7 Projects accessibels al public

La Confederaziun sustegna mo projects ch’èn accessibels al public.

Art. 8 Priorisaziun

La Confederaziun sustegna da preferenza projects che:

  1. pussibiliteschan e faciliteschan a la populaziun l’access a la cultura;
  2. gidan particularmain a mantegnair u a sviluppar la diversitad culturala u linguistica.

2. part Mesiras da promoziun e da sustegn

Art. 915 Segirezza sociala da las persunas che lavuran en il champ cultural

La Confederaziun e la fundaziun Pro Helvetia assegnan ina procentuala da lur agids finanzials per persunas che lavuran sin il champ cultural a:

  1. la cassa da pensiun da quella persuna che survegn l’agid finanzial; u
  2. in’autra furma da provediment tenor l’artitgel 82 alinea 2 da la Lescha federala dals 25 da zercladur 198216 davart il provediment professiunal per vegls, survivents ed invaliditad da questa persuna.

Il Cussegl federal fixescha la procentuala.

Art. 9a17 Participaziun culturala

La Confederaziun po sustegnair projects che han l’intent da rinforzar la participaziun da la populaziun a la vita culturala.

Art. 10 Mesiras per conservar il patrimoni cultural

La Confederaziun po sustegnair museums, collecziuns e raits d’instituziuns independentas che servan a conservar il patrimoni cultural, e quai en spezial cun conceder agids finanzials als custs da gestiun e da project. En cas d’exposiziuns d’impurtanza naziunala po ella pajar contribuziuns a las premias d’assicuranza per emprests.

La Confederaziun sustegna mo museums e collecziuns che han in concept da collecziun.

Art. 11 Promoziun da la generaziun giuvna

La Confederaziun po promover la generaziun giuvna activa en la cultura ed en l’art cun mesiras che servan a s’acquistar u ad approfundar las experientschas necessarias.

Art. 12 Promoziun da la furmaziun musicala

La Confederaziun promova la furmaziun musicala cumplementarmain a las mesiras da furmaziun chantunalas e communalas.

Ella promova la scolaziun e la furmaziun supplementara dals manaders sco er la purschida da champs da musica e da curs da musica per uffants e per giuvenils. Per quest intent maina ella il program «Giuventetgna e musica». 18

Ella po incumbensar terzas persunas cun l’execuziun dal program «Giuventetgna e musica». 19

Ella promova talents musicals cun agid da mesiras specificas. 20

Art. 12a21 Tariffas da las scolas da musica

Las scolas da musica che vegnan sustegnidas dals chantuns u da las vischnancas prevesan per tut ils uffants e giuvenils fin a la terminaziun dal stgalim secundar II tariffas ch’èn cleramain pli bassas che las tariffas per persunas creschidas.

Fixond las tariffas resguardan ellas la situaziun economica dals geniturs u d’autras persunas cun obligaziuns da mantegniment sco er il basegn da scolaziun spezial da talents musicals.

Art. 13 Premis, distincziuns ed acquisiziuns

La Confederaziun po:

  1. surdar premis;
  2. distinguer prestaziuns artisticas e culturalas excepziunalas;
  3. acquistar ovras d’art.

Art. 14 Sustegn d’organisaziuns culturalas

La Confederaziun po sustegnair organisaziuns da persunas che lavuran en il champ cultural sco er da laicas e laics activs en il champ cultural.

Art. 1522 Promoziun da la lectura e da la litteratura

La Confederaziun po prender mesiras per promover la lectura e la litteratura.

Art. 16 Occurrenzas culturalas e projects

La Confederaziun po organisar occurrenzas culturalas u sa participar a l’organisaziun ed a la finanziaziun da quellas.

Ella po sustegnair projects che:

  1. èn ina contribuziun culturala en il rom d’occurrenzas unicas che sa drizzan ad in vast public; u
  2. èn spezialmain innovativs ed adattads per dar novs impuls a la cultura.

Art. 1723 Jenics, Sinti e moda da viver nomada

La Confederaziun po prender mesiras per promover la cultura dals Jenics e dals Sinti e per pussibilitar la moda da viver nomada.

Art. 1824

Art. 19 Promoziun da l’intermediaziun da l’art

La Confederaziun po prender mesiras per render enconuschenta al public in’ovra u ina preschentaziun artistica.

Art. 20 Lavur artistica

La Confederaziun promova la lavur artistica, particularmain cun:

  1. contribuziuns ad ovras;
  2. incumbensas;
  3. contribuziuns a projects.

Art. 21 Sustegn dal barat cultural

La Confederaziun po sustegnair il barat cultural a l’intern dal pajais.

Ella po preschentar las culturas svizras a l’exteriur e sustegnair il barat cun autras culturas.

Ella po manar atgnas instituziuns culturalas en centers culturals impurtants dal mund ed en ils pajais, cun ils quals la Svizra ha in barat spezial.

3. part Cumpetenza e coordinaziun

Art. 22 Collavuraziun internaziunala

Per promover las relaziuns internaziunalas po il Cussegl federal far contracts internaziunals u da dretg privat davart:

  1. la collavuraziun culturala;
  2. la participaziun finanziala a mesiras internaziunalas per promover la cultura.

Art. 23 Mesiras da sustegn

Per las mesiras tenor ils artitgels 9 a , 10, 12–15, 16 alineas 1 e 2 litera a, 17 e 18 sco er per las mesiras d’intermediaziun che stattan en in connex direct cun quellas è cumpetent l’Uffizi federal da cultura. 25

Per las mesiras tenor ils artitgels 11, 16 alinea 2 litera b, 19, 20 e 21 è cumpetenta la fundaziun Pro Helvetia (art. 31–45).

Art. 24 Coordinaziun da las mesiras a l’exteriur

Il Departament federal da l’intern (DFI) ed il Departament federal d’affars exteriurs (DFAE) coordineschan lur activitads culturalas a l’exteriur e reglan ils detagls da lur collavuraziun.

4. part Furmas dal sustegn e proceduras

Art. 25 Agids finanzials ed autras furmas da sustegn

Agids finanzials vegnan pajads en il rom dals credits permess sco prestaziuns en daners betg rembursablas, sco garanzias da deficit, sco supplements da tschains, sco prestaziuns materialas u sco emprests da daners rembursabels tenor tschertas cundiziuns. 26

In sustegn po er vegnir dà cun cussegliar u cun far recumandaziuns sco er cun surpigliar patrunadis u tras autras prestaziuns betg monetaras.

Agids finanzials pon er vegnir concedids tras in contract da prestaziuns en il senn da l’artitgel 16 alinea 2 da la Lescha da subvenziuns dals 5 d’october 1990 27 .

Art. 26 Disposiziuns dal dretg processual

La procedura per agids finanzials da passa 100 000 francs sa drizza – cun resalva da l’alinea 2 – tenor las disposiziuns generalas da l’organisaziun giudiziala. En cas da recurs cunter agids finanzials da fin e cun 100 000 francs vegn applitgada ina procedura simplifitgada e scursanida che chaschuna evidentamain damain custs administrativs e generals.

La reprimanda da l’inadequatezza n’è betg admessa en proceduras da recurs.

5. part Finanziaziun e regulaziun

Art. 27 Prioritads da la promoziun da la cultura e finanziaziun

Il Cussegl federal suttametta a l’Assamblea federala mintgamai per 4 onns ina missiva davart la finanziaziun da la promoziun federala da la cultura; en questa missiva fixescha el las prioritads per questa perioda.

La Confederaziun consultescha ordavant ils chantuns, las citads e las vischnancas sco er ils circuls interessads.

L’Assamblea federala permetta las suandantas limitas d’expensas ed ils suandants credits d’impegn:

  1. 28 mintgamai ina limita d’expensas per las mesiras tenor ils artitgels 9a, 10, 12–15, 16 alineas 1 e 2 litera a, 17 e 18 sco er per las mesiras tenor ils artitgels 11, 16 alinea 2 litera b e 19–21;
  2. las limitas d’expensas per ils secturs da promoziun da dretg spezial;
  3. in credit d’impegn29 tenor l’artitgel 16a da la Lescha federala dal 1. da fanadur 196630 davart la protecziun da la natira e da la patria, per il sectur protecziun da la patria e tgira da monuments;
  4. 31 in credit d’impegn tenor ils artitgels 3 ed 4 da la Lescha da films dals 14 da december 200132.

Art. 28 Concepts da promoziun

Il DFI decretescha concepts da promoziun per singuls secturs da la promoziun da la cultura tenor ils artitgels 9 a , 10, 12–15, 16 alineas 1 e 2 litera a, 17 e 18. 33

Ils concepts da promoziun fixeschan las finamiras da la promoziun, ils instruments da la promoziun ed ils criteris decisivs da la promoziun.

Els vegnan decretads en la furma d’ina ordinaziun e per regla per la durada da validitad dals decrets da finanziaziun tenor l’artitgel 27 alinea 3.

Art. 29 Autoritad spezialisada e coordinaziun

Sco autoritad spezialisada realisescha l’Uffizi federal da cultura la politica culturala da la Confederaziun e coordinescha las activitads dals posts federals cumpetents.

Il DFI ed il DFAE coordineschan lur activitads en il rom da la politica culturala internaziunala.

Art. 30 Statistica ed evaluaziun

L’Uffizi federal da statistica fa ina statistica culturala. Questa statistica infurmescha en spezial davart las subvenziuns dal maun public e davart las contribuziuns da persunas privatas a favur da la cultura.

La Confederaziun controlla periodicamain l’efficacitad da sia politica culturala e da las mesiras da promoziun ch’èn vegnidas realisadas.

Ils resultats da la controlla vegnan publitgads. L’Uffizi federal da cultura permetta als circuls interessads da prender posiziun davart quests resultats.

3. chapitel Fundaziun Pro Helvetia

1. part Disposiziuns generalas

Art. 31 Furma giuridica e sedia

La fundaziun Pro Helvetia (fundaziun) è ina fundaziun da dretg public cun atgna persunalitad giuridica.

Ella regla sezza sia organisaziun e maina in’atgna contabilitad.

Ella ha sia sedia a Berna.

Art. 32 Incumbensas

La fundaziun promova la diversitad da la lavur artistica, renda enconuschenta la lavur artistica e culturala svizra, promova la cultura populara e tgira il barat cultural.

La fundaziun ademplescha sias incumbensas en moda autonoma.

2. part Organs e persunal

Art. 33 Organs

Ils organs da la fundaziun èn:

  1. il cussegl da fundaziun;
  2. la direcziun;
  3. il post da revisiun.

Art. 34 Cussegl da fundaziun

Il cussegl da fundaziun sa cumpona da set fin nov commembers qualifitgads.

Il Cussegl federal elegia il president sco er ils ulteriurs commembers dal cussegl da fundaziun per ina perioda d’uffizi da 4 onns. El emprova da cuntanscher ina represchentanza adequata da las quatter regiuns linguisticas. Mintga commember po vegnir reelegì ina giada.

Per motivs impurtants po il Cussegl federal revocar commembers dal cussegl da fundaziun.

Ils commembers dal cussegl da fundaziun defendan ils interess da la fundaziun. En cas d’in conflict d’interess prenda il commember respectiv recusaziun. Conflicts d’interess durabels excludan ina commembranza.

Il cussegl da fundaziun ha las suandantas incumbensas:

  1. El procura che las finamiras strategicas fixadas dal Cussegl federal vegnian ademplidas ed el al preschenta in rapport davart lur realisaziun.
  2. El deliberescha il preventiv.
  3. El examinescha il rapport da gestiun ed al publitgescha suenter ch’il Cussegl federal l’ha approvà.
  4. El nominescha il directur.
  5. Sin proposta dal directur nominescha el las ulteriuras commembras ed ils ulteriurs commembers da la direcziun.
  6. El surveglia la gestiun.
  7. El elegia ils commembers da la cumissiun spezialisada.
  8. Cun resalva da l’approvaziun dal Cussegl federal decretescha el las cundiziuns d’engaschament.
  9. El fixescha l’urden da gestiun e l’ordinaziun da contribuziuns da la fundaziun.

L’artitgel 6 a da la Lescha dals 24 da mars 2000 34 davart il persunal da la Confederaziun (LPers) vala tenor il senn per l’onurari dals commembers dal cussegl da fundaziun e per ulteriuras cundiziuns contractualas ch’èn vegnidas fixadas cun questas persunas.

Art. 35 Direcziun

La direcziun è l’organ operativ. Ella ademplescha tut las incumbensas che n’èn betg attribuidas ad in auter organ.

Ils commembers da la direcziun defendan ils interess da la fundaziun. En cas d’in conflict d’interess prenda il commember respectiv recusaziun. Conflicts d’interess durabels excludan ina commembranza.

Il directur presidiescha la direcziun. El:

  1. engascha il persunal da la fundaziun;
  2. represchenta la fundaziun vers anora;
  3. decida sin proposta da la cumissiun spezialisada davart agids finanzials considerabels e davart programs impurtants da la fundaziun; decisiuns che divergeschan da la proposta ston vegnir motivadas.

Ils detagls vegnan reglads en l’urden da gestiun.

Art. 36 Post da revisiun

Il post da revisiun vegn elegì dal Cussegl federal.

Cun resalva da l’alinea 3, sa drizzan l’incumbensa d’examinaziun, la posiziun, la qualificaziun, l’independenza, la perioda d’uffizi e la rapportaziun dal post da revisiun confurm al senn tenor ils artitgels 727–731 a dal Dretg d’obligaziuns 35 .

Il post da revisiun preschenta al cussegl da fundaziun ed al Cussegl federal in rapport davart il resultat da l’examinaziun.

Per motivs impurtants po il Cussegl federal revocar il post da revisiun.

Art. 37 Cumissiun spezialisada

La cumissiun spezialisada consista da maximalmain 13 commembers.

Ils commembers da la cumissiun spezialisada vegnan elegids per 4 onns. Els pon vegnir reelegids ina giada.

La cumissiun spezialisada giuditgescha las dumondas da conceder agids finanzials considerabels ed examinescha ils programs impurtants da la fundaziun.

L’organisaziun e la moda da lavurar da la cumissiun spezialisada vegnan fixadas en l’urden da gestiun da la fundaziun.

Art. 38 Secretariat

La fundaziun ha in secretariat en Svizra e filialas a l’exteriur.

Il secretariat decida senza proposta da la cumissiun spezialisada davart ils agids finanzials betg considerabels e davart ils programs da la fundaziun da pitschna impurtanza.

Art. 39 Persunal

Il persunal da la fundaziun ed ils commembers da la direcziun vegnan engaschads tenor il dretg privat.

En sia politica da persunal resguarda la fundaziun ils artitgels 4 e 5 LPers 36 .

L’artitgel 6 a LPers vala tenor il senn per il salari dal directur e dals ulteriurs commembers da la direcziun sco er per las cundiziuns contractualas ch’èn vegnidas fixadas cun questas persunas.

Salarisaziun, prestaziuns accessoricas ed ulteriuras cundiziuns contractualas vegnan regladas en il reglament da persunal.

Il persunal da la fundaziun è assicurà tar la Cassa federala da pensiun (PUBLICA).

3. part Finanzas

Art. 40 Finanziaziun

La fundaziun dispona d’ina facultad da fundaziun intutgabla da 100 000 francs.

La Confederaziun conceda a la fundaziun contribuziuns annualas en il rom dals meds finanzials che vegnan permess tenor l’artitgel 27 alinea 3 litera a.

Las donaziuns che terzas persunas fan a la fundaziun senza precisar lur intent specific vegnan transferidas a la facultad da la fundaziun.

Art. 41 Tresoraria

L’Administraziun federala da finanzas gestescha ils meds finanzials liquids da la fundaziun en il rom da la tresoraria centrala.

L’Administraziun federala da finanzas conceda emprests da daners a la fundaziun a cundiziuns che correspundan al martgà per garantir sia prontadad da pajament en il rom da l’adempliment da sias incumbensas tenor l’artitgel 23 alinea 2.

Ils detagls vegnan reglads en in contract da dretg public tranter la Confederaziun e la fundaziun.

Art. 42 Rendaquint

Il rendaquint da la fundaziun duai preschentar la situaziun da la facultad, da las finanzas e dals retgavs tenor las relaziuns effectivas.

Il rendaquint suonda ils princips da l’essenzialitad, da la chapaivladad, da la cuntinuitad e da la preschentaziun brutta e s’orientescha tenor las normas generalmain renconuschidas.

Las reglas da bilantschaziun e da valitaziun ch’èn vegnidas deducidas dals princips da rendaquint ston vegnir communitgadas.

Il Cussegl federal po fixar prescripziuns davart il rendaquint.

Art. 43 Taglias

La fundaziun è liberada da l’imposiziun da taglia tras la Confederaziun, tras ils chantuns e tras las vischnancas.

Resalvadas restan las suandantas taglias federalas:

  1. la taglia sin la plivalur;
  2. la taglia anticipada;
  3. las taxas da bul.

4. part Garanzia dals interess federals

Art. 44 Surveglianza

La fundaziun è suttamessa a la surveglianza dal Cussegl federal.

Il Cussegl federal exequescha sia funcziun da surveglianza en spezial cun eleger il cussegl da fundaziun, cun approvar il rapport da gestiun ed il reglament da persunal sco er cun dar distgargia al cussegl da fundaziun.

Art. 45 Finamiras strategicas

Il Cussegl federal fixescha las finamiras strategicas da la fundaziun mintgamai per 4 onns. El procura ch’il cussegl da fundaziun vegnia consultà ordavant. El garantescha la libertad operativa ed artistica da la fundaziun.

Il Cussegl federal controlla annualmain che las finamiras strategicas sajan vegnidas ademplidas, e quai sa basond sin il rapport dal cussegl da fundaziun e sin eventuals ulteriurs scleriments.

4. chapitel Disposiziuns finalas

Art. 46 Execuziun

Il Cussegl federal decretescha las disposiziuns executivas.

Art. 47 Aboliziun e midada dal dretg vertent

L’aboliziun e la midada dal dretg vertent vegnan regladas en l’agiunta.

Art. 48 Referendum ed entrada en vigur

Questa lescha è suttamessa al referendum facultativ.

Il Cussegl federal fixescha l’entrada en vigur. Entrada en vigur: 1. da schaner 2012 37
L’art. 9 entra en vigur il 1. da schaner 2013 38

Agiunta

(art. 47)

Aboliziun e midada dal dretg vertent

I

Ils suandants decrets vegnan abolids:

  1. Lescha federala dals 19 da december 200339 davart il pajament d’agids finanzials a la fundaziun Bibliomedia;
  2. Lescha federala dals 20 da mars 200840 davart il pajament d’agids finanzials al Museum svizzer da transports;
  3. Lescha federala dals 16 da december 200541 davart il pajament d’agids finanzials a l’uniun Memoriav;
  4. Conclus federal dals 22 da december 188742 concernent l’avanzament e la promoziun da l’art en Svizra;
  5. Conclus federal dals 18 da december 191743 concernent l’avanzament e la promoziun da l’art applitgà (industrial ed artisanal);
  6. Lescha federala dals 17 da december 196544 davart la fundaziun Pro Helvetia;
  7. Lescha federala dals 7 d’october 199445 davart la fundaziun «In futur per ils viagiants svizzers».

II

Ils decrets qua sutvart vegnan midads sco suonda:

46