La regenza è cumpetenta per:
- conceder u refusar il dretg da burgais chantunal, sch'ils termins chantunals da domicil n'èn betg ademplids (art. 16 al. 2 LDBchant[2]);
- conceder in dretg da burgais chantunal d'onur (art. 18 LDBchant).
130.110
Sa basond sin l'art. 45 al. 1 da la constituziun chantunala[1]
La regenza è cumpetenta per:
Il departament è cumpetent per:
L'uffizi è cumpetent per tut las incumbensas ed ordinaziuns, uschenavant che la lescha e l'ordinaziun na designeschan betg in'autra autoritad, en spezial per:
Sche la vischnanca burgaisa surdat incumbensas ad ina cumissiun speziala, sto quella sa cumponer d'almain trais commembras e commembers.
La cumissiun speziala po sa cumponer da represchentantas e represchentants da la vischnanca burgaisa sco er da la vischnanca politica.
Uffants minorens che han cumplenì il 10. onn da vegliadetgna vegnan inclus en la natiralisaziun dals geniturs petents u dal genitur petent mo, sch'els han effectivamain abità dapi almain 2 onns en la vischnanca da natiralisaziun.
Uffants minorens ch'èn temporarmain absents pervia d'ina scolaziun pon vegnir inclus en la natiralisaziun sin dumonda dals geniturs petents u dal genitur petent.
La petenta u il petent enconuscha las relaziuns chantunalas e communalas, cunzunt sch'ella u el:
La petenta u il petent n'observa betg la segirezza publica e l'urden public en la dimensiun pretendida, sch'ella u el:
La petenta u il petent n'ademplescha betg las premissas d'integraziun, sch'ina inscripziun cun il suandant cuntegn è visibla per l'uffizi en il sistem d'infurmaziun davart il register penal VOSTRA:
Tar tut las autras inscripziuns visiblas en VOSTRA decida l'uffizi resguardond l'autezza da la sancziun, sche l'integraziun da la petenta u dal petent po tuttina vegnir giuditgada sco positiva. Quai premetta en mintga cas che la sancziun ordinada saja exequida u ch'il temp d'emprova saja scadì.
Per inscripziuns en registers penals esters valan ils alineas 1 e 2 confurm al senn.
Ina sentenzia tras la procura per giuvenils pervia d'in crim u d'in delict ad ina multa, ad ina reprimanda u ad ina prestaziun persunala excluda ina integraziun positiva durant ils emprims 3 onns suenter la decisiun da l'emprima instanza.
Sentenzias ad auters chastis pon vegnir resguardadas adequatamain da la vischnanca burgaisa en il rom da sia examinaziun da l'integraziun.
Plirs chastis pronunziads durant ils ultims 5 onns pervia da surpassaments pon impedir mintgin per sasez ina integraziun positiva.
L'uffizi decida en chaussa sin basa da la grevezza e da la frequenza dals chastis.
En cas da proceduras penalas pendentas cunter ina petenta u in petent vegn sistida la procedura da natiralisaziun, fin che la dretgira penala ha terminà la procedura penala cun vigur legala.
Sco valurs da la constituziun federala valan en spezial ils suandants princips fundamentals, dretgs fundamentals ed obligaziuns:
La petenta u il petent sto cumprovar en ina lingua chantunala cumpetenzas linguisticas a bucca almain sin il nivel da referenza B1 ed en scrit almain sin il nivel da referenza A2 da la norma per linguas ch'è renconuschida en general en l'Europa.
La cumpetenza linguistica tenor l'alinea 1 vala sco cumprovada, sche la petenta u il petent:
La petenta u il petent sa participescha a la vita economica, sch'ella u el cuvra actualmain e proximamain ils custs da viver e las obligaziuns da mantegniment tras entradas, tras facultad u tras prestaziuns ch'ella u el ha il dretg da survegnir da terzas persunas.
La petenta u il petent sa participescha a l'acquist da furmaziun, sch'ella u el è – il mument da l'inoltraziun da la dumonda u da la natiralisaziun – en ina situaziun stabila da scolaziun u da furmaziun supplementara.
Ina dependenza actuala dal provediment excluda l'adempliment dal criteri d'integraziun. En cas da persunas minorennas che inoltreschan in'atgna dumonda da natiralisaziun, ma che n'han betg anc cumplenì il 16. onn da vegliadetgna, vegni sa basà sin la dependenza dal provediment dals geniturs u dal genitur, tar ils quals u il qual ellas abitan.
La petenta u il petent na dispona en spezial betg da relaziuns finanzialas regladas, sche:
Scussiuns avertas, cunter las qualas igl è vegnì fatg opposiziun, na ston, cun resalva d'ina nunincassabladad evidenta, betg vegnir resguardadas, sche la creditura u il creditur n'ha fatg – entaifer 1 onn dapi l'inoltraziun da l'opposiziun – naginas stentas per eliminar l'opposiziun.
En cas da persunas minorennas che inoltreschan in'atgna dumonda da natiralisaziun, ma che n'han betg anc cumplenì il 16. onn da vegliadetgna, vegni sa basà sin las relaziuns finanzialas dals geniturs u dal genitur, tar ils quals u il qual ellas abitan.
Persunas che han retratg cuminaivlamain prestaziuns da l'agid social durant la lètg u durant il partenadi registrà, èn responsablas solidaricamain per la restituziun en il senn da l'artitgel 5 alinea 2 litera c LDBchant.
La petenta u il petent promova l'integraziun da las commembras e dals commembers da la famiglia tenor l'artitgel 6 alinea 1 litera e LDBchant, sch'ella u el sustegna quellas e quels:
Sche l'extract privat dal register penal svizzer cuntegna in'unica inscripziun, po la reputaziun penala tuttina vegnir considerada sco betg turblada gravantamain, sche:
Er en cas che la vischnanca burgaisa renda pli severas las premissas, na vegn la reputaziun penala da persunas grischunas betg giuditgada sin basa dal sistem d'infurmaziun davart il register penal VOSTRA.
Sentenzias tras la procura per giuvenils vegnan resguardadas durant 5 onns suenter la sentenzia en emprima instanza per giuditgar la reputaziun penala.
La petenta u il petent observa las obligaziuns finanzialas, sch'ils extracts dal register da scussiun dals ultims 5 onns avant l'inoltraziun da la dumonda na cuntegnan naginas scussiuns avertas u nagins attests da perdita.
Scussiuns avertas, cunter las qualas igl è vegnì fatg opposiziun, na ston, cun resalva d'ina nunincassabladad evidenta, betg vegnir resguardadas, sche la creditura u il creditur n'ha fatg – entaifer 1 onn dapi l'inoltraziun da l'opposiziun – naginas stentas per eliminar l'opposiziun.
Relaziuns finanzialas regladas èn exclusas en cas d'avairs da taglia, uscheditg ch'i n'existan naginas cunvegnas d'amortisaziun che vegnan observadas.
Tar il giudicament da las singulas premissas da natiralisaziun materialas resguarda l'autoritad cumpetenta commensuradamain las abilitads e las relaziuns persunalas da la petenta u dal petent.
Ina divergenza da las premissas è pussaivla, sche la petenta u il petent na po betg ademplir las premissas u las po ademplir mo cun grondas difficultads pervia dals suandants fatgs:
A la dumonda da natiralisaziun ston vegnir agiuntads ils documents, las legitimaziuns e las attestaziuns ch'i dovra, e quai en la versiun pretendida tenor il formular uffizial.
Las agiuntas da la dumonda na dastgan per regla betg esser pli veglias che 2 mais.
Persunas estras ston duvrar per la dumonda da natiralisaziun il formular uffizial ed inoltrar quel a l'uffizi ensemen cun ils suandants documents:
Persunas svizras che n'han betg anc il dretg da burgais grischun, ston duvrar per la dumonda da natiralisaziun il formular uffizial ed inoltrar quel a la vischnanca burgaisa ensemen cun ils suandants documents:
Sche la vischnanca burgaisa renda pli severas las premissas da natiralisaziuns ordinarias, designescha ella ils documents supplementars che ston vegnir agiuntads u inoltrads posteriuramain.
En cas da natiralisaziuns privilegiadas ston vegnir agiuntads ils documents che documenteschan il causal respectiv.
Persunas svizras che han gia il dretg da burgais grischun, ston inoltrar la dumonda a la vischnanca burgaisa en la furma pretendida.
Dal rest vegn applitgà l'artitgel 23.
L'uffizi entra sin la dumonda, sche:
Sche l'integraziun linguistica na po betg vegnir renconuschida, decida l'uffizi davart ina divergenza da quest criteri d'integraziun.
L'organ cumpetent da la vischnanca burgaisa controllescha las premissas da domicil effectivas sco er las premissas da natiralisaziun materialas che l'uffizi n'ha betg anc giuditgà. Las enconuschientschas fatgas en quest connex vegnan menziunadas en il rapport da retschertga uffizial.
En il rom da las retschertgas èsi indispensabel da far in discurs da natiralisaziun cun la petenta u il petent; quest discurs sto vegnir protocollà. En cas motivads po l'uffizi liberar la vischnanca burgaisa da questa obligaziun.
La vischnanca burgaisa è libra d'examinar las enconuschientschas tenor l'artitgel 6 alinea 1 litera a en il rom d'in test en scrit. En mintga cas garantescha la vischnanca burgaisa che la petenta u il petent:
Sche l'organ da la vischnanca burgaisa ch'è incumbensà cun las retschertgas vegn a la conclusiun che las premissas da natiralisaziun na sajan betg ademplidas, communitgescha el quai a la petenta u al petent cun inditgar ils motivs, ed orientescha l'uffizi en chaussa.
Sche la petenta u il petent na retira betg sia dumonda, sto l'organ cumpetent da la vischnanca burgaisa decider davart la refusa da la garanzia.
La vischnanca burgaisa communitgescha a l'uffizi decisiuns da stritgada legalmain valaivlas en consequenza d'ina retratga da la dumonda u d'ina midada da domicil, cun restituir las actas.
Suenter che la vischnanca burgaisa ha tramess la garanzia dal dretg da burgais communal cun las actas, fa l'uffizi – en cas da basegn – scleriments supplementars, procura per la permissiun da natiralisaziun da la confederaziun e prepara la disposiziun per mauns da la regenza u dal departament.
La garanzia da la vischnanca burgaisa scroda, sche la procedura vegn stritgada u sch'il dretg da burgais chantunal vegn refusà suenter questa garanzia.
La vischnanca burgaisa examinescha las premissas da natiralisaziun; en quest connex po ella desister da manar in discurs da natiralisaziun cun la petenta u il petent.
En cas da persunas che n'han betg anc il dretg da burgais chantunal, trametta la vischnanca burgaisa la dumonda a l'uffizi ensemen cun las actas. En cas da basegn fa l'uffizi ulteriurs scleriments e prepara la disposiziun per mauns da la regenza u dal departament.
Dal rest valan l'artitgel 27 alineas 1 e 2 sco er l'artitgel 28 confurm al senn.
Las petentas ed ils petents èn obligads da cooperar a la constataziun dals fatgs ch'èn decisivs per la procedura. En quest connex ston ellas ed els cunzunt far indicaziuns cumplettas e correctas.
Ellas ed els ston annunziar immediatamain midadas posteriuras a l'uffizi u a la vischnanca burgaisa, sche quellas:
Las autoritads chantunalas e communalas sco er las persunas cun dretg da votar da la radunanza da burgais ston observar la sfera privata da la petenta u dal petent.
A las votantas ed als votants dastgan vegnir communitgadas las suandantas datas davart la petenta u il petent sco er davart las persunas ch'èn inclusas en la dumonda da natiralisaziun:
Datas da persunas spezialmain sensiblas sco er infurmaziuns detagliadas davart las relaziuns da viver na dastgan betg vegnir communitgadas a las persunas cun dretg da votar da la radunanza da burgais.
Las natiralisaziuns, las natiralisaziuns facilitadas, las renatiralisaziuns, las annullaziuns da natiralisaziuns, las relaschadas or dal dretg da burgais communal, chantunal ed eventualmain svizzer sco er las disposiziuns da stritgada ch'èn vegnidas concludidas, vegnan communitgadas da l'uffizi a quellas autoritads ed a quels uffizis che dovran questa communicaziun per ademplir lur incumbensas.
La vischnanca burgaisa communitgescha a l'uffizi da stadi civil cumpetent la natiralisaziun legalmain valaivla da persunas che han gia il dretg da burgais chantunal.
La vischnanca burgaisa, da la quala è vegnì acquistà il dretg da burgais, tegna en salv las actas da natiralisaziun da persunas svizras; l'uffizi tegna en salv las actas da natiralisaziun da persunas estras.
Actas da natiralisaziun ston vegnir tegnidas en salv durant almain 30 onns.
Las actas originalas pon vegnir destruidas suenter 10 onns, sch'ellas èn vegnidas segiradas tras microfilms u en moda electronica.
La dumonda da vegnir relaschà or dal dretg da burgais communal, chantunal ed eventualmain svizzer sto vegnir inoltrada a l'uffizi cun ils suandants documents:
| 1. | persunas nubilas senza descendentas e descendents: attest da stadi civil; | ||
| 2. | persunas maridadas, vaivas, divorziadas sco er persunas nubilas cun descendentas e descendents: certificat davart il stadi da famiglia registrà u certificat da famiglia; | ||
| 3. | persunas che vivan en in partenadi registrà: attest da partenadi; | ||
Per ina relaschada or dal dretg da burgais svizzer dovri ultra da quai in attest da domicil a l'exteriur.
Ils documents na dastgan per regla betg esser pli vegls che 2 mais.
Tgi che vegn relaschà or dal dretg da burgais chantunal, perda ils dretgs da burgais communals grischuns.
Tgi che vegn relaschà or dal dretg da burgais svizzer, perda il dretg da burgais chantunal ed ils dretgs da burgais communals grischuns.
La perdita dal dretg da burgais svizzer, chantunal e communal grischun entra en vigur cun la consegna dal document da relaschada.
L'uffizi tegna en salv las actas da relaschada durant 30 onns.
Las actas originalas pon vegnir destruidas suenter 10 onns, sch'ellas èn vegnidas segiradas tras microfilms u en moda electronica.
Per decisiuns en la procedura da natiralisaziun da persunas estras incassescha il chantun – tut tenor la lavur impundida – las suandantas taxas:
Per decisiuns en la procedura da natiralisaziun da persunas svizras incassescha il chantun – tut tenor la lavur impundida – las suandantas taxas:
Per la decisiun davart la relaschada or dal dretg da burgais communal, chantunal ed eventualmain svizzer incassescha il chantun – tut tenor la lavur impundida – ina taxa da 100 francs fin 500 francs.
La taxa po vegnir augmentada fin al dubel, sche la lavur per tractar la dumonda sa chatta sur la media.
Acts da las autoritads chantunalas che n'èn betg previs en la tariffa da taxas ston vegnir indemnisads confurm al senn tenor il temp impundì. La lavur vegn messa a quint cun 100 francs per ura.
La taxa è da pajar:
Il termin da pajament importa 30 dis a partir da la facturaziun.
La pretensiun da las taxas surannescha 10 onns suenter la scadenza dal termin da pajament.
La surannaziun vegn interrutta tras mintga act administrativ, cun il qual la pretensiun da las taxas vegn fatga valair tar la persuna che sto pajar las taxas.
| Conclus | Entrada en vigur | Element | Modificaziun | Publicaziun en la CUL |
|---|---|---|---|---|
| 12-12-2017 | 01-01-2018 | relasch | emprima versiun | 2017-046 |
| Element | Conclus | Entrada en vigur | Modificaziun | Publicaziun en la CUL |
|---|---|---|---|---|
| relasch | 12-12-2017 | 01-01-2018 | emprima versiun | 2017-046 |