La chanzlia chantunala è il biro electoral chantunal en il senn da l'artitgel 7a da l'ordinaziun dal cussegl federal davart ils dretgs politics[3].
150.300
Ordinaziun davart las elecziuns dal cussegl naziunal
dals 18-12-1978 (versiun dals 01-01-2015)
Preambel
sa basond sin l'art. 8 al. 2 da la lescha davart il diever dals dretgs politics en il chantun Grischun[1]
relaschada da la regenza ils 18 da december 1978[2]
1. Organs
Art. 1 * Biro electoral chantunal a) chanzlia chantunala
Art. 2 * b) incumbensas
La chanzlia chantunala ha l'incumbensa d'exequir e da survegliar las elecziuns dal cussegl naziunal.
Ella relascha en spezial las communicaziuns necessarias en il fegl uffizial dal chantun ed a la chanzlia federala, prenda encunter las propostas electoralas e repassa questas en il senn dals artitgels 21 ss. da la lescha federala davart ils dretgs politics[4], exequescha l'instrucziun da las vischnancas, trametta tut ils documents electorals a las vischnancas, organisescha la communicaziun dals resultats da las elecziuns e la respediziun da las actas electoralas da las vischnancas la dumengia d'elecziun, controlla ils resultats communals da las elecziuns e cumpilescha il resultat chantunal da las elecziuns. *
La chanzlia chantunala fa ina instrucziun electorala cun ils exempels ils pli impurtants per mauns da las vischnancas.
Art. 3 c) forzas auxiliaras
Per ademplir questas incumbensas stat a disposiziun a la chanceliera u al chancelier en emprima lingia il persunal da la chanzlia chantunala.
Ella u el è autorisà d'engaschar forzas auxiliaras or da las partiziuns da l'administraziun per las lavurs da controlla e per la cumpilaziun dal resultat chantunal da las elecziuns. Per la consegna da las actas electoralas da las vischnancas la dumengia d'elecziun po ella u el far diever dals servetschs da la polizia chantunala.
La regenza regla l'indemnisaziun respectivamain la cumpensaziun da las sururas dal persunal da la chanzlia chantunala e da las forzas auxiliaras en connex cun las elecziuns dal cussegl naziunal.
Art. 4 Biro electoral communal a) cumposiziun
Avant mintga elecziun dal cussegl naziunal installescha mintga suprastanza communala a temp in biro electoral. Il dumber da commembras e da commembers da quest biro correspunda a la grondezza da la vischnanca e garantescha che la lavur da dumbraziun e da controlla vegnia exequida en moda exacta e speditiva.
Art. 5 b) direcziun
La suprastanza communala u il biro electoral communal fixescha ina presidenta u in president, ina vicepresidenta u in vicepresident ed in'actuara u in actuar.
Questas persunas furman la suprastanza dal biro electoral e mainan la lavur da dumbraziun e da controlla, prendan las decisiuns necessarias ed èn responsablas ch'ils resultats da la vischnanca vegnian communitgads a temp e che las actas communalas vegnian consegnadas en urden.
La presidenta u il president e l'actuara u l'actuar suttascrivan ils formulars ed ils protocols.
Art. 6 c) suprastanza communala sco biro electoral
La suprastanza communala u il cussegl communal po sezza u sez sa constituir sco biro electoral. L'artitgel 5 vegn applitgà confurm al senn.
2. Propostas electoralas
Art. 7 Termins
Las propostas electoralas pon vegnir inoltradas a la chanzlia chantunala il pli baud il 153avel di (il 22avel ultim glindesdi) ed il pli tard il 76avel di (il 11avel ultim glindesdi) avant il di da votaziun. *
Suenter il 69avel di (il 10avel ultim glindesdi) avant il di da las elecziuns[5] na pon las propostas electoralas betg pli vegnir midadas. *
Decleraziuns davart colliaziuns e davart sutcolliaziuns da glistas ston vegnir inoltradas en scrit a la chanzlia chantunala fin il pli tard il 69avel di (il 10avel ultim glindesdi) avant il di da las elecziuns[6]. *
Art. 8 Controlla, numeraziun e publicaziun
La chanzlia chantunala controlla las propostas electoralas en il senn dals artitgels 21 ss. da la lescha federala davart ils dretgs politics[7] per mauns da la regenza.
En il fegl uffizial dal chantun publitgescha ella uschè baud sco pussaivel las glistas definitivas cun lur denominaziuns e cun numers d'ordinaziun arabs sco er cun il renviament ad eventualas colliaziuns u sutcolliaziuns da glistas.
La successiun dals numers d'ordinaziun da las glistas resulta da la successiun, en la quala las propostas electoralas vegnan inoltradas. *
Sche pliras glistas electoralas vegnan inoltradas il medem di, decida la sort davart il numer d'ordinaziun. Il trair la sort è chaussa da la chanzlia chantunala. Las represchentantas ed ils represchentants da las propostas electoralas pon esser preschents, cur ch'i vegn tratg la sort. *
… *
3. Cedels electorals
Art. 9 Cedels electorals uffizials, geners
Sco cedels electorals valan mo ils cedels electorals uffizials che vegnan fatgs da la chanzlia chantunala en furma da cedels electorals da glista per tut las glistas ed en furma da cedels electorals betg prestampads. Cedels electorals inuffizials n'èn betg valaivels.
Per bullar ils cedels electorals vegn applitgà confurm al senn l'artitgel 10 da l'ordinaziun da la regenza davart ils dretgs politics en il chantun Grischun (ODPC)[8]. *
Art. 10 Consegna
La chanzlia chantunala metta a disposiziun a las vischnancas ils cedels electorals il pli tard 6 emnas avant il di da las elecziuns, e quai en in dumber suffizient. *
Il pli baud 4 ed il pli tard 3 emnas avant il di da las elecziuns trametta la suprastanza communala a mintga electura ed a mintga electur mintgamai in cedel electoral da glista sco er in cedel electoral betg prestampà. *
Sch'ins na survegn betg ils cedels electorals, è quai in motiv da far recurs mo, sch'ins ha dumandà senza success cedels electorals uffizials a temp, quai vul dir avant che l'urna è vegnida serrada.
Durant ils dis da las elecziuns sto vegnir mess a disposiziun in dumber adequat da cedels electorals uffizials en ils locals electorals.
Art. 11 Emplenir il cedel electoral
Cedels electorals betg prestampads ston vegnir emplenids a maun. Stritgadas, midadas u cumplettaziuns sin ils cedels electorals da glista uffizials stampads èn permessas, dastgan dentant vegnir fatgas mo a maun.
Tras midadas, tras stritgadas u tras cumplettaziuns cun scrittira da maschina, cun buls e.u.v. daventa il cedel electoral nunvalaivel.
Nunvalaivels èn medemamain cedels electorals che cuntegnan la suttascripziun da l'electura u da electur ubain – sin la vart davant u sin la vart davos – ulteriurs segns d'enconuschientscha che han l'intent da violar il secret d'elecziun.
4. Elecziun
Art. 12 Dretg applitgabel
L'elecziun è secreta. La substituziun n'è betg permessa.
En quai che reguarda il certificat dal dretg d'elecziun, il lieu, il temp e la controlla da l'elecziun sco er l'elecziun per correspundenza, l'elecziun durant ils dis precedents, l'elecziun tras persunas invalidas sco er l'elecziun tras schuldada, tras persunas ch'èn obligadas da far servetsch da protecziun civila sco er tras Svizras e tras Svizzers a l'exteriur valan las disposiziuns federalas, chantunalas e communalas respectivas.
5. Eruida dals resultats communals
Art. 13 Disposiziuns decisivas
Per eruir ils resultats communals èn decisivs ils artitgels 35 – 38 da la lescha federala davart ils dretgs politics[9] sco er las instrucziuns da la chanzlia federala e da la chanzlia chantunala.
Art. 14 Stritgadas u midadas uffizialas
Las stritgadas u las midadas che vegnan fatgas en moda nunvalaivla tar la lavur da dumbraziun e da controlla ston vegnir preschentadas a la suprastanza dal biro electoral per laschar examinar. Sin il cedel electoral ston ellas vegnir segnadas cun colur cotschna sco er agiuntond las letras B.E. (biro electoral) ed il num da las dumbradras e dals dumbraders responsabels.
Art. 15 * Communicaziun *
Ils resultats da las elecziuns ston vegnir communitgads il da las elecziuns a la chanzlia chantunala tenor instrucziuns spezialas fin il pli tard las 19.00.
Art. 16 Consegna dal material electoral
Suenter avair dumbrà e controllà las vuschs e suenter avair communitgà ils resultats a la chanzlia chantunala, ston ils formulars emplenids e suttascrits (formulars 1 – 3, stampads cun agid dal computer) sco er il protocol suttascrit (formular 4, stampà cun agid dal computer) ed ils cedels electorals vegnir surdads a la chanzlia chantunala u vegnir preparads per il servetsch da rimnada tenor las instrucziuns spezialas da la chanzlia chantunala. *
Avant ston ils cedels electorals vegnir zavrads exactamain, entitulads, sigillads e pachetads en moda adequata, e quai en il senn da l'instrucziun da la chanzlia chantunala.
6. Eruida e publicaziun dal resultat chantunal da las elecziuns
Art. 17 * Eruida e survista
Art. 18 Decisiun tras la sort
Sch'i sto eventualmain vegnir tratga la sort en il senn dals artitgels 41 e 43 da la lescha federala davart ils dretgs politics[12], vegn quai fatg a chaschun d'ina sesida da la regenza tras la presidenta u tras il president da la regenza.
Art. 19 Publicaziun, transmissiun
La publicaziun dal resultat chantunal da las elecziuns e la transmissiun dals protocols electorals da la chanzlia chantunala al cussegl federal sa drizzan tenor l'artitgel 52 da la lescha federala davart ils dretgs politics[13] sco er tenor ils artitgels 13 e 14 da l'ordinaziun dal cussegl federal davart ils dretgs politics[14].
La publicaziun en il fegl uffizial dal chantun sto cuntegnair il renviament a la pussaivladad da far recurs en il senn da l'artitgel 77 da la lescha federala davart ils dretgs politics[15].
7. Disposiziuns finalas
Art. 20 Entrada en vigur, aboliziun dal dretg vertent
Questa ordinaziun entra en vigur il 1. da schaner 1979. A medem temp vegn abolida l'ordinaziun da la regenza dals 12 da settember 1919[16].
Egress
-
Tabella da las modificaziuns - tenor conclus
| Conclus | Entrada en vigur | Element | Modificaziun | Publicaziun en la CUL |
|---|---|---|---|---|
| 18-12-1978 | 01-01-1979 | relasch | emprima versiun | - |
| 18-05-1987 | 03-07-1987 | Art. 15 | revisiun totala | - |
| 18-10-1994 | 15-11-1994 | Art. 2 | revisiun totala | - |
| 20-02-2007 | 01-04-2007 | Art. 1 | revisiun totala | - |
| 20-02-2007 | 01-04-2007 | Art. 2 al. 2 | midada | - |
| 20-02-2007 | 01-04-2007 | Art. 9 al. 2 | midada | - |
| 20-02-2007 | 01-04-2007 | Art. 15 | midada dal titel | - |
| 20-02-2007 | 01-04-2007 | Art. 16 al. 1 | midada | - |
| 20-02-2007 | 01-04-2007 | Art. 17 | revisiun totala | - |
| 21-12-2010 | 01-01-2011 | Art. 7 al. 1 | midada | - |
| 21-12-2010 | 01-01-2011 | Art. 8 al. 3 | midada | - |
| 21-12-2010 | 01-01-2011 | Art. 8 al. 4 | midada | - |
| 21-12-2010 | 01-01-2011 | Art. 8 al. 5 | integraziun | - |
| 08-12-2014 | 01-01-2015 | Art. 7 al. 1 | midada | 2014-041 |
| 08-12-2014 | 01-01-2015 | Art. 7 al. 2 | midada | 2014-041 |
| 08-12-2014 | 01-01-2015 | Art. 7 al. 3 | midada | 2014-041 |
| 08-12-2014 | 01-01-2015 | Art. 8 al. 5 | aboliziun | 2014-041 |
| 08-12-2014 | 01-01-2015 | Art. 10 al. 1 | midada | 2014-041 |
| 08-12-2014 | 01-01-2015 | Art. 10 al. 2 | midada | 2014-041 |
Tabella da las modificaziuns - tenor element
| Element | Conclus | Entrada en vigur | Modificaziun | Publicaziun en la CUL |
|---|---|---|---|---|
| relasch | 18-12-1978 | 01-01-1979 | emprima versiun | - |
| Art. 1 | 20-02-2007 | 01-04-2007 | revisiun totala | - |
| Art. 2 | 18-10-1994 | 15-11-1994 | revisiun totala | - |
| Art. 2 al. 2 | 20-02-2007 | 01-04-2007 | midada | - |
| Art. 7 al. 1 | 21-12-2010 | 01-01-2011 | midada | - |
| Art. 7 al. 1 | 08-12-2014 | 01-01-2015 | midada | 2014-041 |
| Art. 7 al. 2 | 08-12-2014 | 01-01-2015 | midada | 2014-041 |
| Art. 7 al. 3 | 08-12-2014 | 01-01-2015 | midada | 2014-041 |
| Art. 8 al. 3 | 21-12-2010 | 01-01-2011 | midada | - |
| Art. 8 al. 4 | 21-12-2010 | 01-01-2011 | midada | - |
| Art. 8 al. 5 | 21-12-2010 | 01-01-2011 | integraziun | - |
| Art. 8 al. 5 | 08-12-2014 | 01-01-2015 | aboliziun | 2014-041 |
| Art. 9 al. 2 | 20-02-2007 | 01-04-2007 | midada | - |
| Art. 10 al. 1 | 08-12-2014 | 01-01-2015 | midada | 2014-041 |
| Art. 10 al. 2 | 08-12-2014 | 01-01-2015 | midada | 2014-041 |
| Art. 15 | 18-05-1987 | 03-07-1987 | revisiun totala | - |
| Art. 15 | 20-02-2007 | 01-04-2007 | midada dal titel | - |
| Art. 16 al. 1 | 20-02-2007 | 01-04-2007 | midada | - |
| Art. 17 | 20-02-2007 | 01-04-2007 | revisiun totala | - |