171.000

Lescha davart il princip da transparenza

(lescha da transparenza)

dals 19-04-2016 (versiun dals 01-01-2025)

Preambel

Il cussegl grond dal chantun Grischun[1],

sa basond sin l'art. 31 al. 1 da la constituziun chantunala[2],

suenter avair gì invista da la missiva da la regenza dals 25 d'avust 2015[3],

concluda:

1. Disposiziuns generalas

Art. 1 Object, intent e finamiras

Questa lescha regla l'access a documents uffizials.

Ella ha l'intent da promover la transparenza davart las activitads dals organs publics, cun la finamira da facilitar la libra furmaziun da l'opiniun, il diever dals dretgs democratics e la controlla da l'agir dal stadi sco er da rinforzar la chapientscha e la confidenza da la populaziun envers ils organs publics.

Art. 2 Champ d'applicaziun persunal 1. princip

La lescha vala per tut ils organs publics.

Sco organs publics valan:

1. las autoritads, las administraziuns e las cumissiuns dal chantun;
2. las autoritads, las administraziuns e las cumissiuns da las corporaziuns, dals instituts e da las fundaziuns da dretg public chantunal;
3. persunas natiralas u giuridicas u autras organisaziuns da dretg privat, uschenavant ch'ellas adempleschan incumbensas publicas chantunalas ch'èn vegnidas delegadas ad ellas.

Art. 3 2. excepziuns

La lescha na vala betg:

1. per organs publics che prendan part da la concurrenza economica e che n'ageschan betg suveranamain en quest connex;
2. per autoritads giudizialas en il sectur da la giurisdicziun;
3. per furniturs da prestaziuns dals fatgs da sanadad e dal sectur social, en spezial per l'ospital chantunal dal Grischun, per ils servetschs psichiatrics dal Grischun sco er per l'institut d'assicuranza sociala dal Grischun.

Art. 4 Champ d'applicaziun material

La lescha na vala betg per l'access a documents uffizials concernent:

1. proceduras civilas;
2. proceduras penalas;
3. proceduras da la giurisdicziun publica ed administrativa;
4. proceduras da l'assistenza giudiziala e da l'agid uffizial internaziunal;
5. proceduras da cumpromiss.

L'access a documents uffizials che cuntegnan datas persunalas da la petenta u dal petent sa drizza tenor la lescha chantunala davart la protecziun da datas.

Art. 5 Resalva da disposiziuns spezialas

Resalvadas restan disposiziuns d'autras leschas che:

1. designeschan tschertas infurmaziuns sco secretas; u
2. cuntegnan premissas che divergeschan da questa lescha per l'access a tschertas infurmaziuns.

Art. 6 Document uffizial

In document uffizial è mintga infurmaziun che:

1. è registrada sin x in purtader d'infurmaziuns;
2. è en possess d'in organ public, dal qual ella deriva u al qual ella è vegnida communitgada; e
3. concerna l'adempliment d'ina incumbensa publica.

Sco documents uffizials valan er documents che pon vegnir generads tras ina simpla procedura electronica sin fundament d'infurmaziuns registradas, las qualas adempleschan las pretensiuns tenor l'alinea 1 literas b e c.

Betg sco documents uffizials na valan documents che:

1. vegnan duvrads d'ina autoritad per intents commerzials;
2. n'èn betg finids; u
3. èn destinads al diever persunal.

2. Dretg d'access a documents uffizials

Art. 7 Princip da transparenza

Mintga persuna ha il dretg d'access a documents uffizials.

L'access vegn concedì cun:

1. infurmar davart il cuntegn;
2. laschar prender invista al lieu;
3. consegnar ils documents u trametter copias.

Sch'in document uffizial è publitgà en in organ da publicaziun u sin la pagina d'internet da l'organ public, vala la pretensiun d'access sco ademplida.

Art. 8 Excepziuns

L'access a documents uffizials vegn restrenschì, suspendì u refusà, sch'i èn avant maun interess publics u privats predominants che stattan en cuntradicziun cun in access.

Interess publics predominants èn en spezial avant maun, sche la concessiun da l'access pudess:

1. restrenscher la libra furmaziun da l'opiniun e da la voluntad da l'organ public;
2. periclitar la posiziun d'in organ public en il rom da tractativas currentas u previsas;
3. impedir ina mesira uffiziala;
4. periclitar l'urden public u la segirezza publica;
5. donnegiar las relaziuns cun autras instituziuns publicas.

Interess privats predominants èn en spezial avant maun, sche la concessiun da l'access pudess:

1. donnegiar la sfera privata da terzas persunas;
2. revelar secrets professiunals ubain secrets da fatschenta u da fabricaziun;
3. violar il dretg d'autur.

Art. 9 Cas spezials

Documents uffizials dastgan vegnir rendids accessibels pir, cur che la decisiun politica u administrativa, per la quala ils documents furman la basa, è vegnida prendida.

I n'exista nagin dretg d'access als protocols ed als documents da las sesidas da cumissiuns parlamentaras da controlla, da surveglianza e d'inquisiziun.

3. Procedura per l'access a documents uffizials

Art. 10 Dumonda

La dumonda da survegnir access a documents uffizials sto vegnir drizzada a l'organ public che ha redigì il document u che ha survegnì il document sco adressat principal da terzas persunas che na suttastattan betg a questa lescha.

La dumonda sto vegnir inoltrada en scrit. Ella na sto betg vegnir motivada, sto dentant esser precisada en moda suffizienta.

Art. 11 Protecziun da datas persunalas da terzas persunas

Sch'in organ public tira en consideraziun da conceder l'access a documents uffizials che cuntegnan datas persunalas da terzas persunas, ston questas datas l'emprim sche pussaivel vegnir anonimisadas u allontanadas.

Sche las datas persunalas na pon betg vegnir anonimisadas u allontanadas, ston vegnir tadladas las persunas pertutgadas. La dumonda d'access sto vegnir refusada, sch'il consentiment vegn refusà u sch'i chaschunass sproporziunadamain blera lavur e blers custs per survegnir il consentiment.

Excepziunalmain po l'access vegnir concedì er en cas ch'il consentiment manca, sch'igl è avant maun in interess public predominant.

Art. 12 Decisiun

L'organ public decida uschè svelt sco pussaivel, per regla dentant il pli tard entaifer 30 dis suenter l'entrada da la dumonda.

Sche l'organ public refusa cumplainamain u parzialmain la dumonda u sch'el conceda l'access, cumbain ch'in persuna pertutgada ha refusà ses consentiment, relascha el ina disposiziun. La procedura sa drizza tenor la lescha davart la giurisdicziun administrativa (LGA) dals 31 d'avust 2006.

Art. 13 Protecziun giuridica

La protecziun giuridica sa drizza tenor la lescha davart la giurisdicziun administrativa (LGA) dals 31 d'avust 2006.

Decisiuns d'in organ public, per las qualas questas disposiziuns na prevesan nagin med legal, pon vegnir contestadas directamain tar la Dretgira superiura. *

Las instanzas da recurs han er access a documents uffizials che suttastattan a la secretezza.

Art. 14 Documents uffizials archivads

Suenter l'archivaziun sa drizza l'access a documents uffizials tenor la lescha davart la gestiun da documents e l'archivaziun.

Art. 15 Custs e taxas

Per l'access a documents uffizials vegn incassada ina taxa, sch'il tractament d'ina dumonda chaschuna lavur e custs considerabels. Dal rest è l'access a documents uffizials gratuit.

Per la procedura giudiziala da protecziun giuridica vegnan incassadas taxas.

L'incassament da las taxas sa drizza tenor la lescha davart la giurisdicziun administrativa (LGA) dals 31 d'avust 2006.

4. Disposiziun finala

Art. 16 Disposiziun transitorica

Questa lescha è applitgabla per documents uffizials che vegnan redigids u retschavids d'in organ public suenter l'entrada en vigur da questa lescha.

Egress

2016-019

Tabella da las modificaziuns - tenor conclus

Conclus	Entrada en vigur	Element	Modificaziun	Publicaziun en la CUL
19-04-2016	01-11-2016	relasch	emprima versiun	2016-019
14-06-2022	01-01-2025	Art. 13 al. 2	midada	2023-008

Tabella da las modificaziuns - tenor element

Element	Conclus	Entrada en vigur	Modificaziun	Publicaziun en la CUL
relasch	19-04-2016	01-11-2016	emprima versiun	2016-019
Art. 13 al. 2	14-06-2022	01-01-2025	midada	2023-008