Lexipedia

740.020

Ordinaziun da la regenza davart la chatscha

(ORCh)

dals 27-03-2007 (versiun dals 01-05-2025)

Preambel

sa basond sin l'art. 38 da la lescha chantunala da chatscha dals 4 da zercladur 1989[1]

relaschada da la regenza ils 27 da mars 2007

1. Patentas da chatscha

Art. 1 Surveglianza ed infurmaziun

L'emissiun da la patenta vegn fatga sut la surveglianza da l'uffizi da chatscha e pestga. Quest uffizi dat las instrucziuns administrativas necessarias als posts d'emissiun da patentas e procura per ina infurmaziun adequata da las chatschadras e dals chatschaders.

Art. 2 Cudeschet per las patentas da chatscha

Il cudeschet per las patentas da chatscha è persunal e n'è betg transferibel. El cuntegna las persunalias, ina fotografia da passaport sco er il certificat davart la controlla da las armas e davart l'examen da qualificaziun.

Ils cudeschets per las patentas da chatscha vegnan controllads per regla mintga 10 onns ed eventualmain renovads. L'uffizi da chatscha e pestga ordinescha la controlla e la coordinescha cun la controlla periodica da las armas.

Art. 3 Posts d'emissiun da patentas

Las patentas da chatscha pon vegnir retratgas tar ils posts d'emissiun da patentas ch'èn vegnids designads da l'uffizi da chatscha e pestga. *

L'uffizi publitgescha ils posts d'emissiun da patentas en il fegl uffizial dal chantun. *

… *

Art. 4 Documents

Per retrair la patenta ston vegnir preschentads als posts d'emissiun ina carta d'identitad valaivla, il cudeschet per la patenta da chatscha ed il mussament davart l'assicuranza legala da responsabladad. Plinavant sto vegnir inoltrà il formular cun la conferma suttascritta persunalmain ch'i n'existan nagins motivs da refusa tenor l'artitgel 7 da la lescha chantunala da chatscha. *

… *

Chatschadras e chatschaders cun domicil en ina vischnanca grischuna ston plinavant confermar en scrit sin il formular ch'ellas ed els han lur domicil en il chantun Grischun dapi 3 mais successivs.

La petenta u il petent sto cumprovar cun il formular correspundent che l'arma da chatscha è vegnida regulada persunalmain e che l'obligaziun da tir è vegnida ademplida. *

Art. 5 Controlla da las indicaziuns

Sch'igl exista in suspect motivà che las indicaziuns na constattan betg, pon ils posts d'emissiun da patentas pretender ch'i vegnian inoltrads ulteriurs documents. Fin che la chaussa è sclerida, vegn refusada la consegna da la patenta da chatscha u da la carta da giasts. *

Sin dumonda da las persunas pertutgadas relascha l'uffizi da chatscha e pestga ina disposiziun davart l'existenza da las premissas per retrair la patenta (disposiziun da constataziun).

Art. 6 Permiss da manischar e documents da vehichels

Cun exequir la chatscha sto la chatschadra u il chatschader prender cun sai il cudeschet per las patentas, la patenta da chatscha e la glista da prelevaziun e, sch'ils organs da surveglianza da chatscha pretendan quai, sto ella u el preschentar quests documents.

… *

Art. 6a * Carta da giasts

La regenza regla ils detagls davart la carta da giasts en las prescripziuns da chatscha.

2. Armas da chatscha

Art. 7 Controlla da las armas 1. surveglianza ed assicuranza da responsabladad

La surveglianza da la controlla da las armas è chaussa da l'uffizi da chatscha e pestga. El designescha las persunas ch'èn autorisadas da far la controlla e relascha las disposiziuns ch'èn necessarias per quai.

Per la realisaziun da la controlla da las armas fa il chantun in'assicuranza da responsabladad correspundenta.

Art. 8 2. controlla ed inscripziun en il cudeschet per las patentas da chatscha

Las armas ch'èn destinadas per la chatscha ston funcziunar en moda irreproschabla e ston pudair vegnir segiradas respectivamain detendidas. Avant che vegnir duvradas ston ellas vegnir controlladas ed inscrittas en il cudeschet per las patentas da chatscha da la chatschadra u dal chatschader.

… *

Art. 9 Depositar armas da chatscha

La chatschadra u il chatschader sto prender cun sai l'arma da chatscha cur ch'ella u el banduna il territori da chatscha.

Ordaifer il temp da chatscha na dastgan armas da chatscha e traplas betg vegnir depositadas en il territori da chatscha.

3. Vehichels a motor e meds da transport publics

Art. 10 Diever da vehichels a motor 1. princip

Il diever da vehichels a motor per intents da chatscha è scumandà durant la chatscha auta e durant la chatscha bassa, sch'i vegn prendì cun sai l'arma da chatscha.

Art. 11 2. excepziuns a) viadi en il territori da chatscha

Vehichels a motor dastgan vegnir duvrads per il viadi en il territori da chatscha sco suonda:

  1. fin entaifer abitadis ch'èn segnads cun tavlas blau-alvas u nair-alvas;
  2. fin als ospizis da vias da pass;
  3. fin a las staziuns da partenza da telefericas, da telecabinas u da sutgeras ch'èn situadas per lung da vias naziunalas u chantunalas;
  4. fin a las staziuns u fin a las fermadas publicas da las VFF, da la VR e da la VMG;
  5. fin a las staziuns finalas d'interpresas publicas da transport (autos da posta, bus e.u.v.) che circuleschan durant l'entir onn tenor in urari.

Las regulaziuns tenor l'alinea 1 da questas disposiziuns valan er per il diever da vehichels a motor sin territori extrachantunal, sch'i vegn parcà cun l'intent d'ir a chatscha en il chantun Grischun.

En las prescripziuns da chatscha po la regenza inditgar plazzas da parcar extraordinarias e relaschar regulaziuns divergentas davart il diever da vehichels a motor.

Art. 12 b) cumenzament e fin da la chatscha, transport da selvaschina d'ungla

Il di avant che la chatscha cumenza, il di avant che reprender la chatscha suenter ina interrupziun ed il di da la rogaziun federala dastgan chatschadras e chatschaders en armaziun da chatscha far diever davent da las 12.00 da vehichels a motor per il viadi en il territori da chatscha u il return cun l'arma da chatscha en lur sustas. Ils vehichels ston vegnir depositads anc la medema saira sin in parcadi permess. *

Avant in di senza chatscha ed a la fin da la chatscha auta e da la chatscha bassa dastgan vegnir duvrads vehichels a motor per turnar a chasa suenter che las uras da sajettar èn terminadas.

Per il transport da selvaschina d'ungla sajettada dastgan vegnir duvrads vehichels a motor. En quest cas dastgan las commembras ed ils commembers da la gruppa da chatscha er seser en il med da transport motorisà.

Art. 13 c) excepziuns per chatschadras e per chatschaders cun in grev impediment d'ir a pe

A chatschadras ed a chatschaders cun in grev impediment direct d'ir a pe pon vegnir permessas ulteriuras excepziuns areguard il diever da vehichels a motor. Dumondas correspundentas ston vegnir inoltradas cun in attestat da la media u dal medi a l'uffizi da chatscha e pestga mintgamai fin ils 15 da fanadur da l'onn respectiv. *

L'uffizi decida davart las dumondas avant il cumenzament da la chatscha. Per garantir in exercizi da la chatscha regular, pon las permissiuns vegnir concedidas cun pretensiuns e cun cundiziuns.

Art. 14 Utilisaziun da meds da transport publics

Per il viadi en il territori da chatscha dastgan vegnir utilisadas viafiers che circuleschan tenor in urari, interpresas publicas da transport sin via (autos da posta, lingias da bus e.u.v.) sco er las pendicularas a Veulden, a Landarenca ed a Braggio.

4. Meds auxiliars

Art. 15 Skis, gianellas e chalzers da naiv

L'utilisaziun da skis u d'urdains sumegliants a skis per exequir la chatscha è scumandada cun excepziun da la chatscha da guetta. *

Gianellas e chalzers da naiv dastgan vegnir duvrads sin tut las chatschas.

Art. 16 Helicopters ed ulteriurs urdains da sgular

Il diever da helicopters u d'ulteriurs urdains da sgular (sguladers da delta, planegiaders ed urdains da sgular sumegliants) per intents da chatscha è scumandà.

En cas excepziunals dastgan vegnir duvrads helicopters, sch'ils organs da surveglianza da chatscha dattan ordavant lur consentiment per transportar davent selvaschina d'ungla.

Art. 17 Campar e bivacar

Per exequir la chatscha èsi permess da postar tendas e ponns sco er da duvrar rulottas, campers u auters vehichels a motor per pernottar mo sin campadis signalisads.

Igl è scumandà da prender mesiras architectonicas per endrizzar plazzas da durmir sco er per far deposits u per magasinar provisiuns e chaussas sumegliantas.

Art. 18 Ulteriurs meds d'agid scumandads

Sensurs da moviment, sensurs a radis infracotschens, barrieras fotoelectricas, traplas fotograficas e cameras d'observaziun sco er ils meds d'agid ch'èn inditgads correspundentamain en il dretg federal èn scumandads per exequir la chatscha.

En las prescripziuns da chatscha regla la regenza il diever da funcs e da telefons mobils.

Art. 19 Permissiuns excepziunalas

Permissiuns excepziunalas tenor l'artitgel 3 alinea 1 da l'ordinaziun federala da chatscha[2] conceda l'uffizi da chatscha e pestga. Quest uffizi fa er la glista da las persunas autorisadas.

5. Execuziun da la chatscha

Art. 20 Uras da sajettar

La regenza regla las uras da sajettar en il rom da las prescripziuns da chatscha.

Art. 20a * Distanzas da tir, ballins a plum

Las distanzas da tir importan a cundiziuns optimalas:

  1. tir da balla maximalmain 200 m;
  2. tir da ballins a plum maximalmain 40 m.

La chatscha sin utschleglia da chatscha da l'aua dastga vegnir exequida mo cun in chaun da chatscha che ha fatg l'examen e mo, sch'ins dovra ballins senza plum.

Art. 21 Cumportament suenter il culp

Suenter il culp ston vegnir observads exactamain il cumportament e la via da fugia da l'animal. Sche la selvaschina na croda betg, suenter ch'ella è vegnida culpida, ston vegnir marcads l'atgna posiziun ed il lieu, nua che la selvaschina è vegnida tutgada. Al lieu dal culp ston vegnir tschertgads precautamain segns da chatscha. Sch'ils segns da chatscha n'èn betg adattads per chattar l'animal, sto vegnir clamà in chaun da sang. *

Art. 22 Proprietad da la preda

Sch'ina selvaschina vegn sajettada da pliras persunas, appartegna ella a la chatschadra u al chatschader che ha dà l'emprim culp mortal.

Sche selvaschina vegn sajettada – exequind la chatscha cun chauns – da chatschadras u da chatschaders betg participads, appartegna ella a la manadra u al manader dal chaun. L'inscripziun en la glista da prelevaziun ha da far quella chatschadra u quel chatschader che ha sajettà la selvaschina.

Tar tschertgas posteriuras scada il dretg da la preda pir, cur ch'i vegn chalà da tschertgar.

Art. 23 Tschertga posteriura 1. Asils da selvaschina

Sche selvaschina tutgada entra en in asil da selvaschina e crappa en visibilitad, dastga la chatschadra u il chatschader entrar en il territori da protecziun e sbuttatschar e proveder la selvaschina al lieu. Avant che transportar davent la preda ston vegnir infurmads ils organs da surveglianza da chatscha.

Sche la selvaschina na crappa betg en visibilitad, sto la tiradura u il tiradur marcar – ultra da l'atgna posiziun e dal lieu, nua che la selvaschina è vegnida tutgada – er il lieu, nua che la selvaschina è entrada en il territori da protecziun. La tschertga posteriura dastga cumenzar pir cun il consentiment dals organs da surveglianza da chatscha.

Art. 24 2. parc naziunal svizzer

Entra selvaschina tutgada en il parc naziunal svizzer, sto vegnir infurmada la direcziun dal parc. Entrar en il parc u cumenzar cun la tschertga posteriura dastgan ins pir suenter il consentiment da la direcziun dal parc.

6. Protecziun da selvaschina, mesiras d'agid a sasez, premias da prelevaziun e da preda

Art. 25 Protecziun da la selvaschina cunter disturbis

Il diever da glischs da tschertga, da glischs d'alogen, da reflecturs e da sumegliantas funtaunas da glisch artifiziala per tschertgar e per observar selvaschina è scumandà durant l'entir onn.

Art. 26 Selvaschina malsauna e blessada, selvaschina disgraziada

Animals selvadis malsauns u blessads sco er selvaschina disgraziada ston vegnir annunziads immediatamain als organs da surveglianza da chatscha.

Art. 27 Preparar animals protegids

Tgi che vul preparar animals da spezias protegidas, sto sa laschar registrar tar l'uffizi da chatscha e pestga.

Annunzias davart la preparaziun da las spezias protegidas che vegnan menziunadas en l'artitgel 5 alinea 3 da l'ordinaziun federala da chatscha[3] ston medemamain vegnir fatgas a l'uffizi.

Art. 28 Marcar mammals ed utschels selvadis

La permissiun da marcar mammals ed utschels permess vegn concedida da l'uffizi da chatscha e pestga.

L'uffizi s'exprima envers las autoritads federalas cumpetentas er davart la marcaziun da mammals e d'utschels protegids.

Art. 29 Mesiras d'agid a sasez

Proprietarias e proprietaris da bains immobigliars sco er fittadinas e fittadins dastgan tschiffar u sajettar vulps, tais, fiergnas e giats daventads selvadis, sche quels avanzan u penetreschan en edifizis d'abitar u d'economia.

Tiduns, columbas tircas, merlotschas, turschs giagls, sgragias, giazlas, corvs nairs e grischs, corvs gronds, sturnels sco er paslers da chasa e da prada dastgan mo vegnir tschiffads u sajettads, sche quai è necessari per proteger ierts da chasa e culturas agriculas.

Animals tschiffads u sajettads ston vegnir annunziads immediatamain a la guardiaselvaschina cumpetenta u al guardiaselvaschina cumpetent. *

Art. 30 Premias da prelevaziun e da preda

Las vischnancas pon pajar premias per la prelevaziun da tais, da vulps sco er da fiergnas noblas e da fiergnas alvas. *

Ellas reglan las premissas per conceder las premias da prelevaziun e da preda e fan la controlla necessaria davart las prelevaziuns e davart las predas fatgas.

7. Polizia da chatscha

Art. 31 Posiziun dals organs uffizials da surveglianza da chatscha

Las incumbensas e las cumpetenzas dals organs da surveglianza da chatscha tenor l'artitgel 44 alinea 1 da la lescha chantunala da chatscha[4] sa drizzan tenor la procedura penala dal chantun Grischun[5] e tenor la legislaziun introductiva chantunala[6]*

Ils organs da surveglianza da chatscha ston particularmain denunziar tut las cuntravenziuns cunter la legislaziun da chatscha, da las qualas els han enconuschientscha, far las emprimas retschertgas tar il suspect d'in act chastiabel, constatar e segirar ils fastizs da l'act sco er prender tut las mesiras urgentas per eruir l'autura u l'autur dal delict.

Per quest intent han els spezialmain l'autorisaziun da sa laschar mussar las patentas da chatscha, da controllar ils vehichels, las bulschas, las tastgas da chatscha ed ils meds da transport sco er da segirar selvaschina sajettada illegalmain ed armas u utensils da chatscha ed utensils auxiliars duvrads illegalmain.

Art. 32 Chauns fraudulants

Chauns che giran senza vegnir survegliads en ils territoris nua che la selvaschina passenta l'enviern e che van suenter ils fastizs da selvaschina, che persequiteschan selvaschina, che chatschan u stgarpan selvaschina valan sco chauns fraudulants.

Chauns dastgan vegnir sajettads mo da guardiaselvaschinas, sch'els han stgarpà selvaschina u sch'els han fraudulà repetidamain. *

Art. 33 Denunzia da sasez

Ina denunzia da sasez en il senn da l'artitgel 15 alinea 3 da la lescha chantunala da chatscha[7] è avant maun, sche la chatschadra u il chatschader manifestescha sia voluntad tras in cumportament correspundent. La preda sto vegnir registrada immediatamain cun la remartga "denunzia" sin la glista da prelevaziun, la selvaschina sto vegnir rutta si tenor l'urden e la denunzia sto vegnir fatga immediatamain tar ils organs da surveglianza da chatscha.

Sch'igl è intschert, sche l'animal sajettà è permess, sto vegnir registrada la preda cun la remartga "controlla" sin la glista da prelevaziun. Dal rest vala l'alinea 1 da questa disposiziun.

Art. 34 Giuditgar, sch'in animal è permess 1. expertisa

Sch'ils organs da surveglianza da chatscha giuditgeschan ch'ina selvaschina sajettada n'è betg permessa e sche questa decisiun na vegn betg renconuschida, lascha l'uffizi da chatscha e pestga far in'expertisa, e quai sin dumonda en scrit da la chatschadra u dal chatschader.

Art. 35 2. custs

Sche la selvaschina vegn giuditgada sco permessa, surpiglia il chantun ils custs per laschar far l'expertisa.

Sche l'expertisa mussa che la selvaschina è vegnida sajettada illegalmain e sche quest resultat vegn renconuschì, sto la chatschadra u il chatschader surpigliar ils custs.

Sch'il giudicament davart la permissiun vegn fatg d'ina instanza giuridica, decida quella davart l'adossament dals custs.

Art. 36 Rembursament da la valur

Il rembursament da la valur tenor l'artitgel 52 da la lescha chantunala da chatscha[8] en cas da delicts vegn fixà da l'autoritad penala. *

Sche selvaschina ch'è vegnida sajettada illegalmain è gia vegnida utilisada sin fundament d'in act chastiabel u sch'ella na vegn betg appurtada or d'auters motivs, sto vegnir pajada la valur d'in animal viv equivalent.

8. Disposiziuns finalas

Art. 37 Aboliziun dal dretg vertent

Las disposiziuns executivas tar la lescha chantunala da chatscha dals 19 da mars 1990[9] vegnan abolidas.

Art. 38 Entrada en vigur

Questa ordinaziun entra en vigur il 1. da zercladur 2007.

Egress

-

Tabella da las modificaziuns - tenor conclus

Conclus Entrada en vigur Element Modificaziun Publicaziun en la CUL
27-03-2007 01-06-2007 relasch emprima versiun -
17-11-2009 01-01-2010 Art. 3 al. 1 midada -
17-11-2009 01-01-2010 Art. 3 al. 2 midada -
17-11-2009 01-01-2010 Art. 13 al. 1 midada -
09-11-2010 01-01-2011 Art. 3 al. 3 aboliziun -
21-12-2010 01-01-2011 Art. 31 al. 1 midada 2010, 4816
05-07-2011 01-08-2011 Art. 12 al. 1 midada -
01-04-2014 01-06-2014 Art. 20a integraziun -
20-01-2015 01-03-2015 Art. 4 al. 1 midada 2015-010
20-01-2015 01-03-2015 Art. 4 al. 1, a) aboliziun 2015-010
20-01-2015 01-03-2015 Art. 4 al. 1, b) aboliziun 2015-010
20-01-2015 01-03-2015 Art. 4 al. 3 integraziun 2015-010
25-04-2017 15-06-2017 Art. 3a integraziun 2017-015
25-04-2017 15-06-2017 Art. 4 al. 1bis integraziun 2017-015
25-04-2017 15-06-2017 Art. 5 al. 1 midada 2017-015
25-04-2017 15-06-2017 Art. 6 al. 2 integraziun 2017-015
25-04-2017 15-06-2017 Art. 12 al. 1 midada 2017-015
25-04-2017 15-06-2017 Art. 12a integraziun 2017-015
25-04-2017 15-06-2017 Art. 15 al. 1 midada 2017-015
25-04-2017 15-06-2017 Art. 29 al. 3 midada 2017-015
25-04-2017 15-06-2017 Art. 30 al. 1 midada 2017-015
25-04-2017 15-06-2017 Art. 32 al. 2 midada 2017-015
25-04-2017 15-06-2017 Art. 36 al. 1 midada 2017-015
15-08-2017 01-09-2017 Art. 3a aboliziun 2017-031
15-08-2017 01-09-2017 Art. 4 al. 1bis aboliziun 2017-031
15-08-2017 01-09-2017 Art. 5 al. 1 midada 2017-031
15-08-2017 01-09-2017 Art. 6 al. 2 aboliziun 2017-031
15-08-2017 01-09-2017 Art. 6a integraziun 2017-031
15-08-2017 01-09-2017 Art. 12 al. 1 midada 2017-031
15-08-2017 01-09-2017 Art. 12a aboliziun 2017-031
08-04-2025 01-05-2025 Art. 8 al. 2 aboliziun 2025-029
08-04-2025 01-05-2025 Art. 21 al. 1 midada 2025-029

Tabella da las modificaziuns - tenor element

Element Conclus Entrada en vigur Modificaziun Publicaziun en la CUL
relasch 27-03-2007 01-06-2007 emprima versiun -
Art. 3 al. 1 17-11-2009 01-01-2010 midada -
Art. 3 al. 2 17-11-2009 01-01-2010 midada -
Art. 3 al. 3 09-11-2010 01-01-2011 aboliziun -
Art. 3a 25-04-2017 15-06-2017 integraziun 2017-015
Art. 3a 15-08-2017 01-09-2017 aboliziun 2017-031
Art. 4 al. 1 20-01-2015 01-03-2015 midada 2015-010
Art. 4 al. 1, a) 20-01-2015 01-03-2015 aboliziun 2015-010
Art. 4 al. 1, b) 20-01-2015 01-03-2015 aboliziun 2015-010
Art. 4 al. 1bis 25-04-2017 15-06-2017 integraziun 2017-015
Art. 4 al. 1bis 15-08-2017 01-09-2017 aboliziun 2017-031
Art. 4 al. 3 20-01-2015 01-03-2015 integraziun 2015-010
Art. 5 al. 1 25-04-2017 15-06-2017 midada 2017-015
Art. 5 al. 1 15-08-2017 01-09-2017 midada 2017-031
Art. 6 al. 2 25-04-2017 15-06-2017 integraziun 2017-015
Art. 6 al. 2 15-08-2017 01-09-2017 aboliziun 2017-031
Art. 6a 15-08-2017 01-09-2017 integraziun 2017-031
Art. 8 al. 2 08-04-2025 01-05-2025 aboliziun 2025-029
Art. 12 al. 1 05-07-2011 01-08-2011 midada -
Art. 12 al. 1 25-04-2017 15-06-2017 midada 2017-015
Art. 12 al. 1 15-08-2017 01-09-2017 midada 2017-031
Art. 12a 25-04-2017 15-06-2017 integraziun 2017-015
Art. 12a 15-08-2017 01-09-2017 aboliziun 2017-031
Art. 13 al. 1 17-11-2009 01-01-2010 midada -
Art. 15 al. 1 25-04-2017 15-06-2017 midada 2017-015
Art. 20a 01-04-2014 01-06-2014 integraziun -
Art. 21 al. 1 08-04-2025 01-05-2025 midada 2025-029
Art. 29 al. 3 25-04-2017 15-06-2017 midada 2017-015
Art. 30 al. 1 25-04-2017 15-06-2017 midada 2017-015
Art. 31 al. 1 21-12-2010 01-01-2011 midada 2010, 4816
Art. 32 al. 2 25-04-2017 15-06-2017 midada 2017-015
Art. 36 al. 1 25-04-2017 15-06-2017 midada 2017-015