803.200

Lescha da perimeter dal chantun Grischun

dals 28-09-1980 (versiun dals 01-01-2025)

Preambel

sa basond sin l'art. 40 al. 5 da la constituziun chantunala[1] e sin l'art. 7 da la lescha federala davart la polizia da construcziuns idraulicas[2]

acceptada dal pievel ils 28 da settember 1980[3]

1. Disposiziuns generalas

Art. 1 Champ d'applicaziun

Questa lescha è applitgabla per proceduras da perimeter, tar las qualas il chantun u ina corporaziun da vischnancas è purtader/purtadra da l'ovra publica.

Las vischnancas politicas pon – resguardond ils artitgels 2 e 3 sco er 5 fin 10 da questa lescha – relaschar atgnas disposiziuns materialas e prescripziuns da procedura. Sche talas disposiziuns mancan, po questa lescha vegnir applitgada.

Sche las disposiziuns da las vischnancas n'èn betg cumplettas, pon vegnir applitgadas per agid las prescripziuns da procedura preschentas.

Per la finanziaziun d'averturas che vegnan exequidas da las vischnancas u da las corporaziuns ch'ellas han incumbensà a basa dal dretg chantunal davart la planisaziun dal territori, valan unicamain las disposiziuns da la legislaziun davart la planisaziun dal territori. *

Art. 2 Incassament da las contribuziuns

Il chantun, las vischnancas politicas e las corporaziuns da vischnancas organisadas tenor la lescha da vischnancas èn autorisads d’incassar contribuziuns da las proprietarias e dals proprietaris da terren che han in avantatg economic spezial tras la construcziun, la cumplettaziun, la midada u il mantegniment d'ovras publicas e d'indrizs publics.

Las prescripziuns dal dretg chantunal da meglieraziun ed il scumond d’incassar contribuziuns al mantegniment general da las vias èn resalvads.

Art. 3 Fixaziun a) princip

Las contribuziuns da las proprietarias e dals proprietaris da bains immobigliars ston da princip vegnir fixadas tenor las scalas schematicas che permettan tant sco pussaivel da resguardar precisamain ils differents avantatgs e dischavantatgs. Cun fixar las contribuziuns ston vegnir resguardads tut ils custs necessaris per l'ovra publica, en spezial er ils custs per la projectaziun, per l'acquist da terren, per la direcziun da construcziun e per il tschains da construcziun sco er las expensas per la procedura da perimeter. Ils interess dal maun public e da las proprietarias da bains immobigliars e dals proprietaris da bains immobigliars ston vegnir resguardads adequatamain.

La summa da las contribuziuns da las proprietarias e dals proprietaris da bains immobigliars dastga – ensemen cun eventualas prestaziuns dal maun public u da terzas persunas – correspunder maximalmain als custs totals, e mintga contribuziun na dastga betg surpassar l'avantatg economic spezial che resulta dal bain immobigliar. Ils dischavantatgs ston en quest connex vegnir resguardads adequatamain.

Art. 4 b) excepziun

Sche la repartiziun dals custs sto vegnir calculada excepziunalmain sin fundament da la valur dals bains immobigliars, sto vegnir resguardada per la calculaziun la classificaziun da zonas cun resalva da l'alinea 2.

Per bains immobigliars che vegnan utilisads da la proprietaria u dal proprietari u da la fittadina u dal fittadin per l'agricultura u che na sa chattan betg en ina zona da construcziun, ston las contribuziuns da perimeter vegnir calculadas sin fundament da la valur da rendita, en tut ils auters cas sin fundament da la valur commerziala. Sch'in bain immobigliar cun utilisaziun agricula perda quella entaifer 20 onns suenter che la procedura da perimeter è finida, sto vegnir pajada suenter la differenza a l'import calculà sin fundament da la valur commerziala il mument che la procedura da perimeter è vegnida realisada.

Per bains immobigliars surbajegiads vala la valur correspundenta da la valitaziun uffiziala. *

Art. 5 Obligaziun da restituziun

Sch'i resulta posteriuramain dapli da las contribuziuns che quai ch'è necessari per cuvrir tut ils custs, sto la communitad reparter il surpli sin las proprietarias u sin ils proprietaris da bains immobigliars participads.

Art. 6 Obligaziun da pajar contribuziuns

Las contribuziun ston per regla vegnir pajadas da las proprietarias u dals proprietaris da bains immobigliars. Tar proprietad en condomini paja la cuminanza da proprietarias e da proprietaris.

Decisiva è l'inscripziun en il register funsil il mument da l'exposiziun publica da la decisiun dal perimeter.

Art. 7 Scadenza

Las contribuziuns ston vegnir pajadas il mument che la decisiun da perimeter entra en vigur.

Tar stabiliments pli gronds u tar lavurs che duran pli ditg po la purtadra u il purtader da l'ovra publica ordinar pajaments a quint adequats e prevair pajaments en ratas.

Sch'il pajament da la contribuziun para periclità, po la purtadra u il purtader da l'ovra publica ordinar ina prestaziun da garanzia adequata avant che far sia investiziun.

Art. 8 * Dretg da pegn legal, pajament

Per las contribuziuns exista in dretg da pegn legal tenor ils artitgels 130 ss. LItCCS che ha la preferenza vers tut ils auters dretgs da pegn.[4]

En cas gravants po il pajament vegnir suspendì per part u cumplettamain, cun u senza tschains per maximalmain 15 onns, cunzunt per bains immobigliars ch'èn ina part essenziala da l'existenza purila per la proprietaria u per il proprietari u per ina u per in da ses ertavels legals.

Art. 9 * Meds legals

Cunter disposiziuns tenor l'artitgel 7 alinea 3 po vegnir recurrì tar la Dretgira superiura entaifer 30 dis. *

Art. 10 Midada da las relaziuns

Sch'ils avantatgs spezials u sche las relaziuns tranter l'interessenza publica e privata sa midan essenzialmain entaifer diesch onns suenter che la decisiun da perimeter è entrada en vigur legala pervia da mesiras da construcziun u pervia da la moda d'utilisaziun da l'ovra, poi vegnir pretendì ch'i vegnia fatga ina nova procedura da perimeter.

Las contribuziuns ch'eran vegnidas pajadas sin basa da la decisiun precedenta ston vegnir messas a quint senza tschains e senza indexaziun.

Las contribuziuns ston vegnir pajadas suenter u restituidas tenor la nova repartiziun dals custs.

2. Procedura

Art. 11 Cumpetenza

Cumpetenta per realisar la procedura da perimeter è quella communitad che construescha, mida u mantegna l'ovra publica.

Sche pliras communitads èn purtadras da l'ovra publica ston ellas realisar communablamain la procedura da perimeter. Sch'ellas na vegnan betg perina, decida la regenza.

Art. 12 Introducziun, temp da realisaziun

La procedura da perimeter sto vegnir introducida avant che cumenzar las lavurs da construcziun. Il pli tard dus onns suenter ch'il stabiliment è realisà, sto la procedura vegnir terminada cun l'emprima exposiziun publica.

Sch'in da quests termins na vegn betg resguardà, vala il dretg sco pers.

Art. 13 Conclus d'introducziun

En il conclus d'introducziun vegn fixà il territori da perimeter. Plinavant cuntegna el ina dumonda a la cumissiun da perimeter concernent la dimensiun da l'interessenza publica.

Il conclus d'introducziun sto vegnir publitgà en moda adattada. A las proprietarias ed als proprietaris da bains immobigliars ed a las administraturas u als administraturs da cuminanzas da proprietaris en condomini sto el vegnir communitgà en scrit, cun il renviament ch'i possia vegnir fatg recurs cunter l'applicaziun da la procedura da perimeter sco tala e cunter la cunfinaziun dal territori da perimeter, e quai entaifer 30 dis tar la Dretgira superiura. *

Il conclus d'introducziun cun vigur legala na po betg pli vegnir contestà areguard la realisaziun da la procedura da perimeter sco tala ed areguard la cunfinaziun dal territori da perimeter fatga cun la decisiun da perimeter.

Art. 14 Cumissiun da perimeter

La regenza elegia sin fundament d'ina proposta da la patruna u dal patrun da construcziun ina cumissiun da perimeter che consista d'ina presidenta u d'in president, da duas commembras u da dus commembers e da duas substitutas u da dus substituts. I dastga er vegnir numnada ina cumissiun da perimeter permanenta per la durada da 4 onns. Per l'exclusiun e per la recusaziun pon vegnir applitgadas tenor il senn las prescripziuns da la lescha davart l'organisaziun giudiziala[5] respectivamain da la lescha davart la giurisdicziun administrativa[6]. *

La cumissiun da perimeter dispona da tut las actas respectivas e po prender invista da tut ils cudeschs publics. Las proprietarias ed ils proprietaris da bains immobigliars, las persunas cun dretg da construcziun sco er las fittadinas u ils fittadins e las locatarias u ils locataris èn obligads da dar tut las infurmaziuns utilas, da metter a disposiziun ils documents e da laschar passar sin il bain immobigliar.

La cumissiun da perimeter dat en moda adequata la pussaivladad a las proprietarias ed als proprietaris da bains immobigliars ed a las administraturas u als administraturs da cuminanzas da proprietaris en condomini d'exprimer lur puntg da vista .

Ella po laschar annotar la realisaziun da la procedura da perimeter en il register funsil.

Ella è in organ da quella communitad che construescha, renovescha u mantegna las ovras publicas.

Art. 15 Decisiun da perimeter

La decisiun da la cumissiun cuntegna:

1.	ina indicaziun areguard il conclus d'introducziun ed il conclus electoral da la regenza sco er las remartgas da la cumissiun davart la realisaziun da sia lavur e davart las scalas applitgadas cun ils motivs generals da la decisiun;

2.	las indicaziun areguard ils custs da l'ovra;

3.	la dimensiun d'eventualas contribuziuns da la confederaziun, dal chantun u garantidas d'autras instituziuns;

4.	la dimensiun da la participaziun dal maun public sut il num da l'interessenza publica;

5.	la tabella da perimeter cumpletta cun las calculaziuns da las singulas contribuziuns e da las singulas parts en pertschients u promils cun ils plans correspundents;

6.	las indicaziuns da las valurs commerzialas dals bains immobigliars taxads per la valur da rendita, en cas che la valitaziun è vegnida fatga tenor l'artitgel 4 alinea 2.

Art. 16 Exposiziun publica

La decisiun da la cumissiun da perimeter ed ils documents respectivs ston vegnir exponids publicamain, durant 30 dis en tut las vischnancas pertutgadas da l'ovra publica.

L'exposiziun publica vegn ordinada dal purtader u da la purtadra da l'ovra publica.

L'exposiziun publica sto vegnir communitgada en scrit a las proprietarias ed als proprietaris da bains immobigliars ed a las administraturas ed als administraturs da cuminanzas da proprietaris en condomini, renviond a la pussaivladad da far recurs.

Art. 17 Protesta; recurs *

Cunter la decisiun da perimeter pon ins protestar en scrit tar la cumissiun da perimeter, e quai fin diesch dis suenter ch'il termin d'exposiziun è scadì.

La cumissiun rectifitgescha las protestas entradas sche pussaivel en moda amicabla. Sche quai n'è betg pussaivel relascha ella ina decisiun da protesta en scrit che sto vegnir communitgada en scrit a tut las proprietarias ed a tut ils proprietaris dals bains immobigliars ed a tut las administraturas ed a tut ils administraturs da cuminanzas da proprietaris en condomini pertutgads ed a la purtadra u al purtader da l'ovra.

Cunter la decisiun da protesta po vegnir fatg recurs entaifer 30 dis tar la Dretgira superiura. *

Er la purtadra u il purtader da l'ovra è legitimà da far protesta e recurs. *

Art. 18 Incassament e restituziun da las contribuziuns

L'incassament da las contribuziuns e lur restituziun è chaussa da la purtadra u dal purtader da l'ovra publica.

3. Disposiziuns executivas e disposiziuns finalas

Art. 19 Execuziun

L'execuziun da questa lescha è chaussa da la regenza. Ella fixescha directivas per las cumissiuns da perimeter ch'ella ha numnà.

Art. 21 Disposiziuns transitoricas

Questa lescha vegn applitgada per tut las proceduras da perimeter che n'èn anc betg introducidas il mument ch'ella entra en vigur.

Art. 22 Entrada en vigur

La regenza fixescha il termin che questa lescha entra en vigur[8] suenter ch'ella è vegnida approvada dal cussegl federal.[9]

Egress

-

Tabella da las modificaziuns - tenor conclus

Conclus	Entrada en vigur	Element	Modificaziun	Publicaziun en la CUL
28-09-1980	01-01-1981	relasch	emprima versiun	-
06-12-2004	01-11-2005	Art. 1 al. 4	midada	-
31-08-2006	01-01-2007	Art. 8	revisiun totala	2006, 3324
31-08-2006	01-01-2007	Art. 9	revisiun totala	-
31-08-2006	01-01-2007	Art. 13 al. 2	midada	2006, 3324
31-08-2006	01-01-2007	Art. 17	midada dal titel	2006, 3324
31-08-2006	01-01-2007	Art. 17 al. 3	midada	2006, 3324
31-08-2006	01-01-2007	Art. 17 al. 4	midada	2006, 3324
16-06-2010	01-01-2011	Art. 14 al. 1	midada	2010, 2554
07-12-2016	01-01-2018	Art. 4 al. 3	midada	2017-034
14-06-2022	01-01-2025	Art. 9 al. 1	midada	2023-008
14-06-2022	01-01-2025	Art. 13 al. 2	midada	2023-008
14-06-2022	01-01-2025	Art. 17 al. 3	midada	2023-008

Tabella da las modificaziuns - tenor element

Element	Conclus	Entrada en vigur	Modificaziun	Publicaziun en la CUL
relasch	28-09-1980	01-01-1981	emprima versiun	-
Art. 1 al. 4	06-12-2004	01-11-2005	midada	-
Art. 4 al. 3	07-12-2016	01-01-2018	midada	2017-034
Art. 8	31-08-2006	01-01-2007	revisiun totala	2006, 3324
Art. 9	31-08-2006	01-01-2007	revisiun totala	-
Art. 9 al. 1	14-06-2022	01-01-2025	midada	2023-008
Art. 13 al. 2	31-08-2006	01-01-2007	midada	2006, 3324
Art. 13 al. 2	14-06-2022	01-01-2025	midada	2023-008
Art. 14 al. 1	16-06-2010	01-01-2011	midada	2010, 2554
Art. 17	31-08-2006	01-01-2007	midada dal titel	2006, 3324
Art. 17 al. 3	31-08-2006	01-01-2007	midada	2006, 3324
Art. 17 al. 3	14-06-2022	01-01-2025	midada	2023-008
Art. 17 al. 4	31-08-2006	01-01-2007	midada	2006, 3324