820.400
sa basond sin l'art. 31 al. 1 da la Constituziun chantunala[2],
suenter avair gì invista da la missiva da la Regenza dals 17 da december 2024[3],
Questa lescha serva a promover mesiras per evitar e per reducir las emissiuns da gas cun effect da serra e per s'adattar a las consequenzas da la midada dal clima sco er per duvrar las resursas en moda effizienta en il chantun Grischun, resguardond la promoziun dal svilup economic.
Ella fixescha las finamiras, las mesiras per cuntanscher las finamiras sco er la finanziaziun da talas mesiras.
En concordanza cun l'Accord da Paris dals 12 da december 2015[4] e cun il dretg federal contribuescha il chantun sia part, per che:
Sco valurs directivas fixescha la Regenza la quantitad maximala d'emissiuns da gas cun effect da serra (budget d'emissiuns da gas cun effect da serra) sco er las finamiras intermediaras per reducir las emissiuns da gas cun effect da serra (plan da reducziun). Areguard las finamiras intermediaras dal plan da reducziun s'orientescha ella a la Lescha federala davart las finamiras en la protecziun dal clima, davart l'innovaziun e davart il rinforzament da la segirezza energetica[5].
En il rom da lur cumpetenzas surpiglian il chantun e las vischnancas ina funcziun d'exempel per cuntanscher las finamiras da questa lescha.
Fin l'onn 2040 procura l'administraziun chantunala d'avair netto nulla emissiuns. La Regenza fixescha las mesiras necessarias.
Las vischnancas sa stentan d'avair a partir da l'onn 2040 netto nulla emissiuns en lur administraziuns centralas.
Il chantun metta a disposiziun a las vischnancas basas per ademplir lur funcziun d'exempel.
Il chantun cooperescha cun las regiuns e cun las vischnancas e po collavurar cun las organisaziuns da l'economia grischuna sco er cun autras instituziuns ed organisaziuns, per cuntanscher las finamiras da questa lescha.
El procura per ina infurmaziun e per ina cussegliaziun adattada da la publicitad.
Sch'i vegn procurà duraivlamain che las finamiras da questa lescha vegnan cuntanschidas, pon las contribuziuns chantunalas vegnir auzadas per:
Davart l'auzament da las contribuziuns chantunalas vegn decidì en il rom da las proceduras tenor las legislaziuns spezialas respectivas.
Las tariffas da contribuziun maximalas na dastgan betg vegnir surpassadas.
La Regenza regla ils detagls.
Il chantun po conceder contribuziuns per examinar e per applitgar tecnologias, proceduras e process innovativs che han in potenzial considerabel d'impedir e da reducir gas cun effect da serra.
Il chantun po conceder contribuziuns per mesiras vi d'indrizs da process commerzials ed industrials en manaschis singuls u en plirs manaschis, sch'ellas reduceschan l'emissiun da gas cun effect da serra dals process respectivs per almain 50 pertschient e per almain 100 tonnas equivalents da CO₂ (CO₂eq) per onn.
Il chantun po conceder contribuziuns per examinar e per applitgar tecnologias, proceduras e process tecnics che han in potenzial considerabel d'isolar e d'accumular duraivlamain CO₂.
Il chantun po conceder contribuziuns per implants che han l'intent da producir e d'utilisar idrogen, sche l'idrogen vegn producì tras biomassa u tras auters purtaders d'energia regenerabla (idrogen verd).
Plinavant po il chantun conceder contribuziuns per implants che han l'intent da producir e d'utilisar carburants e combustibels sintetics, sch'ils carburants e combustibels sintetics vegnan producids tras idrogen verd e tras CO₂ isolà.
Il chantun po conceder contribuziuns per projects exemplarics che favuriseschan materias primas regenerablas envers materias primas betg regenerablas u che rinforzan l'economia circulara.
Il chantun po conceder contribuziuns per studis, sche quels laschan spetgar novas enconuschientschas en il senn da las finamiras da questa lescha.
Il chantun po conceder contribuziuns a regiuns ed a vischnancas, ad interpresas, a destinaziuns turisticas sco er ad autras instituziuns ed organisaziuns per eruir lur potenzial da reducir CO₂eq.
Plinavant po el conceder contribuziuns a vischnancas per elavurar plans da mesiras cun l'intent da cuntanscher netto nulla emissiuns.
Contribuziuns ed emprests pon vegnir concedids mo per mesiras en il chantun Grischun, che procuran duraivlamain che las finamiras da questa lescha vegnan cuntanschidas.
La Regenza fixescha las premissas da promoziun. Las prescripziuns da programs da promoziun cumparegliabels da la Confederaziun ston vegnir resguardadas en moda commensurada.
I n'exista nagin dretg da survegnir contribuziuns ed emprests.
Per las singulas mesiras pon vegnir concedidas contribuziuns fin maximalmain 50 pertschient dals custs imputabels.
Contribuziuns ed emprests fin maximalmain 75 pertschient dals custs imputabels pon vegnir concedids:
Per calcular las contribuziuns pon vegnir resguardads en spezial ils suandants criteris:
Las contribuziuns pon vegnir concedidas sin dumonda u a maun d'ina submissiun.
Per mesiras tenor l'artitgel 7, l'artitgel 9 e l'artitgel 10 pon vegnir concedids emprests empè u ultra da contribuziuns chantunalas. Tut en tut na dastgan las tariffas da contribuziun maximalas tenor l'artitgel 15 betg vegnir surpassadas.
Emprests vegnan concedids per ina durada maximala da 20 onns.
Els ston vegnir segirads e per regla vegnir tschainsids.
Per finanziar las contribuziuns chantunalas ed ils emprests sco er per auzar las contribuziuns tenor questa lescha maina il chantun ina finanziaziun speziala tenor las disposiziuns da la legislaziun chantunala da finanzas[15].
La facultad da la finanziaziun speziala è limitada a 250 milliuns francs. L'import che surpassa la facultad maximala vegn assegnà a las finanzas publicas generalas.
Il debit da la finanziaziun speziala è limità a 50 milliuns francs.
La finanziaziun speziala vegn alimentada cun:
Cun il preventiv po il Cussegl grond attribuir a la finanziaziun speziala ina contribuziun ordinaria or da meds publics generals. Questa contribuziun importa maximalmain 2 pertschient da las entradas fiscalas dal chantun a favur da las finanzas publicas generalas.
En cas d'in quint economic positiv po il Cussegl grond concluder ina contribuziun extraordinaria supplementara per reducir in debit da la finanziaziun speziala.
L'utilisaziun dals meds finanzials or da la finanziaziun speziala vegn priorisada tenor l'efficacitad, tenor la madirezza da la realisaziun e tenor l'effizienza economica da las mesiras.
Las contribuziuns che vegnan auzadas sin basa da l'artitgel 5, na pon betg vegnir cumuladas cun las contribuziuns tenor l'artitgel 7 fin l'artitgel 11.
Per mesiras che vegnan indemnisadas per lur effect da protecziun dal clima tras auters instruments per reducir gas cun effect da serra, na dastgan vegnir utilisads nagins meds finanzials or da la finanziaziun speziala.
En il preventiv fixescha il Cussegl grond en atgna cumpetenza ils credits per custs che vegnan pajads tenor questa lescha or da la finanziaziun speziala. Davart credits per projects singuls da passa 10 milliuns francs stoi vegnir decidì en conclus separads, che ston vegnir suttamess al referendum da finanzas facultativ.
L'execuziun da questa lescha è chaussa da la Regenza.
Per realisar submissiuns sco er per giuditgar las mesiras pon vegnir consultadas persunas ed organisaziuns spezialisadas externas.
Ils custs d'execuziun da questa lescha vegnan adossads a la finanziaziun speziala.
Mintga 4 onns fa la Regenza in rapport al Cussegl grond davart:
Mintga 8 onns examinescha la Regenza, sche la finanziaziun speziala è necessaria, adequata ed efficazia.
Ella suttametta al Cussegl grond in rapport che cumpiglia propostas per cuntinuar, per midar u per abolir la finanziaziun speziala.
Questa lescha vala fin ils 31 da december 2050.
| Conclus | Entrada en vigur | Element | Modificaziun | Publicaziun en la CUL |
|---|---|---|---|---|
| 24-04-2025 | 31-12-2025 | relasch | emprima versiun | 2025-056 |
| Element | Conclus | Entrada en vigur | Modificaziun | Publicaziun en la CUL |
|---|---|---|---|---|
| relasch | 24-04-2025 | 31-12-2025 | emprima versiun | 2025-056 |