Per l'indemnisaziun da donns elementars betg assicurabels da bains immobigliars e da cultivaziuns che sa furman entras eveniments extraordinaris da la natira endrizza il chantun ina cassa per donns elementars ed in fond per agid d'urgenza agiuntà.
835.100
Lescha davart l'indemnisaziun da donns elementars betg assicurabels
(LIDE)
dals 23-09-1984 (versiun dals 01-01-2011)
Preambel
acceptada dal pievel ils 23 da settember 1984[1]
1. Disposiziuns generalas
Art. 1 Intent
Art. 2 Cassa per donns elementars
La "cassa per donns elementars dal chantun Grischun", numnada suandantamain cassa, è ina instituziun autonoma da dretg public cun sedia a Cuira.
Art. 3 Surveglianza
En spezial è la regenza cumpetenta per: *
- eleger las commembras ed ils commembers da la cumissiun administrativa e designar il presidi;
- eleger il post da revisiun;
- designar il secretariat;
- fixar ils princips dal rendaquint da la cassa;
- approvar il rapport annual ed il quint annual da la cassa;
- approvar l'indemnisaziun da la cumissiun administrativa.
Il rapport annual ed il quint annual ston vegnir suttamess al cussegl grond per laschar prender enconuschientscha. *
Art. 4 Organs
Organs da la cassa èn: *
- la cumissiun administrativa;
- la direcziun;
- il post da revisiun.
… *
… *
Art. 5 * Cumissiun administrativa
La cumissiun administrativa sa cumpona d'ina presidenta u d'in president e da quatter fin sis ulteriuras commembras ed ulteriurs commembers.
En spezial ha ella las suandantas incumbensas:
- elecziun e surveglianza da la direcziun;
- approvaziun dal preventiv e deliberaziun dal rapport annual e dal quint annual per mauns da la regenza;
- relasch da directivas davart las finamiras ed ils princips sco er davart la procedura per constituir las retenziuns e las reservas;
- relasch da disposiziuns cumplementaras davart l'organisaziun e davart la gestiun da la cassa.
Art. 5a * Direcziun
La direcziun è cumpetenta per tut las fatschentas che na tutgan betg a la cumpetenza d'auters organs.
Art. 5b * Post da revisiun
Il post da revisiun po sa cumponer d'ina u da pliras persunas ubain d'ina persuna giuridica.
El controllescha, sche la contabilitad e sch'il quint annual correspundan a las pretensiuns legalas, e fa in rapport a la cumissiun administrativa ed a la regenza.
Art. 6 Responsabladad *
Per obligaziuns stat la cassa bun mo cun sia atgna facultad.
2. Indemnisaziuns
Art. 9 Dretg
Da princip ha la proprietaria u il proprietari da l'object donnegià il dretg d'indemnisaziun.
La locataria u il locatari, la fittadina u il fittadin ubain la persuna ch'è autorisada d'exequir il dretg da construcziun ha il dretg d'indemnisaziun empè da la proprietaria u dal proprietari, sche quest dretg tutga ad ella u ad el tenor lescha u contract.
Art. 10 Donns cun dretg d'indemnisaziun
L'indemnisaziun sa referescha a donns ch'èn vegnids chaschunads tras orcans, auas grondas, inundaziuns, lavinas, pressiun da la naiv, sbuvaditschs, bovas e chametgs (senza fieu) vi da bains immobigliars e vi da cultivaziuns.
Resguardads vegnan donns vi da:
- bains immobigliars, cun exclusiun dals edifizis erigids sisur, dals objects sumegliants ad edifizis e dals bains movibels;
- indrizs per lur acces e per lur segirtad, sch'els n'èn betg assicurabels;
- pumers, nuschers, chastagners, vits, chaglias da pumaraida, plantas e chaglias decorativas, chaglias da flurs ed autras plantas cultivadas;
- guaud, sche passa 20 pertschient da la provisiun da laina existenta per parcella è vegnida donnegiada;
- la creschientscha da l'erva, sch'ella n'era anc betg vegnida tagliada il mument dal donn e sch'igl è stà pertutgà passa 10 pertschient da l'entira surfatscha verda;
- las ulteriuras culturas agriculas, sch'ellas n'eran betg gia racoltadas il mument dal donn e, sch'i n'è betg usità d'assicurar ina perdita da la racolta;
- bains immobigliars ed implants tecnic-culturals d'associaziuns en il senn da la lescha da meglieraziun dal chantun Grischun.
Art. 11 Donns senza dretg d'indemnisaziun
Betg indemnisads vegnan donns:
- che na cuntanschan betg ina summa minimala fixada da la regenza, maximalmain dentant 500 francs;
- vi da proprietad ed en l'obligaziun da mantegniment da la confederaziun, dals chantuns, da las vischnancas e d'autras corporaziuns da dretg public. Exclus èn donns vi da cultivaziuns sin bains immobigliars ch'èn affitads a persunas dal dretg privat;
- ch'eran da prevair e che avessan pudì vegnir impedids cun prender a temp mesiras da defensiun raschunaivlas;
- che n'èn betg vegnids chaschunads tras ina influenza d'ina vehemenza extraordinaria u che derivan d'ina influenza evitabla, particularmain donns en consequenza da lavur u da construcziun manglusa sco er en consequenza da tgira manglusa u da mantegniment manglus, en consequenza d'ina metoda da cultivaziun u da racolta nunadattada sco er donns vi da cultivaziuns ordaifer la perioda da vegetaziun;
- ch'èn resultads en consequenza da moviments dal terratsch artifizials u d'autras influenzas umanas, directas u indirectas;
- che derivan d'ina canalisaziun manglusa e da midadas betg confurmas als fatgs dal curs d'aua, da lingias d'aua ruttas ni che perdan, da fermadas artifizialas u d'auters implants idraulics;
- vi da rempars d'auas publicas.
Betg indemnisadas vegnan ultra da quai expensas da mesiras per evitar donns.
3. Stimaziun dal donn
Art. 12 Princips da stimaziun
La stimaziun dals donns vegn fatga confurm al senn tenor las directivas dal fond svizzer per agid en cas da donns elementars betg assicurabels.
Las lavurs da reconstrucziun ston en general ed uschè lunsch che quai è raschunaivel e cumportabel vegnir exequidas da las persunas donnegiadas cun agens meds. *
4. Princips d'indemnisaziun
Art. 13 Tariffa d'indemnisaziun
La cassa conceda ina indemnisaziun da maximalmain 50 fin 80 pertschient dal donn imputabel. La regenza fixescha la tariffa d'indemnisaziun. *
Ensemen cun autras contribuziuns na dastga l'indemnisaziun betg surpassar 90 pertschient dal donn imputabel. *
Las contribuziuns tenor la lescha u tenor in contract da terzas persunas han la precedenza avant quellas da la cassa. *
Art. 14 Indemnisaziun da valur reducida
Ina indemnisaziun da valur reducida po vegnir concedida, sche:
- ina reparatura n'è betg pussaivla u betg necessaria confurm a l'utilisaziun fin uss;
- ils custs da reparatura èn sproporziunads cumpareglià cun il retgav fin uss u cun la valita da la chaussa.
5. Procedura en cas da donn
Art. 15 * Annunzia dal donn
Il donn sto vegnir annunzià immediatamain suenter ch'el è vegnì constatà a l'uffizi da stimaziun cumpetent.
La regenza designescha ils posts ch'èn cumpetents per la stimaziun da donns elementars betg assicurabels.
Art. 15a * Obligaziun da dar infurmaziuns
Las vischnancas ed ils uffizis dal chantun èn obligads da dar al secretariat ed als posts da stimaziun gratuitamain tut las infurmaziuns necessarias per la realisaziun da questa lescha.
Art. 16 Obligaziun da diminuir il donn
En il cas da donn èn las persunas ch'èn autorisadas da far pretensiuns obligadas da prender tut las mesiras imputablas ch'èn adattadas per tegnair il donn uschè pitschen sco pussaivel.
La cassa indemnisescha ils custs che resultan per quai tenor la tariffa da l'artitgel 13. Exclusas èn expensas da mesiras ch'èn evidentamain incunvegnentas.
Sche la persuna donnegiada violescha l'obligaziun da diminuir il donn, na vegn betg indemnisà il donn supplementar chaschunà tras quai.
Art. 17 * Decisiun d'indemnisaziun
Il secretariat fixescha l'indemnisaziun.
Art. 18 Motivs da refusa
Il secretariat po refusar u reducir ina indemnisaziun, sche: *
- l'annunzia dal donn vegn fatga pir suenter la reparaziun dal donn;
- l'annunzia dal donn na vegn betg fatga a savair a temp cun l'intent d'engrevgiar u d'impedir d'eruir la raschun dal donn u da l'autezza dal donn;
- la persuna ch'è autorisada da far pretensiuns fa midadas vi da la chaussa donnegiada che na servan betg a la reducziun dal donn, e quai senza il consentiment da l'uffizi da stimaziun cumpetent;
- i vegnan fatgas sapientivamain indicaziuns faussas en l'annunzia dal donn;
- il donn na vegn betg reparà entaifer 2 onns dapi il mument dal donn.
Dretgs d'indemnisaziun che na vegnan betg fatgs valair entaifer 1 onn dapi il mument dal donn scadan. *
Sch'igl èn avant maun motivs impurtants, po il secretariat prolungar adequatamain il termin tenor l'alinea 1 litera e. *
Art. 19 Custs da stimaziun
Ils custs da la stimaziun da donn paja la cassa.
6. Finanziaziun da la cassa
Art. 20 * Taxa e contribuziuns a la cassa
A la cassa fluescha mintga onn:
- ina taxa per ils bains immobigliars che giaschan en il chantun e ch'èn cumpigliads tenor ils artitgels 10 ed 11 en la legitimaziun d'indemnisaziun da maximalmain
| 1. | 2 raps per mintga 1000.– francs da la summa da l'assicuranza d'edifizis dals edifizis assicurads e dals objects sumegliants ad edifizis per bains immobigliars surbajegiads, minimalmain dentant 5.– francs per proprietaria u per proprietari da bains immobigliars e per vischnanca da staziunament. Obligads da pajar taxas èn las proprietarias ed ils proprietaris dals bains immobigliars, tar bains immobigliars surbajegiads en il dretg da construcziun las persunas autorisadas dal dretg da construcziun; | ||
| 2. | 1 promil da la valur da taglia per bains immobigliars betg surbajegiads, minimalmain dentant 5.– francs per proprietaria u per proprietari da bains immobigliars e per vischnanca da staziunament. Obligads da pajar taxas èn las proprietarias ed ils proprietaris dals bains immobigliars, tar bains immobigliars surbajegiads en il dretg da construcziun las persunas autorisadas dal dretg da construcziun. | ||
- …
- …
- …
La regenza fixescha l'autezza da la taxa en il rom da l'alinea 1 litera a. Ella fxescha plinavant ina taxa minimala.
…
Resguardond ils ulteriurs retgavs sto la taxa vegnir fixada, uschia che las entradas tanschan per pajar tut las expensas e per augmentar adequatamain il fond da reservas.
L'imposiziun e l'incassament da las taxas per bains immobigliars surbajegiads vegnan fatgs tras l'assicuranza d'edifizis, per bains immobigliars betg surbajegiads tras l'administraziun da taglia, e quai senza che quai stoppia vegnir indemnisà. *
Art. 22 * Applicaziun da l'avanzament
In surpli dal quint da gestiun sto vegnir repartì, fin ch'il fond per agid d'urgenza ha cuntanschì 10 milliuns francs, per dus terzs al fond da reservas e per in terz al fond per agid d'urgenza.
Art. 22a * Reservas
La cassa augmenta in fond da reservas, fin che quel ha cuntanschì 50 milliuns francs.
Art. 23 * Donns extraordinaris
Sch'ils meds finanzials disponibels na tanschan betg per cuvrir il basegn tar donns extraordinaris, po il chantun conceder a la cassa ina contribuziun u in emprest da daners cun tschains.
7. Contribuziuns en cas d'urgenza
Art. 24 Fond per agid d'urgenza
Per impedir situaziuns d'urgenza senza culpa che resultan d'eveniments natirals, vegn augmentà in fond per agid d'urgenza.
Art. 25 Contribuziuns per agid d'urgenza
La regenza dispona dal fond per agid d'urgenza. Ella fixescha il tip e la dimensiun da la contribuziun en il singul cas; la persuna donnegiada e la cassa ston vegnir tadlads avant.
En situaziuns d'urgenza senza culpa pon er vegnir concedidas contribuziuns a mesiras per prevegnir a donns ed a donns elementars betg assicurabels vi d'edifizis. *
Las contribuziuns tenor ils alineas 1 e 2 vegnan concedidas senza resguard sin la natira giuridica da las retschavidras e dals retschaviders.
8. Finanziaziun dal fond per agid d'urgenza
Art. 26 * Contribuziuns
Al fond per agid d'urgenza vegn repartì in terz dal surpli dal quint da gestiun da la cassa, fin ch'il fond ha cuntanschì 10 milliuns francs.
Sch'ils meds finanzials disponibels na tanschan betg per cuvrir il basegn tar donns extraordinaris, po il chantun conceder al fond per agid d'urgenza ina contribuziun u in emprest da daners cun tschains.
9. Meds legals
Art. 27 Protesta
Cunter disposiziuns dal secretariat pon ins far protesta en scrit tar quel entaifer 30 dis dapi la communicaziun. *
… *
10. Disposiziuns finalas e transitoricas
Art. 31 * Disposiziun transitorica
Cas da donns ch'èn capitads avant l'entrada en vigur da questa revisiun parziala dals 15 da zercladur 2010 vegnan reglads tenor il dretg vertent.
Art. 33 Entrada en vigur
La regenza fixescha il termin da l'entrada en vigur[2] da questa lescha.
Egress
-
Tabella da las modificaziuns - tenor conclus
| Conclus | Entrada en vigur | Element | Modificaziun | Publicaziun en la CUL |
|---|---|---|---|---|
| 23-09-1984 | 01-01-1985 | relasch | emprima versiun | - |
| 12-06-1994 | 01-10-1994 | Art. 21 | aboliziun | - |
| 31-08-2006 | 01-01-2007 | Art. 27 al. 1 | midada | 2006, 3327 |
| 15-06-2010 | 01-01-2011 | Art. 3 al. 1 | midada | - |
| 15-06-2010 | 01-01-2011 | Art. 3 al. 2 | integraziun | - |
| 15-06-2010 | 01-01-2011 | Art. 4 al. 1 | midada | - |
| 15-06-2010 | 01-01-2011 | Art. 4 al. 2 | aboliziun | - |
| 15-06-2010 | 01-01-2011 | Art. 4 al. 3 | aboliziun | - |
| 15-06-2010 | 01-01-2011 | Art. 5 | revisiun totala | - |
| 15-06-2010 | 01-01-2011 | Art. 5a | integraziun | - |
| 15-06-2010 | 01-01-2011 | Art. 5b | integraziun | - |
| 15-06-2010 | 01-01-2011 | Art. 6 | midada dal titel | - |
| 15-06-2010 | 01-01-2011 | Art. 7 | aboliziun | - |
| 15-06-2010 | 01-01-2011 | Art. 8 | aboliziun | - |
| 15-06-2010 | 01-01-2011 | Art. 10 al. 2, e) | midada | - |
| 15-06-2010 | 01-01-2011 | Art. 10 al. 2, f) | midada | - |
| 15-06-2010 | 01-01-2011 | Art. 10 al. 2, g) | integraziun | - |
| 15-06-2010 | 01-01-2011 | Art. 11 al. 1, a) | midada | - |
| 15-06-2010 | 01-01-2011 | Art. 11 al. 1, f) | midada | - |
| 15-06-2010 | 01-01-2011 | Art. 11 al. 1, g) | integraziun | - |
| 15-06-2010 | 01-01-2011 | Art. 12 al. 2 | midada | - |
| 15-06-2010 | 01-01-2011 | Art. 13 al. 1 | midada | - |
| 15-06-2010 | 01-01-2011 | Art. 13 al. 2 | midada | - |
| 15-06-2010 | 01-01-2011 | Art. 13 al. 3 | integraziun | - |
| 15-06-2010 | 01-01-2011 | Art. 15 | revisiun totala | - |
| 15-06-2010 | 01-01-2011 | Art. 15a | integraziun | - |
| 15-06-2010 | 01-01-2011 | Art. 17 | revisiun totala | - |
| 15-06-2010 | 01-01-2011 | Art. 18 al. 1 | midada | - |
| 15-06-2010 | 01-01-2011 | Art. 18 al. 1, d) | midada | - |
| 15-06-2010 | 01-01-2011 | Art. 18 al. 1, e) | integraziun | - |
| 15-06-2010 | 01-01-2011 | Art. 18 al. 2 | integraziun | - |
| 15-06-2010 | 01-01-2011 | Art. 18 al. 3 | integraziun | - |
| 15-06-2010 | 01-01-2011 | Art. 20 | revisiun totala | - |
| 15-06-2010 | 01-01-2011 | Art. 20 al. 5 | integraziun | - |
| 15-06-2010 | 01-01-2011 | Art. 22 | revisiun totala | - |
| 15-06-2010 | 01-01-2011 | Art. 22a | integraziun | - |
| 15-06-2010 | 01-01-2011 | Art. 23 | revisiun totala | - |
| 15-06-2010 | 01-01-2011 | Art. 25 al. 2 | midada | - |
| 15-06-2010 | 01-01-2011 | Art. 26 | revisiun totala | - |
| 15-06-2010 | 01-01-2011 | Art. 27 al. 2 | aboliziun | - |
| 15-06-2010 | 01-01-2011 | Art. 28 | aboliziun | - |
| 15-06-2010 | 01-01-2011 | Art. 29 | aboliziun | - |
| 15-06-2010 | 01-01-2011 | Art. 30 | aboliziun | - |
| 15-06-2010 | 01-01-2011 | Art. 31 | revisiun totala | - |
| 15-06-2010 | 01-01-2011 | Art. 32 | aboliziun | - |
Tabella da las modificaziuns - tenor element
| Element | Conclus | Entrada en vigur | Modificaziun | Publicaziun en la CUL |
|---|---|---|---|---|
| relasch | 23-09-1984 | 01-01-1985 | emprima versiun | - |
| Art. 3 al. 1 | 15-06-2010 | 01-01-2011 | midada | - |
| Art. 3 al. 2 | 15-06-2010 | 01-01-2011 | integraziun | - |
| Art. 4 al. 1 | 15-06-2010 | 01-01-2011 | midada | - |
| Art. 4 al. 2 | 15-06-2010 | 01-01-2011 | aboliziun | - |
| Art. 4 al. 3 | 15-06-2010 | 01-01-2011 | aboliziun | - |
| Art. 5 | 15-06-2010 | 01-01-2011 | revisiun totala | - |
| Art. 5a | 15-06-2010 | 01-01-2011 | integraziun | - |
| Art. 5b | 15-06-2010 | 01-01-2011 | integraziun | - |
| Art. 6 | 15-06-2010 | 01-01-2011 | midada dal titel | - |
| Art. 7 | 15-06-2010 | 01-01-2011 | aboliziun | - |
| Art. 8 | 15-06-2010 | 01-01-2011 | aboliziun | - |
| Art. 10 al. 2, e) | 15-06-2010 | 01-01-2011 | midada | - |
| Art. 10 al. 2, f) | 15-06-2010 | 01-01-2011 | midada | - |
| Art. 10 al. 2, g) | 15-06-2010 | 01-01-2011 | integraziun | - |
| Art. 11 al. 1, a) | 15-06-2010 | 01-01-2011 | midada | - |
| Art. 11 al. 1, f) | 15-06-2010 | 01-01-2011 | midada | - |
| Art. 11 al. 1, g) | 15-06-2010 | 01-01-2011 | integraziun | - |
| Art. 12 al. 2 | 15-06-2010 | 01-01-2011 | midada | - |
| Art. 13 al. 1 | 15-06-2010 | 01-01-2011 | midada | - |
| Art. 13 al. 2 | 15-06-2010 | 01-01-2011 | midada | - |
| Art. 13 al. 3 | 15-06-2010 | 01-01-2011 | integraziun | - |
| Art. 15 | 15-06-2010 | 01-01-2011 | revisiun totala | - |
| Art. 15a | 15-06-2010 | 01-01-2011 | integraziun | - |
| Art. 17 | 15-06-2010 | 01-01-2011 | revisiun totala | - |
| Art. 18 al. 1 | 15-06-2010 | 01-01-2011 | midada | - |
| Art. 18 al. 1, d) | 15-06-2010 | 01-01-2011 | midada | - |
| Art. 18 al. 1, e) | 15-06-2010 | 01-01-2011 | integraziun | - |
| Art. 18 al. 2 | 15-06-2010 | 01-01-2011 | integraziun | - |
| Art. 18 al. 3 | 15-06-2010 | 01-01-2011 | integraziun | - |
| Art. 20 | 15-06-2010 | 01-01-2011 | revisiun totala | - |
| Art. 20 al. 5 | 15-06-2010 | 01-01-2011 | integraziun | - |
| Art. 21 | 12-06-1994 | 01-10-1994 | aboliziun | - |
| Art. 22 | 15-06-2010 | 01-01-2011 | revisiun totala | - |
| Art. 22a | 15-06-2010 | 01-01-2011 | integraziun | - |
| Art. 23 | 15-06-2010 | 01-01-2011 | revisiun totala | - |
| Art. 25 al. 2 | 15-06-2010 | 01-01-2011 | midada | - |
| Art. 26 | 15-06-2010 | 01-01-2011 | revisiun totala | - |
| Art. 27 al. 1 | 31-08-2006 | 01-01-2007 | midada | 2006, 3327 |
| Art. 27 al. 2 | 15-06-2010 | 01-01-2011 | aboliziun | - |
| Art. 28 | 15-06-2010 | 01-01-2011 | aboliziun | - |
| Art. 29 | 15-06-2010 | 01-01-2011 | aboliziun | - |
| Art. 30 | 15-06-2010 | 01-01-2011 | aboliziun | - |
| Art. 31 | 15-06-2010 | 01-01-2011 | revisiun totala | - |
| Art. 32 | 15-06-2010 | 01-01-2011 | aboliziun | - |