870.110

Ordinaziun tar la lescha introductiva tar la lescha federala davart il traffic sin via (ORtLItLTV)

dals 08-12-2008 (versiun dals 01-01-2025)

Preambel

sa basond sin l'art. 45 al. 1 da la constituziun chantunala[1]

relaschada da la regenza ils 8 da december 2008

1. 1. Cumpetenzas

Art. 1 Regenza

Per las vias chantunalas fixescha la regenza las limitas maximalas che pon vegnir responsadas ord vista da la tecnica da traffic e da construcziun areguard las mesiras ed areguard ils pais dals vehichels. Ella fixescha ils geners da vehichels che na dastgan betg circular u che dastgan circular mo temporarmain sin tscherts trajects da vias.

En connex cun projects chantunals ch'ella approvescha sezza, en spezial projects chantunals da sanaziun cunter la canera, ordinescha ella limitaziuns da sveltezza tenor l'artitgel 32 da la Lescha federala davart il traffic sin via[2] sin tut las vias dal territori chantunal. *

Art. 2 Departament

Il departament da giustia, segirezza e sanadad è l'autoritad cumpetenta per: *

1. la permissiun da tut las occurrenzas da sport a motor e da las occurrenzas da ciclissem d'impurtanza surregiunala en il senn da l'artitgel 52 da la Lescha federala davart il traffic sin via

   [3]

   .

2. …

Art. 3 Uffizi per il traffic sin via

L'uffizi per il traffic sin via:

1. exequescha – uschenavant ch'i n'è betg reglà explicitamain insatge auter – quai che croda tenor la legislaziun federala en la cumpetenza dal chantun u d'ina autoritad;
2. è cumpetent per imponer e per incassar las taglias da traffic e la taxa sin il traffic da camiuns pesants;
3. dat la permissiun per vehichels, per transports e per viadis excepziunals sin trajects da vias cun restricziuns da pais signalisadas;
4. …

Art. 4 Polizia chantunala 1. regulaziun dal traffic

La polizia chantunala è l'autoritad chantunala per:

1. la regulaziun dal traffic en il senn da l'artitgel 6 alinea 1 LItLTV

   [4]

   sco er la signalisaziun da las vias chantunalas en il senn da l'artitgel 7 alinea 3 LItLTV, uschenavant ch'i n'è betg cumpetenta in'autra autoritad;

2. il consentiment ad ulteriurs signals ed ad ulteriuras marcaziuns en il senn da l'artitgel 7 alinea 1 LItLTV;
3. l'approvaziun da signals e da marcaziuns sin vias communalas en il senn da l'artitgel 7 alinea 2 LItLTV;
4. la permissiun da servetschs dal traffic da lavur e da servetschs privats en il senn da l'artitgel 9 LItLTV;
5. l'ordinaziun da tut las limitaziuns da sveltezza tenor l'artitgel 32 da la Lescha federala davart il traffic sin via

   [5]

   sin tut las vias dal territori chantunal, che na tutgan betg en la cumpetenza da la Regenza.

Ella è ultra da quai cumpetenta per:

1. la permissiun d'occurrenzas da ciclissem d'impurtanza regiunala;
2. la surveglianza da la signalisaziun sin via – en il senn da l'artitgel 105 da l'ordinaziun davart la signalisaziun da las vias (OSV)

   [6]

   – sco er la surveglianza da las marcaziuns;

3. l'ordinaziun da marcaziuns spezialas cun caracter da prescripziun, en spezial lingias da segirezza, sdrivlas melnas, plazzas da parcar, barrieras e barricadas sin tut ils trajects da via entaifer ed ordaifer il vitg en il senn da l'artitgel 101 alinea 2 OSV;
4. il consentiment per amplas da traffic entaifer ed ordaifer il vitg.

Art. 5 2. permissiuns excepziunalas

Uschenavant ch'i n'è betg reglà explicitamain insatge auter, conceda la polizia chantunala las permissiuns excepziunalas ch'èn previsas tenor il dretg federal e chantunal. Ella è en spezial cumpetenta per excepziuns:

1. dal scumond da charrar la dumengia e la notg;
2. da la ladezza maximala sin tscherts trajects da vias sco er dal scumond per chars annexs;
3. da la ladezza maximala dad autocars en il traffic da lingia;
4. per pudair charrar cun rauba privlusa sin trajects serrads.

Art. 6 3. temp da lavur e da paus da las manischunzas e dals manischunzs professiunals da vehichels a motor

La polizia chantunala exequescha las ordinaziuns davart il temp da lavur e da paus da las manischunzas e dals manischunzs professiunals da vehichels a motor (ordinaziun davart ils chauffeurs, OLR 1[7]) sco er da las manischunzas e dals manischunzs professiunals da vehichels levs per transportar persunas e da vehichels grevs da persunas (OLR 2[8]).

L'uffizi per il traffic sin via consegna ils cudeschs da lavur ed ils ulteriurs formulars e metta a disposiziun las datas necessarias a la polizia chantunala.

Art. 7 4. transport da rauba privlusa sin via

La polizia chantunala exequescha l'ordinaziun davart il transport da rauba privlusa sin via (SDR)[9].

Art. 8 5. mesiras

La polizia chantunala ed ils organs da polizia ch'èn autorisads per quai èn cumpetents da retrair immediatamain ils documents da l'auto ed ils permiss da manischar en il senn da la legislaziun federala.

Art. 8a Uffizi da construcziun bassa

L'Uffizi da construcziun bassa po dar scleriments a persunas che giavischan ina permissiun speziala per vehichels excepziunals u per vehichels che divergeschan da las prescripziuns legalas concernent la massa, concernent il pais, concernent las dimensiuns u concernent il radius, sch'i dovra per quest intent previsiblamain ina controlla posteriura da la statica da las construcziuns artifizialas.

Art. 9 Departament da finanzas e vischnancas

Il Departament da finanzas e vischnancas fa in'assicuranza da responsabladad collectiva per ils vehichels e per ils velos a motor cun attests d'in di. *

2. 2. Viadis uffizials

Art. 10 Execuziun d'incumbensas publicas

Viadis uffizials da la polizia, da las organisaziuns da salvament, dals pumpiers, da la dustanza d'ieli, dal mantegniment da las vias, dals organs da chatscha e da pestga, dal servetsch forestal sco er dals organs giudizials èn permess sin tut las vias dal territori chantunal ed en il terren sin agen ristg.

Il medem vala per vehichels a motor da tut gener che vegnan duvrads dal chantun u da las vischnancas per acziuns d'agid en il rom da la gestiun d'eveniments.

3. 3. Taglias da traffic

Art. 11 Modus da pajament

La taglia da traffic vegn incassada anticipadamain. Ella scada cun la facturaziun e sto vegnir pajada entaifer 30 dis.

Las possessuras ed ils possessurs da vehichels èn obligads da pajar la taglia fin a la restituziun dal numer d'immatriculaziun, fin a l'annullaziun dals documents dal vehichel u fin a la publicaziun da la liberaziun da taglia en il RIPOL.

Pajaments e bunificaziuns vegnan scuntrads cun ils quints averts.

I na vegnan ni pajads tschains da bunificaziun ni mess a quint tschains da retard.

Art. 12 Numers d'immatriculaziun transferibels

La taglia da traffic per numers d'immatriculaziun transferibels sa drizza tenor il vehichel che quinta dapli. Per mintga ulteriur vehichel vegnan incassads 20 pertschient da la taglia correspundenta.

Maschinas da lavur, chars da lavur e chars annexs da lavur èn suttamess a l'imposiziun cumplaina er cun numers d'immatriculaziun transferibels.

Art. 13 Calculaziun da las taglias da traffic

Per la calculaziun da la taglia da traffic è decisiv l'onn chalendar.

La taglia da traffic vegn incassada a partir da la data da valaivladad da l'attest d'assicuranza u a partir da la data da consegna respectivamain da distribuziun dals numers d'immatriculaziun. Ella vegn messa a quint mintgamai fin la fin da l'onn chalendar.

Ella importa 100 pertschient per 365 dis e sa reducescha en cas d'ina durada pli curta da l'immatriculaziun dal vehichel per in 365avel per di.

En cas d'ina midada dal vehichel vegn il di da la transcripziun mess a quint al nov vehichel.

Art. 14 Restituziun

Sch'in vehichel vegn mess ord funcziun durant l'onn chalendar, deponind ils numers d'immatriculaziun u – en cas da numers d'immatriculaziun transferibels – annullond ils documents dal vehichel, vegnan las taglias da traffic, ch'èn gia vegnidas pajadas, restituidas suenter las avair scuntrà cun posiziuns avertas e suenter avair deducì eventualas spesas da mandat. *

Il dretg da restituziun vegn calculà – applitgond l'artitgel 13 alinea 3 confurm al senn – a partir dal di suenter il di dal deposit dals numers d'immatriculaziun u suenter il di da l'annullaziun dals documents dal vehichel.

Sch'ils numers d'immatriculaziun vegnan deponids per posta, è il bul postal decisiv. Sche quel è illegibel, vala il di avant il di che l'uffizi per il traffic sin via ha survegnì ils numers d'immatriculaziun.

Art. 15 Reducziun d'uffizi

La taglia da traffic vegn reducida:

1. per 60 pertschient per vehichels a motor levs cun ina svapur maximala da CO2 dad 85 g/km (tenor NEDC

   [10]

   ) respectivamain 100 g/km (tenor WLTP

   [11]

   );

2. per 80 pertschient per vehichels a motor levs cun ina svapur maximala da CO2 da 70 g/km (tenor NEDC) respectivamain 90 g/km (tenor WLTP);
3. per 80 pertschient per vehichels a motor grevs cun il code d'emissiun mintgamai il pli actual ch'è da survegnir sin il martgà svizzer e che ademplescha la classa EURO la pli severa.

Ultra da quai na dastga la svapur da pulvra fina betg surpassar 0,01 g/km tar vehichels a motor levs tenor l'alinea 1 cun motors da diesel.

La possessura u il possessur sto cumprovar, tge criteri da reducziun che ses vehichel ademplescha. Il medem vala per vehichels omologads cun differentas sorts da mecanissem.

La regenza reducescha mintga 2 onns las limitas per la svapur da CO2, l'emprima giada per il 1. da schaner 2011.

Il dretg da reducziun da la taglia da traffic cumenza e finescha tenor las reglas da l'artitgel 13 confurm al senn.

Art. 16 Reducziun sin dumonda

L'uffizi per il traffic sin via po reducir las taglias da traffic sin dumonda:

1. per 50 pertschient per ambulanzas e per chars da morts privats che pon vegnir duvrads mo per quest intent;
2. per 50 pertschient per vehichels a motor che vegnan duvrads tenor il document dal vehichel en il traffic da lingia public.

Il relasch e la reducziun valan a partir da l'entrada da la dumonda. Las taglias da traffic ch'èn gia vegnidas pajadas vegnan restituidas mo per l'onn current ed applitgond l'artitgel 13 alinea 3 confurm al senn.

4. 4. Numers d'immatriculaziun per vehichels a motor e per chars annexs

Art. 17 Transferiment dals numers d'immatriculaziun

Ils numers d'immatriculaziun pon vegnir transferids a terzas persunas.

5. 5. Numers d'immatriculaziun per velos a motor *

Art. 18 Post d'emissiun per numers d'immatriculaziun *

… *

Il post d'emissiun per numers d'immatriculaziun da velos a motor è l'Uffizi per il traffic sin via. *

… *

5a. 5a. Acquist da numers d'immatriculaziun tras contract *

Art. 18a Disposiziuns generalas

Las possessuras ed ils possessurs da vehichels pon acquistar il dretg da retrair e d'utilisar tscherts numers d'immatriculaziun tras in contract da dretg public per il pretsch fixà.

L'Uffizi per il traffic sin via designescha ils numers d'immatriculaziun che pon vegnir acquistads tras in contract da dretg public.

El regla ils dretgs e las obligaziuns da las parts contractantas en las cundiziuns generalas da fatschenta.

Art. 18b Ingiant public

L'Uffizi per il traffic sin via po offrir numers d'immatriculaziun per l'acquist sur ina plattafurma online generalmain accessibla.

Sa participar a quest ingiant public pon tut las persunas che adempleschan las premissas dal dretg davart il traffic sin via per metter en circulaziun in vehichel a motor en il chantun Grischun confurm a l'urden.

La persuna che fa l'offerta la pli auta durant l'ingiant survegn l'agiudicaziun.

Art. 18c Aquist direct

Ils numers d'immatriculaziun mess en circulaziun, ch'èn vegnids returnads e che n'èn betg previs per l'ingiant public, po l'Uffizi per il traffic sin via offrir publicamain per l'acquist per in pretsch fix.

Art. 18d Numers d'immatriculaziun tenor giavisch

La possessura u il possessur d'in vehichel po dumandar l'Uffizi per il traffic sin via da survegnir il dretg da retrair e d'utilisar in numer d'immatriculaziun che n'è anc mai vegnì mess en circulaziun.

L'Uffizi per il traffic sin via accepta questa dumonda, sch'il numer d'immatriculaziun giavischà n'è betg previs per l'ingiant public e sche la possessura petenta u il possessur petent dal vehichel è pront da pajar il pretsch pretendì da l'Uffizi per il traffic sin via.

6. 6. Disposiziuns da procedura e d'organisaziun

Art. 19 Constataziun dal fatg e denunzia penala

La constataziun dal fatg en cas da cuntravenziuns cunter las prescripziuns federalas e chantunalas davart il traffic sin via è chaussa da la polizia chantunala e da las vischnancas ch'èn autorisadas da far quai.

Ellas communitgeschan quella a la procura publica cun resalva da las disposiziuns spezialas da l'artitgel 19 LItLTV[12].

Denunzias pervia da surpassaments da las regulaziuns da traffic localas ston vegnir inoltradas a la vischnanca, uschenavant che quella è cumpetenta per la persecuziun e per il giudicament tenor la legislaziun introductiva chantunala tar il cudesch da procedura penala svizzer[13] . *

Art. 20 Procedura da multas disciplinaras tenor il dretg federal *

… *

Per incassar multas al lieu surdat la polizia chantunala a las vischnancas autorisadas quittanzas per multas disciplinaras e formulars cun termin da ponderaziun tenor las prescripziuns dal dretg federal.

Cun l'autorisaziun fixescha il departament en spezial la regulaziun areguard l'incassament ed areguard l'andament administrativ.

Sche las premissas per ina multa disciplinara n'èn betg ademplidas, sto la vischnanca denunziar la cuntravenziun a la procura publica, e quai sur la polizia chantunala. L'incassament da prestaziuns da garanzia sa drizza tenor il dretg federal.

7. 7. Disposiziuns finalas

Art. 21 Entrada en vigur

Questa ordinaziun entra en vigur il 1. da schaner 2009. Ella remplazza l'ordinaziun executiva da la regenza dals 24 d'october 1977[14].

Egress

-

Tabella da las modificaziuns - tenor conclus

Conclus	Entrada en vigur	Element	Modificaziun	Publicaziun en la CUL
08-12-2008	01-01-2009	relasch	emprima versiun	-
21-12-2010	01-01-2011	Art. 3 al. 1, d)	aboliziun	2010, 4817
21-12-2010	01-01-2011	Art. 19 al. 3	midada	2010, 4817
21-12-2010	01-01-2011	Art. 20	revisiun totala	2010, 4817
09-09-2014	01-01-2015	Art. 14 al. 1	midada	-
09-09-2014	01-01-2015	Art. 15 al. 1, a)	midada	-
09-09-2014	01-01-2015	Art. 15 al. 1, b)	midada	-
09-09-2014	01-10-2014	Art. 16 al. 1, b)	midada	-
27-09-2016	01-01-2017	Art. 15 al. 1, a)	midada	2016-022
27-09-2016	01-01-2017	Art. 15 al. 1, b)	midada	2016-022
19-12-2017	01-01-2018	Art. 1 al. 2	integraziun	2017-048
19-12-2017	01-01-2018	Art. 2 al. 1	midada	2017-048
19-12-2017	01-01-2018	Art. 2 al. 1, b)	midada	2017-048
10-12-2019	01-01-2020	Art. 20	midada dal titel	2019-030
10-12-2019	01-01-2020	Art. 20 al. 1	aboliziun	2019-030
10-11-2020	01-01-2021	Art. 15 al. 1, a)	midada	2020-051
10-11-2020	01-01-2021	Art. 15 al. 1, b)	midada	2020-051
21-12-2021	01-01-2022	Art. 1 al. 2	midada	2021-047
21-12-2021	01-01-2022	Art. 2 al. 1, a)	midada	2021-047
21-12-2021	01-01-2022	Art. 2 al. 1, b)	aboliziun	2021-047
21-12-2021	01-01-2022	Art. 4 al. 1, d)	midada	2021-047
21-12-2021	01-01-2022	Art. 4 al. 1, e)	integraziun	2021-047
01-03-2022	01-01-2023	Art. 15 al. 1, c)	midada	2022-012
01-03-2022	01-01-2023	Titel 5.	midada	2022-012
01-03-2022	01-01-2023	Art. 18	midada dal titel	2022-012
01-03-2022	01-01-2023	Art. 18 al. 1	aboliziun	2022-012
01-03-2022	01-01-2023	Art. 18 al. 2	midada	2022-012
01-03-2022	01-01-2023	Art. 18 al. 3	aboliziun	2022-012
17-10-2022	01-01-2023	Art. 15 al. 1, a)	midada	2022-035
17-10-2022	01-01-2023	Art. 15 al. 1, b)	midada	2022-035
22-11-2022	01-01-2023	Art. 8a	integraziun	2022-036
22-11-2022	01-01-2023	Art. 9 al. 1	midada	2022-036
22-11-2022	01-01-2023	Titel 5a.	integraziun	2022-036
22-11-2022	01-01-2023	Art. 18a	integraziun	2022-036
22-11-2022	01-01-2023	Art. 18b	integraziun	2022-036
22-11-2022	01-01-2023	Art. 18c	integraziun	2022-036
22-11-2022	01-01-2023	Art. 18d	integraziun	2022-036
15-10-2024	01-01-2025	Art. 15 al. 1, a)	midada	2024-028
15-10-2024	01-01-2025	Art. 15 al. 1, b)	midada	2024-028

Tabella da las modificaziuns - tenor element

Element	Conclus	Entrada en vigur	Modificaziun	Publicaziun en la CUL
relasch	08-12-2008	01-01-2009	emprima versiun	-
Art. 1 al. 2	19-12-2017	01-01-2018	integraziun	2017-048
Art. 1 al. 2	21-12-2021	01-01-2022	midada	2021-047
Art. 2 al. 1	19-12-2017	01-01-2018	midada	2017-048
Art. 2 al. 1, a)	21-12-2021	01-01-2022	midada	2021-047
Art. 2 al. 1, b)	19-12-2017	01-01-2018	midada	2017-048
Art. 2 al. 1, b)	21-12-2021	01-01-2022	aboliziun	2021-047
Art. 3 al. 1, d)	21-12-2010	01-01-2011	aboliziun	2010, 4817
Art. 4 al. 1, d)	21-12-2021	01-01-2022	midada	2021-047
Art. 4 al. 1, e)	21-12-2021	01-01-2022	integraziun	2021-047
Art. 8a	22-11-2022	01-01-2023	integraziun	2022-036
Art. 9 al. 1	22-11-2022	01-01-2023	midada	2022-036
Art. 14 al. 1	09-09-2014	01-01-2015	midada	-
Art. 15 al. 1, a)	09-09-2014	01-01-2015	midada	-
Art. 15 al. 1, a)	27-09-2016	01-01-2017	midada	2016-022
Art. 15 al. 1, a)	10-11-2020	01-01-2021	midada	2020-051
Art. 15 al. 1, a)	17-10-2022	01-01-2023	midada	2022-035
Art. 15 al. 1, a)	15-10-2024	01-01-2025	midada	2024-028
Art. 15 al. 1, b)	09-09-2014	01-01-2015	midada	-
Art. 15 al. 1, b)	27-09-2016	01-01-2017	midada	2016-022
Art. 15 al. 1, b)	10-11-2020	01-01-2021	midada	2020-051
Art. 15 al. 1, b)	17-10-2022	01-01-2023	midada	2022-035
Art. 15 al. 1, b)	15-10-2024	01-01-2025	midada	2024-028
Art. 15 al. 1, c)	01-03-2022	01-01-2023	midada	2022-012
Art. 16 al. 1, b)	09-09-2014	01-10-2014	midada	-
Titel 5.	01-03-2022	01-01-2023	midada	2022-012
Art. 18	01-03-2022	01-01-2023	midada dal titel	2022-012
Art. 18 al. 1	01-03-2022	01-01-2023	aboliziun	2022-012
Art. 18 al. 2	01-03-2022	01-01-2023	midada	2022-012
Art. 18 al. 3	01-03-2022	01-01-2023	aboliziun	2022-012
Titel 5a.	22-11-2022	01-01-2023	integraziun	2022-036
Art. 18a	22-11-2022	01-01-2023	integraziun	2022-036
Art. 18b	22-11-2022	01-01-2023	integraziun	2022-036
Art. 18c	22-11-2022	01-01-2023	integraziun	2022-036
Art. 18d	22-11-2022	01-01-2023	integraziun	2022-036
Art. 19 al. 3	21-12-2010	01-01-2011	midada	2010, 4817
Art. 20	21-12-2010	01-01-2011	revisiun totala	2010, 4817
Art. 20	10-12-2019	01-01-2020	midada dal titel	2019-030
Art. 20 al. 1	10-12-2019	01-01-2020	aboliziun	2019-030