La legislaziun chantunala davart ils fatgs veterinars serva a mantegnair ed a promover la sanadad dals umans e dals animals sco er a proteger ils animals da niz e da cumpagnia.
914.000
Lescha davart ils fatgs veterinars
(LVet)
dals 30-08-2007 (versiun dals 01-01-2016)
Preambel
sa basond sin l'art. 31 da la constituziun chantunala[2],
suenter avair gì invista da la missiva da la regenza dals 15 da matg 2007[3],
concluda:
1. Disposiziuns generalas
Art. 1 Intent
Art. 2 Execuziun
Il chantun exequescha spezialmain la legislaziun federala en il sectur dal cumbat cunter epidemias d'animals, dals medicaments veterinars, da las professiuns per la tgira da la sanadad dals animals, da las victualias e da la protecziun dals animals, las disposiziuns davart il commerzi da muvel sco er las disposiziuns chantunalas cumplementaras.
Las vischnancas exequeschan las prescripziuns federalas e chantunalas davart il cumbat cunter epidemias d'animals, davart il possess da chauns e davart la protecziun dals animals, uschenavant ch'ellas èn cumpetentas per quai.
2. Organisaziun e cumpetenza
2.1. Autoritads chantunalas
Art. 3 Regenza
La regenza ha la surveglianza suprema dal cumbat cunter epidemias d'animals, da la protecziun dals animals, da las professiuns per la tgira da la sanadad dals animals, dal commerzi da muvel sco er dal sectur dals medicaments veterinars e da las victualias.
Plinavant è la regenza cumpetenta en spezial per las suandantas incumbensas:
- eleger la veterinaria u il veterinari chantunal e la substituta u il substitut;
- eleger las veterinarias ed ils veterinaris uffizials;
- eleger la cumissiun per experiments cun animals e ses presidi;
- nominar, descriver las incumbensas sco er determinar ils dretgs, las obligaziuns e las indemnisaziuns dals organs da la polizia d'epidemias d'animals, da la protecziun dals animals sco er dal sectur da la legislaziun dals medicaments veterinars. Ella po attribuir tschertas regiuns als organs, en las qualas ils organs exequeschan lur activitad.
Art. 4 Departament
Il departament elegia ils organs da la polizia d'epidemias d'animals, da la protecziun dals animals e dal sectur da la legislaziun dals medicaments veterinars ch'èn previs dal dretg federal e dal dretg chantunal, uschenavant che quests organs na vegnan betg nominads da la regenza.
Plinavant è el cumpetent per:
- tractar recurs;
- exequir proceduras penalas en la procedura penala administrativa;
- far contracts cun persunas privatas e cun corporaziuns da dretg public en cas che incumbensas vegnan delegadas.
Art. 5 Uffizi
Sco post spezialisà exequescha l'uffizi cumpetent en general las disposiziuns davart il cumbat cunter epidemias d'animals, davart las victualias, davart la protecziun dals animals, davart las professiuns da la tgira da la sanadad dals animals, davart ils medicaments veterinars sco er davart il commerzi da muvel.
El ha cunzunt l'incumbensa da:
- ordinar las mesiras per impedir la derasaziun u per eliminar epidemias d'animals u autras malsognas d'animals, nun che autras instanzas federalas u chantunalas sajan cumpetentas per quai;
- conceder sco er retrair permissiuns, nun che questa lescha u las disposiziuns executivas designeschian in auter post sco cumpetent;
- cooperar tar servetschs da la sanadad d'animals;
- controllar e survegliar ils organs da la polizia d'epidemias d'animals, da la protecziun dals animals e dal sectur dals medicaments veterinars sco er las professiuns per la tgira da la sanadad dals animals;
- manar ils curs d'instrucziun e da cumplettaziun per martgadantas e per martgadants da muvel;
- cooperar tar la perscrutaziun da malsognas d'animals, uschenavant che quai è en l'interess dal chantun;
- elavurar expertisas uffizialas;
- conceder e retrair patentas per il commerzi da muvel;
- controllar la producziun primara;
- manar il post chantunal che elavurescha las annunzias da morsas da chauns.
Per ademplir sias incumbensas po el consultar spezialmain ils organs da la polizia, il servetsch da controlla agricula sco er il servetsch da cussegliaziun agricula.
L'uffizi designescha las veterinarias ed ils veterinaris cun incumbensas spezialas sco er las incumbensadas ed ils incumbensads per dismetter products secundars animals che ston sa participar a curs d'instrucziun e da perfecziunament.
Art. 6 Veterinarias e veterinaris uffizials
Las veterinarias ed ils veterinaris uffizials han spezialmain las suandantas incumbensas:
- manar il cumbat cunter epidemias, uschenavant che quai na vegn betg exequì da l'uffizi u d'auters organs;
- survegliar las incumbensadas ed ils incumbensads per dismetter products secundars animals;
- survegliar l'activitad da las tecnicistas e dals tecnicists d'inseminaziun;
- survegliar ils stabiliments da maz, la dismessa da products secundars animals e l'utilisaziun da pavel d'animals;
- ademplir ulteriuras incumbensas che vegnan delegadas ad ellas ed ad els da la regenza u da l'uffizi.
Art. 7 Veterinarias e veterinaris cun incumbensas spezialas
Las veterinarias ed ils veterinaris pon vegnir incumbensads da l'uffizi da surpigliar incumbensas las pli differentas sco: sclerir il suspect d'epidemias d'animals, far tractaments per incumbensa da l'uffizi, survegliar tractaments, prender mesiras per cumbatter epidemias d'animals, far vaccinaziuns da protecziun, prender provas da sang, far examinaziuns da muvel da maz, far controllas da charn ed examens da cumportament.
Art. 8 Cumissaria e cumissari d'avieuls
En enclegientscha cun l'uffizi è la cumissaria u il cumissari d'avieuls autorisà da relaschar directivas tecnicas specificas per cumbatter malsognas d'avieuls ch'èn suttamessas a l'obligaziun d'annunzia.
Ella u el maina l'inspecturat d'avieuls.
Art. 9 Expertas ed experts da stimaziun
Las expertas ed ils experts da stimaziun fixeschan per regla las indemnisaziuns per perditas d'animals che vegnan pajadas en il rom dal cumbat cunter epidemias d'animals.
2.2. Autoritads communalas
Art. 10 Incumbensas da las vischnancas 1. princip
Las vischnancas sustegnan ils organs chantunals en l'execuziun da las disposiziuns davart il cumbat cunter epidemias d'animals e davart la protecziun dals animals.
Art. 11 2. incumbensadas ed incumbensads per dismetter products secundars animals
Mintga vischnanca fixescha per ses territori ina incumbensada u in incumbensà per dismetter products secundars animals e regla la substituziun. Pliras vischnancas pon designar communablamain ina incumbensada u in incumbensà per dismetter products secundars animals.
Art. 12 3. dismessa da products secundars animals
Mintga vischnanca sto garantir ch'ils products secundars animals che resultan sin ses territori vegnian dismess, uschenavant che quels na vegnan betg dismess da la possessura u dal possessur.
3. Professiuns da la tgira da la sanadad dals animals e direcziun d'ina pratica
3.1. Obligaziun da dumandar ina permissiun
Art. 13 Obligaziun da dumandar ina permissiun
Ina permissiun è necessaria per exequir las suandantas activitads en atgna responsabladad professiunala e cunter ina indemnisaziun:
- constatar e tractar malsognas, blessuras u disturbis da la sanadad d'animals da niz e da cumpagnia;
- intervenziuns vi d'animals da niz e da cumpagnia, las qualas servan a la reproducziun;
- vender medicaments per animals.
Sch'ina persuna pratitgescha legalmain e cun la permissiun respectiva en in auter chantun u en in stadi contrahent in'activitad ch'è – tenor l'alinea 1 – suttamessa a l'obligaziun da dumandar ina permissiun, po ella pratitgar sia activitad durant maximalmain 90 dis da lavur per onn en il chantun Grischun, e quai senza permissiun. Ella sto communitgar quai en scrit a l'uffizi avant che cumenzar cun l'activitad ed ella sto cumprovar ch'ella haja pratitgà fin ussa legalmain sia activitad. Ella sto infurmar l'uffizi da tut temp davart sia activitad. Dal rest ha ella ils medems dretgs sco las titularas e sco ils titulars d'ina permissiun.
3.2. Veterinarias e veterinaris
Art. 14 Permissiun
Cun la permissiun da l'uffizi è mintga titulara e mintga titular d'in diplom da veterinari federal u ester renconuschì autorisà da pratitgar la professiun da veterinaria u da veterinari en l'entir chantun.
Veterinarias e veterinaris che mainan in'apoteca veterinara privata per ils basegns da l'atgna pratica basegnan ina permissiun per quest intent.
Art. 15 Obligaziuns spezialas
Sche la veterinaria u il veterinari constatescha u suspectescha epidemias d'animals, sto ella u el infurmar immediatamain la veterinaria uffiziala u il veterinari uffizial sco er l'uffizi ed ordinar mesiras preventivas.
Sch'igl exista in privel d'epidemias d'animals, ston las veterinarias ed ils veterinaris star a disposiziun a l'uffizi er ordaifer lur agen territori da pratica per exequir las mesiras da cumbat.
3.3. Tecnicistas e tecnicists d'inseminaziun
Art. 16 Permissiun
Cun la permissiun da l'uffizi è mintga titulara e mintga titular da l'attest da qualificaziun per tecnicistas e tecnicists d'inseminaziun autorisà da far inseminaziuns artifizialas. La permissiun vegn emessa per l'activitad en il chantun u en in tschert manaschi.
La permissiun autorisescha sulettamain da far intervenziuns vi d'animals da niz e da cumpagnia, las qualas servan exclusivamain a l'inseminaziun artifiziala.
A las titularas ed als titulars d'ina permissiun èsi scumandà d'incumbensar terzas persunas da far l'inseminaziun artifiziala.
3.4. Ulteriuras professiuns da la tgira da la sanadad dals animals
Art. 17 Permissiun
Ina permissiun per pratitgar in'ulteriura professiun per la tgira da la sanadad dals animals vegn mo concedida, sche la petenta u il petent po cumprovar tras in examen ch'ella u el ha experientscha avunda per diagnostitgar epidemias d'animals sco er ch'ella u el ha enconuschientschas suffizientas da la legislaziun davart epidemias d'animals, davart medicaments e davart la protecziun dals animals.
Art. 18 Activitads scumandadas
Per las titularas ed ils titulars d'ina permissiun per pratitgar ulteriuras professiuns per la tgira da la sanadad dals animals èsi scumandà expressivamain:
- da far suppressiuns da las dolurs ed intervenziuns chirurgicas che basegnan ina suppressiun da las dolurs sco er da tractar malsognas contagiusas;
- da prender sang, da far injecziuns sco er da prender autras mesiras invasivas;
- d'emetter expertisas uffizialas, attestats uffizials ed attestaziuns uffizialas.
3.5. Disposiziuns communablas
Art. 19 Concessiun da la permissiun
La permissiun vegn concedida, sche:
- la petenta u il petent ha ina buna reputaziun e n'ha betg cuntrafatg repetidamain u grevamain entaifer ils ultims 5 onns cunter las disposiziuns da la legislaziun federala u chantunala davart la protecziun dals animals, davart las epidemias d'animals, davart ils medicaments, davart ils narcotics e davart las professiuns medicinalas u cunter la legislaziun chantunala davart ils fatgs veterinars;
- i n'èn avant maun nagins motivs ch'impedeschan da pratitgar la professiun.
La regenza è autorisada da circumscriver pli detagliadamain las premissas per conceder la permissiun. Ella po reglar las ulteriuras premissas per conceder e per retrair la permissiun sco er per reglar l'exercizi da la professiun.
Art. 20 Retratga da la permissiun
La permissiun sto vegnir retratga, sche:
- las premissas tenor l'artitgel 19 n'èn betg pli dadas;
- l'obligaziun professiunala e l'obligaziun d'avair quità u las disposiziuns legalas vegnan violadas grevamain u repetidamain.
La retratga po avair lieu per l'entira activitad professiunala u per ina part da tala sco er per in temp limità u illimità.
Art. 21 Surveglianza
L'uffizi è autorisà da controllar tut ils locals, tut ils vehichels, tut ils medicaments, tut ils products medicinals e tut las installaziuns da la titulara u dal titular d'ina permissiun, ch'èn necessaris per pratitgar la professiun sco er da prender invista da las annotaziuns da la pratica.
Art. 22 Obligaziuns d'annunzia
Tecnicistas e tecnicists d'inseminaziun sco er titularas e titulars d'ina permissiun da pratitgar ulteriuras professiuns per la tgira da la sanadad d'animals ston infurmar immediatamain la veterinaria u il veterinari uffizial cumpetent en tut ils cas ch'ellas u els percorschan indizis d'ina malsogna transmissibla ch'è suttamessa a l'obligaziun d'annunzia.
Plinavant han ellas ed els l'obligaziun da consultar ina veterinaria u in veterinari, sch'igl è evident ch'il stadi da l'animal pretenda in scleriment u in tractament veterinar.
Art. 23 Manar ina pratica
La titulara u il titular d'ina permissiun sto manar persunalmain la pratica.
Tut las titularas e tut ils titulars d'ina permissiun ch'èn associads en ina pratica cuminaivla e tut las persunas ch'èn activas cun atgna responsabladad en la tgira da la sanadad d'animals ston disponer da la permissiun correspundenta per pudair pratitgar lur professiun.
La titulara u il titular d'ina permissiun è responsabel per l'exercizi da la professiun da represchentantas e da represchentants, d'assistentas e d'assistents sco er d'autras persunas auxiliaras.
Art. 24 Obligaziun da documentaziun
La titulara u il titular d'ina permissiun sto far annotaziuns davart las relaziuns da possess e davart il signalament da l'animal, davart la diagnosa, davart il tractament e davart ils medicaments consegnads, applitgads u ordinads.
4. Dismessa da products secundars animals
Art. 25 Incumbensas dal chantun
Il chantun procura ch'i vegnia mess a disposiziun l'infrastructura per dismetter products secundars animals.
Il chantun avra in u plirs centers chantunals da rimnada per products secundars animals.
En il rom da la rentabilitad procura il chantun per in servetsch da rimnada suffizient.
Art. 26 Incumbensas da las vischnancas 1. centers regiunals da rimnada
Ils centers regiunals da rimnada che servan a la rimnada ordinaria vegnan construids e manads da las vischnancas. La regenza determinescha ils lieus dals centers regiunals da rimnada, las regiuns da rimnada e l'appartegnientscha da las vischnancas a las regiuns.
La regenza po relaschar in reglament davart il manaschi dals centers regiunals da rimnada.
Art. 27 2. centers communals da rimnada
Las vischnancas pon endrizzar centers communals da rimnada, nua ch'ils products secundars animals pon vegnir tegnids irreproschablamain a frestg, fin ch'els vegnan transportads vinavant. Per transportar vinavant èn responsablas las vischnancas.
Art. 28 3. servetsch da rimnada
Per dismetter products secundars animals èn las vischnancas obligadas da s'associar al servetsch chantunal da rimnada.
Per lur territori pon las vischnancas organisar ch'ils products secundars animals vegnian rimnads e transportads vinavant en il center regiunal da rimnada assegnà.
Art. 29 4. plazzas per sutterrar products secundars animals
Las vischnancas pon vegnir obligadas da metter a disposiziun plazzas adattadas per sutterrar products secundars animals.
Sin alps e sin culms giu da via ston products secundars animals vegnir sutterrads per regla al lieu, nua ch'els resultan, e quai uschia ch'els vegnan cuvrids cun ina stresa da terra d'almain 1,2 m. Il lieu na dastga betg esser palidus e na dastga betg sa chattar en la vischinanza d'auals u da tschiffadas da funtaunas.
Art. 30 Obligaziuns da las persunas privatas
Tgi che mazza professiunalmain animals u elavura professiunalmain charn (meztgas, mazlarias e.u.v.) è obligà da s'associar ad in servetsch chantunal da rimnada e d'appurtar sez ses products secundars durant tschertas uras en il center da rimnada ubain – sin dumonda – da laschar dismetter quests products d'ina interpresa privata da dismessa ch'è renconuschida e che ha ina garanzia contractuala.
Art. 31 Repartiziun dals custs 1. en general
Ils custs per dismetter products secundars animals or dal cumbat cunter epidemias d'animals sto mo il chantun surpigliar.
Il chantun sa participescha ultra da quai cun almain dus terzs als custs dal servetsch da rimnada per dismetter products secundars animals, als custs da gestiun e da mantegniment dals centers chantunals da rimnada sco er als custs da gestiun d'auters stabiliments da dismessa che resultan per il chantun. *
Ils custs restants van a quint da las gestiunarias e dals gestiunaris da stabiliments da maz. La regenza reparta ils custs sin fundament dal dumber dals animals mazzads sco er eventualmain da las quantitads da paisa. *
La regenza po declerar ch'i stoppian vegnir pajadas taxas per l'utilisaziun dals centers chantunals e regiunals da rimnada.
Art. 32 2. centers regiunals da rimnada
Als custs per construir centers regiunals da rimnada po la regenza conceder contribuziuns da fin a 50 pertschient or da la finanziaziun speziala "cumbat cunter epidemias d'animals". *
Ils custs da manaschi e da mantegniment dals centers regiunals da rimnada van a quint da las vischnancas affiliadas.
Art. 33 3. participaziun da persunas privatas al servetsch da rimnada
Manaschis ch'elavuran charn senza far sezs la meztga sco er auters manaschis ubain autras utilisadras ed auters utilisaders che fan diever dals servetschs da rimnada da products secundars animals ston sa participar adequatamain als custs dal servetsch da rimnada.
5. Finanziaziun speziala "cumbat cunter epidemias d'animals" *
Art. 34 * Intent
La finanziaziun speziala "cumbat cunter epidemias d'animals" serva ad ademplir las obligaziuns finanzialas che resultan per il chantun cun exequir la legislaziun davart epidemias d'animals.
Art. 35 Entradas en il fond
La finanziaziun speziala "cumbat cunter epidemias d'animals" ha las suandantas entradas: *
| 1. * | la contribuziun annuala dal chantun sco er da las possessuras e dals possessurs d'animals. Ella vegn mintgamai calculada per arment, per chaval, per portg, per nursa, per chaura e per pievel d'avieuls; | ||
| 2. | las contribuziuns per animals extrachantunals alpegiads che ston vegnir pajadas da la possessura u dal possessur da l'animal; | ||
| 3. | ils retgavs nets da las taxas dal commerzi da muvel; | ||
| 4. | autras taxas da l'uffizi e multas che derivan da l'applicaziun da las disposiziuns da la legislaziun davart ils medicaments veterinars, davart epidemias d'animals, davart la protecziun dals animals e davart ils fatgs veterinars; | ||
| 5. | las contribuziuns tenor ils artitgels 31 e 33. | ||
Art. 36 Import da las contribuziuns
Da las possessuras e dals possessurs d'animals vegnan incassadas – en il senn da l'artitgel 35 cifra 1 da questa lescha – las suandantas contribuziuns: *
| 1. | per mintga animal da la spezia dals arments | fin 10.00 francs | |
| 2. | per mintga animal da la spezia dals portgs e dals chavals | fin 5.00 francs | |
| 3. | per mintga animal da la spezia da las nursas e da las chauras | fin 5.00 francs | |
| 4. | per mintga pievel d'avieuls | fin 5.00 francs | |
Las tariffas da contribuziun en il senn da l'artitgel 35 cifra 2 per animals extrachantunals alpegiads sa drizzan tenor l'alinea 1.
Entaifer il rom prescrit en l'alinea 1 fixescha la regenza l'import da las contribuziuns.
Art. 37 * Incassament e consegna
La vischnanca sto incassar las contribuziuns da las possessuras e dals possessurs d'animals per la finanziaziun speziala "cumbat cunter epidemias d'animals" sco er las taxas d'alpegiada per animals extrachantunals. A l'uffizi surdat ella glistas da dumbraziun per las taxas d'alpegiada sin formulars uffizials.
Art. 38 * Limitaziun dals pajaments al fond
Uschespert che la finanziaziun speziala "cumbat cunter epidemias d'animals" surpassa la facultad da 5 milliuns francs, ston las contribuziuns tenor l'artitgel 35 cifras 1 e 2 vegnir reducidas adequatamain resguardond il princip dal chaschunader.
Sche la facultad sa sbassa sut 2 milliuns francs, ston vegnir augmentadas las contribuziuns tenor l'artitgel 35 cifras 1 e 2. Sche las entradas ed ils meds finanzials avant maun na bastan betg per purtar las prestaziuns previsas en questa lescha, sto il deficit vegnir anticipà or da meds publics generals. Pajaments anticipads a la finanziaziun speziala èn admess mo transitoricamain.
6. Cumbat cunter epidemias d'animals
6.1. Mesiras
Art. 39 Mesiras generalas
La veterinaria u il veterinari chantunal e sia substituta u ses substitut pon ordinar tut las mesiras necessarias per cumbatter er la derasaziun da novas epidemias d'animals. Ellas ed els pon ordinar tant mesiras da cumbat tar animals infectads u tar animals che vegnan suspectads d'esser infectads sco er mesiras per proteger animals sauns.
Ellas ed els pon ordinar spezialmain mesiras da bloccada, vaccinaziuns preventivas, il mazzament d'animals sco er mesiras preventivas u ordinaziuns per l'utilisaziun da la charn e dal latg.
Art. 40 Analisas da laboratori
Incaricas per analisas uffizialas ston vegnir transmessas als laboratoris da l'uffizi. L'uffizi decida tge incaricas che vegnan tramessas vinavant a tscherts laboratoris d'ordaifer per la liquidaziun.
Art. 41 Communicaziun e publicaziun da mesiras da bloccada
Sche las mesiras da bloccada pertutgan mo effectivs singuls, vegn fatga ina communicaziun en scrit a la possessura u al possessur, orientond ils organs communals da la polizia d'epidemias.
Sche la derasaziun d'ina epidemia è pli gronda u sch'il privel d'epidemias è pli grond, vegnan communitgadas las disposiziuns a quella vischnanca ch'è responsabla per lur publicaziun e per lur observaziun. En cas spezials vegn fatga la publicaziun en il fegl uffizial dal chantun. En cas d'epidemias fitg contagiusas ston vegnir publitgadas las disposiziuns da bloccada e las ordinaziuns cun tut las mesiras adattadas per quest intent.
Art. 42 Cooperaziun da la vischnanca
Las vischnancas èn obligadas da metter a disposiziun e d'indemnisar il persunal auxiliar necessari per ils nettegiaments e per las dischinfecziuns ch'ils posts chantunals cumpetents han ordinà, sco er per las controllas periodicas dals effectivs d'animals e per las mesiras profilacticas.
Art. 43 Obligaziuns da la possessura u dal possessur d'animals
En spezial sto la possessura u il possessur d'animals:
| 1. | gidar la veterinaria u il veterinari tar las controllas e tar las ulteriuras intervenziuns e suandar ses cumonds; | ||
| 2. | tractar ils animals malsauns tenor las instrucziuns da la veterinaria u dal veterinari; | ||
| 3. | nettegiar e dischinfectar las atgnas stallas e lur conturns u laschar far quai sin agen quint; | ||
| 4. | manar ils animals a la plazza inditgada, sch'igl èn vegnids ordinads vaccinaziuns e bogns da nursas, e gidar a vaccinar respectivamain a bagnar ils animals; | ||
| 5. | far pront per il transport cadavers d'animals che resultan en l'agen manaschi, e quai tenor las disposiziuns da la vischnanca, e manar quels en in center da rimnada designà da la vischnanca u sin la plazza per sutterrar products secundars animals. | ||
6.2. Indemnisaziuns e contribuziuns
Art. 44 Indemnisaziuns per perditas d'animals 1. en general
Per perditas d'animals vegnan pajadas indemnisaziuns che correspundan a la legislaziun federala ed a las disposiziuns chantunalas cumplementaras.
La regenza è autorisada da declerar ch'ils princips d'indemnisaziun possian vegnir applitgads dal tuttafatg u per part per ulteriuras malsognas d'animals, sche quai è en l'interess public.
Art. 45 2. import da l'indemnisaziun, princip
Las indemnisaziuns ston vegnir calculadas uschia, che las persunas donnegiadas survegnan – mettend a quint il retgav da l'utilisaziun – 90 pertschient da la valur da stimaziun tar animals d'ungla e tar chavals e 70 pertschient da la valur da stimaziun tar auters animals.
Art. 46 3. excepziuns e reducziun da l'indemnisaziun
Ultra dals motivs numnads en la legislaziun federala davart epidemias d'animals vegnan refusadas u reducidas las indemnisaziuns tenor appreziar, sche:
- ils animals malsauns n'han betg survegnì la tgira ed il tractament necessari, spezialmain sch'i n'è betg vegnì consultà ina veterinaria u in veterinari u sch'i n'èn betg vegnidas observadas prescripziuns da possessura u da possessur;
- il retgav da l'utilisaziun è diminuì tras in cumportament negligent;
- documents che conferman la diagnosa sco la constataziun veterinara, il rapport da secziun, las analisas dal laboratori u documents necessaris per la stimaziun areguard la derivanza, areguard la prestaziun da latg e da charn, areguard la purtanza e.u.v. mancan dal tuttafatg u per part tar animals ids a la malura u mazzads.
Art. 47 4. stimaziun
Ils animals ston per regla vegnir stimads da las expertas e dals experts da stimaziun. En cas urgents u sch'i ston vegnir stimads mo singuls animals, spezialmain er animals ids a la malura, po la veterinaria u il veterinari chantunal ubain sia substituta u ses substitut far la stimaziun. En cas d'animals ids a la malura ston er vegnir resguardads ils documents da derivanza e da prestaziun da latg e da charn sco er la stimaziun da l'assicuranza.
Art. 48 5. controlla e rectificaziun da las stimaziuns
Possessuras e possessurs d'animals che na van betg d'accord cun la stimaziun pon far recurs tar il departament cumpetent agiuntond il protocol da stimaziun ed ulteriurs documents relevants per il giudicament.
Sche stimaziuns sa basan sin indicaziuns fallidas u na correspundan betg a las directivas respectivas, las sto l'uffizi returnar a las expertas ed als experts da stimaziun per las laschar giuditgar da nov, en il mender cas las sto el trametter al departament cumpetent per las laschar examinar e rectifitgar.
Art. 49 Contribuziuns
Da la finanziaziun speziala "cumbat cunter epidemias d'animals" pon vegnir pajadas contribuziuns: *
- a l'instrucziun ed a la realisaziun da l'igiena da charn;
- a servetschs da la sanadad dals animals;
- da fin 50 pertschient als custs per construir centers regiunals da rimnada per la dismessa da products secundars animals u auters stabiliments che servan a cumbatter cunter epidemias d'animals ed a mantegnair sauns ils animals da niz.
6.3. Repartiziun dals custs
Art. 50 Possessura u possessur d'animals
A quint da la possessura u dal possessur d'animals van:
| 1. * | ils custs dals vaccins, dals medicaments sco er ils custs per dar quels als animals, sch'i na vegn betg ordinà expressivamain en questa lescha u en las disposiziuns executivas da la regenza[4] che quests custs stoppian vegnir surpigliads da la finanziaziun speziala "cumbat cunter epidemias d'animals"; | ||
| 2. | perditas da gudogn inclusiv la perdita da l'utilisaziun; | ||
| 3. | las perditas da material e da pavel pervia da dischinfecziuns e da nettegiaments ordinads; | ||
| 4. | la resalva persunala tar perditas d'animals; | ||
| 5. | las indemnisaziuns da la veterinaria u dal veterinari cun ina incarica uffiziala per controllar u per tractar animals ed effectivs e per emetter ils attestats necessaris che vegnan dumandads per exposiziuns da muvel, per martgads spezials, per l'export u per l'import. | ||
Art. 51 Vischnancas
Las vischnancas ston surpigliar:
| 1. | ils custs che stattan en connex cun la publicaziun da mesiras ordinadas e cun la surveglianza da lur execuziun, inclusiv las guardias d'epidemias ed ils posts da bloccada che ston vegnir installads da la vischnanca; | ||
| 2. | ils custs dal persunal auxiliar per tut las mesiras da cumbat inclusiv il nettegiament e la dischinfecziun, uschenavant che quests custs n'èn betg chaussa da la possessura u dal possessur d'animals; | ||
| 3. | ils custs da las accumpagnadras e dals accumpagnaders tar las controllas periodicas dals effectivs d'animals e tar las vaccinaziuns preventivas; | ||
| 4. | ils custs per dismetter products secundars animals, inclusiv ils custs per la participaziun a la construcziun, al manaschi ed al mantegniment dals centers regiunals da rimnada, uschenavant che quests custs na vegnan betg surpigliads dal chantun e da persunas privatas che fan diever dal servetsch da rimnada; | ||
| 5. * | ils custs per incassar las contribuziuns da las possessuras e dals possessurs d'animals e las contribuziuns per l'alpegiada dals animals extrachantunals per mauns da la finanziaziun speziala "cumbat cunter epidemias d'animals"; | ||
| 6. | ils custs per construir e per metter a disposiziun ils bogns da nursas. | ||
La salarisaziun da las incumbensadas e dals incumbensads per dismetter products secundars animals è chaussa da las vischnancas.
Per che lur organs da la polizia d'epidemias possian frequentar curs obligatorics d'instrucziun e da cumplettaziun han las vischnancas da pajar a quels diarias ed indemnisaziuns da spesas adequatas.
Art. 52 Fond cunter epidemias d'animals
Tut ils custs da las mesiras preventivas e da cumbat sco er las indemnisaziuns per animals van a quint da la finanziaziun speziala "cumbat cunter epidemias d'animals", uschenavant che quests custs na ston betg vegnir surpigliads da la possessura u dal possessur d'animals, da la vischnanca u da la confederaziun. *
Quai èn spezialmain ils suandants custs:
| 1. | ils custs da la veterinaria u dal veterinari per intervenziuns en il rom dal cumbat cunter epidemias d'animals; | ||
| 2. | ils custs da laboratori per las analisas che vegnan ordinadas da l'uffizi u ch'èn vegnidas fatgas cun ses consentiment; | ||
| 3. | ils custs per ils vaccins, en cas ch'i vegn ordinà da vaccinar ils effectivs dals animals da niz; | ||
| 4. | ils custs per ils meds da dischinfecziun per indrizs e per vehichels en il cumbat cunter epidemias d'animals; | ||
| 5. | ils custs da transport, da stimaziun e d'utilisaziun en il rom dal cumbat cunter epidemias d'animals; | ||
| 6. | ils custs per las guardias d'epidemia, per ils posts da bloccada e per ils posts da dischinfecziun che vegnan installads dal chantun; | ||
| 7. | l'indemnisaziun dal persunal auxiliar engaschà da l'uffizi en cas da controllas e da vaccinaziuns preventivas suenter erupziuns d'epidemias observond ils artitgels 42 e 51 da questa lescha; | ||
| 8. | la dismessa da products secundars animals en cas d'epidemias; | ||
| 9. | l'indemnisaziun da las inspecturas e dals inspecturs d'avieuls per intervenziuns en il cumbat da malsognas d'avieuls ch'èn suttamessas a l'obligaziun d'annunzia; | ||
| 10. * | plinavant van las parts dal chantun vi dals custs dal servetsch da rimnada, dal manaschi e dal mantegniment dals centers chantunals da rimnada e da la dismessa da products secundars animals a quint da la finanziaziun speziala "cumbat cunter epidemias d'animals", nun che quests custs stoppian vegnir surpigliads da persunas privatas, da la vischnanca u da la confederaziun. | ||
7. Traffic cun animals, cun substanzas d'origin animal e cun auters objects
7.1. Martgads da muvel ed exposiziuns da muvel
Art. 53 Cumpetenzas da l'uffizi
Sch'igl exista in privel acut d'epidemias d'animals u il privel da derasar malsognas contagiusas è l'uffizi autorisà da disponer che martgads d'animals, martgads da muvel da maz ed exposiziuns da muvel vegnian annullads u suspendids temporarmain.
Art. 54 Exposiziuns da muvel localas e regiunalas ed occurrenzas sumegliantas
Per la preschentaziun ad exposiziuns da muvel localas ed ad occurrenzas sumegliantas, nua che mo animals da las vischnancas d'exposiziun e da las vischnancas vischinas respectivamain da la medema vallada vegnan preschentads, n'èsi per regla betg necessari d'avair cun sai ils documents d'accumpagnament e da controllar la preschentaziun.
En quest connex po l'uffizi ordinar mesiras divergentas, cunzunt per avair cun sai ils documents d'accumpagnament.
Art. 55 Custs per controllar la preschentaziun
Ils custs che resultan per controllar la preschentaziun ston vegnir surpigliads da l'organisatura u da l'organisatur.
7.2. Traffic cun animals
Art. 56 Traffic cun animals da l'exteriur
Tgi che vul alpegiar animals esters da la spezia dals chavals, dals bovs, da las nursas, da las chauras u dals portgs sin las alps grischunas, sto annunziar quai a l'uffizi avant ch'igl è previs da passar sur il cunfin.
7.3. Commerzi da muvel
Art. 57 Valaivladad da la patenta
Las patentas per il commerzi da muvel grond valan er per il commerzi da muvel manidel.
8. Protecziun dals animals
Art. 58 Obligaziuns da cooperar 1. obligaziuns d'annunzia
Las vischnancas èn obligadas d'annunziar als organs executivs chantunals cuntravenziuns cunter la legislaziun davart la protecziun dals animals sin lur territori.
Las veterinarias ed ils veterinaris, las tecnicistas ed ils tecnicists d'inseminaziun, las titularas ed ils titulars d'ina permissiun per pratitgar ulteriuras professiuns da la tgira da la sanadad dals animals, las controlladras ed ils controlladers da charn, la polizia chantunala, ils organs da surveglianza da chatscha sco er ils ulteriurs organs da la polizia d'epidemias d'animals annunzian a l'uffizi las cuntravenziuns cunter la legislaziun davart la protecziun dals animals.
Art. 59 2. obligaziun da sustegnair
Las vischnancas, las veterinarias ed ils veterinaris, las controlladras ed ils controlladers da charn, la polizia chantunala, ils organs da surveglianza da chatscha sco er ils ulteriurs organs da la polizia d'epidemias d'animals sustegnan ils organs executivs en il sectur da la protecziun dals animals.
Art. 60 Contribuziuns
Il chantun po pajar contribuziuns a la realisaziun da curs che servan a la protecziun dals animals.
Art. 61 Cumissiun per experiments cun animals 1. cumposiziun
La cumissiun per experiments cun animals sa cumpona da 5 commembras e commembers dal fatg. Duas da quellas persunas ston vegnir elegidas en enclegientscha cun la societad grischuna per la protecziun dals animals sco sias represchentantas. L'uffizi maina il secretariat.
Empè da quai po la regenza instituir ina cumissiun communabla ensemen cun auters chantuns.
Art. 62 2. cumpetenzas ed incumbensas
Ultra da las cumpetenzas e da las incumbensas numnadas en la legislaziun federala davart la protecziun dals animals cusseglia la cumissiun per experiments cun animals l'uffizi en tut las dumondas che stattan en connex cun experiments cun animals.
L'uffizi po delegar ulteriuras incumbensas ad ella.
Art. 63 Consultaziun d'organisaziuns
L'uffizi po consultar ulteriuras organisaziuns per la cussegliaziun.
9. Possess da chauns ed animals chattads
Art. 64 Possess da chauns 1. registraziun e controlla
Las vischnancas èn obligadas da registrar ils chauns en ina banca da datas che vegn inditgada da la regenza e d'actualisar permanentamain las datas. Il possess da chauns è suttamess a lur controlla.
Las vischnancas pon relaschar ulteriuras disposiziuns davart il possess da chauns.
Art. 65 2. examen da cumportament
L'uffizi è autorisà da metter in chaun sut observaziun (examen da cumportament), sch'i dat indizis per singularitads dal cumportament.
Ils custs da l'examen da cumportament e d'eventualas ulteriuras analisas van a quint da la possessura u dal possessur dal chaun, sche l'examen da cumportament mussa che l'animal è privlus per la publicitad.
Art. 66 3. mesiras
L'uffizi ordinescha las mesiras ch'èn necessarias per segirar animals privlus. El po spezialmain ordinar che:
- la possessura u il possessur d'animals stoppia frequentar curs u scolaziuns;
- la possessura u il possessur da chauns stoppia far in'assicuranza da responsabladad;
- l'animal stoppia vegnir collocà ad interim en ina chasa d'animals u en in auter institut da tegnida d'animals adattà;
- l'animal na dastgia betg vegnir scolà u utilisà per il servetsch da protecziun;
- il chaun stoppia – en territoris d'abitadi – purtar in buccarè u vegnir manà a la tschinta;
- l'animal dastgia vegnir conducì mo da tschertas persunas;
- il chaun mastgel stoppia vegnir chastrà respectivamain la chogna sterilisada senza indemnisaziun;
- l'animal vegnia exproprià senza indemnisaziun cun l'intent d'al plazzar en in auter lieu;
- l'animal stoppia vegnir mazzà senza indemnisaziun.
Ils custs da la mesira van a quint da la possessura u dal possessur d'animals.
Art. 67 Animals senza patruna u senza patrun u animals fugids
Animals senza patruna u senza patrun ed animals fugids ston vegnir prendids en salv dals organs communals e surdads a la possessura u al possessur. Las expensas per pavlar e per collocar l'animal, las expensas per retschertgas sco er tut las ulteriuras spesas ston vegnir surpigliadas da la possessura u dal possessur d'animals.
Sche la possessura u sch'il possessur d'animals na po betg vegnir eruì entaifer in termin adequat, vegn l'animal – sin ordinaziun da la vischnanca – collocà en in lieu adattà. Sche la possessura u sch'il possessur na po betg vegnir eruì, van ils custs a quint da la vischnanca.
Sche l'animal na po vegnir collocà nagliur, vegn el mazzà. La possessura u il possessur n'ha nagin dretg d'indemnisaziun.
10. Finanziaziun
Art. 68 Contribuziuns federalas e chantunalas
En tut quels cas che contribuziuns chantunalas èn la premissa per contribuziuns federalas, vala la regla ch'il chantun conceda las contribuziuns che vegnan pretendidas dad el tenor la legislaziun federala.
Art. 69 Contribuziuns chantunalas
La regenza concluda contribuziuns finanzialas ed autras mesiras da promoziun en il senn da questa lescha ed en il rom dals credits ch'èn vegnids fixads dal cussegl grond.
Ella po colliar mesiras chantunalas da promoziun e prestaziuns chantunalas da contribuziuns cun cundiziuns e pretensiuns.
Art. 70 Taxas ed indemnisaziuns 1. Obligaziun da pajar taxas
Tgi che chaschuna u tgi che ha da responsar acts uffizials tenor questa lescha, tenor las disposiziuns executivas respectivas u tenor la legislaziun federala surordinada, sto star bun per ils custs correspundents.
Art. 71 2. Controllas posteriuras a) obligaziun da pajar taxas
Sch'i vegnan constatadas mancanzas a chaschun da controllas che vegnan fatgas tenor questa lescha, tenor las disposiziuns executivas respectivas u tenor la legislaziun federala surordinada, e sch'i ston alura vegnir fatgas controllas posteriuras per constatar che las mancanzas sajan vegnidas eliminadas, ston vegnir pajadas taxas per questas controllas posteriuras.
Art. 72 b) import da las taxas
Per controllas simplas fixescha la regenza taxas pauschalas fin maximalmain 2000 francs per controlla.
11. Procedura e delegaziun d'incumbensas
Art. 73 Meds legals en ils fatgs da contribuziun
Cunter decisiuns dal departament davart contribuziuns, per las qualas i n'exista nagin dretg legal, po vegnir fatg recurs tar la regenza. Quella decida definitivamain.
Art. 74 Barat da datas
Per ademplir lur incumbensas han l'uffizi sco er l'uffizi ch'è cumpetent per l'agricultura il dretg da barattar las datas da persunas e da manaschi ch'èn avant maun tar els en il sectur da l'agricultura, da la sanadad dals animals, dals medicaments veterinars, da las victualias e da la protecziun dals animals.
Cun agid d'ina procedura d'invista pon las datas er vegnir fatgas accessiblas vicendaivlamain.
Art. 75 Delegaziun d'incumbensas
La regenza po delegar las suandantas incumbensas a terzas persunas u las liquidar en collavuraziun cun auters posts dal stadi:
- controllar fatschentas da commerzi en detagl en il senn da la legislaziun davart ils products terapeutics;
- manar bancas da datas;
- dismetter products secundars animals;
- controllar tratgas d'animals da cumpagnia, tratgas da selvaschina e tratgas d'animals d'experiment sco er negozis d'animals, affars zoologics, pensiuns d'animals, circus e curtins zoologics.
12. Disposiziuns penalas
Art. 76 Chastiabladad 1. violaziun da l'obligaziun da dumandar ina permissiun
Tgi che pratitgescha u tgi che sa recumonda senza permissiun per ina da las professiuns suttamessas a l'obligaziun da dumandar ina permissiun tenor questa lescha u tenor ils relaschs che sa basan sin quella, vegn chastià cun multa fin a 20 000 francs.
Indrizs, apparats e substanzas che servan a pratitgar ina professiun scumandada vegnan confiscads senza indemnisaziun.
Art. 76a * 2. periclitaziun tras animals
Cun ina multa vegn chastià, tgi che:
- na tegna betg a ferm en moda suffizienta in animal privlus;
- chaschuna in privel per umans u per chaussas cun provocar, cun spaventar u cun liberar senza dretg animals;
- chatscha in animal sin umans u sin auters animals;
- na retegna betg in animal che stat sut sia surveglianza d'attatgar umans u auters animals.
Sch'igl è avant maun ina cuntravenziun cunter l'alinea 1, po l'uffizi ordinar che l'animal vegnia mazzà.
Art. 77 3. ulteriuras cuntravenziuns *
Tgi che violescha sapientivamain u per negligientscha questa lescha u relaschs chantunals u communals che sa basan sin quella, vegn chastià cun multa fin a 20 000 francs.
Art. 78 Persunas giuridicas e societads
Sch'i vegn commessa ina cuntravenziun cun procurar las fatschentas d'ina persuna giuridica, d'ina societad collectiva u commanditara, d'ina firma singula u d'ina collectivitad senza persunalitad giuridica u uschiglio cun exequir fatschentas u servetschs per in'autra persuna, pon vegnir applitgadas las disposiziuns correspundentas dal dretg penal administrativ federal.
Art. 79 Surannaziun
Cuntravenziuns cunter questa lescha u cunter relaschs che sa basan sin quella suranneschan entaifer 2 onns dapi che l'act chastiabel è vegnì terminà. La surannaziun absoluta entra en vigur suenter 5 onns. Il chasti d'ina cuntravenziun surannescha en 5 onns.
Art. 80 * Cumpetenza e procedura
Surpassaments da questa lescha, da sias disposiziuns executivas sco er da la legislaziun federala surordinada respectiva vegnan giuditgads da l'autoritad administrativa chantunala cumpetenta tenor las disposiziuns davart la procedura penala davant autoritads administrativas.
13. Disposiziuns finalas
Art. 81 Aboliziun dal dretg vertent
Cun l'entrada en vigur da questa lescha vegn abolida la lescha davart ils fatgs da veterinari dals 25 da settember 1994[5].
Art. 82 Disposiziuns transitoricas
Per proceduras pendentas sto vegnir applitgà il dretg nov.
Las persunas che pratitgavan – gia durant ils ultims 3 mais avant l'entrada en vigur da questa lescha – cun u senza permissiun, legalmain e regularmain, ina professiun per la tgira da la sanadad dals animals en il chantun, han il dretg da pratitgar questa professiun er vinavant. Ellas ston dentant s'annunziar entaifer 3 mais dapi l'entrada en vigur da questa lescha tar l'uffizi e resguardar las obligaziuns da professiun e da cumportament da questa lescha.
Sch'ina persuna chala cun l'activitad ch'ella pratitgava legalmain e senza permissiun gia avant l'entrada en vigur da questa lescha, sto ella dumandar ina permissiun tenor ils artitgels 13 ss. da questa lescha, sch'ella cumenza puspè cun sia activitad.
Art. 83 Referendum, entrada en vigur
Egress
-
Tabella da las modificaziuns - tenor conclus
| Conclus | Entrada en vigur | Element | Modificaziun | Publicaziun en la CUL |
|---|---|---|---|---|
| 30-08-2007 | 01-12-2008 | relasch | emprima versiun | - |
| 16-06-2010 | 01-01-2011 | Art. 76a | integraziun | 2010, 2414 |
| 16-06-2010 | 01-01-2011 | Art. 77 | midada dal titel | 2010, 2414 |
| 16-06-2010 | 01-01-2011 | Art. 80 | revisiun totala | 2010, 2414 |
| 19-10-2011 | 01-12-2012 | Art. 32 al. 1 | midada | - |
| 19-10-2011 | 01-12-2012 | Titel 5. | midada | - |
| 19-10-2011 | 01-12-2012 | Art. 34 | revisiun totala | - |
| 19-10-2011 | 01-12-2012 | Art. 35 al. 1 | midada | - |
| 19-10-2011 | 01-12-2012 | Art. 37 | revisiun totala | - |
| 19-10-2011 | 01-12-2012 | Art. 38 | revisiun totala | - |
| 19-10-2011 | 01-12-2012 | Art. 49 al. 1 | midada | - |
| 19-10-2011 | 01-12-2012 | Art. 50 al. 1, 1. | midada | - |
| 19-10-2011 | 01-12-2012 | Art. 51 al. 1, 5. | midada | - |
| 19-10-2011 | 01-12-2012 | Art. 52 al. 1 | midada | - |
| 19-10-2011 | 01-12-2012 | Art. 52 al. 2, 10. | midada | - |
| 18-11-2014 | 01-01-2016 | Art. 31 al. 2 | midada | 2014-031 |
| 18-11-2014 | 01-01-2016 | Art. 31 al. 3 | midada | 2014-031 |
| 18-11-2014 | 01-01-2016 | Art. 35 al. 1, 1. | midada | 2014-031 |
| 18-11-2014 | 01-01-2016 | Art. 36 al. 1 | midada | 2014-031 |
Tabella da las modificaziuns - tenor element
| Element | Conclus | Entrada en vigur | Modificaziun | Publicaziun en la CUL |
|---|---|---|---|---|
| relasch | 30-08-2007 | 01-12-2008 | emprima versiun | - |
| Art. 31 al. 2 | 18-11-2014 | 01-01-2016 | midada | 2014-031 |
| Art. 31 al. 3 | 18-11-2014 | 01-01-2016 | midada | 2014-031 |
| Art. 32 al. 1 | 19-10-2011 | 01-12-2012 | midada | - |
| Titel 5. | 19-10-2011 | 01-12-2012 | midada | - |
| Art. 34 | 19-10-2011 | 01-12-2012 | revisiun totala | - |
| Art. 35 al. 1 | 19-10-2011 | 01-12-2012 | midada | - |
| Art. 35 al. 1, 1. | 18-11-2014 | 01-01-2016 | midada | 2014-031 |
| Art. 36 al. 1 | 18-11-2014 | 01-01-2016 | midada | 2014-031 |
| Art. 37 | 19-10-2011 | 01-12-2012 | revisiun totala | - |
| Art. 38 | 19-10-2011 | 01-12-2012 | revisiun totala | - |
| Art. 49 al. 1 | 19-10-2011 | 01-12-2012 | midada | - |
| Art. 50 al. 1, 1. | 19-10-2011 | 01-12-2012 | midada | - |
| Art. 51 al. 1, 5. | 19-10-2011 | 01-12-2012 | midada | - |
| Art. 52 al. 1 | 19-10-2011 | 01-12-2012 | midada | - |
| Art. 52 al. 2, 10. | 19-10-2011 | 01-12-2012 | midada | - |
| Art. 76a | 16-06-2010 | 01-01-2011 | integraziun | 2010, 2414 |
| Art. 77 | 16-06-2010 | 01-01-2011 | midada dal titel | 2010, 2414 |
| Art. 80 | 16-06-2010 | 01-01-2011 | revisiun totala | 2010, 2414 |