Cunvegna interchantunala davart l'armonisaziun da las contribuziuns da scolaziun

La cunvegna promova l'armonisaziun da las contribuziuns da scolaziun sin il stgalim secundar II e sin il stgalim terziar en tut la Svizra, en spezial:

1. fixond las premissas minimalas concernent las scolaziuns cun dretg da survegnir contribuziuns, concernent la furma, concernent l'autezza e concernent la calculaziun sco er concernent la durada dal dretg da survegnir contribuziuns;
2. definind il domicil ch'è decisiv per conceder in stipendi; e
3. dond in'attenziun speziala a la collavuraziun tranter ils chantuns da cunvegna e la confederaziun.

Cun conceder contribuziuns da scolaziun duai vegnir duvrà meglier il potenzial da furmaziun en tut la Svizra. En spezial duai:

1. vegnir promovida l'egualitad da las schanzas;
2. vegnir facilità l'access a la furmaziun;
3. vegnir sustegnida la garanzia da l'existenza durant la scolaziun;
4. vegnir garantida la libra tscherna da la scolaziun e dal lieu da scolaziun; e
5. vegnir promovida la mobilitad.

Contribuziuns da scolaziun vegnan pajadas, sche la capacitad finanziala da la persuna pertutgada, da ses geniturs e d'autras persunas che han obligaziuns legalas u sche las prestaziuns correspundentas d'autras terzas persunas na bastan betg.

Cun l'intent d'armonisar las contribuziuns da scolaziun promovan ils chantuns da cunvegna en il sectur da las contribuziuns da scolaziun la Intent da la cunvegna Finamiras da l'effect da contribuziuns da scolaziun Subsidiaritad da la prestaziun Collavuraziun

-- 1 of 9 -- 450.110 Armonisaziun da las contribuziuns da scolaziun collavuraziun sco er il barat d'infurmaziuns e d'experientschas tranter els, cun la confederaziun e cun gremis svizzers.

Ils chantuns da cunvegna prestan agid vicendaivel sin il livel da l'administraziun. II. Dretg da survegnir contribuziuns

Persunas cun dretg da survegnir contribuziuns èn:

1. persunas che han il dretg da burgais svizzer e che han lur domicil en Svizra, cun resalva da la litera b;
2. burgaisas svizras e burgais svizzers, da las qualas resp. dals quals ils geniturs vivan a l'exteriur u las qualas resp. ils quals vivan senza geniturs a l'exteriur per scolaziuns en Svizra, uschenavant ch'ellas e ch'els n'han betg il dretg da survegnir contribuziuns a lur domicil ester, e quai pervia d'ina mancanza da la cumpetenza;
3. persunas che han in dretg da burgais ester e che possedan ina permissiun da domicil u che han dapi 5 onns il dretg da viver en Svizra e che possedan ina permissiun da dimora;
4. fugitivas e fugitivs u persunas senza naziunalitad che vivan en Svizra e ch'èn renconuschidas resp. renconuschids da la Svizra;
5. burgaisas e burgais d'in stadi commember da la UE/AECL, uschenavant ch'ellas e ch'els han – tenor la cunvegna davart la libra circulaziun da persunas1 resp. tenor la cunvegna da la AECL2 tranter la confederaziun svizra ed ils stadis commembers da la UE/AECL – il medem status giuridic sco las burgaisas svizras e sco ils burgais svizzers en dumondas da stipendis e d'emprests per studis sco er burgaisas e burgais da stadis, cun ils quals igl è vegnida fatga ina cunvegna internaziunala correspundenta.

Persunas che sa trategnan en Svizra exclusivamain per far ina scolaziun n'han betg il dretg da survegnir ina contribuziun.

Ina dumonda per la concessiun da contribuziuns da scolaziun sto vegnir fatga en quel chantun, en il qual la persuna en scolaziun ha ses domicil tenor il dretg da stipendis.

Sco domicil tenor il dretg da stipendis vala:

CS 0142.112.681

CS 0.632.31 Persunas cun dretg da survegnir contribuziuns Domicil tenor il dretg da stipendis

-- 2 of 9 -- Armonisaziun da las contribuziuns da scolaziun 450.110

1. cun resalva da la litera d il domicil da dretg civil dals geniturs u la sedia da l'autoritad tutelara ch'è stada responsabla sco ultima per la persuna petenta;
2. cun resalva da la litera d per burgaisas svizras e per burgais svizzers, da las qualas resp. dals quals ils geniturs n'han betg lur domicil en Svizra u che vivan senza geniturs a l'exteriur: il chantun d'origin;
3. cun resalva da la litera d il domicil da dretg civil per fugitivas e per fugitivs maiorens e renconuschids da la Svizra e per persunas maiorennas senza naziunalitad, da las qualas ils geniturs han lur domicil a l'exteriur u las qualas èn orfens; per fugitivas e per fugitivs vala questa regla, sch'ellas e sch'els èn attribuids a la tgira dal chantun da cunvegna correspundent; sco er
4. il chantun da domicil per persunas maiorennas ch'èn – suenter la terminaziun d'ina emprima scolaziun, che permetta da pratitgar ina professiun, ed avant che cumenzar cun la scolaziun, per la quala ellas dumondan stipendis u emprests per studis – stadas domiciliadas durant almain 2 onns en quest chantun e ch'èn stadas là finanzialmain independentas grazia ad in'atgna activitad da gudogn. En cas da geniturs che han lur domicil da dretg civil en differents chantuns è decisiv il domicil da la titulara actuala u dal titular actual ubain da l'ultima titulara u da l'ultim titular da la tgira genituriala ubain, en cas da la tgira genituriala cuminaivla, il domicil da quel genitur che ha principalmain u che ha gì l'ultim la tgira da la persuna en scolaziun. Sch'ils geniturs fundan lur domicil en differents chantuns pir suenter che la persuna petenta è daventada maiorenna, è cumpetent il chantun da quel genitur, tar il qual la persuna petenta viva en emprima lingia.

En cas da plirs chantuns d'origin vala il dretg da burgais ch'è vegnì acquistà sco ultim.

Il domicil tenor il dretg da stipendis ch'è vegnì fundà ina giada resta, fin ch'in nov domicil vegn fundà.

Ina independenza finanziala da 4 onns pervia d'ina atgna activitad da gudogn correspunda ad in'emprima scolaziun terminada che permetta da pratitgar ina professiun.

Sco activitad da gudogn vala er, sch'ina persuna ha manà in'atgna chasada cun persunas minorennas u cun persunas che basegnan tgira, sch'ella ha fatg servetsch militar u servetsch civil sco er sch'ella è stada dischoccupada.

Il dretg da survegnir contribuziuns han almain las suandantas purschidas d'emprendissadis e da studis, sch'ellas èn renconuschidas tenor l'artitgel 9: Atgna activitad da gudogn Scolaziuns cun dretg da survegnir contribuziuns

-- 3 of 9 -- 450.110 Armonisaziun da las contribuziuns da scolaziun

1. la scolaziun sin il stgalim secundar II e sin il stgalim terziar ch'è pretendida per la finamira professiunala en mira;
2. las mesiras sin il stgalim secundar II e sin il stgalim terziar ch'èn obligatoricas sco preparaziun per in studi sco er passarellas e purschidas transitoricas.

Il dretg da survegnir contribuziuns finescha:

1. sin il stgalim terziar A cun in diplom da bachelor u da master che sa basa sin l'emprim;
2. sin il stgalim terziar B cun l'examen professiunal federal e cun l'examen professiunal federal superiur sco er cun il diplom d'ina scola professiunala superiura.

In studi universitar che suonda in diplom dal stgalim terziar B ha er il dretg da survegnir contribuziuns.

Scolaziuns valan sco renconuschidas, sch'ellas termineschan cun in diplom che vegn renconuschì en Svizra da la confederaziun u dals chantuns da cunvegna.

Scolaziuns che preparan per in diplom che vegn renconuschì da la confederaziun u dals chantuns pon vegnir renconuschidas dals chantuns da cunvegna.

Ils chantuns da cunvegna pon fixar per sai ulteriuras scolaziuns cun dretg da survegnir contribuziuns.

Contribuziuns da scolaziun vegnan pajadas almain per l'emprima scolaziun cun dretg da survegnir contribuziuns.

Ils chantuns da cunvegna pon pajar contribuziuns da scolaziun er per segundas scolaziuns e per furmaziuns supplementaras.

Las premissas areguard il dretg da survegnir contribuziuns ademplescha, tgi che ademplescha cumprovadamain las disposiziuns d'admissiun e da promoziun che valan per la scolaziun respectiva. III. Contribuziuns da scolaziun

Contribuziuns da scolaziun èn:

1. stipendis: prestaziuns finanzialas unicas u che sa repetan, che vegnan pajadas per la scolaziun e che na ston betg vegnir pajadas enavos; Scolaziuns renconuschidas Emprima scolaziun, segunda scolaziun, furmaziuns supplementaras Premissas areguard la scolaziun Furma da las contribuziuns da scolaziun e limita da vegliadetgna

-- 4 of 9 -- Armonisaziun da las contribuziuns da scolaziun 450.110

1. emprests da daners: prestaziuns finanzialas unicas u che sa repetan, che vegnan pajadas per la scolaziun e che ston vegnir pajadas enavos.

Ils chantuns pon fixar ina limita da vegliadetgna, fin a la quala vegnan concedids stipendis. La limita da vegliadetgna na dastga betg sutpassar 35 onns tar il cumenzament da la scolaziun.

En cas dals emprests da daners èn ils chantuns libers da fixar ina limita da vegliadetgna.

Las contribuziuns da scolaziun vegnan pajadas per la durada da la scolaziun; en cas da studis da plirs onns exista il dretg da survegnir contribuziuns fin a 2 semesters sur la durada regulara dal studi or.

Il dretg da survegnir contribuziuns da scolaziun na va betg a perder, sche la scolaziun vegn midada ina giada. La durada dal dretg da survegnir contribuziuns da scolaziun sa drizza da princip tenor la nova scolaziun. En quest connex pon ils chantuns – calculond la durada correspundenta dal dretg da survegnir contribuziuns – deducir il temp da l'emprima scolaziun.

La libra tscherna da scolaziuns renconuschidas na dastga betg vegnir restrenschida en il rom dal pajament da contribuziuns da scolaziun.

En cas da scolaziuns a l'exteriur vegni premess che las persunas en scolaziun adempleschian da princip er las cundiziuns d'admissiun per ina scolaziun equivalenta en Svizra.

Sche la scolaziun renconuschida ch'è vegnida tschernida libramain n'è betg la pli favuraivla, po vegnir fatga ina deducziun adequata. En quest connex ston però vegnir resguardads almain quels custs persunals che resultassan er en cas da la soluziun la pli favuraivla.

Las tariffas annualas maximalas per las contribuziuns da scolaziun importan:

1. per persunas en scolaziun sin il stgalim secundar II almain 12 000 francs;
2. per persunas en scolaziun sin il stgalim terziar almain 16 000 francs.

En cas da persunas en scolaziun ch'èn obligadas da procurar per il mantegniment d'in uffant s'augmentan las tariffas annualas maximalas tenor l'alinea 1 per 4 000 francs per mintga uffant.

La conferenza dals chantuns da cunvegna po adattar las tariffas maximalas a la chareschia.

Per scolaziuns sin il stgalim terziar pon stipendis vegnir remplazzads per part tras emprests da daners (splitting). En quest connex duai la part dals stipendis importar almain dus terzs da la contribuziun da scolaziun. Durada dal dretg da survegnir contribuziuns Libra tscherna da la direcziun dal studi e dal lieu da studi Tariffas maximalas per las contribuziuns da scolaziun

-- 5 of 9 -- 450.110 Armonisaziun da las contribuziuns da scolaziun

Ils chantuns èn libers da concepir las contribuziuns da scolaziun che surpassan las tariffas maximalas.

Da studis che han in concept spezial areguard il temp ed areguard il cuntegn stoi vegnir tegnì quint adequatamain en il cas singul cun pajar stipendis ed emprests da daners.

Sche la scolaziun sto vegnir absolvida sco studi a temp parzial per motivs socials, famigliars u da sanadad, sto il temp da studi che constituescha il dretg da survegnir contribuziuns vegnir prolungà correspundentamain. IV. Calculaziun da las contribuziuns

Las contribuziuns da scolaziun furman ina contribuziun al basegn finanzial da la persuna en scolaziun.

Il basegn finanzial cumpiglia ils custs ch'èn necessaris per viver e per frequentar la scolaziun, sche quests custs surpassan l'atgna prestaziun che po vegnir pretendida sco er la prestaziun che po vegnir pretendida dals geniturs, d'autras persunas che han obligaziuns legalas u da terzas persunas. Ils chantuns da cunvegna fixeschan il basegn finanzial resguardond ils suandants princips:

1. il preventiv da la persuna en scolaziun: imputabels èn ils custs da scolaziun e da viver sco er eventuals custs da locaziun. A la persuna en scolaziun poi vegnir messa a quint in'atgna prestaziun minimala. Ultra da quai pon vegnir resguardads la facultad ch'è avant maun u in eventual salari d'emprendista u d'emprendist. Concepind las atgnas prestaziuns stoi vegnir tegnì quint da la structura da la scolaziun;
2. preventiv da la famiglia: sco prestaziun che po vegnir pretendida da terzas persunas dastga vegnir resguardada maximalmain quella part da las entradas che surpassa il basegn da basa da la persuna che paja la contribuziun u da sia famiglia.

Per calcular il basegn finanzial èsi admess da far pauschalisaziuns, per fixar il basegn da basa da la famiglia na dastgan las valurs directivas ch'èn renconuschidas dal chantun respectiv betg vegnir sutpassadas.

Il basegn finanzial ch'è vegnì calculà tenor ils alineas 1 e 2 po vegnir reducì pervia d'in eventual gudogn supplementar da la persuna en scolaziun, sche la summa da las contribuziuns da scolaziun e da las ulteriuras entradas surpassa ils custs renconuschids per frequentar la scolaziun e per viver al lieu dal studi. Structura da scolaziun speziala Princips da calculaziun Calculaziun dal basegn finanzial

-- 6 of 9 -- Armonisaziun da las contribuziuns da scolaziun 450.110

I po per part vegnir desistì da metter a quint las prestaziuns che pon vegnir pretendidas dals geniturs, sche la persuna en scolaziun ha cumplenì il 25. onn da vegliadetgna e sch'ella ha terminà in'emprima scolaziun che la qualifitgescha d'exequir ina professiun e sch'ella è plinavant stada finanzialmain independenta pervia d'ina atgna activitad da gudogn durant almain 2 onns avant che cumenzar cun la nova scolaziun.

La conferenza dals chantuns da cunvegna sa cumpona d'ina represchentanza da mintga chantun che fa part da la cunvegna. Ella:

1. examinescha regularmain las tariffas maximalas per las contribuziuns da scolaziun tenor l'artitgel 15 e las adatta a la chareschia, sche quai è necessari;
2. relascha recumandaziuns per calcular las contribuziuns da scolaziun.

Per adattar las tariffas maximalas a la chareschia dovri la maioritad da dus terzs dals commembers da la conferenza dals chantuns da cunvegna.

Il secretariat general da la conferenza svizra da las directuras e dals directurs chantunals da l'educaziun publica (CDEP) è il secretariat da la cunvegna.

Il secretariat ha en spezial las suandantas incumbensas:

1. infurmar ils chantuns da cunvegna;
2. controllar ed elavurar propostas per adattar las tariffas maximalas per las contribuziuns da scolaziun sco er preparar las ulteriuras fatschentas da la conferenza dals chantuns da cunvegna; ed
3. ulteriuras incumbensas d'execuziun currentas.

Ils custs che resultan al secretariat da l'execuziun da questa cunvegna vegnan surpigliads dals chantuns da cunvegna a norma dal dumber da lur abitantas e da lur abitants.

En cas dad eventualas dispitas tranter ils chantuns da cunvegna che resultan da l'applicaziun u da l'interpretaziun da questa cunvegna vegn installada ina dretgira da cumpromiss.

Quella sa cumpona da trais commembras u commembers che vegnan designads da las partidas. Sche las partidas n'arrivan betg a sa cunvegnir davart la dretgira da cumpromiss, vegn quella designada da la suprastanza da la CDEP. Calculaziun ch'è per part independenta dals geniturs Conferenza dals chantuns da cunvegna Secretariat Instanza da cumpromiss

-- 7 of 9 -- 450.110 Armonisaziun da las contribuziuns da scolaziun

I vegnan applitgadas las disposiziuns dal concordat davart la giurisdicziun da cumpromiss dals 27 da mars 19691.

La dretgira da cumpromiss decida definitivamain. VI. Disposiziuns transitoricas e finalas

La participaziun a questa cunvegna vegn declerada envers la suprastanza da la CDEP.

L'extrada da questa cunvegna sto vegnir declerada envers la suprastanza da la CDEP. Ella entra en vigur a la fin dal terz onn chalendar che suonda la decleraziun d'extrada.

Ils chantuns da cunvegna èn obligads da far las adattaziuns dal dretg chantunal entaifer 5 onns suenter l'entrada en vigur da la cunvegna resp. ils chantuns da cunvegna che suttascrivan la cunvegna 2 onns suenter sia entrada en vigur ston far questas adattaziuns entaifer 3 onns suenter la suttascripziun.

La suprastanza da la CDEP metta en vigur la cunvegna, sche almain diesch chantuns èn sa participads.

L'artitgel 8 alinea 2 litera b vegn pir mess en vigur da la suprastanza da la CDEP, suenter ch'ina cunvegna interchantunala davart contribuziuns per la furmaziun professiunala superiura è vegnida deliberada da la radunanza plenara da la CDEP.

Sia entrada en vigur sto vegnir communitgada a la confederaziun. Berna, ils 18 da zercladur 2009 En num da la conferenza svizra da las directuras e dals directurs chantunals da l'educaziun publica La presidenta: Isabelle Chassot Il secretari general:

CS 279 Participaziun Extrada Termin da realisaziun Entrada en vigur

-- 8 of 9 -- Armonisaziun da las contribuziuns da scolaziun 450.110 Hans Ambühl

-- 9 of 9 --