Lexipedia

170.140

Urden da gestiun dal cussegl grond

(UGCG)

dals 08-12-2005 (versiun dals 01-01-2025)

Preambel

Il cussegl grond dal chantun Grischun[1],

sa basond sin l'art. 32 al. 1 da la constituziun chantunala[2] e sin l'art. 69 da la lescha davart il cussegl grond[3],

suenter avair gì invista dal rapport da la conferenza da las presidentas e dals presidents dals 19 da settember 2005,

concluda:

1. En general

Art. 1 Sessiuns 1. dumber e durada

Il cussegl grond sa raduna a las suandantas sessiuns:

  1. il glindesdi suenter la segunda dumengia dal mais da favrer (sessiun da favrer);
  2. il glindesdi suenter la terza dumengia dal mais d'avrigl (sessiun d'avrigl);
  3. il glindesdi suenter la segunda dumengia dal mais da zercladur (sessiun da zercladur);
  4. la mesemna suenter la quarta dumengia dal mais d'avust (sessiun d'avust);
  5. il glindesdi suenter la terza dumengia dal mais d'october (sessiun d'october);
  6. il glindesdi suenter l'emprima dumengia dal mais da december (sessiun da december).

Areguard las averturas da las sessiuns po la conferenza da las presidentas e dals presidents divergiar dals dis da l'emna che vegnan numnads en l'alinea 1, sche la chargia da lavur pretenda quai.

Il cussegl grond sa raduna per regla trais dis.

Il termin d'avertura da las sessiuns vegn mintgamai publitgà dal secretariat dal cussegl grond en il fegl uffizial dal chantun.

Ad eventualas ulteriuras sessiuns vegn il cussegl grond convocà a norma da l'artitgel 6 alinea 2 da la lescha davart il cussegl grond[4].

Fatschentas betg liquidadas vegnan transferidas sin la glista da fatschentas da la proxima sessiun.

Art. 2 2. desister e spustar

Sch'igl èn avant maun per ina sessiun mo paucas fatschentas betg urgentas, po vegnir desistì da convocar il cussegl grond.

En cas che firads crodan en ina sessiun, po la sessiun vegnir spustada sin ina data anteriura u posteriura d'ina emna, sche quai è necessari pervia da la glista da fatschentas.

Art. 3 3. nunparticipaziun

La nunparticipaziun ad ina sessiun sto vegnir annunziada a temp a la cumissiun regiunala, per ordinari il pli tard duas emnas avant che la sessiun cumenza. La cumissiun regiunala communitgescha a la chanzlia chantunala la participaziun da suppleantas u da suppleants il pli tard il venderdi avant l'avertura da la sessiun. Resalvads restan cas spezials. *

Art. 4 4. consegna dals documents

Il secretariat dal cussegl grond furnescha almain 20 dis avant la sesida d'avertura las missivas ed eventuals ulteriurs documents a las commembras ed als commembers dal cussegl grond ed a las suppleantas ed als suppleants. Resalvads restan cas urgents, per ils quals ina consegna dals documents entaifer quest termin n'è betg pussaivla.

Art. 5 5. avertura

La sessiun d'avust suenter la renovaziun totala dal cussegl grond vegn averta da la pli veglia da las commembras preschentas u dal pli vegl dals commembers preschents ch'èn il pli ditg en uffizi, las ulteriuras sessiuns vegnan avertas da la presidenta u dal president dal cussegl grond.

Art. 6 Procedura electorala dal presidi dal cussegl grond

L'elecziun dal presidi dal cussegl grond succeda en scrit e cun scrutini en acts electorals separads tenor il princip da la maioritad absoluta. Per eruir la maioritad absoluta na vegnan vuschs vidas e nunvalaivlas betg en consideraziun.

Ils emprims dus scrutinis èn dal tuttafatg libers. Per il terz scrutini restan en l'elecziun mo las duas candidatas u ils dus candidats cun il dumber da vuschs il pli aut. Vuschs a favur d'autras candidatas u d'auters candidats èn nunvalaivlas. En cas da paritad da las vuschs decida la sort.

Art. 7 Saramentaziun ed empermischun d'uffizi

La formulaziun dal sarament sa cloma: "Vus, sco presidenta elegida respectivamain sco president elegì dal cussegl grond (sco commembras elegidas respectivamain sco commembers elegids dal cussegl grond) engirais avant Dieu d'ademplir tut las obligaziuns da Voss uffizi tenor meglier savair e pudair". Il sarament vegn fatg cun repeter ils pleds: "Jau engir".

La formulaziun da l'empermischun sa cloma: "Vus, sco presidenta elegida respectivamain sco president elegì dal cussegl grond (sco commembras elegidas respectivamain sco commembers elegids dal cussegl grond) empermettais d'ademplir tut las obligaziuns da Voss uffizi tenor meglier savair e pudair". L'empermischun vegn fatga cun repeter ils pleds: "Jau empermet".

Art. 8 Festa da la presidenta u dal president dal cussegl grond

La festa per l'elecziun da la presidenta u dal president dal cussegl grond ha lieu l'ultim di da la sessiun d'avust.

Il chantun sa participescha cun ina contribuziun commensurada als custs da la festa.

L'autezza da la contribuziun vegn fixada periodicamain da la conferenza da las presidentas e dals presidents.

2. Organisaziun

2.1. Presidi

Art. 9 Cumpetenzas

La presidenta u il president respectivamain sco substituziun la vicepresidenta u il vicepresident ha en spezial las suandantas incumbensas e cumpetenzas:

  1. manar las tractativas dal cussegl grond, exequir la polizia da sesida e survegliar l'observanza da la lescha davart il cussegl grond[5] sco er da l'urden da gestiun;
  2. suttascriver ensemen cun la chanceliera u cun il chancelier ils conclus che sortan dal cussegl grond;
  3. survegliar ils servetschs dal cussegl grond;
  4. convocar e manar la conferenza da las presidentas e dals presidents;
  5. represchentar il cussegl grond vers anora.

Art. 10 Dumbravuschs

Las dumbravuschs ed ils dumbravuschs mainan las glistas da preschientscha e dumbran las vuschs tar votaziuns en il sectur assegnà ad ellas ed ad els.

2.2. Conferenza da las presidentas e dals presidents

Art. 11 Organisaziun, procedura e cumpetenzas

La conferenza dals presidents sa raduna sin invit e sut il presidi da la presidenta u dal president dal cussegl grond uschè savens sco che las fatschentas pretendan quai.

La chanceliera u il chancelier e la manadra u il manader dal secretariat dal cussegl grond prendan part da las sesidas cun vuschs consultativas.

En cas da paritad da las vuschs ha la u il parsura il dretg da la decisiun da tagl. Dal rest regla la conferenza independentamain la procedura tar votaziuns.

La conferenza da las presidentas e dals presidents è spezialmain cumpetenta per:

  1. coordinar la lavur dal cussegl grond, en spezial garantir la collavuraziun e l'infurmaziun da las cumissiuns;
  2. assegnar fatschentas a cumissiuns per las preparar;
  3. coordinar la correspundenza tranter il cussegl grond e la regenza;
  4. fixar la glista da tractandas;
  5. fixar las uras e la durada da las sesidas;
  6. decider davart spustar ina sessiun sin ina data anteriura u posteriura;
  7. decider davart la renunzia ad ina sessiun;
  8. fixar il termin e la durada da sessiuns extraordinarias;
  9. fixar la clav da repartiziun, tenor la quala ils mandats, ils presidis ed ils vicepresidis en las cumissiuns vegnan repartids sin las fracziuns durant la perioda d'uffizi;
  10. far propostas al cussegl grond – sin proposta da las fracziuns – areguard l'elecziun da las commembras e dals commembers sco er areguard la grondezza da las cumissiuns permanentas e temporaras;
  11. eleger las cumissiuns predeliberantas en cas urgents;
  12. cumplettar en cas urgents cumissiuns predeliberantas gia elegidas;
  13. fixar il turnus tranter las fracziuns per nominar il presidi dal cussegl grond;
  14. far propostas al cussegl grond davart la decleraziun d'urgenza da dumondas;
  15. dar liber credits a las cumissiuns per expensas extraordinarias;
  16. examinar formalmain las intervenziuns parlamentaras sco er lur eventuala assegnaziun ad in organ dal cussegl grond;
  17. decider davart dumondas d'infurmaziun e dumondas da prender invista da las actas da vart da las commembras e dals commembers dal cussegl grond suenter avair consultà la regenza;
  18. eleger trais dumbravuschs;
  19. convocar dumbravuschs spezials per exequir elecziuns;
  20. exequir occurrenzas spezialas dal cussegl grond;
  21. preparar las elecziuns tenor l'artitgel 57 da la lescha[6], nun ch'ina cumissiun saja cumpetenta;
  22. eruir la fracziun che po far valair matematicamain il dretg sin ina plazza da derschadra u da derschader a la Dretgira superiura, che sto vegnir publitgada. Ella communitgescha quest resultat a la Cumissiun per giustia e segirezza;
  23. ulteriuras fatschentas ch'il cussegl grond assegna ad ella.

2.3. Fracziuns

Art. 12 Constituziun

Las fracziuns sa constitueschan sezzas. Ellas ston communitgar en scrit ils nums da la presidenta u dal president e da la vicepresidenta u dal vicepresident.

2.4. Cumissiuns

2.4.1. En general

Art. 13 Convocaziun ed organisaziun

Las cumissiuns vegnan convocadas da la presidenta u dal president da la cumissiun. Ultra da quai po in quart da las commembras e dals commembers da la cumissiun pretender la convocaziun d'ina sesida.

Las cumissiuns elegian ina vicepresidenta u in vicepresident or da lur ravugl. Questa persuna surpiglia las incumbensas da la presidenta u dal president en cas d'impediment.

Las cumissiuns reglan independentamain il decurs da lur tractativas.

Art. 14 Abilitad da decider e votaziuns

Las cumissiuns èn ablas da decider, sche dus terzs da las commembras e dals commembers èn preschents.

La votaziun succeda avertamain. En cas da paritad da las vuschs dat la presidenta u il president la decisiun da tagl.

Las commembras ed ils commembers da la cumissiun èn obligads da votar tar las tractativas da las cumissiuns.

Art. 15 Secretariat e protocol

La direcziun dal secretariat e dal protocol per las cumissiuns è l'incumbensa dal secretariat dal cussegl grond, uschenavant che la lescha u l'ordinaziun na prevesan nagut auter.

Las cumissiuns fixeschan sezzas quant detaglià ch'il protocol duai esser; la regla è il protocol da decisiuns. Protocols davart tractativas da cumissiuns che n'èn betg suttamess al secret d'uffizi survegnan:

  1. las participantas ed ils participants da la sesida;
  2. las commembras ed ils commembers da la cumissiun;
  3. las commembras ed ils commembers da la conferenza da las presidentas e dals presidents;
  4. la regenza e la chanceliera u il chancelier;
  5. ulteriuras commembras ed ulteriurs commembers dal cussegl grond che han interess;
  6. las dretgiras chantunalas, uschenavant che lur champ d'incumbensas è cumpiglià.

Protocols davart la predeliberaziun da fatschentas dal cussegl grond survegnan ultra da quai tut las commembras e tut ils commembers dal cussegl grond, uschenavant ch'il secret d'uffizi n'impedescha betg quai.

Protocols davart las tractativas da cumissiuns ch'èn suttamessas al secret d'uffizi survegnan mo las commembras ed ils commembers da la cumissiun, la regenza e, uschenavant che lur champ d'incumbensas è cumpiglià, las dretgiras chantunalas.

Art. 16 Publicitad ed infurmaziun

Las sesidas da cumissiun n'èn betg publicas. *

Tras ina pledadra u tras in pledader che las cumissiuns nomineschan, orienteschan ellas la publicitad davart il decurs da las tractativas da cumissiuns, sche questas èn da grond interess general.

Art. 17 Cooperaziun da la regenza

Las cumissiuns èn autorisadas d'envidar a lur sesidas commembras u commembers da la regenza per dar scleriments.

Sche cumissiuns vegnan a novas enconuschientschas u propostas, dattan ellas – avant che terminar lur tractativas – la pussaivladad a la regenza da prender posiziun.

Art. 18 Rapport

La presidenta u il president da la cumissiun rapporta en il cussegl grond, sche la cumissiun na decida nagut auter.

2.4.2. Cumissiuns permanentas

Art. 19 Nominaziun e geners

Il cussegl grond ha las suandantas cumissiuns permanentas:

  1. la cumissiun da gestiun;
  2. la cumissiun da redacziun;
  3. la cumissiun per politica da stadi e strategia;
  4. la cumissiun per giustia e segirezza;
  5. la cumissiun per furmaziun e cultura;
  6. la cumissiun per sanadad e fatgs socials;
  7. la cumissiun per ambient, traffic ed energia;
  8. la cumissiun per economia e taxas.

El po nominar ulteriuras cumissiuns permanentas ed abolir cumissiuns existentas.

Sch'ina commembra u in commember d'ina cumissiun permanenta manca adina, fa il cussegl grond in'elecziun substitutiva per il rest da la perioda d'uffizi.

Art. 20 Incumbensas

A las cumissiuns permanentas tenor l'artitgel 19 alinea 1 litera c – h vegnan assegnads secturs spezials da la conferenza da las presidentas e dals presidents. Ellas han las suandantas incumbensas:

  1. exequir funcziuns d'iniziativa parlamentara en lur sectur;
  2. predeliberar las fatschentas assegnadas ad ellas da la conferenza da las presidentas e dals presidents per mauns dal cussegl grond;
  3. sa coordinar cun las cumissiuns ch'elavuran las medemas dumondas u dumondas sumegliantas.

Art. 21 Cumissiun per politica da stadi e strategia

La cumissiun per politica da stadi e strategia è cumpetenta per l'elavuraziun da las finamiras e dals princips politics surordinads dal cussegl grond.

Ella predeliberescha las planisaziuns a termin mesaun dal champ d'incumbensas e da finanzas ch'èn suttamessas da la regenza e procura per la coordinaziun da las planisaziuns.

Ella controllescha las planisaziuns a termin mesaun dal cussegl grond e da la regenza areguard l'adempliment da las finamiras fixadas ed areguard l'efficacitad da las mesiras ed è cumpetenta per far rapports e per proponer mesiras da correctura.

Art. 22 Cumissiun da gestiun 1. grondezza, incumbensas e cumpetenzas

La cumissiun da gestiun consista da 13 commembras e commembers.

La cumissiun da gestiun sco instanza per controllar l'administraziun:

  1. surveglia la gestiun da l'administraziun chantunala e da las instituziuns incaricadas cun incumbensas chantunalas;
  2. s'infurmescha posteriuramain davart l'activitad administrativa e davart l'andament da las fatschentas sco er davart las lavurs currentas;
  3. predeliberescha ulteriurs rapports per mauns dal cussegl grond;
  4. examinescha il stadi dal tractament da las incumbensas acceptadas e propona eventualmain al cussegl grond da stritgar las intervenziuns;
  5. surveglia, sch'igl è vegnì tegnì quint da sias remartgas fatgas en anteriurs rapports da gestiun;
  6. instruescha – en il senn da l'artitgel 56 da la lescha davart il cussegl grond[7] – recurs da surveglianza cunter la regenza drizzads al cussegl grond.

La cumissiun da gestiun sco instanza per controllar las finanzas:

  1. surveglia tut las finanzas dal chantun e s'occupa dal svilup da quellas a vista pli lunga;
  2. examinescha il preventiv, las dumondas da credits posteriurs ed il rapport annual;
  3. examinescha en il rom da la surveglianza suprema ils rapports da gestiun respectivamain ils quints annuals d'instituts autonoms da dretg public e d'autras instituziuns che survegnan contribuziuns considerablas dal chantun;
  4. fa in cunrapport tar il plan da finanzas;
  5. …
  6. suttametta in cunrapport a la Cumissiun per giustia e segirezza, sch'il volumen total da plazzas per las commembras ed ils commembers da la Dretgira superiura u per las commembras ed ils commembers d'ina u da pliras dretgiras regiunalas en uffizi principal duai vegnir auzà.

La cumissiun da gestiun po ultra da quai:

  1. …
  2. examinar projects e fatschentas cun consequenzas finanzialas che ston vegnir predeliberads d'autras cumissiuns e medemamain far propostas al cussegl grond.

Il cussegl grond po delegar ulteriuras incumbensas a la cumissiun da gestiun.

Disposiziuns e decisiuns da la regenza, dals departaments e dals posts da servetsch na pon ni vegnir abolidas ni vegnir midadas da la cumissiun da gestiun.

Art. 23 2. criteris da controlla

La cumissiun da gestiun:

  1. fa adatg che l'administraziun saja confurma al dretg ed a l'urden;
  2. examinescha l'efficacitad da l'administraziun chantunala sco er da lur mesiras e verifitgescha en quest connex la necessitad da leschas e d'incumbensas existentas;
  3. fa stim che las incumbensas vegnian ademplidas en moda adequata ed economica e che l'andament da l'administraziun saja effizient;
  4. controllescha, sche las decisiuns vegnan prendidas confurm a las cumpetenzas e sch'i dat avunda controllas entaifer l'administraziun.

Art. 24 3. controlla chantunala da finanzas *

La controlla chantunala da finanzas stat en contact direct cun la cumissiun da gestiun. A la cumissiun da gestiun dat ella mintga infurmaziun che serva ad exequir la surveglianza suprema.

Art. 25 4. rapport e protocols

Davart sia activitad fa la cumissiun da gestiun annualmain in rapport cun propostas al cussegl grond.

Davart fatschentas spezialmain impurtantas orientescha la cumissiun da gestiun il cussegl grond durant l'onn e fa eventualmain propostas.

La conferenza dals presidents, las commembras ed ils commembers da la regenza, il secretariat dal cussegl grond e la chanzlia chantunala survegnan per lur infurmaziun ina glista da tractandas da la sesida da la cumissiun generala.

Cun agid d'extracts dals protocols vegnan infurmads la regenza davart decisiuns da princip da la cumissiun da gestiun e las singulas scheffas u ils singuls schefs dals departaments davart fatschentas impurtantas da lur departament ch'èn vegnidas tractadas.

Art. 26 Cumissiun per giustia e segirezza 1. grondezza, incumbensas e cumpetenzas

La Cumissiun per giustia e segirezza controllescha e surveglia la gestiun da la Dretgira superiura, da la Dretgira da giustia sco er da las autoritads che stattan sut la surveglianza da la Dretgira superiura e predeliberescha lur rapports da gestiun. Ella consista dad 11 commembras e commembers. *

Per mauns dal cussegl grond predeliberescha ella cunzunt las suandantas fatschentas:

  1. dumondas da grazia;
  2. verificaziun da las elecziuns da la regenza;
  3. recurs al cussegl grond en il senn da l'artitgel 52 da la lescha davart il cussegl grond[8];
  4. recurs concernent la surveglianza giudiziala en il senn da l'artitgel 56 da la lescha davart il cussegl grond;
  5. ulteriuras fatschentas da ses sectur spezial assegnadas ad ella.

Ella prenda posiziun davart tut ils rapports e projects che pertutgan la giustia e po far propostas al cussegl grond.

Ella prenda: *

  1. posiziun per mauns da la Dretgira superiura, sche la Dretgira superiura vul auzar ils meds finanzials per las collavuraturas ed ils collavuraturs da la Dretgira superiura, da la Dretgira da giustia u da las ulteriuras autoritads giudizialas;
  2. posiziun per mauns da la Cumissiun da gestiun davart credits posteriurs da la Dretgira superiura e da la Dretgira da giustia.

Ella decida davart recurs cunter las elecziuns da la regenza.

Ella prepara las elecziuns per la Dretgira superiura sco er per la Dretgira da giustia. *

Ella controllescha che la dotaziun da la Dretgira superiura sco er da las dretgiras regiunalas saja adequata e prepara il conclus correspundent dal Cussegl grond. Sch'ella tira en consideraziun d'auzar il volumen total da plazzas per las commembras ed ils commembers da la Dretgira superiura u per las commembras ed ils commembers d'ina u da pliras dretgiras regiunalas en uffizi principal, dumonda ella in cunrapport da la Cumissiun da gestiun. *

Art. 27 2. rapport e protocols

La cumissiun per giustia e segirezza fa annualmain in rapport da sia activitad cun propostas al cussegl grond.

Davart fatschentas impurtantas orientescha la cumissiun per giustia e segirezza il cussegl grond durant l'onn e fa eventualmain propostas.

La cumissiun per giustia e segirezza po infurmar ils posts pertutgads cun agid d'extracts dals protocols davart fatschentas tractadas impurtantas.

Art. 28 Cumissiun da redacziun

La cumissiun da redacziun consista da quatter commembras e commembers.

Ad ella appartegnan ultra da quai d'uffizi la presidenta u il president dal cussegl grond e la vicepresidenta u il vicepresident dal cussegl grond.

La presidenta u il president dal cussegl grond maina las sesidas, da las qualas er las protocollistas ed ils protocollists fan part.

La cumissiun da redacziun ha l'incumbensa da:

  1. controllar ils protocols da decisiuns ed ils protocols verbals da las sesidas dal cussegl grond e decider definitivamain davart propostas da modificaziun en il senn dals artitgels 35 e 36;
  2. repassar redacziunalmain ils protocols, ils conclus ed ils relaschs;
  3. approvar ils protocols;
  4. approvar l'explicaziun al pievel.

La cumissiun da redacziun po – per sclerir fatgs dispitaivels – envidar commembers dal cussegl e da la regenza sco er collavuraturs cumpetents dal departament a lur sesidas.

2.4.3. Cumissiuns temporaras

Art. 29 Cumissiuns predeliberantas

Sin proposta da la conferenza da las presidentas e dals presidents elegia il cussegl grond las cumissiuns predeliberantas. Il liber dretg da far propostas or dal ravugl dal cussegl grond resta garantì.

Art. 30 Cumissiun d'inquisiziun parlamentara

Las disposiziuns pli detagliadas davart l'organisaziun da la cumissiun d'inquisiziun e davart l'execuziun da l'inquisiziun vegnan relaschadas dal Cussegl grond en il rom dal conclus da nominaziun. Il Cussegl grond regla cunzunt ils dretgs da procedura da las persunas pertutgadas e la posiziun da la Regenza respectivamain da la Dretgira superiura en la procedura. *

2.5. Servetschs dal cussegl grond e protocollaziun

Art. 31 Direcziun da la chanzlia

La chanceliera u il chancelier sustegna il presidi en l'administraziun da l'uffizi, procura per l'execuziun administrativa da las sessiuns e coordinescha la correspundenza cun la regenza.

Art. 32 Secretariat dal cussegl grond

Il secretariat dal cussegl grond ha en spezial las suandantas incumbensas:

  1. preparar las sessiuns;
  2. manar il secretariat dals organs directivs e da las cumissiuns;
  3. manar il protocol en il cussegl grond;
  4. rediger ils conclus dal cussegl grond;
  5. infurmar la publicitad per incumbensa dal cussegl grond.

Sco partiziun da la chanzlia chantunala è il secretariat dal cussegl grond suttamess professiunalmain als organs dal cussegl grond. *

La conferenza da las presidentas e dals presidents engascha la manadra u il manader dal secretariat dal cussegl grond sco er las ulteriuras collavuraturas ed ils ulteriurs collavuraturs, la cumissiun da gestiun sia secretaria u ses secretari. La chanceliera u il chancelier ha il dretg da far propostas. *

Art. 33 Ulteriurs servetschs

La chanzlia chantunala metta cunzunt a disposiziun ils suandants ulteriurs servetschs:

  1. servetsch da saltera u da salter per servir il cussegl grond e ses organs;
  2. servetsch da translaziuns;
  3. servetsch d'infurmaziun;
  4. funcziunament e mantegniment dals indrizs dad EED;
  5. interpretaziun simultana da las debattas dal Cussegl grond.

Art. 34 Redacziun

Conclus dal cussegl grond redigids vegnan sutsegnads da la presidenta u dal president dal cussegl grond e da la chanceliera u dal chancelier u da lur substituziuns.

Art. 35 Protocol da decisiuns

Il protocol da decisiuns da las tractativas dal cussegl grond vegn fatg per tudestg e cuntegna:

  1. il num da la u dal parsura, il dumber da las commembras e dals commembers dal cussegl grond preschents ed ils nums da las commembras e dals commembers dal cussegl grond absents;
  2. ils objects da tractativa, il text cumplain da las propostas messas en votaziun ed ils resultats da votaziuns e d'elecziuns;
  3. las intervenziuns parlamentaras inoltradas;
  4. tut ils conclus e relaschs.

El vegn sutsegnà da la presidenta u dal president e da la protocollista u dal protocollist.

En la segunda sesida suenter questa vegn il protocol da decisiuns exponì per prender invista. Davart propostas da correctura e davart l'approvaziun formala dal protocol da decisiuns decida la cumissiun da redacziun.

Art. 36 Protocol verbal

Las tractativas dal cussegl grond vegnan ultra da quai registradas sin in portatun e nudadas en scrit en in protocol verbal. *

Il protocol verbal è exponì 20 dis suenter la fin da la sessiun per las commembras e per ils commembers dal cussegl grond en il secretariat dal cussegl grond per prender invista. Sin dumonda vegn tramess in extract dal protocol. Cun l'exposiziun dal protocol survegnan las commembras ed ils commembers da la regenza in extract dal protocol davart quellas fatschentas ch'els han sez represchentà davant il cussegl grond.

Davart propostas da correctura e davart l'approvaziun formala dal protocol verbal decida la cumissiun da redacziun.

2.6. Indemnisaziun da las commembras e dals commembers dal cussegl grond e da las fracziuns

2.6.1. Commembras e commembers dal cussegl grond

Art. 37 Schurnada

Las commembras ed ils commembers dal cussegl grond han il dretg d'ina schurnada da 300 francs per mintga di da lur preschientscha a sesidas. La schurnada indemnisescha la preschientscha a sesidas sco er la lavur ch'ina commembra u in commember dal cussegl grond impunda ordaifer la sessiun ed ordaifer las sesidas per la preparaziun e per l'elavuraziun posteriura al domicil, al lieu da sia occupaziun professiunala principala u en in auter lieu. *

La presidenta u il president dal cussegl grond survegn ultra da quai in supplement presidial e da represchentaziun unic da 12 000 francs, la vicepresidenta u il vicepresident dal cussegl grond in supplement da represchentaziun unic da 4000 francs.

Art. 38 Indemnisaziun da pasts e da pernottaziun

Las commembras ed ils commembers dal cussegl grond survegnan per mintga di da sesida a Cuira ina indemnisaziun da pasts da 60 francs ed en cas d'ina pernottaziun ina indemnisaziun supplementara da 150 francs.

L'indemnisaziun da pernottaziun croda per commembras e per commembers che abiteschan en in conturn da 25 kilometers da viadi.

… *

Sco lieu da domicil vala quella vischnanca, nua ch'ils documents da legitimaziun èn deponids.

La presidenta u il president dal cussegl grond e la vicepresidenta u il vicepresident dal cussegl grond han il dretg d'indemnisaziun da spesas effectivas che resultan ad ella u ad el tras las obligaziuns da represchentaziun.

Art. 39 Cas spezials

Durant la durada da la sessiun vegnan pajadas las indemnisaziuns tenor l'artitgel 37 alinea 1 e l'artitgel 38 er per las dumengias ed ils firads.

Sch'ina commembra u in commember dal cussegl grond vegn clamà durant la sessiun a sesidas cun dretg da schurnada da vart dal chantun, ma che na tutgan betg tar il champ d'activitads dal cussegl grond, vegn pajada la schurnada mo ina giada, en cas da schurnadas differentas per la tariffa pli auta. Questa regulaziun vala er per l'indemnisaziun da viadi.

Art. 40 Indemnisaziun dals custs da viadi e dal temp da viadi

Per ils viadis a las sesidas dal cussegl grond survegn mintga commembra e commember dal cussegl grond ina indemnisaziun dals custs da viadi da 70 raps per kilometer da via per la distanza davent dal domicil al lieu da la sesida ed enavos. *

Ultra da l'indemnisaziun dals custs da viadi tenor l'alinea 1 survegnan las commembras ed ils commembers dal cussegl grond ina indemnisaziun dal temp da viadi en la medema autezza. *

Tgi che viagescha sco passagiera u passagier en ina cuminanza da viadi survegn ina indemnisaziun dal temp da viadi en l'autezza da l'indemnisaziun per kilometer tenor l'alinea 1. *

Art. 40a * Pauschala per l'informatica

Las commembras ed ils commembers dal Cussegl grond survegnan ina indemnisaziun pauschala da 300 francs per onn d'uffizi sco contribuziun a lur expensas d'informatica.

2.6.2. Cumissiuns

Art. 41 Schurnada ed indemnisaziun da spesas 1. en general

Las commembras ed ils commembers da las cumissiuns dal cussegl grond survegnan per lur preschientscha a sesidas, che n'han betg lieu durant la sessiun, las medemas schurnadas, indemnisaziuns da spesas, dals custs da viadi e dal temp da viadi sco las commembras ed ils commembers dal cussegl grond durant la sessiun. Las presidentas ed ils presidents da las cumissiuns permanentas survegnan ultra da quai 1000 francs per onn d'uffizi sco supplement presidial. *

Per la participaziun a sesidas da cumissiun ordaifer la sessiun importa l'indemnisaziun da spesas 60 francs. Sch'il lieu da domicil na po betg vegnir cuntanschì cun ils meds da transport publics suenter la fin da la sesida da cumissiun, importa l'indemnisaziun da spesas 210 francs. Il medem vala sch'ina commembra u in commember dal cussegl grond na po betg cumparair a temp ad ina sesida da cumissiun, en cas ch'ella u el dovra ils meds da transport publics.

… *

La conferenza da las presidentas e dals presidents po conceder excepziunalmain ina indemnisaziun supplementara a presidentas u a presidents da cumissiuns u er ad autras commembras u ad auters commembers da cumissiuns, sch'ellas u els vegnan engrevgiads extraordinariamain.

Art. 41a * 2. cumissiun da redacziun

Per lur preschientscha a las sesidas che han lieu ordaifer las sessiuns survegnan las commembras ed ils commembers da la cumissiun da redacziun dal cussegl grond ina schurnada da 600 francs.

Art. 42 3. cumissiun da gestiun *

Las commembras ed ils commembers da la cumissiun da gestiun ch'èn preschents ad almain dus terzs da las sesidas d'in onn d'uffizi han ultra da quai il dretg d'in fixum da 4000 francs per onn d'uffizi. La presidenta u il president survegn ultra da quai 1000 francs per onn d'uffizi sco supplement presidial.

Areguard l'indemnisaziun da spesas e da viadi tar sesidas è applitgabla la reglamentaziun che vala per autras cumissiuns. Exceptadas da quai èn visitas ocularas ed inspecziuns, per las qualas vegnan indemnisadas las spesas effectivas.

2.6.3. Fracziuns

Art. 43 Indemnisaziuns

Per la participaziun a sesidas da fracziun che han lieu ordaifer la sessiun vegnan pajadas a las commembras ed als commembers dal cussegl grond las medemas schurnadas, indemnisaziuns da spesas, dals custs da viadi e dal temp da viadi sco per la participaziun a sesidas da cumissiun ordaifer la sessiun (art. 41), dentant maximalmain per duas sesidas per sessiun. La presidenta u il president da la fracziun trametta la glista da preschientscha al departament da finanzas e vischnancas. *

Per sustegnair lur activitad parlamentara survegnan las fracziuns ultra da quai mintg'onn ina indemnisaziun da basa da 12 000 francs ed ina indemnisaziun da 500 francs per mintga commembra e commember da la fracziun. Il dretg da l'indemnisaziun da 500 francs han er quellas commembras e quels commembers dal cussegl grond che n'appartegnan betg ad ina fracziun. *

3. Urden general da procedura

3.1. Disposiziuns generalas

Art. 44 Lieu ed uras da las sesidas

Il cussegl grond sa raduna per ordinari en la citad da Cuira.

L'avantmezdi da l'emprim di da la sessiun stat per ordinari a disposiziun per sesidas da las fracziuns.

Las sesidas dal cussegl grond duran per regla:

  1. l'avantmezdi da las 8.15 fin las 12.00;
  2. il suentermezdi da las 14.00 fin las 18.00.

Tut tenor la glista da las fatschentas pon vegnir prolungadas las sesidas dal suentermezdi e fatgas sesidas da la saira.

Art. 45 Obligaziun da preschientscha

La preschientscha da las commembras e dals commembers dal cussegl grond vegn registrada al cumenzament da mintga sesida cun inscriver en la glista da preschientscha. Quella vegn serrada in'ura suenter il cumenzament da la sesida.

Commembras e commembers dal cussegl grond che n'èn betg preschents fin alura, perdan lur indemnisaziun da sesida, nun ch'els hajan annunzià ordavant lur absenza tar la presidenta u tar il president dal cussegl grond cun inditgar ils motivs. L'indemnisaziun da sesida perda er quella u quel ch'è absent l'entir di.

Sch'ina commembra u in commember è frequentamain absent durant las sesidas senza annunzia motivada, decida la conferenza da las presidentas e dals presidents suenter avair admonì ina giada davart il dretg sin il pajament da la schurnada. En cas da malsogna durant la sesida na scada il dretg da schurnada betg.

Art. 46 Vestgadira

Las commembras ed ils commembers dal cussegl grond han da purtar vestgadira correcta a las sesidas, la quala respecta la dignitad dal parlament.

Art. 46a * Titulaziun

Ina giada per di da sesida vegn pronunziada ina curta titulaziun formala.

Art. 47 Publicitad e medias

A las audituras ed als auditurs stat averta la tribuna. Ellas ed els ston star quiets e tralaschar mintga manifestaziun d'applaus u da dischapprovaziun. Sch'ellas ed els n'observan betg l'admoniziun da la presidenta u dal president da star quiet, po quella u quel laschar rumir la tribuna.

A las represchentantas ed als represchentants da las medias vegn inditgada ina plazza speziala. I n'è betg permess d'entrar en sala senza la permissiun da la presidenta u dal president.

Fotografias e registraziuns en la sala da sesida, en ils corridors u sin la tribuna èn permessas mo cun ina permissiun da la presidenta u dal president.

Igl è scumandà da distribuir material da propaganda, da prender cun sai e da plazzar placats e da rimnar suttascripziuns en la sala da sesida, en ils corridors u sin la tribuna.

Art. 48 Urden dal di

A la fin da mintga sesida ha la presidenta u il president – uschenavant sco pussaivel – da communitgar al cussegl grond l'urden dal di da la proxima sesida.

3.2. Tractativa

3.2.1. Andament da la procedura

Art. 49 Entrada

Tar projects da leschas tracta il cussegl grond l'emprim la dumonda d'entrar en la materia. Sch'i na dat naginas propostas motivadas da la regenza u – tar projects davart propostas da prender in conclus direct e davart iniziativas parlamentaras – da la cumissiun predeliberanta cumpetenta, po l'entrada en la materia vegnir concludida mo cun ina maioritad da dus terzs.

Art. 50 Tractativa detagliada

Sch'i vegn concludì d'entrar en la materia, passa il cussegl grond a la tractativa d'artitgel per artitgel u da part per part. Ina prelecziun n'ha per ordinari betg lieu.

Art. 51 Revegnir

Suenter la finiziun da la tractativa detagliada po mintga commembra e commember proponer da revegnir a singuls artitgels u a singulas parts. Ina curta motivaziun da la proposta da revegnir ed ina cuntraproposta è permessa; il cussegl grond decida senza ulteriura discussiun. Sch'el accepta la proposta, vegnan l'artitgel u la part en dumonda tractads anc ina giada.

Art. 52 Segunda lectura

Avant la votaziun finala davart in project da lescha sto la presidenta u il president preschentar al cussegl grond la dumonda, sch'i haja da succeder ina segunda lectura. Ina segunda lectura po vegnir concludida sin dumonda er tar ordinaziuns. Tar projects impurtants examinescha la cumissiun predeliberanta d'uffizi la dumonda d'ina segunda lectura e fa proposta al cussegl grond.

3.2.2. Propostas

Art. 53 Furma

Tut las propostas ston vegnir fatgas a bucca e ston – sin giavisch – vegnir inoltradas en scrit a la presidenta u al president dal cussegl grond, a la presidenta u al president da la cumissiun ed a la represchentanta u al represchentant da la regenza.

Propostas impurtantas tar projects da leschas u d'ordinaziuns duain vegnir inoltradas a la presidenta u al president da la cumissiun avant la tractativa en la cumissiun. La proponenta u il proponent po vegnir envidà a la sesida da cumissiun per motivar sia proposta.

Sche talas propostas vegnan fatgas durant la tractativa en il cussegl grond, po la cumissiun pretender che quellas vegnian assegnadas ad ella per la predeliberaziun.

3.2.3. Votums

Art. 54 Discussiun

La presidenta u il president avra la discussiun avant mintga votaziun davart l'object suttamess. Avant l'avertura da la discussiun generala dat ella u el il pled a las rapportadras ed als rapportaders sco er a las commembras ed als commembers da la cumissiun. En la discussiun generala che suonda vegn il pled surdà en quella successiun, en la quala il pled è vegnì dumandà. In'excepziun da quai ha mo lieu a favur da rapportadras u da rapportaders e da commembras u da commembers da la regenza.

Sche la presidenta u il president dal cussegl grond vul sa participar a la discussiun, surdat ella u el il presidi a la vicepresidenta u al vicepresident.

Art. 55 Obligaziun da creanza

Tar tut la libertad da discussiun ha la pledadra u il pledader da s'abstegnair da tuttas expressiuns offendentas. In eventual surpassament da questa prescripziun duai vegnir admonì immediatamain da la presidenta u dal president (clom a l'urden).

Sch'ina pledadra u in pledader cuntrafa a l'admoniziun da la presidenta u dal president da pledar davart la fatschenta u sch'ella u el sa fa repetidamain culpaivel d'ina violaziun da la creanza parlamentara, po la presidenta u il president privar ella u el dal pled.

Sche la pledadra u il pledader protesta cunter la privaziun dal pled, decida il cussegl grond. En cas da renitenza e da conduita maldeschenta cuntinuada po il cussegl grond excluder ina commembra u in commember da la sesida cun dus terzs da las vuschs.

Art. 56 Durada dal pled

Cun excepziun da las referentas e dals referents da la cumissiun e da la represchentanta u dal represchentant da la regenza na dastga ina pledadra u in pledader per ordinari betg discurrer pli ditg che diesch minutas e pli che duas giadas davart il medem puntg da discussiun.

Sch'i vegn pretendì da finir la discussiun, sto vegnir votà davart quai senza ulteriura discussiun. Sch'il cussegl grond approvescha quai cun ina maioritad da dus terzs, survegnan il pled mo anc pledadras e pledaders gia annunziads e las commembras ed ils commembers da la regenza. L'artitgel 57 resta resalvà.

Excepziuns da las restricziuns numnadas en l'alinea 1 po il cussegl grond concluder cun ina maioritad da dus terzs.

Las disposiziuns da quest artitgel na valan betg per il tractament da recurs.

Igl è adina permess da dumandar il pled per pretender l'observaziun da l'urden da gestiun, per far propostas davart l'urden u per respunder ad ina remartga persunala.

Art. 57 Pled final

Sche la discussiun è a fin, ha la referenta u il referent da la cumissiun u, sche la discussiun n'è betg unanima, l'emprim la represchentanta u il represchentant da la minoritad ed alura la represchentanta u il represchentant da la maioritad il dretg dal pled final.

Art. 58 Debatta organisada

Sin proposta da la conferenza da las presidentas e dals presidents po il cussegl grond restrenscher la debatta ed ils votums per tractar ina fatschenta.

Art. 58a * Interpretaziun simultana

Ils votums tudestgs, rumantschs e talians vegnan per regla interpretads simultanamain en tudestg ed en talian.

Eventuals sbagls u ina interrupziun parziala u totala da l'interpretaziun simultana n'han naginas consequenzas giuridicas per las chaussas che ston vegnir concludidas.

3.3. Votaziuns

Art. 59 Introducziun

Avant la votaziun communitgescha la presidenta u il president al cussegl grond verbalmain las propostas fatgas ed ordinescha en tge moda ch'i duai vegnir votà. Objecziuns cunter quai liquidescha il cussegl grond immediatamain.

Art. 60 Pliras propostas

Davart subpropostas da midada sto vegnir votà avant las propostas da midada e davart questas avant las propostas principalas

Sch'igl èn avant maun dapli che duas propostas principalas, vegn votà a medem temp davart quellas. Mintga commembra e mintga commember dastga votar mo per ina da quellas. Sche naginas da quellas propostas n'han cuntanschì la maioritad absoluta da las vuschs, sto vegnir votà tgenina da quellas propostas, che ha survegnì las pli paucas vuschs, che sto crudar. Alura vegn la medema procedura applitgada per las propostas restantas, fin ch'ina obtegna la maioritad absoluta.

Tgi che ha votà per ina subproposta da midada, n'è betg obligà da votar er per la proposta da midada; gist uschè pauc oblighescha il consentiment a la proposta da midada d'affirmar la proposta principala.

Art. 61 Propostas cumponidas

Tar propostas cumponidas sto vegnir votà separadamain davart las singulas parts. Sch'ina dumonda da votaziun po vegnir dividida, ha quai da succeder, sch'ina commembra u in commember pretenda quai.

Art. 62 Votaziun tar fatschentas 1. en general *

Durant las votaziuns ston las commembras ed ils commembers dal cussegl grond esser en lur plazzas. Quintar quintan mo las vuschs che vegnan dadas en l'atgna plazza. *

La votaziun ha lieu avertamain e cun il sistem da votaziun electronic. Sch'il sistem è defect ed en cas spezials po la votaziun avair lieu cun s'auzar. *

Las commembras ed ils commembers dal cussegl grond ston dar giu lur vusch (gea u na) u s'abstegnair da lur vusch. *

En chaussas da grazia u sche 25 commembras e commembers dal cussegl grond acceptan ina dumonda correspundenta, ha la votaziun lieu en scrit e tras scrutini. *

Davart propostas incontestadas na vegni betg votà. *

La presidenta u il president dal cussegl grond communitgescha il resultat da la votaziun. *

… *

Art. 62a * 2. votaziun electronica

Il sistem da votaziun electronic dumbra ed arcuna a chaschun da mintga votaziun las vuschs dadas sco er las abstenziuns. Il cumportament da votaziun da las commembras e dals commembers dal cussegl grond sco er il resultat vegnan mussads sin tavlas d'infurmaziun.

Ils resultats da las votaziuns vegnan arcunads sin glistas da nums. Questas glistas da nums vegnan publitgadas sin la pagina d'internet dal chantun. *

Art. 62b * 3. votaziun cun s'auzar

En cas da votaziuns avertas cun s'auzar erueschan las dumbravuschs ed ils dumbravuschs ils resultats da las votaziuns ed annunzian quels a la protocollista u al protocollist per mauns da la presidenta u dal president dal cussegl grond.

Art. 63 Decisiun da tagl

La presidenta u il president prenda part da la votaziun. En cas da paritad da las vuschs decida ella u el, e quai senza resguardar sia vusch gia dada.

3.4. Reponderaziun

Art. 64 Procedura

Conclus dal cussegl grond pon vegnir reponderads mo en la sessiun, en la quala els en vegnids tractads.

En la reponderaziun sto vegnir entrà, sch'ella vegn concludida cun ina maioritad da dus terzs da las votantas e dals votants. Per la votaziun davart la proposta materiala basta la maioritad da las vuschs, sch'i n'exista naginas autras prescripziuns.

Tar conclus davart l'urden da gestiun basta la maioritad simpla

Conclus dal cussegl grond, per ils quals ina reponderaziun è exclusa tenor l'alinea 1, pon vegnir midads mo sin la via da la procedura da legislaziun ordinaria.

4. Objects da tractativa

4.1. Intervenziuns parlamentaras

4.1.1. En general

Art. 65 Inoltraziun e refusaziun

Commembras e commembers dal cussegl grond, fracziuns e cumissiuns pon inoltrar intervenziuns parlamentaras a la presidenta u al president dal cussegl grond. Questas ston vegnir munidas cun ina proposta e cun ina curta motivaziun. La presidenta u il president dal cussegl grond las communitgescha al cussegl grond en la medema sesida.

La conferenza da las presidentas e dals presidents examinescha las intervenziuns parlamentaras inoltradas areguard la furma; ella po consultar la regenza per quest intent. Ella las refusa, sche:

  1. ellas n'han betg la dretga furma;
  2. l'object da l'intervenziun è gia vegnì tractà ina giada en la perioda da legislatura currenta e sch'ils fatgs n'èn betg sa midads en il fratemp;
  3. la dumonda na po betg esser object d'ina intervenziun.

Sche la refusaziun na vegn betg acceptada, decida il cussegl grond definitivamain.

Art. 66 Tractament urgent

Dumondas pon vegnir decleradas dal cussegl grond sco urgentas, sch'ellas vegnan inoltradas il pli tard a la sesida d'avertura d'ina sessiun.

Sche l'urgenza è concludida, vegn la dumonda tractada en la medema sessiun.

4.1.2. Incumbensa

Art. 67 Tractament

La regenza fa in rapport en scrit e fa ina proposta tar l'incumbensa al cussegl grond il pli tard en la segunda sessiun suenter l'inoltraziun.

La regenza po proponer d'acceptar cumplainamain u parzialmain ina incumbensa, da la midar, stritgar u refusar.

Il text da l'incumbensa po vegnir midà sin dumonda or dal ravugl dal cussegl grond u da la regenza.

Cun decisiun da maioritad pon las sutsegnadras ed ils sutsegnaders:

  1. retrair l'incumbensa fin a la terminaziun da las tractativas en il cussegl grond;
  2. pretender ch'il text original da l'incumbensa vegnia cumpareglià en ina votaziun cun in text eventualmain midà. Suenter è ina retratga da l'incumbensa exclusa en quest cas.

Per che las sutsegnadras ed ils sutsegnaders sa possian far in'opiniun, po il tractament en il cussegl grond vegnir interrut.

Art. 68 Cussegliaziun

Ina discussiun ha lieu mo, sch'ina incumbensa vegn cumbattida da la regenza u or dal ravugl dal cussegl grond u sche la discussiun vegn concludida dal cussegl grond. Confurm al senn valan en quest cas las reglas generalas davart la durada dal pled.

Sch'i dat in connex objectiv cun ina fatschenta pendenta, pon incumbensas respundidas vegnir tractadas il medem mument.

Sch'ina incumbensa è exequida il mument da la tractativa en il cussegl grond, po l'incumbensa – cun l'acceptaziun – vegnir stritgada sco ademplida.

A la fin da la tractativa concluda il cussegl grond, sche l'intervenziun duai vegnir assegnada a la regenza u sch'ella duai vegnir refusada.

Art. 69 * Rapportar, stritgar e liquidar

La regenza preschenta a la cumissiun da gestiun mintgamai la primavaira ina glista da las incumbensas surdadas ad ella, ma betg anc liquidadas. Davart mintga incumbensa betg anc liquidada, ch'è gia vegnida acceptada avant pli che 2 onns avant il di da referenza da la glista, cuntegna questa glista indicaziuns davart il stadi actual e davart la liquidaziun previsa. En il rom d'in rapport davart la lavur da finanzas e da surveglianza propona la cumissiun da gestiun dad eventualmain stritgar incumbensas. Sch'in project da la regenza sa basa sin ina incumbensa, fa la regenza la proposta d'al stritgar gia en la missiva.

4.1.3. Dumonda

Art. 70 Procedura

La regenza respunda las dumondas en scrit il pli tard en la segunda sessiun suenter l'inoltraziun.

La persuna che ha dumandà po declerar ch'ella saja cuntentada, parzialmain cuntentada u betg cuntentada da la resposta. Questa decleraziun po vegnir explitgada en ina posiziun da maximalmain quatter minutas.

Ina discussiun ha lieu mo, sch'ella vegn concludida dal cussegl grond. Confurm al senn valan en quest cas las reglas generalas davart la limitaziun da la durada dal pled.

4.1.4. Ura da dumondas

Art. 71 Procedura

Durant mintga sessiun ha lieu in'ura da dumondas.

Dumondas a la regenza ston vegnir inoltradas en scrit al secretariat dal cussegl grond fin il pli tard in'emna avant il cumenzament da la sessiun. Il secretariat dal cussegl grond las trametta vinavant a la regenza. Las dumondas inoltradas vegnan repartidas al cussegl grond al cumenzament da la sessiun. Ina prelecziun en il cussegl grond na vegn betg fatga. *

La regenza respunda a bucca en la medema sessiun. Dumandar anc ina unica giada è permess.

4.1.5. Proposta da prender in conclus direct

Art. 72 Procedura

Il cussegl grond decida en ina proxima sesida suenter l'inoltraziun d'ina proposta da prender in conclus direct, sche questa duai vegnir declerada per impurtanta e sch'ina cumissiun duai vegnir incumbensada cun la predeliberaziun.

Sch'ina cumissiun vegn incumbensada, fixescha il cussegl grond in termin, entaifer il qual la cumissiun sto rapportar e far proposta.

Las propostas da prender in conclus direct ston vegnir assegnadas a la regenza per prender posiziun. Il cussegl grond po fixar in termin per la posiziun da la regenza.

4.1.6. Iniziativa parlamentara

Art. 73 Inoltraziun ed acceptaziun

Iniziativas parlamentaras vegnan inoltradas en scrit.

Ellas ston vegnir munidas cun ina motivaziun e vegnan rendidas enconuschentas a tut las commembras ed a tut ils commembers dal cussegl grond suenter l'inoltraziun.

Suenter avair consultà la regenza refusa la conferenza da las presidentas e dals presidents ina iniziativa parlamentara, sche:

  1. quella sa referescha ad in object ch'è gia pendent sco fatschenta dal cussegl grond;
  2. l'object vegn preparà da la regenza sco project e preschentà entaifer in mez onn al cussegl grond.

Sche la refusaziun na vegn betg acceptada, decida il cussegl grond definitivamain.

Suenter la tractativa eruescha la presidenta u il president dal cussegl grond tras votaziun, sche l'iniziativa parlamentara vegn declerada sco relevanta da la maioritad da las commembras e dals commembers dal cussegl grond ch'èn preschents. Sche quai è il cas, vegn l'iniziativa assegnada ad ina cumissiun per la predeliberaziun. *

Art. 74 Predeliberaziun en la cumissiun

La cumissiun:

  1. tracta il sboz inoltrà. Ella po proponer midadas u sbozzar ina cuntraproposta;
  2. po clamar il departament cumpetent per cooperar tar la preparaziun, però resta la regenza libra per sia posiziun;
  3. suttametta il resultat da sias tractativas a la regenza ed eventualmain a circuls interessads, per che quels possian prender posiziun;
  4. assegna la fatschenta fin il pli tard dus onns suenter l'inoltraziun cun in rapport ed ina proposta al cussegl grond.

Art. 75 Tractament en il cussegl grond

Il cussegl grond tracta il sboz e las propostas da la cumissiun sco in project da la regenza.

4.2. Elecziuns

Art. 76 Preparaziun da las elecziuns

La conferenza da las presidentas e dals presidents fa ils scleriments necessaris per occupar ils uffizis tenor l'artitgel 36 cifras 3 e 4 da la constituziun chantunala[9].

Propostas ston per regla vegnir inoltradas en scrit a la conferenza fin il pli tard dus mais avant l'elecziun. Sco documents ston vegnir agiuntads in curs da la vita da la persuna che candidescha sco er indicaziuns davart la scolaziun, davart la professiun e davart la qualificaziun specifica per l'uffizi che sto vegnir occupà.

La conferenza da las presidentas e dals presidents è obligada da far in maletg da las pretensiuns da l'uffizi che sto vegnir occupà sco er da la persuna da las candidatas e dals candidats cun far sezza retschertgas, interrogaziuns e cun procurar documents.

Avant las elecziuns declera ina pledadra u in pledader da la conferenza en il plenum il resultat da l'examinaziun senza far recumandaziuns per l'elecziun.

Art. 77 Maioritad valaivla

L'elecziun succeda tenor il princip da la maioritad absoluta.

Sche la maioritad absoluta na vegn cuntanschida da naginas candidatas u da nagins candidats u sch'ella vegn cuntanschida da damain candidatas u candidats che quai ch'i ston vegnir elegids, ha lieu in segund scrutini liber. En quel decida la maioritad relativa.

En cas da paritad da las vuschs eruescha la presidenta u il president dal cussegl grond la persuna elegida cun trair la sort.

Art. 78 Elecziun

Las commembras ed ils commembers dal cussegl grond ston emplenir sezs ils cedels electorals e surdar quels persunalmain a las dumbravuschs u als dumbravuschs.

Art. 79 Pliras elecziuns

Sch'i vegnan fatgas differentas elecziuns il medem mument e sch'i n'èn betg proponids dapli candidatas e dapli candidats che quai ch'i ston vegnir occupads mandats, fa il cussegl grond las elecziuns en in act electoral.

Ils cedels electorals per las elecziuns che ston vegnir fatgas il medem mument vegnan distribuids e rimnads communablamain.

La calculaziun da la maioritad absoluta succeda separadamain per mintga elecziun.

Art. 80 Dretg applitgabel

Dumondas che n'èn betg regladas en l'urden da gestiun dal cussegl grond vegnan giuditgadas confurm al senn tenor las disposiziuns da la lescha davart ils dretgs politics en il chantun Grischun[10].

Art. 81 Dumbravuschs e communicaziun dals resultats

La conferenza da las presidentas e dals presidents engascha dumbravuschs spezials per eruir ils resultats da las elecziuns.

L'elecziun respectivamain la reelecziun sto vegnir communitgada a las persunas elegidas en scrit, premess ch'ellas u els na sajan betg commembras u commembers da la regenza u dal cussegl grond.

4.3. Saramentaziun, empermischun d'uffizi

Art. 82 Commembras e commembers da la regenza

Davant il cussegl grond radunà fa la presidenta u il president dal cussegl grond la saramentaziun u l'empermischun d'uffizi da las commembras e dals commembers da la regenza nov elegids.

Il cuntegn dal sarament sa cloma: "Vus, sco commembra elegida / commember elegì da la regenza, engirais avant Dieu d'ademplir tut las incumbensas da Voss uffizi tenor meglier savair e pudair". Ils pleds dal sarament: "Jau engir".

Il cuntegn da l'empermischun sa cloma: "Vus, sco commembras elegidas respectivamain commembers elegids da la regenza, empermettais d'ademplir tut las obligaziuns da Voss uffizi tenor meglier savair e pudair". Ils pleds da l'empermischun: "Jau empermet".

Art. 83 Commembras e commembers da la Dretgira superiura e da la Dretgira da giustia *

Las commembras ed ils commembers da la Dretgira superiura e da la Dretgira da giustia fan il sarament prescrit u l'empermischun prescritta davant il Cussegl grond. *

Art. 84 Excepziuns

Sch'ina commembra u in commember da las autoritads che sto far ses sarament u sia empermischun davant il cussegl grond na po betg arrivar, vegn la presidenta u il president dal cussegl grond a far la saramentaziun u l'empermischun d'uffizi davant questa autoritad tar l'entrada en uffizi.

5. Disposiziuns finalas

Art. 85 Aboliziun dal dretg vertent

Cun l'entrada en vigur da quest urden da gestiun vegnan abolids ils suandants relaschs:

1. urden da gestiun dal cussegl grond dals 29 da matg 1956[11];
2. ordinaziun davart l'indemnisaziun dals commembers e da las fracziuns dal cussegl grond dals 31 da matg 1972[12];
3. reglament per la cumissiun da gestiun dal cussegl grond dals 26 da settember 1994[13];
4. reglament per la cumissiun da giustia dal cussegl grond dals 5 d'october 1998[14].

Art. 86 Entrada en vigur

Quest urden da gestiun entra en vigur il medem mument sco la lescha davart il cussegl grond[15].

Egress

-

Tabella da las modificaziuns - tenor conclus

Conclus Entrada en vigur Element Modificaziun Publicaziun en la CUL
08-12-2005 01-08-2006 relasch emprima versiun -
07-03-2006 01-01-2007 Art. 22 al. 4, a) aboliziun -
31-08-2006 01-01-2008 Art. 11 al. 4, u) midada 2007, 1043
17-10-2006 01-05-2007 Art. 22 al. 2, c) midada -
29-05-2007 01-01-2008 Art. 24 midada dal titel -
29-05-2007 01-01-2008 Art. 32 al. 1, b) midada -
29-05-2007 01-01-2008 Art. 32 al. 2 midada -
29-05-2007 01-01-2008 Art. 32 al. 3 integraziun -
16-06-2010 01-01-2011 Art. 26 al. 6 midada 2010, 4820
19-10-2011 01-12-2012 Art. 22 al. 3, b) midada -
19-10-2011 01-12-2012 Art. 22 al. 3, e) aboliziun -
18-04-2012 01-08-2012 Art. 11 al. 4, i) midada -
18-04-2012 01-08-2012 Art. 36 al. 1 midada -
18-04-2012 01-08-2012 Art. 38 al. 3 aboliziun -
18-04-2012 01-08-2012 Art. 41a integraziun -
18-04-2012 01-08-2012 Art. 42 midada dal titel -
18-04-2012 01-08-2012 Art. 62 midada dal titel -
18-04-2012 01-08-2012 Art. 62 al. 1 midada -
18-04-2012 01-08-2012 Art. 62 al. 2 midada -
18-04-2012 01-08-2012 Art. 62 al. 3 midada -
18-04-2012 01-08-2012 Art. 62 al. 4 midada -
18-04-2012 01-08-2012 Art. 62 al. 5 midada -
18-04-2012 01-08-2012 Art. 62 al. 6 integraziun -
18-04-2012 01-08-2012 Art. 62 al. 7 aboliziun -
18-04-2012 01-08-2012 Art. 62a integraziun -
18-04-2012 01-08-2012 Art. 62b integraziun -
18-04-2012 01-08-2012 Art. 73 al. 5 midada -
23-04-2013 01-06-2013 Art. 26 al. 4 midada -
23-04-2013 01-06-2013 Art. 46a integraziun -
23-04-2013 01-06-2013 Art. 69 revisiun totala -
23-04-2013 01-06-2013 Art. 71 al. 2 midada -
12-06-2014 01-08-2014 Art. 40 al. 3 integraziun -
12-06-2014 01-08-2014 Art. 41 al. 1 midada -
12-06-2014 01-08-2014 Art. 41 al. 3 aboliziun -
12-06-2014 01-08-2014 Art. 43 al. 1 midada -
13-01-2015 01-01-2016 Art. 3 al. 1 midada 2015-002
11-02-2015 01-04-2015 Art. 62a al. 2 midada 2015-014
19-04-2016 01-11-2016 Art. 16 al. 1 midada 2016-020
19-10-2016 01-11-2016 Art. 40 al. 1 midada 2016-024
19-10-2016 01-11-2016 Art. 40 al. 2 midada 2016-024
19-10-2016 01-11-2016 Art. 40 al. 3 midada 2016-024
04-12-2018 01-01-2018 Art. 37 al. 1 midada 2018-018
30-08-2019 01-08-2019 Art. 43 al. 2 midada 2019-020
21-04-2022 01-09-2023 Art. 33 al. 1, d) midada 2023-004
21-04-2022 01-09-2023 Art. 33 al. 1, e) integraziun 2023-004
21-04-2022 01-09-2023 Art. 58a integraziun 2023-004
14-06-2022 01-04-2023 Art. 11 al. 4, ubis) integraziun 2023-008
14-06-2022 01-01-2025 Art. 22 al. 3, f) integraziun 2023-008
14-06-2022 01-01-2025 Art. 26 al. 1 midada 2023-008
14-06-2022 01-01-2025 Art. 26 al. 4 midada 2023-008
14-06-2022 01-01-2025 Art. 26 al. 4, a) integraziun 2023-008
14-06-2022 01-01-2025 Art. 26 al. 4, b) integraziun 2023-008
14-06-2022 01-04-2023 Art. 26 al. 6 midada 2023-008
14-06-2022 01-04-2023 Art. 26 al. 7 integraziun 2023-008
14-06-2022 01-01-2025 Art. 30 al. 1 midada 2023-008
14-06-2022 01-10-2023 Art. 83 midada dal titel 2023-008
14-06-2022 01-10-2023 Art. 83 al. 1 midada 2023-008
30-08-2024 01-09-2024 Art. 40a integraziun 2024-024

Tabella da las modificaziuns - tenor element

Element Conclus Entrada en vigur Modificaziun Publicaziun en la CUL
relasch 08-12-2005 01-08-2006 emprima versiun -
Art. 3 al. 1 13-01-2015 01-01-2016 midada 2015-002
Art. 11 al. 4, i) 18-04-2012 01-08-2012 midada -
Art. 11 al. 4, u) 31-08-2006 01-01-2008 midada 2007, 1043
Art. 11 al. 4, ubis) 14-06-2022 01-04-2023 integraziun 2023-008
Art. 16 al. 1 19-04-2016 01-11-2016 midada 2016-020
Art. 22 al. 2, c) 17-10-2006 01-05-2007 midada -
Art. 22 al. 3, b) 19-10-2011 01-12-2012 midada -
Art. 22 al. 3, e) 19-10-2011 01-12-2012 aboliziun -
Art. 22 al. 3, f) 14-06-2022 01-01-2025 integraziun 2023-008
Art. 22 al. 4, a) 07-03-2006 01-01-2007 aboliziun -
Art. 24 29-05-2007 01-01-2008 midada dal titel -
Art. 26 al. 1 14-06-2022 01-01-2025 midada 2023-008
Art. 26 al. 4 23-04-2013 01-06-2013 midada -
Art. 26 al. 4 14-06-2022 01-01-2025 midada 2023-008
Art. 26 al. 4, a) 14-06-2022 01-01-2025 integraziun 2023-008
Art. 26 al. 4, b) 14-06-2022 01-01-2025 integraziun 2023-008
Art. 26 al. 6 16-06-2010 01-01-2011 midada 2010, 4820
Art. 26 al. 6 14-06-2022 01-04-2023 midada 2023-008
Art. 26 al. 7 14-06-2022 01-04-2023 integraziun 2023-008
Art. 30 al. 1 14-06-2022 01-01-2025 midada 2023-008
Art. 32 al. 1, b) 29-05-2007 01-01-2008 midada -
Art. 32 al. 2 29-05-2007 01-01-2008 midada -
Art. 32 al. 3 29-05-2007 01-01-2008 integraziun -
Art. 33 al. 1, d) 21-04-2022 01-09-2023 midada 2023-004
Art. 33 al. 1, e) 21-04-2022 01-09-2023 integraziun 2023-004
Art. 36 al. 1 18-04-2012 01-08-2012 midada -
Art. 37 al. 1 04-12-2018 01-01-2018 midada 2018-018
Art. 38 al. 3 18-04-2012 01-08-2012 aboliziun -
Art. 40 al. 1 19-10-2016 01-11-2016 midada 2016-024
Art. 40 al. 2 19-10-2016 01-11-2016 midada 2016-024
Art. 40 al. 3 12-06-2014 01-08-2014 integraziun -
Art. 40 al. 3 19-10-2016 01-11-2016 midada 2016-024
Art. 40a 30-08-2024 01-09-2024 integraziun 2024-024
Art. 41 al. 1 12-06-2014 01-08-2014 midada -
Art. 41 al. 3 12-06-2014 01-08-2014 aboliziun -
Art. 41a 18-04-2012 01-08-2012 integraziun -
Art. 42 18-04-2012 01-08-2012 midada dal titel -
Art. 43 al. 1 12-06-2014 01-08-2014 midada -
Art. 43 al. 2 30-08-2019 01-08-2019 midada 2019-020
Art. 46a 23-04-2013 01-06-2013 integraziun -
Art. 58a 21-04-2022 01-09-2023 integraziun 2023-004
Art. 62 18-04-2012 01-08-2012 midada dal titel -
Art. 62 al. 1 18-04-2012 01-08-2012 midada -
Art. 62 al. 2 18-04-2012 01-08-2012 midada -
Art. 62 al. 3 18-04-2012 01-08-2012 midada -
Art. 62 al. 4 18-04-2012 01-08-2012 midada -
Art. 62 al. 5 18-04-2012 01-08-2012 midada -
Art. 62 al. 6 18-04-2012 01-08-2012 integraziun -
Art. 62 al. 7 18-04-2012 01-08-2012 aboliziun -
Art. 62a 18-04-2012 01-08-2012 integraziun -
Art. 62a al. 2 11-02-2015 01-04-2015 midada 2015-014
Art. 62b 18-04-2012 01-08-2012 integraziun -
Art. 69 23-04-2013 01-06-2013 revisiun totala -
Art. 71 al. 2 23-04-2013 01-06-2013 midada -
Art. 73 al. 5 18-04-2012 01-08-2012 midada -
Art. 83 14-06-2022 01-10-2023 midada dal titel 2023-008
Art. 83 al. 1 14-06-2022 01-10-2023 midada 2023-008