Lexipedia

220.000

Lescha introductiva tar la lescha federala davart la scussiun ed il concurs

(LItLSC)

dals 23-04-2014 (versiun dals 01-01-2025)

Preambel

Il cussegl grond dal chantun Grischun[1],

sa basond sin l'art. 31 da la constituziun chantunala[2],

suenter avair gì invista da la missiva da la regenza dals 14 da schaner 2014[3],

concluda:

1. Uffizi da scussiun e da concurs

1.1. Organisaziun

Art. 1 Circuls da scussiun e da concurs

Mintga regiun furma in circul da scussiun e da concurs.

Duas u pliras regiuns pon unir la gestiun e l'administraziun da lur uffizis da scussiun e da concurs. Ina tala cunvegna sto vegnir approvada da l'autoritad da surveglianza.

Sch'i n'è betg garantì ch'in uffizi da scussiun e da concurs vegnia manà en moda professiunala, regulara u adequata, po l'autoritad da surveglianza ordinar che la gestiun e l'administraziun vegnian unidas cun talas d'in auter uffizi da scussiun e da concurs.

Art. 2 Sedia

La regiun fixescha la sedia da ses uffizi da scussiun e da concurs.

Cun l'approvaziun da l'autoritad da surveglianza po l'uffizi da scussiun e da concurs manar posts externs. La direcziun administrativa e professiunala dals posts externs è chaussa da l'uffizi da scussiun e da concurs.

Art. 3 Reglament d'organisaziun

La gestiun dals uffizis da scussiun e da concurs sco er d'eventuals posts externs è chaussa da las regiuns. *

Sche quai è necessari per ademplir questa incumbensa, han las regiuns il dretg da prender invista da la gestiun dals uffizis da scussiun e da concurs sco er d'eventuals posts externs. *

Las regiuns reglan la direcziun dals uffizis da scussiun e da concurs sco er d'eventuals posts externs en in reglament d'organisaziun, uschenavant ch'ellas vegnan autorisadas ed incumbensadas tras questa lescha da far quai. Il reglament d'organisaziun cuntegna en spezial disposiziuns davart l'execuziun regulara da las scussiuns e dals concurs en la regiun sco er davart l'engaschament adequat dal persunal e dals meds finanzials. *

Il reglament d'organisaziun sto vegnir suttamess a l'approvaziun da l'autoritad da surveglianza.

Art. 4 Princips da l'organisaziun 1. direcziun

Per la direcziun da ses uffizi da scussiun e da concurs sto la regiun nominar ina funcziunaria u in funcziunari da scussiun e da concurs sco er sia substituta u ses substitut.

Questa persuna è responsabla per la direcziun administrativa e professiunala da l'uffizi da scussiun e da concurs sco er d'eventuals posts externs.

Sco funcziunaria u funcziunari da scussiun e da concurs e sco substituta u substitut po vegnir engaschà, tgi che ha la qualificaziun persunala e professiunala necessaria. Ils detagls vegnan reglads da la regenza en l'ordinaziun.

Art. 5 2. ulteriuras emploiadas ed ulteriurs emploiads

Sco ulteriuras emploiadas ed ulteriurs emploiads en il senn da questa lescha valan tut las autras referendarias qualifitgadas e tut ils auters referendaris qualifitgads sco er las collavuraturas ed ils collavuraturs dal secretariat dals uffizis da scussiun e da concurs.

Il reglament d'organisaziun sto cuntegnair en spezial indicaziuns davart las cumpetenzas da las ulteriuras emploiadas e dals ulteriurs emploiads sco er davart lur autorisaziun da suttascriver.

Art. 6 3. engaschament e prevenziun professiunala

La relaziun da lavur da tut las funcziunarias e da tut ils funcziunaris da scussiun e da concurs sco er da las ulteriuras emploiadas e dals ulteriurs emploiads vegn constituida tras in contract da dretg public.

Uschenavant ch'il reglament d'organisaziun na cuntegna naginas disposiziuns divergentas, vegnan applitgadas las disposiziuns dal dretg chantunal da persunal e da prevenziun.

Art. 7 Communicaziun e publicaziun

La regiun sto communitgar immediatamain a l'autoritad da surveglianza la nominaziun e la demissiun da persunas d'uffizi. Ella infurmescha l'autoritad da surveglianza davart violaziuns da l'obligaziun d'uffizi ch'èn vegnidas commessas da funcziunarias e da funcziunaris da scussiun e da concurs e che pudessan giustifitgar l'ordinaziun d'ina mesira disciplinara. *

Sch'i dat mutaziuns tar il persunal, sto la regiun publitgar en moda adequata ils nums da las persunas respectivas. L'autoritad da surveglianza infurmescha periodicamain davart la cumposiziun dal persunal dals uffizis da scussiun e da concurs.

La dretgira da concurs e la dretgira da moratori èn obligadas da communitgar immediatamain a l'autoritad da surveglianza la nominaziun da persunas che vegnan incumbensadas cun la curatura, cun la liquidaziun u cun l'administraziun extrauffiziala dal concurs.

Art. 8 Salarisaziun

En il reglament d'organisaziun regla la regiun la salarisaziun fixa da sias funcziunarias e da ses funcziunaris da scussiun e da concurs sco er da las ulteriuras emploiadas e dals ulteriurs emploiads.

1.2. Disposiziuns cuminaivlas

Art. 9 Obligaziun da discreziun

Las persunas d'uffizi, lur emploiadas ed emploiads sco er lur persunas auxiliaras, las persunas ch'èn incumbensadas cun l'administraziun extrauffiziala dal concurs, cun la curatura u cun la liquidaziun, las autoritads da surveglianza e las autoritads giudizialas sco er la polizia èn obligads da mantegnair discreziun davart tut las enconuschientschas e davart tut ils secrets confidads durant l'execuziun da lur uffizi, premess ch'i n'existia betg in dretg da prender invista dals protocols e dals registers tenor il dretg federal u premess ch'ellas ed els na sajan betg obligads tras prescripziuns expressivas da far in'annunzia u ina communicaziun a las autoritads.

Art. 10 Prescripziuns da procedura

Uschenavant che la lescha federala davart la scussiun ed il concurs[4] e questa lescha na cuntegnan naginas prescripziuns, sa drizza la procedura tenor il cudesch da procedura civila[5] e tenor la legislaziun introductiva chantunala.

Art. 11 Responsabladad

La responsabladad civila sa drizza tenor ils artitgels 5 e 6 da la lescha federala davart la scussiun ed il concurs[6].

En la procedura tenor la lescha davart la responsabladad dal stadi[7] po il chantun prender regress sin las persunas che han chaschunà illegalmain il donn cun violar intenziunadamain u per greva negligientscha lur obligaziun d'uffizi.

Art. 12 Assicuranza da responsabladad

Il chantun assicurescha las persunas d'uffizi, las emploiadas ed ils emploiads, lur persunas auxiliaras, las persunas ch'èn incumbensadas cun l'administraziun extrauffiziala dal concurs, cun la curatura u cun la liquidaziun, las autoritads da surveglianza, las autoritads giudizialas sco er la polizia cunter pretensiuns d'indemnisaziun per donns tenor l'artitgel 5 da la lescha federala davart la scussiun ed il concurs[8] che quellas u quels chaschunan illegalmain ademplind las incumbensas che vegnan attribuidas ad ellas ed ad els tras la lescha federala.

La regenza fixescha l'autezza da la summa da garanzia e d'ina eventuala resalva persunala, determinescha la repartiziun da las premias e regla ulteriurs detagls en in'ordinaziun.

2. Surveglianza

2.1. Autoritad ed incumbensas

Art. 13 Autoritad da surveglianza

L'unica autoritad chantunala da surveglianza tenor l'artitgel 13 sco er l'unica instanza da recurs tenor l'artitgel 17 da la Lescha federala davart la scussiun ed il concurs è la Dretgira superiura. *

La Dretgira superiura designescha ils organs cumpetents en l'urden da gestiun. *

Art. 14 Incumbensas 1. en general

L'autoritad da surveglianza exequescha la surveglianza professiunala dals fatgs da scussiun e da concurs ed ademplescha las cumpetenzas e las obligaziuns che vegnan attribuidas ad ella tras il dretg federal.

En il rom dal dretg federal po ella relaschar circularas sco er directivas generalmain valaivlas u directivas liantas per il cas singul.

Art. 15 2. en spezial

L'autoritad da surveglianza sto examinar u laschar examinar regularmain la gestiun dals uffizis da scussiun e da concurs e prenda las mesiras adattadas per impedir u per eliminar stadis inadequats u irregulars.

Ella procura che l'uffizi vegnia surdà en moda regulara.

Ella po organisar curs d'introducziun e da perfecziunament e declerar che la participaziun saja obligatorica.

Ella maina in servetsch da cussegliaziun che cusseglia ils uffizis da scussiun e da concurs en dumondas da la gestiun generala ed en cas singuls concrets. *

Ella dat il consentiment per unir dus u plirs uffizis da scussiun e da concurs sco er per crear posts externs ed approvescha il reglament d'organisaziun.

Art. 16 Cumpetenza disciplinara

L'autoritad da surveglianza exequescha las cumpetenzas disciplinaras che tutgan ad ella tenor l'artitgel 14 alinea 2 da la lescha federala davart la scussiun ed il concurs[9].

Art. 16a * Inspecturas ed inspecturs da scussiun e da concurs

L'autoritad da surveglianza nominescha ina u pliras inspecturas ubain in u plirs inspecturs da scussiun e da concurs.

Las inspecturas ed ils inspecturs da scussiun e da concurs:

  1. controlleschan almain ina giada per onn la gestiun dals uffizis da scussiun e da concurs e communitgeschan il resultat da la controlla a la Dretgira superiura;
  2. dattan infurmaziuns a las funcziunarias ed als funcziunaris da scussiun e da concurs;
  3. porschan agid a las funcziunarias ed als funcziunaris da scussiun e da concurs per liquidar fatschentas uffizialas;
  4. èn responsabels per la furmaziun supplementara.

La Regenza fixescha la diaria per las inspecturas ed ils inspecturs da scussiun e da concurs che lavuran en uffizi accessoric. Ella po divergiar da las tariffas previsas en l'artitgel 70 da la Lescha davart la relaziun da lavur da las collavuraturas e dals collavuraturs dal chantun Grischun[10].

2.2. Procedura

Art. 17 Procedura davant la Dretgira superiura 1. sco autoritad da surveglianza *

Recurs tenor l'artitgel 17 da la lescha federala davart la scussiun ed il concurs[11] sco er dumondas e denunzias ston vegnir inoltradas en scrit.

L'autoritad da surveglianza procura per las consultaziuns necessarias e sclerescha d'uffizi ils fatgs.

Las partidas na vegnan betg convocadas.

Dal rest èn applitgablas confurm al senn las disposiziuns dal cudesch da procedura civila[12].

Art. 18 2. sco autoritad disciplinara

Sin basa d'ina denunzia u d'uffizi po l'autoritad da surveglianza avrir ina procedura disciplinara.

Ella communitgescha quai a la persuna d'uffizi pertutgada sco er a la regiun pertutgada e fa ils scleriments necessaris. *

Suenter la finiziun da l'inquisiziun survegn la persuna pertutgada la pussaivladad da prender posiziun; sche necessari sto vegnir fatga ina tractativa a bucca.

La decisiun disciplinara vegn communitgada en scrit a la persuna pertutgada sco er a la regiun pertutgada cun inditgar ils fatgs e las consideraziuns essenzialas. *

Dal rest èn applitgablas confurm al senn las disposiziuns da la lescha davart la giurisdicziun administrativa[13] concernent la procedura davant autoritads administrativas chantunalas.

Art. 19 Custs

Ils custs e las indemnisaziuns da las partidas sa drizzan en tut las proceduras davant l'autoritad da surveglianza tenor las disposiziuns dal dretg federal e – sche quellas na cuntegnan nagut – tenor las disposiziuns dal cudesch da procedura civila[14] e da la legislaziun introductiva chantunala.

3. Differentas disposiziuns

Art. 20 Dretgira da moratori

La dretgira regiunala è la dretgira inferiura da moratori. *

La Dretgira superiura è la dretgira da moratori chantunala superiura. *

Art. 22 Institut da deposit

L'institut da deposit tenor ils artitgels 9 e 24 da la lescha federala davart la scussiun ed il concurs[15] è la banca chantunala grischuna cun sias filialas.

La regenza po fixar ulteriurs instituts da deposit.

Art. 23 Polizia

En il rom da la lescha federala davart la scussiun ed il concurs[16] èn las persunas d'uffizi autorisadas da clamar l'agid da la polizia chantunala e communala. L'agid uffizial vegn per regla prestà gratuitamain.

Art. 24 Execuziun sfurzada cunter corporaziuns da dretg public

Cumpetent per exequir scussiuns cunter il chantun, cunter vischnancas, cunter autras corporaziuns e cunter instituts autonoms da dretg public chantunal è la funcziunaria ordinaria u il funcziunari ordinari da scussiun e da concurs.

Sch'i dat motivs da recusaziun tenor l'artitgel 10 da la lescha federala davart la scussiun ed il concurs[17], designescha l'autoritad chantunala da surveglianza l'uffizi da scussiun cumpetent.

Sch'i vegnan inoltradas dumondas da sequestraziun cunter vischnancas, sto l'uffizi da scussiun communitgar quai a l'uffizi chantunal ch'è cumpetent per la surveglianza da las vischnancas.

Art. 25 Denunzia penala

Las persunas d'uffizi fan ina denunzia penala tar la procura publica, sch'ellas survegnan – exequind lur uffizi – in suspect motivà da delicts da scussiun u da concurs.

Art. 26 Conservaziun da las actas

L'uffizi da scussiun e da concurs è obligà d'archivar en moda regulara las actas che na vegnan betg pli duvradas.

Per quest intent sto la regiun metter a disposiziun las localitads adattadas.

Art. 27 Autoritad cumpetenta tenor l'art. 230a al. 3 LSC

Il departament ch'è responsabel per las finanzas è l'autoritad cumpetenta tenor l'artitgel 230a alinea 3 da la lescha federala davart la scussiun ed il concurs[18].

4. Disposiziuns finalas

Art. 28 Dretg transitoric

Las disposiziuns da questa lescha vegnan er applitgadas per proceduras ch'èn pendentas il mument da l'entrada en vigur. En cas ch'ina vischnanca vegn attribuida ad in'autra regiun ed uschia ad in auter uffizi da scussiun e da concurs en consequenza da la refurma dal territori, sa drizza la cumpetenza territoriala confurm al senn tenor las disposiziuns da l'artitgel 53 da la lescha federala davart la scussiun ed il concurs[19] concernent la midada da domicil.

En cooperaziun cun l'organ transitoric tenor l'artitgel 103h da la lescha da vischnancas[20] ston ils circuls ed ils districts procurar che las fatschentas dals uffizis da scussiun e da concurs vegnian surdadas confurm a l'urden.

Cur che questa lescha entra en vigur, fineschan las periodas d'uffizi currentas da las funcziunarias e dals funcziunaris da scussiun e da concurs.

Art. 29 Referendum ed entrada en vigur

Questa lescha è suttamessa al referendum facultativ.

La regenza fixescha il termin da l'entrada en vigur[21].

Egress

2015-007

Tabella da las modificaziuns - tenor conclus

Conclus Entrada en vigur Element Modificaziun Publicaziun en la CUL
23-04-2014 01-01-2016 relasch emprima versiun 2015-007
02-02-2016 01-01-2017 Art. 20 al. 1 midada 2016-001
14-06-2022 01-01-2025 Art. 3 al. 1 midada 2023-008
14-06-2022 01-01-2025 Art. 3 al. 1bis integraziun 2023-008
14-06-2022 01-01-2025 Art. 3 al. 2 midada 2023-008
14-06-2022 01-01-2025 Art. 7 al. 1 midada 2023-008
14-06-2022 01-01-2025 Art. 13 al. 1 midada 2023-008
14-06-2022 01-01-2025 Art. 13 al. 2 integraziun 2023-008
14-06-2022 01-01-2025 Art. 15 al. 4 midada 2023-008
14-06-2022 01-01-2025 Art. 16a integraziun 2023-008
14-06-2022 01-01-2025 Art. 17 midada dal titel 2023-008
14-06-2022 01-01-2025 Art. 18 al. 2 midada 2023-008
14-06-2022 01-01-2025 Art. 18 al. 4 midada 2023-008
14-06-2022 01-01-2025 Art. 20 al. 2 midada 2023-008
14-06-2022 01-01-2025 Art. 21 aboliziun 2023-008

Tabella da las modificaziuns - tenor element

Element Conclus Entrada en vigur Modificaziun Publicaziun en la CUL
relasch 23-04-2014 01-01-2016 emprima versiun 2015-007
Art. 3 al. 1 14-06-2022 01-01-2025 midada 2023-008
Art. 3 al. 1bis 14-06-2022 01-01-2025 integraziun 2023-008
Art. 3 al. 2 14-06-2022 01-01-2025 midada 2023-008
Art. 7 al. 1 14-06-2022 01-01-2025 midada 2023-008
Art. 13 al. 1 14-06-2022 01-01-2025 midada 2023-008
Art. 13 al. 2 14-06-2022 01-01-2025 integraziun 2023-008
Art. 15 al. 4 14-06-2022 01-01-2025 midada 2023-008
Art. 16a 14-06-2022 01-01-2025 integraziun 2023-008
Art. 17 14-06-2022 01-01-2025 midada dal titel 2023-008
Art. 18 al. 2 14-06-2022 01-01-2025 midada 2023-008
Art. 18 al. 4 14-06-2022 01-01-2025 midada 2023-008
Art. 20 al. 1 02-02-2016 01-01-2017 midada 2016-001
Art. 20 al. 2 14-06-2022 01-01-2025 midada 2023-008
Art. 21 14-06-2022 01-01-2025 aboliziun 2023-008