Lexipedia

710.100

Lescha da finanzas dal chantun Grischun

(lescha da finanzas, LFC)

dals 19-10-2011 (versiun dals 01-01-2025)

Preambel

Il cussegl grond dal chantun Grischun[1],

sa basond sin l'art. 31 al. 1 da la constituziun chantunala[2], suenter avair gì invista da la missiva da la regenza dals 12 d'avrigl 2005[3],

concluda:

1. Disposiziuns generalas

Art. 1 Champ d'applicaziun

Questa lescha vala per las autoritads chantunalas e per l'administraziun, per lur instituts dependents per las dretgiras sco er per las autoritads da mediaziun. *

Per ils instituts chantunals autonoms da dretg public sco er per la cassa chantunala da dischoccupaziun valan las directivas davart la gestiun da las finanzas confurm al senn, nun ch'i valian disposiziuns spezialas.

Per las vischnancas politicas vala questa lescha, uschenavant ch'i na valan betg disposiziuns chantunalas divergentas u uschenavant che questa lescha na regla betg expressivamain causals chantunals.

Per las regiuns e per las corporaziuns da vischnancas sco er per las vischnancas burgaisas vala questa lescha confurm al senn, nun ch'i valian disposiziuns spezialas. *

Art. 2 Facultad finanziala ed administrativa

La facultad finanziala cumpiglia quellas valurs da facultad che pon vegnir alienadas senza periclitar l'adempliment d'incumbensas publicas.

La facultad administrativa cumpiglia quellas valurs da facultad che servan ad ademplir directamain e durant in temp pli lung incumbensas publicas.

Sch'ina valur da facultad na vegn permanentamain betg pli duvrada per ademplir ina incumbensa publica, transporta l'executiva quella – en cumpetenza definitiva – en la facultad finanziala.

Art. 3 Entradas, expensas ed investiziuns

Entradas èn pajaments da terzas persunas che augmentan la facultad finanziala u che vegnan prestads per finanziar la facultad administrativa.

In'expensa è l'utilisaziun da facultad finanziala cun l'intent d'ademplir incumbensas publicas. *

Ina investiziun è in process finanzial, cun il qual vegn creada ina valur ch'è realisabla libramain.

Art. 4 Expensas fixablas libramain ed expensas liadas

In'expensa vala sco fixabla libramain, sch'igl exista ina libertad d'agir relativamain gronda areguard ses import, areguard il termin da sia realisaziun u areguard autras circumstanzas essenzialas.

In'expensa vala sco liada, sch'ella na po betg vegnir fixada libramain.

2. Gestiun da las finanzas

Art. 5 Gestiun da las finanzas e budgetaziun

La gestiun da las finanzas sa drizza tenor ils princips da la legalitad, da l'equiliber da las finanzas, da la spargnusadad, da l'urgenza, da la rentabilitad, dal chaschunader, da la cumpensaziun d'avantatgs, dal scumond da la destinaziun fixa da taglias principalas e da l'orientaziun als resultats.

La budgetaziun sa drizza tenor ils princips da l'annualitad, da la specificaziun, da la cumplettadad, da l'essenzialitad, da la cumparegliabladad e da la preschentaziun brutta.

Art. 6 Equiliber da las finanzas

Il resultat dal quint economic duai esser gulivà a media vista.

A media vista na dastgan las expensas dal chantun betg s'augmentar procentualmain pli fitg che l'economia generala.

En temps da buna conjunctura duain vegnir cuntanschids surplis en il quint economic, uschenavant che quests surplis èn necessaris per cuvrir deficits en temps finanzialmain critics.

Art. 7 Deficit da bilantscha

Sche la bilantscha preschenta in deficit, sto quel vegnir amortisà annualmain per almain 20 pertschient da la valur cudeschada restanta. Ils imports correspundents ston vegnir resguardads en il budget.

Art. 8 Basa legala per expensas

Mintga expensa premetta ch'ella saja la consequenza directa u previsibla da leschas, da concordats, da conclus dal pievel, da decisiuns giudizialas u da conclus da credit ch'èn suttamess al referendum.

Art. 9 Plan da finanzas

Il plan da finanzas vegn duvrà per planisar e per diriger a media vista las prestaziuns e las finanzas. El sto vegnir repassà annualmain en il senn d'ina planisaziun successiva.

Art. 10 Budget

Il budget vegn duvrà per diriger a curta vista las prestaziuns e las finanzas. El sto vegnir approvà fin ils 31 da december da l'onn precedent.

Sch'i n'è betg avant maun in budget approvà u sch'igl è avant maun in budget approvà mo parzialmain il 1. da schaner, dastgan vegnir fatgas en ils secturs betg approvads mo quellas expensas ch'èn indispensablas per in'activitad statala ordinaria.

Art. 11 Quint annual

Il quint annual cuntegna ils suandants elements.

  1. la bilantscha;
  2. il quint economic;
  3. il quint d'investiziun;
  4. il quint da la circulaziun dals daners;
  5. l'agiunta.

La bilantscha, il quint economic ed il quint d'investiziun èn structurads tenor il plan dals contos dal model armonisà da contabilitad 2 (MAC2).

Art. 12 Fatschentas extraordinarias

Ils custs ed il retgav sco er las expensas e las entradas d'investiziun valan sco extraordinaris, sch'els n'èn betg stads previsibels e sch'els n'èn betg influenzabels e controllabels u sch'els n'appartegnan betg al sectur operativ.

Sco custs extraordinaris valan er:

  1. amortisaziuns supplementaras sin la facultad administrativa;
  2. prefinanziaziuns;
  3. la reducziun d'in deficit da bilantscha.

Art. 13 Agiunta

L'agiunta cuntegna:

  1. ils princips da rendaquint inclusiv ils princips essenzials da la bilantschaziun e da la valitaziun;
  2. la cumprova da l'agen chapital;
  3. la glista da las retenziuns;
  4. la glista da las participaziuns e la glista da las garanzias sco er ina glista da las retschavidras e dals retschaviders da contribuziuns grondas;
  5. la glista da las investiziuns;
  6. indicaziuns supplementaras ch'èn impurtantas per giuditgar la situaziun da la facultad, da las finanzas e dal retgav, las obligaziuns e las ristgas finanzialas.

En la glista da las participaziuns ston vegnir menziunads tut ils instituts da dretg public che vegnan purtads da la communitad publica. Plinavant ston vegnir menziunadas tut las organisaziuns, vi da las qualas igl exista ina participaziun considerabla u las qualas pon vegnir influenzadas en moda decisiva.

En la glista da las garanzias ston vegnir menziunadas tut las organisaziuns, envers las qualas il maun public ha obligaziuns essenzialas.

3. Dretg da credits

Art. 14 Credit

In credit è l'autorisaziun da pudair surpigliar obligaziuns finanzialas per in tschert intent fin ad in tschert import.

Credits ston vegnir dumandads avant che surpigliar novas obligaziuns e ston vegnir fixads sin basa da valitaziuns accuratas dal basegn probabel.

Credits ston vegnir concludids en furma da credits d'obligaziun, da credits supplementars, da credits tenor budget u da credits posteriurs.

Art. 15 Credit d'impegn

Il credit d'impegn sto vegnir concludì sco credit d'object u sco credit general.

Las prestaziuns annualas sa drizzan tenor ils credits singuls.

Il credit d'impegn scroda, sch'el na vegn betg duvrà u sche ses intent è ademplì.

Il credit d'impegn po cuntegnair ina clausula concernent il stadi dals pretschs.

Art. 16 Credit brut e credit net

In credit d'impegn sto per regla vegnir concludì cun ina summa brutta. El po vegnir concludì cun ina summa netta, sche contribuziuns da terzas persunas e l'import da questas contribuziuns èn garantids valaivlamain u sch'el vegn permess cun resalva da tschertas prestaziuns da terzas persunas.

Art. 17 Credit supplementar

Il credit supplementar cumplettescha in credit d'impegn, sche quel na tanscha betg.

Sch'i sa mussa avant u durant la realisaziun d'in project ch'il credit d'impegn approvà na tanscha betg, sto vegnir dumandà senza retard in credit supplementar avant che surpigliar novas obligaziuns.

In credit supplementar n'è betg necessari per realisar il project permess:

  1. per expensas supplementaras betg previsiblas, sche lur intent, lur dimensiun e lur termin èn fixads tras lescha u tras ina decisiun giudiziala; u
  2. sch'igl è da far quint cun in donn en cas ch'ina expensa supplementara betg previsibla vegn suspendida fin a la permissiun dal credit.

Art. 18 Credit tenor budget

Credits tenor budget pon vegnir concludids sco credits singuls ed – en cas d'unitads administrativas cun ina incarica da prestaziun – sco budgets globals.

L'executiva decida davart il diever dals credits tenor budget approvads.

Credits tenor budget che na vegnan betg duvrads scrodan a la fin da l'onn da gestiun.

Art. 19 Clausula da bloccada

Expensas u entradas previsiblas che n'èn betg anc approvadas valaivlamain il mument ch'il budget vegn concludì, ston vegnir integradas en il budget cun ina clausula da bloccada. Ellas restan bloccadas, fin che la basa giuridica è en vigur.

Art. 20 Credit posteriur

Il credit posteriur cumplettescha in credit tenor budget, sche quel na tanscha betg.

Sch'ina incumbensa duai anc vegnir ademplida durant l'onn current, ma sch'i manca in credit tenor budget u sche quel na tanscha betg, sto vegnir dumandà in credit posteriur mintgamai avant che surpigliar novas obligaziuns.

In credit posteriur n'è betg necessari:

  1. per expensas, da las qualas l'intent, la dimensiun ed il termin èn fixads tenor il dretg federal, tenor in conclus dal pievel, tenor ina lescha, tenor in'ordinaziun u tenor in conclus dal cussegl grond;
  2. per expensas sin fundament d'ina decisiun giudiziala;
  3. sch'igl è da far quint cun in donn en cas che l'expensa vegn suspendida fin a l'approvaziun dal credit;
  4. per spustaments da credits tranter unitads administrativas en il sectur dals custs da persunal;
  5. per expensas che l'executiva po concluder en atgna cumpetenza.

Art. 21 Liberaziun da l'obligaziun da dumandar in credit posteriur per il chantun

Per credits singuls dal chantun n'è in credit posteriur plinavant betg necessari:

  1. per expensas supplementaras fin a 50 000 francs u, sche quai importa dapli, fin a 2 pertschient per mintga credit singul;
  2. per expensas supplementaras annualas fin 20 pertschient d'in credit d'impegn;
  3. per expensas supplementaras, uschenavant ch'ellas vegnan gulivadas il medem onn da gestiun tras entradas supplementaras u tras expensas pli pitschnas che sa refereschan a la medema chaussa;
  4. per spustaments da credits entaifer ils credits da renovaziun da las singulas categorias da vias sco er tranter contos da contribuziuns dal medem num dal quint economic e dal quint d'investiziun;
  5. per expensas indispensablas da las autoritads giudizialas e quasi-giudizialas che stattan en in connex direct cun la giurisdicziun.

Art. 22 Finanziaziuns spezialas

Finanziaziuns spezialas vegnan manadas, sche meds finanzials èn liads tras lescha a l'intent d'ademplir tschertas incumbensas publicas.

Ils custs ed il retgav da las finanziaziuns spezialas vegnan cudeschads en il quint economic, las expensas e las entradas d'investiziun en il quint d'investiziun. Ils saldos da las finanziaziuns spezialas vegnan bilantschads.

Pajaments anticipads dastgan vegnir prestads mo transitoricamain a finanziaziuns spezialas, nun che la lescha disponia insatge auter.

Art. 23 Fundaziuns

L'executiva prenda encunter fundaziuns dependentas sco legats, testaments e fonds da terzas persunas.

Sche lur intent scroda u na po betg pli vegnir persequità adequatamain u sch'ina fundaziun dependenta ha mo pli paucs meds finanzials, la fusiunescha l'executiva cun auters legats u cun autras fundaziuns dependentas u la schlia.

Il chantun po installar ina fundaziun collectiva independenta. El po transferir fundaziuns dependentas che han paucs meds finanzials en questa fundaziun collectiva.

Las fundaziuns dependentas vegnan manadas entaifer la bilantscha.

4. Rendaquint

Art. 24 Intent e standards

Il rendaquint dat in maletg da las finanzas che correspunda a la situaziun effectiva da la facultad, da las finanzas e dal retgav.

Per instituziuns che survegnan contribuziuns da gestiun considerablas po l'executiva fixar ils princips da rendaquint che vegnan renconuschids en general e che valan per ellas.

Art. 25 Princips

Il rendaquint sa drizza tenor ils princips da la preschentaziun brutta, da la limitaziun da periodas, da la cuntinuaziun, da l'essenzialitad, da la chapaivladad, da la fidaivladad, da la cumparegliabladad e da la cuntinuitad.

Tut ils dabuns e tut las obligaziuns ston vegnir registrads currentamain tenor il princip dal duair.

… *

Art. 26 Valitaziun da la facultad finanziala e dal chapital ester

La facultad finanziala vegn valitada tenor princips commerzials.

Investiziuns en la facultad finanziala vegnan bilantschadas per la valur da martgà. Bains immobigliars ed edifizis vegnan valitads almain mintga 10 onns per la valur da martgà che vala il di da la bilantschaziun.

Transports da la facultad finanziala en la facultad administrativa vegnan fatgs per la valur da martgà.

Il chapital ester vegn valità per la valur nominala.

Art. 27 Valitaziun ed amortisaziun da la facultad administrativa

La facultad administrativa vegn bilantschada per ils custs d'acquisiziun u da producziun. Sch'i n'èn resultads nagins custs, vegn ella bilantschada per la valur da martgà.

La facultad administrativa ch'è suttamessa ad ina sminuziun da la valur, perquai ch'ella vegn utilisada, vegn amortisada ordinariamain en moda lineara per mintga categoria d'investiziun tenor la durada d'utilisaziun supponida. I sto vegnir manada ina contabilitad da la facultad investida.

Las contribuziuns d'investiziun e las investiziuns nettas dal chantun entaifer las finanziaziuns spezialas vegnan amortisadas a 100 pertschient.

Sch'ina reducziun permanenta da la valur che surpassa l'utilisaziun ordinaria è previsibla tar ina posiziun da la facultad administrativa, vegn rectifitgada sia valur cudeschada.

Transports da la facultad administrativa en la facultad finanziala vegnan fatgs per la valur cudeschada.

Art. 28 Amortisaziuns supplementaras per las vischnancas

Las vischnancas pon duvrar surplis dal retgav en il quint economic per far ulteriuras amortisaziuns.

5. Contabilitad e gestiun publica

Art. 29 Princips da la contabilitad

La contabilitad sa drizza tenor ils princips da la cumplettadad, da l'essenzialitad, da la correctadad, da la punctualitad e da la verifitgabladad.

Art. 30 Contabilitad dals custs e da las prestaziuns per l'administraziun chantunala

Ils posts da servetsch dal chantun ston manar ina contabilitad adequata dals custs e da las prestaziuns.

Art. 31 Sistem da controlla intern

Resguardond la situaziun da ristga sco er la relaziun tranter ils custs ed il niz prendan las autoritads ch'èn responsablas per las unitads administrativas las mesiras necessarias e relaschan las directivas correspundentas per:

  1. proteger la facultad;
  2. garantir ch'ils meds finanzials vegnian duvrads en moda cunvegnenta;
  3. evitar u scuvrir sbagls ed irregularitads en la contabilitad; sco er
  4. garantir in rendaquint regular ed in rapport fidà.

Il sistem da controlla intern cumpiglia mesiras regulatoricas, organisatoricas e tecnicas.

Las direcziuns da las unitads administrativas èn responsablas per introducir e per applitgar en moda cunvegnenta il sistem da controlla entaifer lur champ da cumpetenza.

6. Statistica da finanzas

Art. 32 Attest da la statistica da finanzas

Il quint annual cuntegna in attest da la statistica da finanzas. Quest attest cumpiglia ina cumparegliaziun da la perioda e sto esser accordà a las prescripziuns da la statistica federala da finanzas; el sto er esser cumparegliabel tranter communitads dal medem plaun e tranter communitads da differents plauns.

Las vischnancas politicas, las corporaziuns regiunalas e las corporaziuns da vischnancas sco er las vischnancas burgaisas èn obligadas da furnir al chantun las datas ch'èn necessarias per ina statistica da finanzas cunvegnenta.

7. Cumpetenzas chantunalas

Art. 33 Cumpetenzas d'expensas dal cussegl grond

Senza basa giuridica po il cussegl grond:

  1. concluder expensas periodicas fin a 50 000 francs per unitad e per onn ed expensas unicas fin a 100 000 francs, sche quellas vegnan duvradas per ademplir ina incumbensa constituziunala;
  2. concluder expensas en il rom da la collavuraziun e da la coordinaziun interchantunala, sche almain la mesadad dals chantuns pertutgads coopereschan;
  3. concluder expensas en il rom da la collavuraziun e da la coordinaziun internaziunala.

Expensas liadas vegnan permessas dal cussegl grond sur il budget, e quai independentamain da lur dimensiun. Avant po el er concluder credits d'impegn.

Per la cumpetenza da permetter expensas fixablas libramain valan las disposiziuns davart il referendum da finanzas. Sche las limitas dal referendum facultativ da finanzas vegnan cuntanschidas, sto vegnir inoltrada ina missiva al cussegl grond.

Art. 34 Cumpetenza per la facultad finanziala e per il chapital ester

La decisiun d'investir e d'alienar facultad finanziala sco er d'emprestar nov chapital ester tutga tar la cumpetenza definitiva da la regenza.

Art. 35 Program da la regenza e plan da finanzas

Il plan da finanzas sto vegnir fatg mintga 4 onns ensemen cun il program da la regenza.

Resguardond ils princips per las finanzas fixescha il cussegl grond mintga 4 onns directivas budgetaras per far ils budgets. En cas da midadas fundamentalas adattescha il cussegl grond las directivas budgetaras per ils onns correspundents dal plan da finanzas.

Ils resultats da la repassada annuala ston vegnir communitgads al cussegl grond.

Art. 36 Credits tenor budget e credits posteriurs

Resguardond sias prescripziuns davart ils resultats fixescha il cussegl grond preventivs globals per ils posts da servetsch. Quests preventivs globals na cuntegna betg ils credits individuals.

Sco credits individuals concluda el en spezial:

  1. contribuziuns ad instituziuns e contribuziuns dal quint d'investiziun;
  2. credits da rubricas d'expensas e d'entradas ordaifer ils posts da servetsch;
  3. expensas d'investiziun per construcziuns autas dal chantun e per la construcziun da vias;
  4. emprests e participaziuns.

Davart credits posteriurs decida da princip la cumissiun da gestiun dal cussegl grond. Ella po suttametter dumondas al conclus dal cussegl grond. En mintga sessiun orientescha ella il cussegl grond davart ils credits posteriurs ch'ella ha concludì.

Art. 37 Cunvegnas da program e da prestaziun cun la confederaziun, cun ils chantuns e cun las vischnancas

La regenza è autorisada da far cunvegnas da program cun la confederaziun; questas cunvegnas cuntegnan incaricas da prestaziun dad 1 u da plirs onns. Per quest intent po ella prender las mesiras necessarias, far acts giuridics e surpigliar obligaziuns.

Sch'i basegna la cooperaziun da plirs chantuns per ademplir ina incumbensa, è la regenza autorisada da far las cunvegnas correspundentas u ils concordats correspundents.

La regenza è autorisada da far cunvegnas cun las vischnancas, e quai analogamain e supplementarmain a las cunvegnas da program tenor l'alinea 1. Las contribuziuns federalas ch'ella ha survegnì per quest intent trametta ella a las vischnancas.

Il cussegl grond fixescha en atgna cumpetenza ils credits per ils custs dal chantun en il rom da cunvegnas da program cun la confederaziun sco er ils credits per cunvegnas cumplementaras cun las vischnancas.

Art. 38 Meds finanzials da la lottaria naziunala

Da la part chantunala annuala vi dal gudogn net da la lottaria naziunala interchantunala vegnan attribuids 30 pertschient a la finanziaziun speziala "sport". Davart il diever dals meds finanzials da la finanziaziun speziala "sport" decida la regenza definitivamain. *

70 pertschient da la part chantunala annuala van en la finanziaziun speziala "lottaria naziunala". En cas da basegn stat la part chantunala mintgamai almain per 30 pertschient a disposiziun per la promoziun da la cultura sco er per la protecziun da la natira e da la patria. Davart l'import da questas duas quotas sco er davart la summa restanta decida la regenza definitivamain. *

Art. 39 Autoritads giudizialas *

Areguard las cumpetenzas da decider davart ils credits han la Dretgira superiura e la Dretgira da giustia il medem status sco la Regenza. *

… *

Uschenavant che quai è necessari per il sectur da la giustia, po la Dretgira superiura relaschar disposiziuns finanzialas divergentas tras ordinaziuns, suenter avair tadlà il Departament da finanzas e vischnancas sco er la Controlla da finanzas. *

8. Contribuziuns chantunalas

Art. 40 Furma giuridica per conceder contribuziuns

Uschenavant che la lescha na fixescha betg las retschavidras ed ils retschaviders sco er l'import da las contribuziuns, vegnan las contribuziuns da princip concedidas tras in conclus u tras ina disposiziun da l'instanza cumpetenta.

Sche quai è cunvegnent, pon las contribuziuns er vegnir concedidas tras in contract da dretg public e vegnir cumbinadas cun ina incarica da prestaziun. Tals contracts ston cuntegnair ina clausula da desditga u avair ina durada limitada. *

Art. 41 Reducziuns linearas da contribuziuns

Sco mesira supplementara per sanar las finanzas chantunalas po il cussegl grond concluder tras in'ordinaziun da reducir las tariffas da contribuziun ch'èn fixadas en relaschs chantunals, e quai durant maximalmain 3 onns per maximalmain fin 20 pertschient.

El designescha las contribuziuns ch'èn pertutgadas da la reducziun e fixescha la dimensiun da la reducziun.

Art. 42 Princips da concepziun

Las tariffas per contribuziuns chantunalas ston vegnir tegnidas flexiblas entaifer ina tscherta dimensiun.

Sch'igl exista in spazi giuridic:

  1. ston la capacitad finanziala e l'agen interess da las retschavidras e dals retschaviders da las contribuziuns vegnir resguardads adequatamain, cur che las contribuziuns vegnan calculadas;
  2. ston vegnir garantidas atgnas prestaziuns suffizientas da las retschavidras e dals retschaviders da las contribuziuns;
  3. ston las garanzias da survegnir contribuziuns u las incaricas da prestaziun vegnir limitadas areguard il temp.

Art. 43 Custs imputabels e pauschalisaziun

Imputabels èn mo custs ch'èn absolutamain necessaris per ademplir adequatamain ed economicamain las incumbensas.

Il chantun po pajar contribuziuns sin fundament da custs normads. Ils custs normads ston sche pussaivel vegnir fixads ordavant.

Empè da pajar contribuziuns als custs imputabels resultads po il chantun pajar contribuziuns pauschalas che s'orienteschan a la prestaziun che sto vegnir furnida, uschenavant ch'i sa mussa che questa furma è pli efficazia e pli economica.

Per instituziuns che survegnan contribuziuns chantunalas d'ina dimensiun considerabla, las qualas dependan da las expensas u dal deficit, valan – areguard il svilup dals custs – criteris analogs a quels da l'administraziun chantunala.

Art. 44 Pretensiuns e cundiziuns

Las contribuziuns ston correspunder a l'intent u a l'incarica da prestaziun e ston vegnir impundidas observond las pretensiuns e las cundiziuns.

Il chantun po:

  1. cumbinar contribuziuns cun cundiziuns e las far dependentas da l'observanza da termins;
  2. far dependentas las contribuziuns d'in dretg da cogestiun commensurà sco er da prestaziuns da las retschavidras e dals retschaviders da las contribuziuns e da terzas persunas;
  3. pretender pled e fatg da las retschavidras e dals retschaviders da las contribuziuns davart il diever dals meds finanzials, davart l'applicaziun spargnusa ed economica e davart l'effect cuntanschì.

Tgi che dumonda differentas contribuziuns per il medem project, sto communitgar quai a las instanzas cumpetentas.

Art. 45 Scadenza dal dretg da survegnir contribuziuns

Il dretg da survegnir contribuziuns scada, sch'il cumenzament da las lavurs u da la construcziun u sche l'empustaziun ha lieu avant la garanzia da survegnir contribuziuns u avant la permissiun tenor ils alineas 2 e 3 ubain sch'i vegnan fatgas durant la realisaziun midadas essenzialas cun u senza consequenzas per ils custs, senza che questas midadas sajan vegnidas approvadas ordavant da l'instanza cumpetenta.

L'instanza ch'è cumpetenta per conceder las contribuziuns po excepziunalmain dar liber anticipadamain las lavurs da construcziun, sche quai è previs en in relasch giuridic. Questa permissiun na dat nagin dretg da survegnir contribuziuns.

Sch'ina acquisiziun cumpensatorica betg previsibla sto vegnir fatga immediatamain, po il post da servetsch cumpetent permetter in'empustaziun cun resalva da la garanzia da survegnir contribuziuns.

Art. 46 Reducziun e restituziun

En cas d'in adempliment u d'in adempliment manglus da las pretensiuns e cundiziuns ston las contribuziuns vegnir scursanidas adequatamain u pretendidas enavos.

Contribuziuns ch'èn vegnidas retratgas senza dretg u ch'èn vegnidas utilisadas per in auter intent u che n'èn betg vegnidas duvradas ston vegnir restituidas cun tschains.

La restituziun po vegnir fatga valair entaifer 1 onn dapi la constataziun. Il dretg da pretender la restituziun surannescha 20 onns suenter il pajament da las contribuziuns. Resalvads restan termins legals da surannaziun pli lungs.

Art. 47 Garanzia e pajament

Contribuziuns dastgan vegnir garantidas mo, per quant che lur amortisaziun è garantida en il rom dal preventiv e dal plan da finanzas. En quest connex ston vegnir resguardadas l'urgenza e l'impurtanza dals projects. *

… *

La regenza fixescha l'import minimal da la contribuziun per retschavidra u per retschavider e per sectur e fixescha las ulteriuras modalitads d'execuziun.

Art. 48 Controlling da las contribuziuns

La regenza procura per in controlling adequat da las contribuziuns. Il cussegl grond sto vegnir orientà regularmain davart ils resultats.

9. Disposiziuns finalas e transitoricas

Art. 49 Aboliziun dal dretg vertent

Cun l'entrada en vigur da questa lescha vegn abolida la lescha davart las finanzas e davart la surveglianza da las finanzas dal chantun Grischun dals 30 d'avust 2007.

Art. 51 Midada dal dretg vertent per adattar noziuns

Las leschas che ston vegnir adattadas a las novas noziuns dal MAC2 vegnan midadas en l'agiunta[5].

Ordinaziuns dal cussegl grond che na correspundan betg a las prescripziuns da l'artitgel 32 alinea 1 da la constituziun chantunala pon vegnir adattadas tras il cussegl grond, uschenavant che quai è necessari per ch'ellas correspundian a las noziuns dal MAC2.

Art. 52 Transferiment da posiziuns da la bilantscha

Ils transferiments da valurs da la facultad finanziala en la facultad administrativa, ch'èn necessaris suenter che questa lescha è entrada en vigur, vegnan fatgs sur la bilantscha senza ulteriura procedura da permissiun d'expensas. Resalvà resta per il chantun l'artitgel 16 cifra 4 da la constituziun chantunala.

Art. 53 Nova valitaziun da la bilantscha

Il mument che questa lescha entra en vigur vegnan valitadas da nov la facultad finanziala, las retenziuns, las posiziuns transitoricas e la facultad administrativa dal chantun, cun excepziun da las contribuziuns d'investiziun e da las vias.

Gudogns da revalitaziun or da la facultad finanziala ed administrativa sco er gudogns e perditas or da la nova valitaziun da las retenziuns e da las posiziuns transitoricas vegnan attribuids u indebitads directamain a l'agen chapital.

Las vischnancas na fan betg ina nova valitaziun da la facultad administrativa.

Art. 53a * Incumbensa dal princip da la limitaziun da taglia

La dissoluziun da la cudeschaziun transitorica activa pervia dal princip da la limitaziun da taglia vegn messa a quint directamain a l'agen chapital durant l'onn da l'entrada en vigur da la revisiun parziala da l'artitgel 25 alinea 3.

Art. 53b * Dissoluziun da retenziuns da contribuziuns

La dissoluziun da las retenziuns fatgas pervia da garanzias da survegnir contribuziuns vegn messa a quint directamain a l'agen chapital il mument da l'entrada en vigur da la revisiun parziala da l'artitgel 47 alinea 1.

Art. 54 Termin transitoric per las vischnancas

A las vischnancas vegn concedì in termin transitoric fin ils 31 da december 2017 per adattar lur finanzas a questa lescha. Fin a questa adattaziun resta valaivla la lescha davart las finanzas e davart la surveglianza da las finanzas en la versiun dals 30 d'avust 2007.

Il transferiment da posiziuns da la bilantscha e la nova valitaziun da la bilantscha han mintgamai lieu il mument da l'adattaziun.

La regenza po prolungar il termin transitoric per 1 onn en il rom d'in project da fusiun current.

Art. 55 Termin transitoric per il chantun

Il quint annual che curra il mument da l'entrada en vigur da questa lescha vegn serrà tenor la lescha davart las finanzas e davart la surveglianza da las finanzas dals 30 d'avust 2007.

Art. 56 Referendum ed entrada en vigur

Questa lescha è suttamessa al referendum facultativ[6].

La regenza fixescha il termin da l'entrada en vigur da questa lescha[7].

Egress

-

Tabella da las modificaziuns - tenor conclus

Conclus Entrada en vigur Element Modificaziun Publicaziun en la CUL
19-10-2011 01-12-2012 relasch emprima versiun -
04-12-2012 01-01-2013 Art. 38 al. 1 midada -
04-12-2012 01-01-2013 Art. 38 al. 2 midada -
13-01-2015 01-01-2016 Art. 1 al. 4 midada 2015-005
15-12-2015 01-01-2016 Art. 3 al. 2 midada 2015-049
15-12-2015 01-01-2016 Art. 21 al. 1, d) midada 2015-049
15-12-2015 31-12-2015 Art. 25 al. 3 aboliziun 2015-049
15-12-2015 01-01-2016 Art. 40 al. 2 midada 2015-049
15-12-2015 01-01-2016 Art. 47 al. 1 midada 2015-049
15-12-2015 01-01-2016 Art. 47 al. 2 aboliziun 2015-049
15-12-2015 31-12-2015 Art. 53a integraziun 2015-049
15-12-2015 01-01-2016 Art. 53b integraziun 2015-049
02-02-2016 01-01-2017 Art. 1 al. 1 midada 2016-001
02-02-2016 01-01-2017 Art. 39a integraziun 2016-001
14-06-2022 01-01-2025 Art. 21 al. 1, d) midada 2023-008
14-06-2022 01-01-2025 Art. 21 al. 1, e) integraziun 2023-008
14-06-2022 01-01-2025 Art. 39 midada dal titel 2023-008
14-06-2022 01-01-2025 Art. 39 al. 1 midada 2023-008
14-06-2022 01-01-2025 Art. 39 al. 2 aboliziun 2023-008
14-06-2022 01-01-2025 Art. 39 al. 3 midada 2023-008
14-06-2022 01-01-2025 Art. 39a aboliziun 2023-008

Tabella da las modificaziuns - tenor element

Element Conclus Entrada en vigur Modificaziun Publicaziun en la CUL
relasch 19-10-2011 01-12-2012 emprima versiun -
Art. 1 al. 1 02-02-2016 01-01-2017 midada 2016-001
Art. 1 al. 4 13-01-2015 01-01-2016 midada 2015-005
Art. 3 al. 2 15-12-2015 01-01-2016 midada 2015-049
Art. 21 al. 1, d) 15-12-2015 01-01-2016 midada 2015-049
Art. 21 al. 1, d) 14-06-2022 01-01-2025 midada 2023-008
Art. 21 al. 1, e) 14-06-2022 01-01-2025 integraziun 2023-008
Art. 25 al. 3 15-12-2015 31-12-2015 aboliziun 2015-049
Art. 38 al. 1 04-12-2012 01-01-2013 midada -
Art. 38 al. 2 04-12-2012 01-01-2013 midada -
Art. 39 14-06-2022 01-01-2025 midada dal titel 2023-008
Art. 39 al. 1 14-06-2022 01-01-2025 midada 2023-008
Art. 39 al. 2 14-06-2022 01-01-2025 aboliziun 2023-008
Art. 39 al. 3 14-06-2022 01-01-2025 midada 2023-008
Art. 39a 02-02-2016 01-01-2017 integraziun 2016-001
Art. 39a 14-06-2022 01-01-2025 aboliziun 2023-008
Art. 40 al. 2 15-12-2015 01-01-2016 midada 2015-049
Art. 47 al. 1 15-12-2015 01-01-2016 midada 2015-049
Art. 47 al. 2 15-12-2015 01-01-2016 aboliziun 2015-049
Art. 53a 15-12-2015 31-12-2015 integraziun 2015-049
Art. 53b 15-12-2015 01-01-2016 integraziun 2015-049