Concordat davart las pendicularas ed ils runals betg concessiunads da la confederaziun

Preambel

Concordat davart las pendicularas ed ils runals betg

concessiunads da la confederaziun1)

(dals 15 d'october 1951)

approvà dal cussegl federal ils 17 da zercladur 1955

Per concepir il manaschi sin las pendicularas e sin ils runals betg

concessiunads da la confederaziun uschè segir sco pussaivel vegn fatg

dals chantuns dal concordat2)

– sa basond sin l'artitgel 7 alinea 2 da la

constituziun federala3)

– il suandant concordat:

I. Intent e dimensiun

Art. 1

Ils chantuns che entran en il concordat s'associeschan

per fixar prescripziuns unitaras che concepeschan il manaschi dals implants che tutgan tar il concordat uschè segir sco pussaivel senza augmentar memia fitg ils custs per la construcziun e per il manaschi.
per incaricar in post da controlla interchantunal che giuditgescha du- mondas tecnicas per mauns dals chantuns;
per promover in'applicaziun unifitgada da las prescripziuns tecnicas.

Ils mezs chantuns èn eguals als chantuns en tut las parts.

Art. 2

Il concordat sa referescha a tut las funicularas per persunas u per trans- ports da rauba, en spezial a pendicularas, a runals e runals manads a tra- vers. Exceptads da quai èn:

pendicularas ch'èn suttamessas a l'obligaziun da la concessiun fede- rala;
pendicularas che servan exclusivamain per transports da rauba, uschenavant ch'ellas na pon betg periclitar il traffic public u implants publics.

En tut ils cas sto vegnir annunziada la construcziun d'ina pendiculara che munta in impediment da sgol – en il senn dals artitgels 67 ss. da l'ordina- ziun executiva dals 5 da zercladur 19501) tar la lescha aviatica – a l'autori- tad chantunala cumpetenta. 2)

Il concordat sa referescha ultra da quai a tut ils runals che vegnan tegnids en funcziun mo sco tals. II. Construcziun e manaschi dals implants

Art. 3

Per la construcziun ed il manaschi da las pendicularas e dals runals che tutgan al concordat èn necessarias permissiuns da quel chantun, sin il territori dal qual l'implant duai vegnir construì e tegnì en funcziun. Sch'in tal implant traversa il territori da differents chantuns, sto vegnir duman- dada la permissiun da tut ils chantuns cumpigliads.

Cun conceder la permissiun da construcziun e da manaschi na surpiglia il chantun nagina responsabladad per mancanzas u per donns. Il possessur da l'implant sto star bun per quai sulet.

Art. 4

Ils chantuns pon conceder al possessur da la permissiun il dretg d'expropriaziun tenor il dretg chantunal.

Art. 5

Ils chantuns concedan pir lura la permissiun da construcziun u da mana- schi d'in implant, sch'il project u l'implant correspunda – areguard la construcziun, la tecnica e las finanzas – a las disposiziuns da quest concordat e dal reglament respectiv4) , sche las assircuranzs prescrittas èn fatgas e sche

l'implant na violescha betg interess publics da la confederaziun, sco particularmain interess da la defensiun naziunala, da la polizia fo-
el na concurrenzescha considerablamain ni interpesas da transport da la confederaziun u concessiunadas da la confederaziun ni runals e pendicularas ch'èn suttamessas al chantun;
el correspunda ad in basegn;
la segirezza dal manaschi è garantida;
la permissiun da manaschi è limitada il pli sin 20 onns.

Avant che conceder las permissiuns vegnan giuditgads – per incumbensa dal chantun cumpetent – ils projects da construcziun ed ils implants pronts per funcziunar d'ina instanza da controlla tecnica tenor las disposiziuns da quest concordat e dal reglament1) .

Art. 6

Il possessur dal manaschi è responsabel ch'il mantegniment da l'implant saja permanentamain bun.

Ils chantuns procuran – tenor basegn – tar implants cun transport da persunas per regla ina controlla tecnica annuala dals implants. Da quellas controllas ston vegnir fatgs protocols per mauns dal chantun.

Il chantun cumpetent po fixar al possessur da l'implant in termin per la reparaziun da las mancanzas constatadas, cun smanatschar da retrair la permissiun e cun chastiar pervia da malobedientscha cunter disposiziuns uffizialas2) . En cas d'ina periclitaziun directa po il chantun u l'instanza in- cumbensada cun la controlla tecnica en il senn da l'artitgel 12 alinea 2 metter immediatamain ord funcziun l'implant.

Art. 7

Ils chantuns èn autorisads da retrair la permissiun concedida temporar- main u duraivlamain u d'ordinar sezs – per proteger persunas – ina midada da l'implant considerada sco urgentamain necessaria sin ils custs dal possessur dal manaschi, sch'i vegnan violadas impurtantas disposiziuns da quest concordat u da las prescripziuns executivas u sch'i na vegn betg dà u betg dà a temp suatientscha a las ordinaziuns da las autoritads da surve- glianza.

La persecuziun penala, per exempel pervia da malobedientscha cunter disposiziuns uffizialas3) , è chaussa dals chantuns.

Per garantir lur pretensiuns èn ils chantuns autorisads da pretender dal retschavider da la permissiun da prestar cauziun.

Art. 8

Ils organs dal concordat èn la conferenza, la direcziun ed ils revisurs da quints.

Ils circuls interessads al concordat pon vegnir consultads tar las tractati- vas.

Art. 9

L'organ suprem è ina conferenza furmada da tut ils chantuns affilads al concordat. Mintga chantun designescha in represchentant uffizial ed in suppleant. Da las sedutas da la conferenza dastgan far part ulteriurs repre- schentants dal chantun.

Mintga chantun dispona d'ina vusch en la conferenza. Las decisiuns vegnan prendidas cun maioritad simpla dals preschents cun dretg da votar. Il president pren la decisiun da tagl.

La conferenza è cumpetenta per:

. fixar las prescripziuns per la construcziun ed il manaschi da las pendicularas e dals runals che tutgan al concordat;

. fixar in reglament da gestiun per il contact dals chantuns cun ils or- gans dal concordat e dal post da la controlla tecnica, in carnet d'obligaziuns per il post da la controlla tecnica ed in urden da taxas;1)

. eleger ils commembers da la direcziun e dal secretari per ina perioda d'uffizi da 5 onns; il secretariat po vegnir delegà ad ina direcziun da construcziun chantunala, ad in auter uffizi chantunal u ad ina organisaziun uschiglio adattada;

. eleger dus revisurs da quints;

. designar in post da la controlla tecnica;

. approvar il preventiv, il quint ed il rapport annual e per fixar las contribuziuns chantunalas;

. discussiuns davart dumondas che interessan collectivamain en l'inte- ress d'ina execuziun unitara da las disposiziuns dal concordat.

La conferenza vegn ensemen regularmain ina giada ad onn. Il president è autorisà da convocar da tut temp ina conferenza extraordinaria. El è obligà da far quai, sche quai vegn pretendì da almain in quart dals chantuns dal concordat.

Ils objects da tractativa ston vegnir communitgads a temp. Autras tractativas dastgan mo vegnir tractadas concludend, sche tut ils chantuns represchentads èn d'accord.

Art. 10

La direcziun sa cumpona dal president, dal vicepresident e d'in ulteriur commember da la conferenza. Il secretari ed il manader dal post da la controlla tecnica fan part cun vusch consultativa a las sedutas da la direc- ziun.

La direcziun exequescha tut quellas fatschentas che n'èn betg vegnidas surdadas explicitamain ad in auter organ. Ella ha spezialmain las suan- dantas incumbensas:

. preparar ed exequir las decisiuns da la conferenza;

. survegliar il post da la controlla tecnica;

. far l'entira contabilitad, il quint annual e far propostas per il preven- tiv;

. rediger il rapport annual;

. far ils protocols a las sedutas da la conferenza.

La conferenza po surdar ulteriuras incumbensas a la direcziun.

La direcziun sto mussar als revisurs da quints ils cudeschs ed ils mussa- ments e sin dumonda sto ella dar tut ils scleriments necessaris davart l'activitad commerziala.

Art. 11

Ils dus revisurs da quints examineschan ina giada ad onn la contabilitad da la direcziun e rapportan a la conferenza davart quella.

Art. 12

Il post da la controlla tecnica stat a disposiziun als chantuns particular- main per las suandantas incumbensas:

. giuditgar projects;

. collaudar implants pronts per funcziunar, inclusiv implants gia existents il mument da l'entrada en vigur dal concordat;

. far controllas periodicas ed extraordinarias dals implants ed examina- ziuns tecnicas en cas d'accidents, en cas da disturbis da funcziun ed en cas da periclitaziuns dal manaschi;

. rapportar a la direcziun ed als chantuns cumpetents davart las con- trollas e las examinaziuns;

. cussegliar ils organs da la conferenza e da las instanzas cumpetentas dals chantuns, particularmain d'elavurar propostas per crear novas, per mitigiar u per agravar disposiziuns existentas;

. elavurar rapports per la direcziun sco basas per il rapport annual e per la calculaziun da taxas.

En cas d'in privel imminent sto il post da la controlla tecnica – sche necessari cun la pussanza da la polizia – metter ord funcziun immediata- main l'implant pertutgà e communitgar questa decisiun uschè spert sco Direcziun Revisurs da quints Post da la controlla tecnica

.400 Concordat davart las pendicularas ed ils runals

pussaivel al chantun cumpetent. La decisiun definitiva davart l'interrup- ziun dal manaschi è chaussa da l'uffizi chantunal cumpetent1) .

La conferenza po surdar ulteriuras incumbensas al post da la controlla tecnica. Quel dastga – uschenavant che quai è necessari – consultar ex- perts per dumondas spezialas. Davart il traffic commerzial e davart las cumpetenzas dal post da controlla vegn fatg in carnet d'obligaziuns2) .

Art. 13

Ils meds necessaris per la realisaziun dal concordat vegnan acquistads tras taxas dals possessurs dals manaschis e tras contribuziuns dals chan- tuns.

Las taxas per l'activitad dal post da la controlla tecnica vegnan incassa- das dals possessurs dals manaschis. Latiers vegnan resguardads il temp impundì e l'impurtanza da l'implant.

I vegn fixa in urden da taxas.3)

Las contribuziuns dals chantuns vegnan calculadas tenor il dumber e l'impurtanza dals implants.

Art. 14

La sedia dal concordat sa chatta al lieu dal secretariat.

Art. 15

L'entrada è libra a mintga chantun, en il territori dal qual i sa chatta al- main in dals implants che tutgan al concordat.

L'extrada po succeder per la fin da l'onn chalendar – e resguardond in termin da desditga d'almain 1 onn – suenter che tut las obligaziuns che derivan dal concordat èn ademplidas. IV. Disposiziuns finalas

Art. 16

Implants gia existens ston vegnir adattads a las prescripziuns dal concor- dat ed a quellas dal reglament4) entaifer il termin fixà dal chantun cumpe- tent, il pli tard dentant entaifer 10 onns suenter l'entrada dal chantun en il concordat.

Art. 17

Resalvadas restan prescripziuns e directivas ulteriuras e cumplementaras dals chantuns sco eventualmain da l'institut svizzer d'assicuranza d'accidents per las pendicularas ed ils runals suttamess a l'assicuranza cunter accidents obligatorica.

Dal rest perda il dretg chantunal cuntradictoric sia efficacitad durant il temps da validitad dal concordat.

Art. 18

Il concordat entra en vigur suenter l'approvaziun d'almain tschintg chan- tuns.1)

Il concordat è oz impegnativ per ils chantuns: dapi: Berna 22 d'avrigl 1960 Lucerna 15 da matg 1956 Uri 14 d'avrigl 1958 Sviz 9 da schaner 1954 Sutsilvania sur il guaud 21 da mars 1955 Sutsilvania sut il guaud 15 da schaner 1966 Glaruna 9 da schaner 1954 Zug 12 da fanadur 1966 Friburg 10 da favrer 1967 Soloturn 18 d'avrigl 1973 Basilea-Champagna 11 da settember 1958 Appenzell dador 3 da november 1975 Appenzell dadens 29 da matg 1962 Son Gagl 9 da schaner 1954 Grischun 20 da zercladur 1954 Argovia 14 da schaner 1975 Tessin 23 da zercladur 1955 Vad 6 da settember 1955 Vallais 9 da schaner 1954 Neuchâtel 9 da schaner 1954