Lexipedia

173.010

Ordinaziun davart l'organisaziun e la gestiun da la Dretgira superiura

(OOG)

dals 31-10-2024 (versiun dals 01-01-2025)

Preambel

Sa basond sin l'art. 51a al. 3 da la Constituziun chantunala[1] e sin l'art. 43 da la Lescha davart l'organisaziun giudiziala[2]

relaschada da la Dretgira superiura ils 31 d'october 2024

1. Disposiziuns generalas

Art. 1 Object e champ d'applicaziun

Questa ordinaziun precisescha l'organisaziun e la gestiun da la Dretgira superiura.

En il sectur da la surveglianza giudiziala fixescha ella, tge organ da la Dretgira superiura ch'è responsabel per las singulas incumbensas da la surveglianza dals organs e da la surveglianza da servetsch. Dal rest regla l'Ordinaziun davart la surveglianza giudiziala[3] la realisaziun da la surveglianza e l'activitad da la Dretgira superiura sco organ directiv suprem entaifer la giustia.

2. Organisaziun

2.1. Partiziuns

Art. 2 Structuraziun

La Dretgira superiura cumpiglia las suandantas partiziuns:

  1. la partiziun da dretg constituziunal e da dretg administrativ;
  2. la partiziun da dretg d'assicuranza sociala cun dretgira da cumpromiss;
  3. la partiziun da dretg civil;
  4. la partiziun da dretg penal.

Las partiziuns èn divididas en las suandantas chombras:

  1. partiziun da dretg constituziunal e da dretg administrativ:
  1. emprima chombra da dretg constituziunal e da dretg administrativ;
  2. segunda chombra da dretg administrativ;
  3. terza chombra da dretg administrativ.
  1. partiziun da dretg d'assicuranza sociala cun dretgira da cumpromiss:
  1. emprima chombra da dretg d'assicuranza sociala;
  2. segunda chombra da dretg d'assicuranza sociala;
  3. dretgira da cumpromiss en chaussas da dretg d'assicuranza sociala.
  1. partiziun da dretg civil:
  1. emprima chombra civila;
  2. segunda chombra civila;
  3. chombra da scussiun e concurs.
  1. partiziun da dretg penal:
  1. emprima chombra penala;
  2. segunda chombra penala.

2.2. Chombras

Art. 3 Emprima chombra da dretg constituziunal e da dretg administrativ

L'emprima chombra da dretg constituziunal e da dretg administrativ decida davart recurs e plants dals champs dal dretg constituziunal e dal dretg administrativ che n'èn betg attribuids ad in'autra chombra, en spezial dals suandants champs giuridics:

  1. dretgs politics;
  2. dimora, domicil e dretg da burgais;
  3. dretg da persunas estras e mesiras repressivas che pertutgan il dretg da persunas estras;
  4. polizia da mastergn;
  5. acquist da bains immobigliars tras persunas a l'exteriur;
  6. concessiuns;
  7. ulteriur dretg da polizia;
  8. dretg da persunal;
  9. dretg da notariat;
  10. educaziun e cultura;
  11. dretg da vias;
  12. submissiuns;
  13. economia d'aua e servetschs publics;
  14. chaussas publicas;
  15. pretensiuns da regress sin basa da la responsabladad dal stadi;
  16. princip da transparenza;
  17. mesiras per promover l'economia;
  18. ulteriur dretg administrativ.

Art. 4 Segunda chombra da dretg administrativ

La segunda chombra da dretg administrativ decida davart recurs e plants dals suandants champs giuridics:

  1. taxas;
  2. taxas da cumpensaziun;
  3. perimeters ed ulteriuras contribuziuns;
  4. taglias chantunalas e communalas;
  5. taglia federala directa;
  6. taglia da baselgia;
  7. taxa da giasts, taxa d'alloschament e taxa per promover il turissem;
  8. expropriaziun;
  9. valitaziun uffiziala;
  10. agid en cas da catastrofas, pumpiers e protecziun civila.

Art. 5 Terza chombra da dretg administrativ

La terza chombra da dretg administrativ decida davart recurs e plants dals suandants champs giuridics:

  1. construir ordaifer las zonas da construcziun;
  2. dretg da construcziun;
  3. protecziun da la natira, da la patria e da monuments;
  4. planisaziun locala;
  5. protecziun da l'ambient e da las auas;
  6. dretg forestal;
  7. donns d'edifizis e donns elementars;
  8. agricultura;
  9. construcziun da vias e correcziun dals curs d'aua;
  10. register funsil.

Art. 6 Emprima chombra da dretg d'assicuranza sociala

L'emprima chombra da dretg d'assicuranza sociala decida davart recurs e plants dals suandants champs giuridics:

  1. assicuranza d'invaliditad;
  2. assicuranza da malsauns;
  3. assicuranza militara;
  4. fatgs da sanadad e protecziun dals animals;
  5. agid social;
  6. dumondas da restituir la giurisdicziun gratuita concedida.

Art. 7 Segunda chombra da dretg d'assicuranza sociala

La segunda chombra da dretg d'assicuranza sociala decida davart recurs e plants dals suandants champs giuridics:

  1. assicuranza per vegls e survivents;
  2. assicuranza d'accidents;
  3. assicuranza cunter la dischoccupaziun;
  4. provediment professiunal;
  5. prestaziuns supplementaras ed urden da cumpensaziun dal gudogn;
  6. supplements da famiglia;
  7. agid a victimas.

Art. 8 Dretgira da cumpromiss en chaussas da dretg d'assicuranza sociala

La dretgira da cumpromiss en chaussas da dretg d'assicuranza sociala decida davart dispitas tranter assicuranzas e furniturs da prestaziuns, sch'il dretg federal d'assicuranza sociala prevesa ina procedura davant la dretgira da cumpromiss per questas dispitas.

Sia cumposiziun sa drizza tenor l'artitgel 89 alinea 4 da la Lescha federala davart l'assicuranza da malsauns[4] e tenor l'artitgel 4 alinea 2 da la Lescha introductiva tar la procedura da mediaziun e tar la procedura davant la dretgira da cumpromiss tenor il dretg federal d'assicuranza sociala[5].

Art. 9 Emprima chombra civila

L'emprima chombra civila decida davart dispitas da dretg civil, per las qualas la Dretgira superiura è l'unica instanza chantunala, sco er davart appellaziuns, recurs e revisiuns da dretg civil dals suandants champs giuridics:

  1. Cudesch civil svizzer;
  2. decrets che stattan en connex cun il Cudesch civil svizzer, en spezial la Lescha davart la medischina da reproducziun[6], la Lescha federala davart la protecziun da datas[7], la Lescha federala davart il dretg funsil puril[8] e la Lescha federala davart l'acquist da bains immobigliars tras persunas da l'exteriur[9].

Art. 10 Segunda chombra civila

La segunda chombra civila decida davart dispitas da dretg civil, per las qualas la Dretgira superiura è l'unica instanza chantunala, sco er davart appellaziuns, recurs e revisiuns da dretg civil dals suandants champs giuridics:

  1. Dretg d'obligaziuns;
  2. secturs che stattan en connex cun il Dretg d'obligaziuns, en spezial il dretg da responsabladad tenor leschas spezialas, il dretg davart il contract d'assicuranza, l'egualitad tranter dunna ed um, la protecziun da las consumentas e dals consuments, la Lescha da fusiun[10];
  3. dretg da concurrenza privat, dretg da cartels e proprietad intellectuala;
  4. giurisdicziun da cumpromiss en dispitas da dretg civil;
  5. responsabladad dal stadi.

Art. 11 Chombra da scussiun e concurs

La chombra da scussiun e concurs ademplescha las incumbensas che tutgan al champ da responsabladad da la Dretgira superiura sco autoritad da surveglianza da la scussiun e dal concurs.

Ella decida plinavant davart ils recurs cunter las fatschentas dal dretg da scussiun e concurs che vegnan giuditgadas en ina procedura summarica (art. 251 CPC[11]).

Art. 12 Emprima chombra penala

L'emprima chombra penala è la dretgira d'appellaziun en il senn dal Cudesch da procedura penala[12].

Ella decida plinavant sco instanza d'appellaziun en il senn da la Procedura penala per giuvenils[13].

Art. 13 Segunda chombra penala

La segunda chombra penala è l'instanza da recurs en il senn dal Cudesch da procedura penala[14] e decida davart recurs penals tenor il dretg chantunal. Exceptadas èn mesiras repressivas che pertutgan il dretg da persunas estras.

Ella decida plinavant sco instanza da recurs en il senn da la Procedura penala per giuvenils[15].

Art. 14 Attribuziun en cas da dubi

Per attribuir ina fatschenta ad ina chombra è decisiva quella dumonda giuridica che stat en il center da la decisiun.

Sch'i sa tracta en emprima lingia da dispitas processualas, dals custs, da la concessiun da la giurisdicziun gratuita u da l'execuziun d'ina sentenzia, vegn la cumpetenza fixada sin fundament da la dumonda giuridica materiala principala ch'è la basa da la decisiun.

Sche pliras chombras vegnan en dumonda per tractar ina dispita, fixeschan lur parsuras en enclegientscha vicendaivla, tge chombra ch'è cumpetenta. Sch'ina enclegientscha n'è betg pussaivla, attribuescha la presidenta u il president la fatschenta.

Art. 15 Cumposiziun da las chombras

Mintga chombra ha almain ina parsura u in parsura, ina substituta u in substitut ed in'ulteriura derschadra u in ulteriur derschader.

La cumposiziun da las chombras vegn publitgada.

Art. 16 Furmaziun dal collegi giuditgant

Il collegi giuditgant d'ina chombra sa cumpona per regla da la parsura respectiva u dal parsura respectiv, d'ina substituta u d'in substitut e d'ina derschadra supplementara u d'ina derschader supplementar.

Parsura è ina derschadra u in derschader che sa la lingua da procedura.

Sch'ina chombra è occupada cun pliras parsuras e plirs parsuras u cun dapli che trais derschadras e derschaders, ha l'attribuziun lieu tenor ina clav che vegn fixada ordavant e che sa drizza tenor la successiun da l'entrada da las fatschentas, tenor champs giuridics u tenor auters criteris objectivs.

Sch'i n'è betg pussaivel da cumponer il collegi giuditgant tenor ils alineas 1 fin 3, ston vegnir resguardads en spezial ils suandants criteris per sia determinaziun:

  1. las enconuschientschas specificas d'in tschert sectur;
  2. la repartiziun equilibrada da la chargia da lavur sin las derschadras ed ils derschaders, quai cun tegnair quint da las chargias supplementaras che resultan da las funcziuns e cun resguardar ils pensums da las derschadras e dals derschaders;
  3. la cooperaziun da commembras e commembers da tuttas duas schlattainas tut tenor la natira da la chaussa;
  4. la cooperaziun a decisiuns anteriuras dal medem champ specific;
  5. la connexitad dals cas;
  6. la lingua;
  7. las absenzas, en spezial pervia da malsogna e da vacanzas.

La commembra u il commember che vegn dumandà da participar, vegn tadlà. En cas d'opiniuns divergentas decida la presidenta u il president.

La parsura u il parsura ha la funcziun da derschadra singula u da derschader singul, uschenavant ch'igl exista ina cumpetenza da derschadra singula u da derschader singul.

Sch'ina cumposiziun da tschintg derschadras e derschaders è previsa u vegn ordinada (art. 38 al. 2 ed al. 4 LOG[16]), nominescha la parsura u il parsura las ulteriuras derschadras ed ils ulteriurs derschaders tenor ils criteris da l'alinea 4.

2.3. Proceduras

2.3.1. Direcziun da las proceduras

Art. 17 Cumpetenza

Las parsuras ed ils parsuras èn responsabels sco derschadras e derschaders d'instrucziun per manar las proceduras dals cas che vegnan attribuids ad ellas ed ad els.

Ellas ed els mainan sezs las proceduras e pon consultar, en cas da basegn, in'actuara u in actuar.

Art. 18 Incumbensas

En il rom da la direcziun da las proceduras han las parsuras ed ils parsuras en spezial las suandantas incumbensas:

  1. dar instrucziuns a la chanzlia concernent la registraziun e l'elavuraziun dals cas tenor las prescripziuns che valan entaifer la dretgira;
  2. decretar las disposiziuns processualdirectivas necessarias, inclusiv las disposiziuns davart las mesiras preventivas e davart la giurisdicziun gratuita;
  3. realisar proceduras da cumprova, nun che l'entir collegi giuditgant saja cumpetent per quai;
  4. controllar, sch'i sa tracta da dumondas giuridicas d'impurtanza fundamentala;
  5. ordinar e manar las tractativas.

La parsura u il parsura po ordinar, che l'entir collegi giuditgant decreteschia disposiziuns processualdirectivas e realiseschia proceduras da cumprova.

Per incumbensa da la parsura u dal parsura po l'actuariat u la chanzlia suttascriver las disposiziuns e la correspundenza. En cas d'impediment suttascriva la substituta respectiva u il substitut respectiv en represchentanza u en agen num.

Art. 19 Tractativa

Sch'ina tractativa ha lieu davant la dretgira colleghiala, vegnan las actas messas a disposiziun ordavant a las commembras ed als commembers dal collegi giuditgant, ensemen cun eventualas registraziuns davart scleriments preliminars.

La parsura u il parsura po ordinar che la polizia saja preschenta durant la tractativa.

Durant las tractativas portan las derschadras ed ils derschaders sco er las actuaras ed ils actuars vestgadira correcta.

2.3.2. Process da decisiun

Art. 20 Preparaziun da la decisiun

La parsura u il parsura prepara il cas per la circulaziun u per la deliberaziun en la dretgira colleghiala.

En proceduras senza tractativa a bucca vegn per regla redigì in sboz detaglià da la decisiun u almain in referat en furma da chavazzins cun ina proposta.

Per sclerir singulas dumondas u per rediger in referat u il sboz da la decisiun u singulas parts da tal po la parsura u il parsura engaschar in'actuara u in actuar.

Art. 21 Pronunzia da la decisiun sin via circulara

Sche la decisiun duai vegnir prendida sin via circulara, vegn il sboz da la decisiun mess en circulaziun, ensemen cun las actas, tar las ulteriuras commembras ed ils ulteriurs commembers dal collegi giuditgant.

Sch'ellas ed els èn d'accord cun il dispositiv e cun la motivaziun, survegn il sboz la vigur d'ina decisiun.

Ina deliberaziun ha lieu, sch'ina commembra u in commember dal collegi giuditgant propona midadas e sche la parsura u il parsura insista sin il sboz. Autramain èsi pussaivel da metter en circulaziun in nov sboz da la decisiun.

Art. 22 Pronunzia da la decisiun sin basa d'ina deliberaziun 1. princip

Sch'ina deliberaziun ha lieu en ina procedura senza tractativa a bucca, vegnan las actas messas a disposiziun a las commembras ed als commembers dal collegi giuditgant almain 5 dis da lavur ordavant, quai ensemen cun in eventual sboz da la decisiun u cun in eventual referat. Cun il consentiment da las commembras e dals commembers dal collegi giuditgant u en cas fitg urgents po questa durada vegnir reducida.

Suenter la pronunzia da la decisiun suttascrivan tut las commembras e tut ils commembers dal collegi giuditgant il dispositiv.

Avant l'emissiun vegn la motivaziun suttamessa, ensemen cun las actas, a las ulteriuras commembras ed als ulteriurs commembers dal collegi giuditgant per l'approvaziun.

Art. 23 2. deliberaziun virtuala

En cas motivads e cun il consentiment da tut las commembras e tut ils commembers dal collegi giuditgant pon singulas e singuls u tut las commembras e tut ils commembers participar a la deliberaziun via transmissiun audiovisuala (conferenza da video).

En quest cas ston esser ademplidas las suandantas premissas:

  1. la transmissiun audiovisuala ha lieu il medem mument tranter tut las persunas participadas a la deliberaziun;
  2. al cumenzament identifitgescha la parsura u il parsura tut las participantas e tut ils participants e constatescha lur preschientscha;
  3. la transmissiun audiovisuala sto funcziunar durant l'entira deliberaziun virtuala. En cas da disturbis tecnics considerabels sto la deliberaziun vegnir interrutta. Sch'ils disturbis pon vegnir eliminads, po la deliberaziun vegnir cuntinuada; cas cuntrari sto ella vegnir suspendida;
  4. la debatta na vegn betg registrada. La protocollaziun sa drizza tenor las disposiziuns per deliberaziuns fisicas;
  5. la protecziun da datas e la segirezza da las datas ston esser garantidas.

Cun il consentiment da tut las commembras e tut ils commembers dal collegi giuditgant poi vegnir desistì d'ina transmissiun visuala.

Sche la decisiun vegn prendida durant la deliberaziun, conferman las commembras ed ils commembers dal collegi giuditgant che han participà a la tractativa virtuala, il dispositiv sin via electronica.

Dal rest sa drizzan las premissas tecnicas e las pretensiuns a la protecziun da datas ed a la segirezza da las datas tenor l'artitgel 141b dal Cudesch da procedura civila[17] e tenor l'Ordinaziun davart l'utilisaziun da meds electronics per la transmissiun audiovisuala en proceduras civilas[18].

Art. 24 Motivaziun posteriura

Sch'ina partida pretenda posteriuramain ina motivaziun, vegn quella suttamessa, ensemen cun las actas, avant l'emissiun a las ulteriuras commembras ed als ulteriurs commembers dal collegi giuditgant per l'approvaziun.

Art. 25 Suttascripziun

Sch'ina actuara u in actuar ha cooperà a la pronunzia da la decisiun, vegn la decisiun suttascritta da la parsura u dal parsura sco er da l'actuara u da l'actuar. Autramain suttascriva mo la parsura u il parsura la decisiun.

En cas d'impediment suttascriva la substituta respectiva u il substitut respectiv en represchentanza.

Art. 26 Publicaziun

La publicaziun da las decisiuns sa drizza tenor l'Ordinaziun davart l'infurmaziun da la publicitad tras las autoritads giudizialas[19].

La cumissiun administrativa selecziunescha las decisiuns che las parsuras ed ils parsuras proponan per la publicaziun en la Pratica da la Dretgira superiura (PDS) ed en auters organs da publicaziun.

2.3.3. Recurs

Art. 27 Consultaziun davant l'instanza superiura

La parsura u il parsura decida davart l'inoltraziun d'ina consultaziun en ina procedura da meds legals davant l'instanza superiura.

Per quest intent po ella u el consultar las ulteriuras commembras ed ils ulteriurs commembers dal collegi giuditgant.

Art. 28 Attestaziun da la vigur legala e da l'executabilitad

Sche la decisiun è entrada en vigur u po vegnir executada, emetta il secretariat general, sin dumonda d'ina partida, in'attestaziun correspundenta.

2.4. Actuariat

Art. 29 Incumbensas

Las actuaras ed ils actuars han en spezial las suandantas incumbensas:

  1. cooperar a l'instrucziun dals process;
  2. sclerir dumondas giuridicas e dumondas pertutgant ils fatgs sco er scriver referats e sbozs da decisiuns;
  3. protocollar las tractativas e las deliberaziuns giudizialas;
  4. participar cun vusch consultativa al process da decisiun;
  5. rediger las decisiuns;
  6. surpigliar ulteriuras incumbensas che vegnan attribuidas da la presidenta u dal president.

L'actuariat po nominar ina persuna da contact che funghescha sco liom visavi las derschadras ed ils derschaders e visavi ils servetschs centrals.

Art. 30 Attribuziun

Las actuaras ed ils actuars vegnan da princip repartids sin duas u pliras chombras, dentant sin maximalmain duas partiziuns. Excepziuns pon vegnir previsas en spezial per motivs dal manaschi.

Midadas da la repartiziun èn pussaivlas. Las actuaras ed ils actuars pertutgads vegnan tadlads avant l'attribuziun u avant la midada da la repartiziun.

Sch'ina plazza en l'actuariat sto vegnir occupada da nov, ston las actuaras ed ils actuars survegnir la pussaivladad da dumandar ina midada da l'attribuziun.

Art. 31 Actuaras ed actuars ad hoc

Actuaras ed actuars ad hoc vegnan engaschads, sche quai para dad esser necessari per liquidar la chargia da lavur.

Art. 32 Substitutas e substituts

La Dretgira superiura dat per regla mintga onn la pussaivladad a quatter giuristas e giurists da far in praticum per acquistar la patenta d'advocata u d'advocat.

La presidenta u il president fixescha la salarisaziun e las cundiziuns d'engaschament suenter avair consultà l'Uffizi chantunal da persunal.

3. Administraziun giudiziala

3.1. Dretgira collectiva

Art. 33 Cumposiziun

La dretgira collectiva sa cumpona da tut las derschadras superiuras e da tut ils derschaders superiurs.

Art. 34 Incumbensas e cumpetenzas

La dretgira collectiva exequescha tut las cumpetenzas che vegnan attribuidas ad ella tras la Lescha davart l'organisaziun giudiziala[20].

Ultra da quai è ella cumpetenta per:

  1. fixar il dumber d'ulteriuras commembras e d'ulteriurs commembers da la cumissiun administrativa sco er lur elecziun avant mintga durada d'uffizi;
  2. inoltrar a la Cumissiun da gestiun dal Cussegl grond dumondas pertutgant credits posteriurs ch'èn necessaris tenor il dretg da finanzas;
  3. approvar las dumondas pertutgant la creaziun da plazzas, che duain vegnir inoltradas al Cussegl grond cun il preventiv;
  4. fixar ils princips da la salarisaziun e d'ulteriuras indemnisaziuns da las collavuraturas e dals collavuraturs sco er da las actuaras e dals actuars ad hoc da la Dretgira superiura;
  5. attribuir las plazzas da las ulteriuras commembras e dals ulteriurs commembers da las autoritads giudizialas en uffizi principal a las classas da funcziun tenor il dretg chantunal da persunal;
  6. attribuir las plazzas da las collavuraturas e dals collavuraturs da la Dretgira superiura, da la Dretgira da giustia e da las ulteriuras autoritads giudizialas a las classas da funcziun tenor il dretg chantunal da persunal;
  7. approvar cunvegnas davart la delegaziun d'incumbensas ad auters posts da servetsch sco er approvar contracts da lunga durada;
  8. inoltrar al Cussegl grond dumondas pertutgant il volumen total da plazzas, pertutgant il dumber da derschadras superiuras e derschaders superiurs e pertutgant lur grad d'occupaziun per ina nova durada d'uffizi;
  9. inoltrar al Cussegl grond dumondas pertutgant in augment da la dotaziun dal persunal da la Dretgira superiura durant la durada d'uffizi;
  10. concluder davart ina midada dal grad d'occupaziun da las derschadras superiuras e dals derschaders superiurs durant la durada d'uffizi u pervia da naschientscha u d'adopziun;
  11. inoltrar propostas pertutgant l'elecziun cumplementara per la Dretgira superiura;
  12. inoltrar propostas pertutgant l'elecziun da derschadras extraordinarias e da derschaders extraordinaris per la Dretgira superiura;
  13. inoltrar al Cussegl grond propostas pertutgant la designaziun da las commembras e dals commembers da la Dretgira chantunala da mesiras repressivas;
  14. inoltrar al Cussegl grond propostas e posiziuns pertutgant la dotaziun dal persunal da las dretgiras regiunalas avant las elecziuns da renovaziun u durant ina durada d'uffizi currenta;
  15. fixar il grad d'occupaziun da las mediaturas e dals mediaturs;
  16. inoltrar propostas pertutgant l'introducziun da proceduras da surveglianza da servetsch che ston vegnir realisadas dal Cussegl grond.

Art. 35 Sesidas

La dretgira collectiva sa raduna per regla mintga dus mais.

Ina sesida extraordinaria po vegnir convocada da la presidenta u dal president ubain sche almain tschintg derschadras superiuras e derschaders superiurs pretendan quai.

Mintga commembra e commember da la dretgira collectiva po pretender cun ina dumonda motivada, ch'ina fatschenta vegnia tractandada.

La dretgira collectiva concluda ubain a chaschun d'ina sesida ubain en ina procedura da circulaziun.

Mintga commembra e commember da la dretgira collectiva ha ina vusch ed è obligà da vuschar, nun ch'i sa tractia d'elecziuns.

Ils conclus vegnan prendids cun la maioritad absoluta da las vuschs da las derschadras superiuras e dals derschaders superiurs ch'èn preschents a la sesida u che participeschan a la procedura circulara. En cas da paritad da las vuschs decida la presidenta u il president.

En cas d'elecziuns decida en l'emprim scrutini la maioritad absoluta. La maioritad absoluta è la proxima cifra entira pli auta che resulta cun divider il dumber total da tut las vuschs valaivlas per las candidatas ed ils candidats tras il dubel dumber da sezs libers. Abstenziuns da la vusch sco er vuschs vidas e nunvalaivlas na vegnan betg quintadas. Sch'il dumber da persunas che han cuntanschì la maioritad absoluta è pli grond ch'il dumber da sezs ch'èn d'occupar, èn elegidas las persunas cun las pli bleras vuschs. Sche nagin na cuntanscha la maioritad absoluta u sch'il dumber da persunas elegidas è pli pitschen ch'il dumber da sezs ch'èn d'occupar, ha lieu in segund scrutini; en tal èn elegidas las persunas cun las pli bleras vuschs (maioritad relativa). Dal rest vala la Lescha davart ils dretgs politics en il chantun Grischun[21] confurm al senn.

Ils protocols da las sesidas vegnan suttamess a la dretgira collectiva per l'approvaziun.

3.2. Presidi

Art. 36 Incumbensas e cumpetenzas

La presidenta u il president maina la Dretgira superiura e surveglia la gestiun. Ella u el exequescha tut las cumpetenzas che vegnan attribuidas ad ella u ad el tras la Lescha davart l'organisaziun giudiziala[22].

Ultra da quai ha ella u el las suandantas incumbensas:

  1. participar a las sesidas dal Cussegl grond pertutgant il preventiv, il quint ed il rapport da gestiun;
  2. participar a las sesidas dal Cussegl grond pertutgant projects giudizials;
  3. tgirar il contact cun las cumissiuns dal Cussegl grond ch'èn responsablas per la Dretgira superiura sco er cun ils uffizis chantunals;
  4. far expensas en il rom dal preventiv approvà e dal dretg chantunal da finanzas per obligaziuns fin 50 000 francs;
  5. garantir la controlla dals credits sco er procurar per in'utilisaziun spargnusa ed economica dals credits e per in sistem da controlla adequat;
  6. survegliar las actuaras ed ils actuars, la secretaria generala u il secretari general sco er l'incumbensada u l'incumbensà per l'infurmaziun;
  7. occupar las plazzas da praticum.

La vicepresidenta u il vicepresident sustegna la presidenta u il president en l'adempliment da sias incumbensas.

Sche la presidenta u il president è impedì, vegn ella u el represchentà tras la vicepresidenta u il vicepresident. Ella u el ha las cumpetenzas presidialas.

La presidenta u il president vegn distgargià da las incumbensas da giurisdicziun en la dimensiun temporala da l'activitad presidiala.

Per activitads spezialas che pertutgan sia cumpetenza, è la presidenta u il president autorisà d'engaschar er las ulteriuras derschadras superiuras ed ils ulteriurs derschaders superiurs.

3.3. Cumissiun administrativa

Art. 37 Cumposiziun

Ultra da la presidenta u dal president ed ultra da la vicepresidenta u dal vicepresident consista la cumissiun administrativa da maximalmain trais ulteriuras commembras e commembers da la Dretgira superiura. Per la cumposiziun ston las linguas chantunalas vegnir resguardadas commensuradamain.

Las commembras ed ils commembers da la cumissiun administrativa appartegnan per regla a differentas partiziuns.

Sche la cumissiun administrativa consista da dapli che trais commembras e commembers, po ella furmar in comité, al qual ella po surdar l'execuziun da tschertas fatschentas.

Il comité consista da trais commembras e commembers. La cumissiun administrativa regla la substituziun en cas d'impediment u da recusaziun.

Art. 38 Incumbensas e cumpetenzas 1. en general

La cumissiun administrativa è responsabla per tut las incumbensas da l'administraziun giudiziala ch'èn en la cumpetenza da la Dretgira superiura e che n'èn betg attribuidas tenor lescha u tenor ordinaziun ad in auter organ.

Ad in comité pon vegnir delegadas en spezial las suandantas incumbensas:

  1. la liberaziun dal secret d'uffizi;
  2. la responsabladad che las obligaziuns da transparenza vegnian observadas;
  3. las fatschentas da la surveglianza giudiziala.

Art. 39 2. incumbensas da l'administraziun giudiziala

La cumissiun administrativa tracta tut las fatschentas da l'administraziun giudiziala da la Dretgira superiura, per las qualas nagin auter organ n'è cumpetent.

En spezial è ella cumpetenta per:

  1. fixar annualmain il salari e las premias da prestaziun da las collavuraturas e dals collavuraturs da la Dretgira superiura;
  2. inoltrar dumondas pertutgant la creaziun da plazzas per collavuraturas e collavuraturs da la Dretgira superiura;
  3. controllar periodicamain la chargia da lavur che sto vegnir liquidada da las partiziuns, da las chombras sco er da las singulas commembras e dals singuls commembers da la Dretgira superiura;
  4. inoltrar propostas pertutgant l'approvaziun da cunvegnas davart la delegaziun d'incumbensas ad auters posts da servetsch e pertutgant l'approvaziun da contracts da lunga durada;
  5. concluder contracts cun actuaras ed actuars ad hoc;
  6. permetter occupaziuns accessoricas da las derschadras superiuras e dals derschaders superiurs sco er da las actuaras e dals actuars da la Dretgira superiura;
  7. inoltrar a la Cumissiun per giustia e segirezza dal Cussegl grond propostas pertutgant la designaziun d'ina substituziun en cas d'impediment u da recusaziun (art. 39 al. 2 LOG[23]).

Decisiuns che tutgan al champ da cumpetenza da la cumissiun administrativa e che pertutgan mesiras disciplinaras cunter commembras e commembers da la Dretgira superiura, na dastgan betg vegnir delegadas al comité.

Art. 40 3. surveglianza giudiziala

La cumissiun administrativa è responsabla per ademplir las incumbensas da la Dretgira superiura en il sectur:

  1. da la surveglianza da las dretgiras regiunalas, da la Dretgira chantunala da mesiras repressivas, da l'Autoritad da mediaziun per dumondas d'egualitad, da la Cumissiun da notariat, da la Cumissiun da surveglianza davart las advocatas ed ils advocats, da l'Autoritad da mediaziun per dumondas da l'assicuranza sociala sco er da la Cumissiun d'expropriaziun;
  2. da la surveglianza suprema da las autoritads da mediaziun che vegnan survegliadas da las dretgiras regiunalas.

Ella tracta tut las fatschentas da la surveglianza giudiziala che pertutgan las autoritads menziunadas qua survart, ch'èn attribuidas tenor lescha u tenor ordinaziun a la Dretgira superiura e che n'èn betg resalvadas a la dretgira collectiva.

En spezial è ella cumpetenta per:

  1. tractar recurs da surveglianza tenor l'artitgel 97 da la Lescha davart l'organisaziun giudiziala[24] cunter autoritads u cunter lur commembras e commembers che stattan sut la surveglianza directa da la Dretgira superiura;
  2. approvar ils urdens da gestiun da las dretgiras regiunalas;
  3. realisar la procedura da qualificaziun per derschadras regiunalas e derschaders regiunals;
  4. inoltrar propostas pertutgant la realisaziun da la procedura d'elecziun per derschadras regiunalas extraordinarias e derschaders regiunals extraordinaris;
  5. designar ina substituziun extraordinaria, sch'ina dretgira regiunala u l'Autoritad da mediaziun per dumondas d'egualitad na po betg vegnir occupada confurm a l'urden pervia d'impediment u da recusaziun;
  6. permetter dumondas pertutgant la creaziun da plazzas per collavuraturas e collavuraturs da las autoritads survegliadas sco er integrar talas dumondas en il preventiv (cun resalva che las dumondas vegnian approvadas da la dretgira collectiva e dal Cussegl grond);
  7. approvar la conclusiun da contracts da lunga durada da las autoritads survegliadas (cun resalva ch'ils contracts vegnian approvads da la dretgira collectiva);
  8. approvar las occupaziuns accessoricas da commembras e commembers da l'Autoritad da mediaziun per dumondas d'egualitad, da l'Autoritad da mediaziun per dumondas da l'assicuranza sociala e da la Cumissiun d'expropriaziun;
  9. approvar il preventiv ed il quint annual da l'Autoritad da mediaziun per dumondas da l'assicuranza sociala.

Art. 41 Sesidas

La cumissiun administrativa sa raduna per regla mintga duas emnas.

Mintga commembra e commember da la cumissiun administrativa po pretender ch'ina sesida vegnia convocada u ch'ina fatschenta vegnia tractandada.

Ils conclus vegnan prendids cun la maioritad absoluta da las vuschs da las derschadras e dals derschaders ch'èn preschents a la sesida u che participeschan a la procedura circulara. En cas da paritad da las vuschs decida la presidenta u il president.

Mintga commembra e commember ha ina vusch ed è obligà da vuschar, nun ch'i sa tractia d'elecziuns.

La convocaziun e la glista da tractandas, inclusiv las actas correspundentas, vegnan consegnadas a las commembras ed als commembers da la cumissiun administrativa e da la dretgira collectiva. Mintga commembra e commember da la dretgira collectiva po pretender cun ina dumonda motivada, ch'ina fatschenta vegnia tractandada per la consultaziun en la dretgira collectiva. Exceptadas da quai èn fatschentas da la surveglianza dals organs e da la surveglianza da servetsch.

Il protocols approvads da la cumissiun administrativa vegnan consegnads a tut las commembras ed a tut ils commembers da la dretgira collectiva. Exceptadas da quai èn fatschentas da la surveglianza dals organs e da la surveglianza da servetsch.

3.4. Derschadras superiuras e derschaders superiurs

Art. 42 Regulaziun da conflicts

Conflicts tranter derschadras superiuras e derschaders superiurs vegnan, sche pussaivel, schliads entaifer la dretgira.

Las persunas pertutgadas èn obligadas da tschertgar l'emprim il discurs tranter ellas e lura eventualmain entaifer la partiziun pertutgada.

Sche quests discurs na portan nagina enclegientscha, vegn la chaussa suttamessa a la presidenta u al president da la Dretgira superiura. Ella u el consultescha en cas da basegn la cumissiun administrativa. Quella prenda mesiras adequatas.

Sche tut las emprovas internas da schliar il conflict fan naufragi e sch'i sa tracta d'ina chaussa essenziala, che po esser relevanta en il rom da la surveglianza suprema, infurmescha la cumissiun administrativa la Cumissiun per giustia e segirezza.

3.5. Servetschs centrals

Art. 43 Secretariat general

Il secretariat general è il post da stab da la Dretgira superiura.

La secretaria generala u il secretari general maina e surveglia ils servetschs centrals, en spezial la chanzlia da la dretgira, las finanzas e la contabilitad sco er l'informatica.

Ella u el ha en spezial las suandantas incumbensas:

  1. preparar las fatschentas da la dretgira collectiva, da la cumissiun administrativa e da la cumissiun administrativa extendida sut la direcziun da la presidenta u dal president;
  2. participar a las sesidas da la dretgira collectiva, da la cumissiun administrativa e da la cumissiun administrativa extendida cun vusch consultativa e sco protocollista u protocollist;
  3. implementar ils conclus dals organs directivs en collavuraziun cun la presidenta u il president;
  4. sustegnair la presidenta u il president en l'adempliment da sias incumbensas ed en la represchentanza vers anora;
  5. garantir l'informatica per las dretgiras chantunalas;
  6. coordinar e survegliar las finanzas e la contabilitad;
  7. far expensas en il rom dal preventiv approvà e dal dretg chantunal da finanzas per obligaziuns fin 5000 francs en ses champ d'incumbensas;
  8. procurar per l'infurmaziun interna;
  9. manar ils secturs segirezza, logistica, immobiglia, archiv e biblioteca per la Dretgira superiura;
  10. tgirar la correspundenza cun l'administraziun chantunala u cun terzas persunas;
  11. surpigliar la responsabladad per ils fatgs da persunal da la Dretgira superiura, nun che tals sajan resalvads explicitamain ad auters organs;
  12. organisar occurrenzas da furmaziun supplementara ed ulteriurs arranschaments per la Dretgira superiura;
  13. cussegliar las dretgiras d'emprima instanza en l'adempliment da lur incumbensas administrativas;
  14. manar il register davart las relaziuns d'interess.

A la secretaria generala u al secretari general pon vegnir surdadas ulteriuras incumbensas, en spezial en il sectur da l'assistenza giudiziala.

Sch'i vegn nominà ina substituta u in substitut, ha quella u quel l'incumbensa da represchentar il secretariat general en tut las funcziuns sco er da sustegnair il secretariat general en la liquidaziun da las incumbensas.

Art. 44 Chanzlia da la dretgira

La chanzlia da la dretgira ha en spezial las suandantas incumbensas:

  1. registrar tut ils cas che entran;
  2. instruir las proceduras tenor las ordinaziuns da la direcziun da las proceduras;
  3. communitgar decisiuns;
  4. liquidar la contabilitad che pertutga ils cas;
  5. garantir il servetsch da spurtegl;
  6. liquidar la correspundenza ed il traffic da telefon;
  7. archivar las actas processualas;
  8. liquidar ulteriuras lavurs administrativas en connex cun il manaschi giudizial e cun ils fatgs da persunal tenor las instrucziuns da la secretaria generala u dal secretari general.

La chanzlia da la dretgira vegn presidiada da la manadra u dal manader da la chanzlia. Ella u el è responsabel per in'organisaziun effizienta da la chanzlia sco er per la direcziun da las collavuraturas e dals collavuraturs da la chanzlia e procura che las lavurs che resultan vegnian liquidadas en moda speditiva.

Sch'i vegn nominà ina substituta u in substitut, ha quella u quel l'incumbensa da represchentar la manadra u il manader en tut las funcziuns.

La chanzlia da la dretgira stat sut la direcziun e sut la surveglianza da la secretaria generala u dal secretari general.

Art. 45 Informatica

En collavuraziun cun l'Uffizi chantunal d'informatica procura la partiziun Informatica, che l'informatica funcziunia tar tut las autoritads giudizialas.

La partiziun Informatica vegn manada da la persuna responsabla per la IT. Ella è responsabla per in'organisaziun effizienta da l'informatica sco er per la direcziun da las collavuraturas e dals collavuraturs da la partiziun Informatica e procura che las lavurs che resultan vegnian liquidadas en moda speditiva.

La partiziun Informatica è affiliada administrativamain a la Dretgira superiura e stat sut la direcziun e sut la surveglianza da la secretaria generala u dal secretari general.

Art. 46 Post d'infurmaziun

Il post d'infurmaziun procura per l'infurmaziun da la Dretgira superiura, da las dretgiras regiunalas sco er da las autoritads da mediaziun vers anora.

Il post d'infurmaziun vegn manà da l'incumbensada u da l'incumbensà per l'infurmaziun. Ella u el ha en spezial las suandantas incumbensas:

  1. sustegnair la Dretgira superiura, las dretgiras regiunalas e las autoritads da mediaziun en tut las dumondas d'infurmaziun e da medias;
  2. infurmar las medias davart proceduras currentas en enclegientscha cun la direcziun da las proceduras;
  3. procurar per la preschientscha en l'internet;
  4. publitgar las sentenzias da la Dretgira superiura e tschertas sentenzias da las dretgiras regiunalas;
  5. sustegnair la secretaria generala u il secretari general en la communicaziun interna da la Dretgira superiura;
  6. organisar ils fatgs d'accreditaziun.

Al post d'infurmaziun pon vegnir delegadas ulteriuras incumbensas.

Il post d'infurmaziun suttastat a la presidenta u al president da la Dretgira superiura.

Art. 47 Contabilitad

La secretaria generala u il secretari general prepara il preventiv ed il quint annual da la Dretgira superiura en cooperaziun cun la persuna spezialisada per la contabilitad e cun l'Administraziun da finanzas per mauns da la dretgira collectiva e dal Cussegl grond.

La secretaria generala u il secretari general surveglia ils credits budgetads en cooperaziun cun la persuna spezialisada per la contabilitad e prepara a temp las dumondas necessarias per ils credits posteriurs.

Plinavant ha la persuna spezialisada per la contabilitad en spezial las suandantas incumbensas:

  1. tgirar la contabilitad da la Dretgira superiura e controllar la contabilitad che pertutga ils cas;
  2. preparar il preventiv ed il quint annual da la Dretgira superiura en cooperaziun cun la secretaria generala u il secretari general per mauns da la dretgira collectiva;
  3. survegliar ils credits budgetads da la Dretgira superiura;
  4. tgirar il sistem da controlla intern da la Dretgira superiura;
  5. elavurar las directivas pertutgant il preventiv ed il quint annual per las dretgiras regiunalas;
  6. controllar e rectifitgar il preventiv da las dretgiras regiunalas;
  7. controllar il quint annual da las dretgiras regiunalas;
  8. cussegliar las dretgiras regiunalas en dumondas da finanzas e da contabilitad.

La persuna spezialisada per la contabilitad stat sut la direcziun e sut la surveglianza da la secretaria generala u dal secretari general.

L'Administraziun da finanzas è cumpetenta per amortisaziuns administrativas da pretensiuns da la Dretgira superiura che n'èn betg incassablas. En cas d'imports da passa 10 000 francs pro cas dovra quai il consentiment da la presidenta u dal president.

Art. 48 Excorporaziun d'activitads spezialas

En enclegientscha cun la scheffa u il schef dal departament cumpetent po la Dretgira superiura confidar a tscherts posts da servetsch da l'administraziun chantunala activitads che n'appartegnan betg a ses sectur central, sco:

  1. incumbensas pertutgant las finanzas e la contabilitad;
  2. incumbensas dal dretg da persunal ed ils fatgs da salari;
  3. la gestiun da l'infrastructura d'informatica sco er da las applicaziuns specificas;
  4. la tgira da las localitads da dretgira (mantegniment, nettegiament).

En cooperaziun cun ils posts da servetsch regla la Dretgira superiura l'indemnisaziun da lur custs.

Egress

2024-031

Tabella da las modificaziuns - tenor conclus

Conclus Entrada en vigur Element Modificaziun Publicaziun en la CUL
31-10-2024 01-01-2025 relasch emprima versiun 2024-031

Tabella da las modificaziuns - tenor element

Element Conclus Entrada en vigur Modificaziun Publicaziun en la CUL
relasch 31-10-2024 01-01-2025 emprima versiun 2024-031