Verfassungsartikel zur Komplementärmedizin
Volksabstimmung vom 17.05.2009 · Gegenentwurf · Nr. 541Verfassungsartikel «Zukunft mit Komplementärmedizin»
Volk und Stände haben die Vorlage angenommen.
- Ja-Anteil
- 67.0 %
- Stände
- 23 : 0
- Stimmbeteiligung
- 38.8 %
- Ja
- 1'283'894 (67 %)
- Nein
- 631'560 (33 %)
- Stimmberechtigte
- 5'010'873
Worüber abgestimmt wurde
Geschäft: Ja zur Komplementärmedizin. Volksinitiative (06.066)
Im Bundesblatt: Botschaft über die Volksinitiative «Ja zur Komplementärmedizin», 26.09.2006, Verfassungsartikel «Zukunft mit Komplementärmedizin», 26.09.2006, Verfassungsartikel «Zukunft mit Komplementärmedizin», 14.10.2008
In Kraft gesetzt durch: Verfassungsartikel «Zukunft mit Komplementärmedizin»
Geänderte Erlasse: Bundesverfassung der Schweizerischen Eidgenossenschaft
Empfehlungen
- Bundesrat
- Ja
- Parlament
- Ja
- Schlussabstimmung Nationalrat
- 152 (79 %) : 16 (8 %), 24 (13 %) Enthaltungen
- Schlussabstimmung Ständerat
- 41 (100 %) : 0 (0 %)
- Ja-Parole
- SD, BDP, CVP, EVP, FDP, GLP, Grüne, PdA, SP, Lega, UCSP
- Nein-Parole
- EDU, FPS, KVP, SVP
- Verbände
- Ja-Parole: Gewerkschaftsbund, Gewerbeverband, Travail.SuisseNein-Parole: economiesuisseStimmfreigabe: Bauernverband
Nach Kanton
Einen Kanton wählen, um seine Gemeinden zu sehen.
| Gebiet | Ja | Nein | Stimmbeteiligung |
|---|---|---|---|
| Zürich | 210'351 (62 %) | 126'945 (38 %) | 39.7 % |
| Bern | 166'997 (67 %) | 82'374 (33 %) | 35.8 % |
| Luzern | 62'837 (65 %) | 33'738 (35 %) | 39.1 % |
| Uri | 5'953 (59 %) | 4'219 (41 %) | 40.3 % |
| Schwyz | 22'436 (59 %) | 15'560 (41 %) | 39.9 % |
| Obwalden | 5'354 (62 %) | 3'265 (38 %) | 36.4 % |
| Nidwalden | 7'203 (65 %) | 3'912 (35 %) | 38.1 % |
| Glarus | 4'021 (60 %) | 2'684 (40 %) | 26.3 % |
| Zug | 19'993 (65 %) | 10'823 (35 %) | 43.8 % |
| Freiburg | 41'607 (72 %) | 15'812 (28 %) | 32.5 % |
| Solothurn | 47'118 (66 %) | 24'266 (34 %) | 42.3 % |
| Basel-Stadt | 35'181 (68 %) | 16'340 (32 %) | 45.9 % |
| Basel-Landschaft | 53'594 (67 %) | 25'885 (33 %) | 43.7 % |
| Schaffhausen | 15'348 (57 %) | 11'608 (43 %) | 59.0 % |
| Appenzell Ausserrhoden | 11'103 (69 %) | 4'922 (31 %) | 43.3 % |
| Appenzell Innerrhoden | 2'139 (67 %) | 1'066 (33 %) | 29.9 % |
| St. Gallen | 63'844 (63 %) | 37'555 (37 %) | 33.5 % |
| Graubünden | 29'209 (66 %) | 14'747 (34 %) | 33.6 % |
| Aargau | 96'328 (62 %) | 59'439 (38 %) | 40.6 % |
| Thurgau | 39'449 (63 %) | 22'962 (37 %) | 41.3 % |
| Tessin | 43'742 (66 %) | 22'484 (34 %) | 32.4 % |
| Waadt | 129'312 (78 %) | 35'466 (22 %) | 41.9 % |
| Wallis | 55'797 (74 %) | 19'999 (26 %) | 38.9 % |
| Neuenburg | 32'427 (73 %) | 11'897 (27 %) | 41.8 % |
| Genf | 71'971 (78 %) | 20'454 (22 %) | 40.4 % |
| Jura | 10'579 (77 %) | 3'138 (23 %) | 27.9 % |
Gemeinden im Kanton Zürich
| Gebiet | Ja | Nein | Stimmbeteiligung |
|---|---|---|---|
| Aeugst am Albis | 314 (64 %) | 177 (36 %) | 40.0 % |
| Affoltern am Albis | 1'435 (63 %) | 835 (37 %) | 35.0 % |
| Bonstetten | 891 (63 %) | 529 (37 %) | 41.1 % |
| Hausen am Albis | 612 (67 %) | 298 (33 %) | 40.0 % |
| Hedingen | 551 (60 %) | 368 (40 %) | 40.7 % |
| Kappel am Albis | 157 (57 %) | 120 (43 %) | 44.1 % |
| Knonau | 336 (65 %) | 177 (35 %) | 43.3 % |
| Maschwanden | 90 (60 %) | 59 (40 %) | 34.7 % |
| Mettmenstetten | 669 (57 %) | 504 (43 %) | 40.7 % |
| Obfelden | 717 (62 %) | 435 (38 %) | 38.7 % |
| Ottenbach | 451 (63 %) | 267 (37 %) | 42.4 % |
| Rifferswil | 190 (66 %) | 97 (34 %) | 45.7 % |
| Stallikon | 541 (63 %) | 323 (37 %) | 42.2 % |
| Wettswil am Albis | 843 (59 %) | 585 (41 %) | 45.6 % |
| Benken (ZH) | 153 (52 %) | 141 (48 %) | 52.6 % |
| Berg am Irchel | 120 (55 %) | 98 (45 %) | 47.0 % |
| Buch am Irchel | 144 (57 %) | 110 (43 %) | 41.4 % |
| Dachsen | 306 (60 %) | 207 (40 %) | 40.7 % |
| Dorf | 93 (51 %) | 90 (49 %) | 42.1 % |
| Feuerthalen | 495 (65 %) | 271 (35 %) | 35.5 % |
| Flaach | 181 (50 %) | 178 (50 %) | 42.7 % |
| Flurlingen | 275 (66 %) | 143 (34 %) | 45.3 % |
| Henggart | 401 (60 %) | 267 (40 %) | 46.3 % |
| Kleinandelfingen | 363 (57 %) | 275 (43 %) | 44.2 % |
| Laufen-Uhwiesen | 271 (61 %) | 173 (39 %) | 40.4 % |
| Marthalen | 318 (53 %) | 281 (47 %) | 43.3 % |
| Ossingen | 276 (59 %) | 192 (41 %) | 46.6 % |
| Rheinau | 239 (61 %) | 156 (39 %) | 45.6 % |
| Thalheim an der Thur | 149 (53 %) | 132 (47 %) | 50.5 % |
| Trüllikon | 197 (57 %) | 150 (43 %) | 44.7 % |
| Truttikon | 73 (40 %) | 108 (60 %) | 54.1 % |
| Volken | 44 (47 %) | 50 (53 %) | 45.0 % |
| Bachenbülach | 538 (63 %) | 315 (37 %) | 36.8 % |
| Bassersdorf | 1'497 (63 %) | 895 (37 %) | 35.5 % |
| Bülach | 2'240 (59 %) | 1'551 (41 %) | 36.2 % |
| Dietlikon | 1'118 (59 %) | 761 (41 %) | 42.1 % |
| Eglisau | 724 (63 %) | 434 (37 %) | 46.6 % |
| Embrach | 1'285 (60 %) | 841 (40 %) | 40.0 % |
| Freienstein-Teufen | 367 (59 %) | 254 (41 %) | 39.6 % |
| Glattfelden | 553 (59 %) | 387 (41 %) | 35.3 % |
| Hochfelden | 310 (60 %) | 203 (40 %) | 40.4 % |
| Höri | 235 (56 %) | 187 (44 %) | 30.6 % |
| Hüntwangen | 204 (65 %) | 110 (35 %) | 45.4 % |
| Kloten | 2'233 (63 %) | 1'307 (37 %) | 33.2 % |
| Lufingen | 260 (64 %) | 147 (36 %) | 38.7 % |
| Nürensdorf | 946 (59 %) | 660 (41 %) | 44.0 % |
| Oberembrach | 157 (54 %) | 135 (46 %) | 39.3 % |
| Opfikon | 1'363 (61 %) | 887 (39 %) | 31.0 % |
| Rafz | 609 (61 %) | 395 (39 %) | 38.8 % |
| Rorbas | 308 (64 %) | 174 (36 %) | 34.4 % |
| Wallisellen | 1'757 (58 %) | 1'283 (42 %) | 38.0 % |
| Wasterkingen | 100 (71 %) | 41 (29 %) | 34.9 % |
| Wil (ZH) | 300 (68 %) | 143 (32 %) | 46.7 % |
| Winkel | 693 (57 %) | 517 (43 %) | 42.9 % |
| Bachs | 80 (50 %) | 79 (50 %) | 35.7 % |
| Boppelsen | 196 (56 %) | 154 (44 %) | 39.2 % |
| Buchs (ZH) | 618 (58 %) | 446 (42 %) | 32.1 % |
| Dällikon | 431 (63 %) | 248 (37 %) | 31.7 % |
| Dänikon | 242 (64 %) | 139 (36 %) | 34.7 % |
| Dielsdorf | 705 (62 %) | 428 (38 %) | 33.6 % |
| Hüttikon | 94 (58 %) | 67 (42 %) | 34.8 % |
| Neerach | 477 (58 %) | 341 (42 %) | 37.7 % |
| Niederglatt | 555 (61 %) | 358 (39 %) | 32.3 % |
| Niederhasli | 1'076 (65 %) | 588 (35 %) | 32.9 % |
| Niederweningen | 457 (62 %) | 280 (38 %) | 42.3 % |
| Oberglatt | 509 (61 %) | 329 (39 %) | 28.3 % |
| Oberweningen | 255 (64 %) | 143 (36 %) | 37.7 % |
| Otelfingen | 343 (62 %) | 207 (38 %) | 36.0 % |
| Regensberg | 98 (62 %) | 59 (38 %) | 48.3 % |
| Regensdorf | 1'825 (62 %) | 1'122 (38 %) | 32.7 % |
| Rümlang | 724 (56 %) | 563 (44 %) | 32.8 % |
| Schleinikon | 152 (70 %) | 66 (30 %) | 43.5 % |
| Schöfflisdorf | 257 (63 %) | 149 (37 %) | 43.8 % |
| Stadel | 254 (57 %) | 189 (43 %) | 31.7 % |
| Steinmaur | 478 (60 %) | 322 (40 %) | 38.0 % |
| Weiach | 109 (53 %) | 95 (47 %) | 28.4 % |
| Bäretswil | 734 (58 %) | 529 (42 %) | 38.9 % |
| Bubikon | 1'152 (60 %) | 770 (40 %) | 42.9 % |
| Dürnten | 1'037 (59 %) | 713 (41 %) | 40.8 % |
| Fischenthal | 429 (67 %) | 208 (33 %) | 41.6 % |
| Gossau (ZH) | 1'569 (60 %) | 1'039 (40 %) | 39.4 % |
| Grüningen | 524 (61 %) | 337 (39 %) | 40.5 % |
| Hinwil | 1'622 (63 %) | 973 (37 %) | 37.5 % |
| Rüti (ZH) | 1'814 (62 %) | 1'123 (38 %) | 38.7 % |
| Seegräben | 248 (61 %) | 156 (39 %) | 47.2 % |
| Wald (ZH) | 1'549 (65 %) | 830 (35 %) | 43.0 % |
| Wetzikon (ZH) | 3'215 (61 %) | 2'048 (39 %) | 39.2 % |
| Adliswil | 2'447 (62 %) | 1'475 (38 %) | 39.9 % |
| Kilchberg (ZH) | 1'324 (61 %) | 856 (39 %) | 45.4 % |
| Langnau am Albis | 1'166 (62 %) | 708 (38 %) | 40.9 % |
| Oberrieden | 1'048 (63 %) | 622 (37 %) | 47.7 % |
| Richterswil | 2'049 (64 %) | 1'163 (36 %) | 40.7 % |
| Rüschlikon | 900 (60 %) | 599 (40 %) | 44.9 % |
| Thalwil | 2'988 (62 %) | 1'793 (38 %) | 43.2 % |
| Erlenbach (ZH) | 893 (55 %) | 740 (45 %) | 47.8 % |
| Herrliberg | 1'154 (56 %) | 923 (44 %) | 51.5 % |
| Hombrechtikon | 1'364 (64 %) | 774 (36 %) | 40.7 % |
| Küsnacht (ZH) | 2'473 (58 %) | 1'789 (42 %) | 47.5 % |
| Männedorf | 1'853 (60 %) | 1'238 (40 %) | 46.6 % |
| Meilen | 2'257 (57 %) | 1'691 (43 %) | 47.1 % |
| Oetwil am See | 509 (60 %) | 342 (40 %) | 33.4 % |
| Stäfa | 2'660 (61 %) | 1'699 (39 %) | 46.7 % |
| Uetikon am See | 1'075 (63 %) | 630 (37 %) | 45.4 % |
| Zumikon | 904 (54 %) | 761 (46 %) | 49.1 % |
| Zollikon | 2'161 (55 %) | 1'787 (45 %) | 47.5 % |
| Fehraltorf | 874 (61 %) | 550 (39 %) | 39.4 % |
| Hittnau | 548 (58 %) | 390 (42 %) | 39.3 % |
| Lindau | 800 (60 %) | 527 (40 %) | 42.8 % |
| Pfäffikon | 1'796 (62 %) | 1'095 (38 %) | 41.5 % |
| Russikon | 718 (60 %) | 473 (40 %) | 41.5 % |
| Weisslingen | 591 (63 %) | 353 (37 %) | 41.2 % |
| Wila | 389 (62 %) | 235 (38 %) | 45.8 % |
| Wildberg | 200 (61 %) | 130 (39 %) | 45.5 % |
| Dübendorf | 3'227 (63 %) | 1'925 (37 %) | 36.1 % |
| Egg | 1'316 (62 %) | 819 (38 %) | 40.0 % |
| Fällanden | 1'190 (60 %) | 801 (40 %) | 39.2 % |
| Greifensee | 884 (59 %) | 606 (41 %) | 44.4 % |
| Maur | 1'673 (58 %) | 1'194 (42 %) | 45.8 % |
| Mönchaltorf | 607 (63 %) | 353 (37 %) | 39.7 % |
| Schwerzenbach | 640 (60 %) | 421 (40 %) | 37.2 % |
| Uster | 5'149 (64 %) | 2'934 (36 %) | 40.4 % |
| Volketswil | 2'113 (60 %) | 1'427 (40 %) | 34.3 % |
| Wangen-Brüttisellen | 865 (61 %) | 561 (39 %) | 32.6 % |
| Altikon | 115 (58 %) | 84 (42 %) | 42.4 % |
| Brütten | 403 (62 %) | 245 (38 %) | 46.0 % |
| Dägerlen | 208 (62 %) | 125 (38 %) | 48.9 % |
| Dättlikon | 133 (65 %) | 71 (35 %) | 44.6 % |
| Dinhard | 261 (55 %) | 212 (45 %) | 45.5 % |
| Ellikon an der Thur | 127 (55 %) | 104 (45 %) | 38.5 % |
| Elsau | 614 (61 %) | 391 (39 %) | 43.9 % |
| Hagenbuch | 203 (69 %) | 90 (31 %) | 37.0 % |
| Hettlingen | 614 (60 %) | 413 (40 %) | 50.9 % |
| Neftenbach | 799 (59 %) | 545 (41 %) | 38.8 % |
| Pfungen | 388 (64 %) | 217 (36 %) | 36.5 % |
| Rickenbach (ZH) | 450 (62 %) | 275 (38 %) | 40.9 % |
| Schlatt (ZH) | 145 (68 %) | 69 (32 %) | 43.0 % |
| Seuzach | 1'333 (58 %) | 961 (42 %) | 45.7 % |
| Turbenthal | 648 (62 %) | 399 (38 %) | 38.5 % |
| Winterthur | 18'433 (65 %) | 9'944 (35 %) | 44.9 % |
| Zell (ZH) | 755 (61 %) | 483 (39 %) | 36.0 % |
| Aesch (ZH) | 198 (55 %) | 160 (45 %) | 49.9 % |
| Birmensdorf (ZH) | 976 (61 %) | 629 (39 %) | 42.0 % |
| Dietikon | 2'292 (62 %) | 1'407 (38 %) | 32.4 % |
| Geroldswil | 652 (63 %) | 386 (37 %) | 33.8 % |
| Oberengstringen | 916 (59 %) | 643 (41 %) | 39.9 % |
| Oetwil an der Limmat | 418 (61 %) | 262 (39 %) | 41.3 % |
| Schlieren | 1'369 (62 %) | 847 (38 %) | 32.5 % |
| Uitikon | 781 (54 %) | 655 (46 %) | 50.9 % |
| Unterengstringen | 498 (61 %) | 325 (39 %) | 39.3 % |
| Urdorf | 1'477 (62 %) | 919 (38 %) | 39.6 % |
| Weiningen (ZH) | 584 (63 %) | 347 (37 %) | 36.8 % |
| Zürich | 54'412 (66 %) | 27'907 (34 %) | 36.9 % |
| Andelfingen | 597 (55 %) | 485 (45 %) | 52.1 % |
| Stammheim | 601 (63 %) | 358 (37 %) | 50.8 % |
| Wädenswil | 3'844 (61 %) | 2'440 (39 %) | 41.5 % |
| Elgg | 751 (62 %) | 461 (38 %) | 41.5 % |
| Horgen | 3'557 (63 %) | 2'128 (37 %) | 45.2 % |
| Illnau-Effretikon | 2'574 (60 %) | 1'702 (40 %) | 42.3 % |
| Bauma | 733 (57 %) | 557 (43 %) | 42.0 % |
| Wiesendangen | 1'167 (60 %) | 794 (40 %) | 47.6 % |
Am selben Tag
Quellen: Swissvotes, Bundeskanzlei, Année politique suisse
Daten: Swissvotes, die Datenbank der eidgenössischen Volksabstimmungen (Année Politique Suisse, Universität Bern; CC BY 4.0), das Bundesamt für Statistik und die Parlamentsdienste.